“Tôi ở thế khó xử khi nghe khoản phí góp 200 triệu….Vẫn đang nợ 500 triệu tiền mua nhà chưa có để trả thế mà hôm qua bác của chồng ở quê gọi điện lên: “Các cháu chuẩn bị 200 triệu đóng góp tiền xây mộ cho ông bà tổ tiên, đừng để bố cháu ở dưới ấy phải xấ::u h::ổ”. Tối đó về dồn hết số tiền của 2 vợ chồng cũng chỉ còn 20 triệu tôi đưa hết cho chồng để gửi về cho các bác ở quê xây mộ gọi là con cháu có chút lòng thành. Còn chưa biết vợ chồng con cái sẽ sống sao cho hết tháng. Ai ngờ chồng nhảy dựng lên: “Kể cả vay nặ::ng l::ãi tôi cũng phải mang đủ 200 triệu về góp cho các bác xây mộ cho các cụ. Người ta còn công đức tiền tỷ mình có ngần đó mà không lo được à”. Mẹ con tôi vừa đưa nhau về ngoại thì nhận tin d::ữ từ dưới quê…Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ đứng giữa một lựa chọn cay đắng đến thế…
Khi tôi và chồng cưới nhau, tài sản lớn nhất là một căn nhà trả góp nằm ven ngoại thành Hà Nội, nơi giá nhà còn dễ thở hơn so với trung tâm. Cưới xong, dọn về ở được vài tháng thì tôi sinh con đầu lòng. Đồng lương giáo viên mầm non của tôi cộng với thu nhập từ công việc kỹ thuật viên máy tính của chồng chỉ vừa đủ chi tiêu, trả góp ngân hàng hàng tháng, và lo sữa bỉm cho con. Nhiều lúc tháng hết, tủ lạnh cũng trống không.
Vậy mà chiều hôm ấy, tôi như chết sững khi nghe cuộc gọi từ bác cả dưới quê – anh trai bố chồng.
“Các cháu chuẩn bị giúp bác 200 triệu để góp cùng họ xây mộ tổ. Đây là trách nhiệm của cả dòng họ, đừng để bố cháu ở dưới ấy phải xấ::u h::ổ vì con cháu không biết đạo lý.”
Tôi cười gượng, vâng dạ rồi cúp máy. Tay tôi run run. Hai trăm triệu? Với người thành phố, có thể là một tháng lương – nhưng với vợ chồng tôi, đó là cả năm trời chắt bóp.
Tối hôm đó, sau khi dỗ con ngủ, tôi lục lại tất cả số tiền tiết kiệm, gom cả tiền mừng tuổi của con, cộng với số còn lại trong tài khoản – tổng cộng được đúng 20 triệu. Tôi đưa cho chồng:
“Em biết là tiền đó quan trọng. Nhưng nhà mình không còn hơn, nên anh gửi tạm về cho các bác gọi là có lòng thành.”
Tôi ngỡ chồng sẽ
hiểu. Nhưng không.
Anh ném cái phong bì xuống bàn, giọng đầy phẫn nộ:
“Em tưởng như thế là xong à? Người ta công đức tiền tỷ. Mình có mỗi 200 triệu mà không lo được. Em định để bố anh mang tiếng nghèo kiết xác dưới mồ chắc?”
Tôi nghẹn họng. Cổ họng đắng ngắt.
“Thế anh định lấy đâu ra? Vay nóng à? Con mình còn phải ăn, còn tiền nhà mỗi tháng 7 triệu, còn điện nước, còn học phí… Anh nghĩ chưa?”
Chồng tôi không trả lời. Anh đứng bật dậy, đùng đùng bỏ ra khỏi nhà.
Sáng hôm sau, tôi dắt con về ngoại. Mẹ tôi thở dài, mắt buồn rười rượi. “Lấy chồng mà không được bảo vệ, thì về đây nghỉ một thời gian đi con. Chuyện xây mộ to mộ nhỏ, có lòng là được, chứ đừng dồn nhau vào đường cùng.”
Tôi gật đầu, mắt cay xè. Cảm thấy như bị đẩy ra rìa ngay trong chính gia đình mình.
Ba ngày sau, khi đang nấu cơm ở nhà mẹ thì tôi nhận được điện thoại từ một người em họ bên chồng.
“Chị ơi… anh Hoàng vừa về quê sáng nay, mang theo 200 triệu vay nóng. Mà… giờ em báo tin này chị đừng hoảng quá… có chuyện dưới quê rồi…”
Tim tôi như ngừng đập.
Vài tiếng sau, tôi đã có mặt ở quê. Trời âm u, gió nồm thổi ràn rạt trên những thửa ruộng sát nghĩa trang. Ở trước sân nhà bác cả, đông người đứng bàn tán xôn xao. Vừa thấy tôi, chồng tôi – Hoàng – mắt đỏ hoe, mồ hôi rịn đầy trán – chạy ra … Xem tiếp 👇”
“…chạy ra, khuôn mặt đầy hoảng sợ và đau khổ. Anh nắm chặt lấy tay tôi, những ngón tay lạnh ngắt run rẩy.
“”Em ơi… có chuyện rồi!”” Giọng anh lạc đi, nghẹn lại trong cổ họng. Đôi mắt đỏ hoe nhìn thẳng vào tôi, đầy sự cầu xin và tuyệt vọng. “”Số tiền… 200 triệu… anh vay được rồi…””
Tim tôi đập thình thịch. Một cảm giác không lành choán lấy. “”Rồi sao? Anh mang về đây rồi à?””
Anh lắc đầu lia lịa, nước mắt lưng tròng. “”Không… không kịp. Anh vừa về đến đầu làng thì bị chặn lại. Bọn chúng… bọn chúng biết anh vay để mang về đây. Chúng nói… nói nếu anh không trả lãi ngay thì…”” Anh ngừng lại, hít một hơi sâu như để lấy lại chút bình tĩnh. “”Chúng nói sẽ không chỉ lấy lại tiền gốc, mà còn… còn cả nhà. Chúng nói… chúng sẽ không để yên cho vợ con anh.””
Máu trong người tôi như đông lại. Loan sharks. Cái cụm từ đó vang vọng trong đầu, lạnh lẽo và tàn khốc. Hai trăm triệu vay nặng lãi… và bây giờ họ muốn cả căn nhà trả góp của chúng tôi? Muốn làm hại cả con tôi?
“”Anh… anh đưa tiền cho chúng rồi à?”” Tôi thều thào hỏi, hy vọng mong manh rằng ít ra anh không mất cả chì lẫn chài.
Hoàng lại lắc đầu, càng thêm hoảng loạn. “”Không! Chúng lấy hết! Chúng nói… đây chỉ là cảnh cáo. Nếu ngày mai không có thêm tiền lãi, chúng sẽ lên thẳng Hà Nội. Chúng biết địa chỉ nhà mình.””
Đầu óc tôi quay cuồng. Hai trăm triệu tiền nợ cúng mộ chưa đưa được đồng nào, tiền nhà 500 triệu vẫn treo lơ lửng, tiền tiết kiệm chỉ còn vài triệu, và giờ… thêm 200 triệu vay nặng lãi mất trắng, cộng với lời đe dọa thẳng vào căn nhà và sự an toàn của mẹ con tôi. Tôi cảm thấy đất trời như sụp đổ dưới chân.
Xung quanh, những tiếng xì xào bàn tán của bà con họ hàng như xa dần. Mắt tôi nhòe đi. Chồng tôi, người đàn ông tôi dựa vào, giờ đây trông thảm hại và sợ hãi hơn cả tôi.
“”Anh… anh làm thế nào vậy?”” Tôi khẽ hỏi, không giấu nổi sự bàng hoàng và trách móc.
Hoàng gục đầu xuống, nắm chặt tay tôi hơn nữa, như thể sợ buông ra là sẽ mất tất cả. “”Anh… anh chỉ muốn lo cho bố… cho các cụ… Anh không nghĩ mọi chuyện lại ra nông nỗi này…””
Gió nồm vẫn ràn rạt thổi qua nghĩa trang phía xa, mang theo hơi lạnh ẩm ướt. Tôi nhìn khuôn mặt thất thần của chồng, rồi nhìn về phía ngôi nhà bác cả nơi những người họ hàng vẫn đang bàn tán xôn xao về chuyện đóng góp xây mộ. Một cảm giác cay đắng dâng lên. Chúng tôi còn chưa lo xong cho người sống, đã phải đối mặt với họa sát thân vì nghĩa vụ với người đã khuất. Tin dữ này… nó quá sức chịu đựng.”
“””Anh… anh làm thế nào vậy?”” Tôi khẽ hỏi, không giấu nổi sự bàng hoàng và trách móc.
Hoàng gục đầu xuống, nắm chặt tay tôi hơn nữa, như thể sợ buông ra là sẽ mất tất cả. “”Anh… anh chỉ muốn lo cho bố… cho các cụ… Anh không nghĩ mọi chuyện lại ra nông nỗi này…””
Gió nồm vẫn ràn rạt thổi qua nghĩa trang phía xa, mang theo hơi lạnh ẩm ướt. Tôi nhìn khuôn mặt thất thần của chồng, rồi nhìn về phía ngôi nhà bác cả nơi những người họ hàng vẫn đang bàn tán xôn xao về chuyện đóng góp xây mộ. Một cảm giác cay đắng dâng lên. Chúng tôi còn chưa lo xong cho người sống, đã phải đối mặt với họa sát thân vì nghĩa vụ với người đã khuất. Tin dữ này… nó quá sức chịu đựng.
“”Anh vay tiền của ai? Hai trăm triệu không phải số nhỏ, làm sao anh vay được nhanh thế?”” Tôi hỏi dồn, giọng run run.
Hoàng hít sâu, ngẩng mặt lên nhìn tôi, ánh mắt đầy sợ hãi pha lẫn xấu hổ. “”Anh… anh vay của bọn… xã hội đen. Bọn cho vay nặng lãi.””
Nghe thấy cái tên đó, máu trong người tôi lần nữa đông lại. Xã hội đen. Cho vay nặng lãi. Hai trăm triệu. Cái giá phải trả chắc chắn không chỉ là tiền.
“”Lãi suất… thế nào?”” Tôi lắp bắp hỏi.
“”Cắt cổ…”” Hoàng nói, giọng gần như không nghe thấy. “”Một ngày… cả triệu bạc tiền lãi… Chúng nói nếu không trả đúng hạn… thì…””
Anh dừng lại, như thể những lời tiếp theo quá ghê rợn không thể thốt ra. Tôi siết chặt tay anh, thúc giục. “”Thì sao?””
“”Chúng nói… chúng sẽ không để yên. Chúng đã đánh anh… lúc anh đến lấy tiền. Chúng nói đó là ‘lời nhắc nhở’. Nếu mai không có thêm lãi… chúng sẽ hành động.””
Tôi cảm thấy lợm giọng. Chồng tôi bị đánh? Vì món nợ điên rồ này?
“”Chúng nói… chúng biết nhà mình ở Hà Nội. Chúng biết anh có vợ con. Chúng nói nếu anh chậm trễ… chúng sẽ lên đó. Chúng sẽ lấy nhà… và… và làm hại em… làm hại con.”” Nước mắt lại lăn dài trên gò má Hoàng. Khuôn mặt anh bầm tím một chút ở gò má, có lẽ là dấu vết của ‘lời nhắc nhở’ đó.
Cả thế giới quay cuồng. Căn nhà trả góp. Con gái bé bỏng. Sinh mạng của chúng tôi. Tất cả giờ đang nằm trong tay những kẻ cho vay nặng lãi tàn nhẫn. Chỉ vì hai trăm triệu đồng nghĩa vụ với người đã khuất. Tôi nhìn chồng, người đàn ông đang run rẩy sợ hãi trước mặt. Anh đã đẩy gia đình tôi vào một vũng lầy không lối thoát. Nỗi sợ hãi khổng lồ nhấn chìm mọi cảm xúc khác. Chúng tôi phải làm sao đây? Làm sao để thoát khỏi móng vuốt của bọn chúng?”
“Tôi nhìn chồng, người đàn ông đang run rẩy sợ hãi trước mặt. Anh đã đẩy gia đình tôi vào một vũng lầy không lối thoát. Nỗi sợ hãi khổng lồ nhấn chìm mọi cảm xúc khác. Chúng tôi phải làm sao đây? Làm sao để thoát khỏi móng vuốt của bọn chúng?
Đúng lúc đó, tiếng bước chân gấp gáp vọng lại. Bác cả và vài người em họ bên chồng chạy nhanh về phía chúng tôi, vẻ mặt vừa khó hiểu vừa bực bội. Họ đã nghe thấy tiếng tôi thất thanh hỏi Hoàng về số nợ và cái tên “”xã hội đen”” vừa nãy.
“”Thằng Hoàng! Mày làm cái trò gì mà vợ mày khóc lóc ầm ĩ lên vậy?”” Bác cả gắt gỏng, nhìn chằm chằm vào Hoàng. Vẻ mặt bác không giấu nổi sự tức giận vì sự ồn ào này làm gián đoạn cuộc bàn tán về công việc dòng họ.
Một người em họ cũng xen vào, giọng đầy trách móc. “”Thằng Hoàng này, sao lại dại dột thế không biết. Giữa lúc cả họ đang lo việc chung, lại bày ra cái trò gì thế hả?””
Hoàng không nói gì, chỉ gục đầu xuống, vai run lên. Tôi cố gắng trấn tĩnh, siết chặt tay chồng.
“”Bác… bác ạ… Anh Hoàng… anh ấy gặp chuyện rồi ạ…”” Tôi lắp bắp.
Bác cả nhíu mày. “”Chuyện gì? Chuyện nợ nần mua nhà à? Bảo rồi, cứ từ từ, có gì đâu mà phải cuống cuồng đến mức này?””
Tôi lắc đầu, nước mắt lại trào ra. “”Không… không phải nợ nhà bác ạ… Anh ấy… anh ấy vay tiền để đóng góp vào việc xây mộ tổ… Hai trăm triệu…””
Sự im lặng đột ngột bao trùm. Vẻ mặt bực bội của bác cả và những người khác biến thành ngạc nhiên tột độ, rồi ngờ vực. Hai trăm triệu để đóng góp? Ai bảo vay nhiều thế?
“”Vay đâu ra hai trăm triệu hả? Ai bảo mày vay nhiều thế? Cái số tiền đó…”” Bác cả ngập ngừng, nhìn tôi và Hoàng dò xét.
Hoàng lúc này mới ngẩng đầu lên, khuôn mặt bầm tím hiện rõ dưới ánh đèn lờ mờ. “”Con… con vay của bọn… cho vay nặng lãi bác ạ…”” Giọng anh nhỏ như muỗi kêu.
Cả nhóm người họ hàng đứng sững lại. Vẻ ngờ vực tan biến, thay vào đó là sự kinh hoàng dần hiện lên trong mắt họ. Cái tên “”cho vay nặng lãi”” có sức nặng khủng khiếp.
“”Cái gì? Mày nói gì? Xã hội đen? Mày đi vay của bọn đấy à?”” Bác cả trợn mắt, giọng run lên không phải vì tức giận nữa, mà vì sợ hãi. “”Sao mày lại điên rồ thế hả? Bọn đấy… bọn đấy không phải là đùa đâu!””
Một người em họ khác lắp bắp hỏi. “”Bọn nó… bọn nó nói gì? Lãi suất thế nào? Chúng có làm gì mày không?””
Hoàng kể lại những gì bọn chúng đã nói với anh, về mức lãi cắt cổ, về “”lời nhắc nhở”” bằng nắm đấm, và quan trọng nhất, về lời đe dọa kinh hoàng.
“”Chúng… chúng nói… nếu ngày mai không có tiền lãi, chúng sẽ lên Hà Nội… Chúng biết nhà con ở đâu… Chúng nói sẽ lấy nhà… và… và làm hại vợ con con…””
Nghe đến đây, sắc mặt của tất cả mọi người trong họ tái mét. Vẻ khó chịu ban đầu đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là nỗi sợ hãi bao trùm. Hai trăm triệu… vay của xã hội đen… và lời đe dọa nhắm vào căn nhà và sinh mạng của vợ con Hoàng. Đây không còn là chuyện nợ nần cá nhân hay việc đóng góp dòng họ nữa. Đây là họa sát thân. Bác cả nhìn Hoàng, rồi nhìn tôi, nhìn về phía nghĩa trang xa xa, vẻ mặt thất thần. Những người em họ bắt đầu xì xào bàn tán với nhau, giọng đầy lo lắng và sợ hãi. Cái không khí u ám, lạnh lẽo của đêm nơi quê nhà bỗng trở nên ngột ngạt đến đáng sợ.”
“Tôi cảm thấy choáng váng. 200 triệu tiền xây mộ đã là một con số không tưởng với gia đình tôi, giờ lại là khoản nợ vay nặng lãi của bọn xã hội đen, kèm theo nguy hiểm đến tính mạng và căn nhà duy nhất. Tôi nhìn Hoàng, người chồng đang co rúm lại vì sợ hãi trước mặt. Vừa giận anh đến tột độ vì sự dại dột, vừa thương anh vì bộ dạng thảm hại lúc này. Nước mắt lại trào ra, không phải vì tủi thân hay giận hờn nữa, mà vì sự bất lực và sợ hãi khôn cùng cho tương lai của cả gia đình, cho tính mạng của đứa con thơ.
Bác cả và những người em họ vẫn đứng đó, gương mặt ai nấy đều tái mét, xám ngoét dưới ánh trăng nhợt nhạt. Họ không còn vẻ bực bội hay khó chịu ban đầu nữa. Thay vào đó là nỗi sợ hãi, hoang mang hiện rõ trong mắt. Cái tên “”xã hội đen””, “”cho vay nặng lãi”” và lời đe dọa nhắm thẳng vào Hà Nội, vào căn nhà, vào vợ con Hoàng… tất cả như những nhát dao cứa vào sự yên bình giả tạo bấy lâu.
“”Giờ… giờ phải làm sao đây?”” Bác cả lẩm bẩm, giọng khô khốc. “”Bọn nó… bọn nó đâu có tha cho ai bao giờ.””
“”200 triệu… lấy đâu ra 200 triệu bây giờ?”” Một người em họ thì thào, nhìn nhau đầy tuyệt vọng. Số tiền đó quá lớn so với khả năng của bất kỳ ai trong dòng họ.
Hoàng vẫn gục đầu, vai run lên bần bật. Anh biết mình đã đẩy cả gia đình, cả dòng họ vào thế khó. Nhưng anh không biết phải làm sao. Đầu óc trống rỗng.
Tôi cố hít một hơi thật sâu, lấy lại chút bình tĩnh còn sót lại. Nhìn những gương mặt hoảng hốt xung quanh, tôi biết mình không thể gục ngã lúc này. Con tôi, gia đình tôi đang gặp nguy hiểm.
“”Bác… mọi người…”” Tôi lên tiếng, giọng khàn đặc vì khóc. “”Bây giờ không phải lúc hoảng sợ. Bọn chúng nói ngày mai… ngày mai nếu không có tiền lãi… chúng sẽ lên Hà Nội.””
Lời nói của tôi như cú sốc thứ hai. “”Ngày mai á?”” Bác cả thốt lên. “”Nhanh thế sao?””
Những người khác cũng sửng sốt. Thời gian quá gấp gáp. Làm sao có thể xoay sở một số tiền lớn như vậy, chỉ trong vài tiếng đồng hồ?
Tôi nhìn Hoàng, ánh mắt vừa oán trách vừa thúc giục. Anh phải nói rõ mọi chuyện.
“”Bọn nó… bọn nó bắt con trả lãi hàng ngày… Mười triệu một ngày…”” Hoàng lắp bắp.
“”Mười triệu một ngày?!”” Bác cả và những người khác gần như ngã quỵ. Cái lãi suất khủng khiếp ấy là thứ họ không bao giờ có thể tưởng tượng được. “”Trời ơi! Mười triệu… lấy đâu ra? Cả đời làm lụng cũng không đủ trả lãi cho bọn nó!””
Không khí càng thêm nặng nề. Nỗi sợ hãi giờ đây đi kèm với sự phẫn nộ âm ỉ. Phẫn nộ vì sự dại dột của Hoàng, phẫn nộ vì sự tàn nhẫn của bọn cho vay nặng lãi, và phẫn nộ vì sự bất lực của chính họ.
Tôi chỉ biết đứng đó, nắm chặt tay chồng, nhìn khuôn mặt thất thần của anh và những người họ hàng. 200 triệu… Nợ nhà 500 triệu… Tiết kiệm 20 triệu… Lương tháng không đủ trả góp nhà và lãi… Bọn xã hội đen… Lời đe dọa… Tất cả như những mảnh ghép kinh hoàng lao vào đầu tôi, đè nén tôi đến nghẹt thở. Tôi cảm thấy mình sắp sụp đổ. Không biết tương lai nào đang chờ đợi gia đình nhỏ bé của tôi.”
“Tôi nắm chặt tay Hoàng, móng tay gần như ấn vào da thịt anh. Không khí đặc quánh sự sợ hãi. Bọn em họ nhìn bác cả, chờ đợi một lời giải quyết. Bác cả vuốt râu, ánh mắt nhìn xa xăm qua màn đêm, như đang cân đo đong đếm điều gì đó vô hình.
“”Thế… thế giờ tính sao?”” Bác cả lại lên tiếng, giọng vẫn còn run rẩy nhưng đã pha thêm chút bực bội ngấm ngầm. “”Cái khoản 200 triệu xây mộ thì vẫn phải lo đủ đấy nhé! Việc họ việc hàng, tổ tiên chứng giám, không thể để lỡ dở được.””
Tôi sững sờ. Giữa lúc nước sôi lửa bỏng, giữa lúc tính mạng và căn nhà đang bị đe dọa, bác cả vẫn chỉ nghĩ đến… tiền xây mộ?
“”Bác ơi…”” Tôi cố gắng giữ bình tĩnh. “”Chuyện xây mộ… tạm gác lại đã được không ạ? Bây giờ…””
“”Gác cái gì mà gác!”” Bác cả cắt ngang, giọng cao lên. “”Việc thờ cúng tổ tiên là trên hết! Các cụ nhìn vào đấy! Các anh các chị đóng góp đủ cả rồi, riêng nhà chú mày…”” Bác cả dừng lại, liếc nhìn Hoàng đang cúi gằm. “”Nợ thì nợ, việc dòng họ không thể lôi nợ nần cá nhân vào được!””
Một người em họ chen vào: “”Đúng đấy anh Hoàng ạ, việc chung là việc chung. Bọn em cũng khó khăn cả, nhưng vẫn cố gắng xoay sở để hoàn thành trách nhiệm với các cụ. Anh là con trai trưởng, lại là cháu đích tôn đời này…””
Cháu đích tôn. Trách nhiệm dòng họ. Những cụm từ này như những sợi dây vô hình siết chặt lấy vợ chồng tôi. Tôi nhìn những gương mặt xung quanh. Sự sợ hãi lúc nãy dường như đã bị lấn át bởi cái gọi là “”trách nhiệm””, là “”thể diện dòng họ””. Ai cũng né tránh nhìn thẳng vào mắt tôi hay Hoàng. Họ sợ phải đối mặt với số nợ 200 triệu kia, sợ phải san sẻ gánh nặng. Họ sẵn sàng gạt đi nguy hiểm trước mắt để bám víu vào cái nghĩa vụ truyền thống, cái nghĩa vụ mà họ đã đổ hết lên đầu Hoàng.
“”Thế còn cái bọn… bọn đòi nợ?”” Tôi hỏi, giọng lạnh đi. “”Bọn chúng dọa đến tận nhà cháu ở Hà Nội đấy ạ. Dọa vợ con cháu…””
Bác cả nhíu mày, vẻ khó chịu hiện rõ. “”Thì… thì chú mày tự làm tự chịu chứ! Sao lại vay nặng lãi thế không biết! Bọn nó là bọn cướp ngày! Sao dính vào bọn đấy được!””
“”Nhưng… nhưng cháu vay là để có tiền đóng góp xây mộ mà!”” Hoàng bất ngờ ngẩng phắt đầu lên, ánh mắt đỏ hoe nhìn bác cả và những người xung quanh. Lời nói của anh như một nhát đâm chí mạng vào sự né tránh của họ. “”Nếu không phải vì cần gấp tiền cho việc này… cháu đâu đến nỗi…””
Những người em họ lúng túng nhìn nhau. Bác cả đằng hắng: “”Nói thế là nói thế nào! Chú mày vay mượn lung tung, làm ăn thất bát rồi đổ tội cho việc dòng họ à?””
“”Cháu không đổ tội!”” Hoàng gần như hét lên. “”Cháu chỉ nói là lý do cháu phải vay nóng là vì…””
“”Thôi, thôi!”” Bác cả giơ tay cắt ngang. “”Giờ nói qua nói lại cũng thế thôi. Cái chính là 200 triệu nợ vay nặng lãi kia làm sao mà trả? Còn tiền đóng góp xây mộ thì cứ theo như dự kiến, các anh các chị đã đóng rồi, phần nhà chú mày vẫn phải có. Việc này là việc chung của cả họ!””
Ông ta khéo léo tách rời hai khoản nợ. Khoản nợ xây mộ là “”việc chung của cả họ”” nhưng trách nhiệm đóng góp lại đẩy hết cho các gia đình (mà giờ lại tập trung vào nhà Hoàng). Còn khoản nợ vay nặng lãi, dù gián tiếp liên quan đến việc chung, lại trở thành “”chú mày tự làm tự chịu””.
Sự bất lực và phẫn nộ trào dâng trong lòng tôi. Cái áp lực từ “”trách nhiệm dòng họ”” này, từ sự bám víu vào truyền thống mù quáng này, còn đáng sợ hơn cả lũ xã hội đen đang rình rập ngoài kia. Họ sẵn sàng để con cháu đối mặt với hiểm nguy, miễn là giữ được cái thể diện hão huyền trước mồ mả tổ tiên.
Tôi nhìn Hoàng, người chồng của tôi, đang bị dồn vào chân tường bởi cả xã hội đen lẫn chính dòng họ của mình. Chúng tôi đang đứng giữa một cuộc chiến hai mặt, một mặt chống lại thế lực tàn bạo bên ngoài, một mặt gồng mình chống lại những áp lực vô lý từ chính những người thân ruột thịt. Số phận gia đình tôi, số phận đứa con nhỏ của tôi, giờ đây thật mong manh hơn bao giờ hết.”
“Tôi nắm chặt lấy cánh tay Hoàng, kéo anh ra khỏi vòng vây của những người thân đang giả câm giả điếc. Chúng tôi đi về phía góc sân khuất ánh đèn, nơi chỉ có bóng đêm và tiếng dế kêu. Nước mắt tôi tuôn rơi, nóng hổi trên gò má.
“”Em đã bảo anh rồi mà!”” Tôi nghẹn ngào, giọng đứt quãng trong tiếng nức nở. “”Em đã xin anh đừng vay nặng lãi rồi! Bây giờ thì sao? Bây giờ tiền ở đâu ra để trả cái bọn đấy? Hai trăm triệu không phải là hai chục nghìn! Anh lấy đâu ra? Họ mà đến nhà… họ mà đến cái nhà ở Hà Nội kia… mẹ con em biết trốn đi đâu? Biết làm thế nào?””
Tôi nhìn thẳng vào mắt anh, muốn tìm kiếm một tia hy vọng, một giải pháp, một lời trấn an. Nhưng chỉ thấy sự trống rỗng và tuyệt vọng. Hoàng cúi gằm mặt, né tránh ánh nhìn của tôi. Đôi vai anh trùng xuống, như đang gánh cả một tảng đá khổng lồ.
“”Anh… anh xin lỗi…”” Anh lắp bắp, giọng khản đặc. “”Anh… anh không nghĩ mọi chuyện lại tệ đến mức này…””
“”Không nghĩ tệ đến mức này là sao?”” Tôi gần như hét lên, nhưng phải cố gắng kìm nén để không bị những người kia nghe thấy. “”Anh không nghĩ là vay xã hội đen thì sẽ có ngày họ đến đòi nợ à? Anh không nghĩ là không trả được thì họ sẽ làm liều à? Anh nghĩ gì vậy hả Hoàng?””
Sự im lặng của anh càng khiến tôi thêm điên cuồng. Anh chỉ đứng đó, cúi đầu, không nói gì. Không có kế hoạch. Không có giải pháp. Chỉ có sự bất lực và hối hận muộn màng.
“”Thế giờ làm sao?”” Tôi lặp lại, giọng tôi giờ đây chỉ còn là tiếng thì thầm đầy tuyệt vọng. “”Nói cho em biết đi! Chúng ta phải làm gì bây giờ? Đứa bé… con của chúng ta… Nếu họ làm gì nó thì sao?””
Nghĩ đến con, tôi lại càng khóc dữ dội hơn. Nỗi sợ hãi về bọn đòi nợ trộn lẫn với sự phẫn nộ trước sự vô tâm của dòng họ, sự yếu đuối của chồng. Tất cả dồn nén lại khiến tôi gần như gục ngã. Hoàng vẫn đứng đó, như một bức tượng. Anh vẫn không ngẩng đầu lên. Tôi không biết liệu anh có đang khóc không, nhưng tôi biết rằng, giây phút này, tôi đang đơn độc đối mặt với cơn bão sắp ập tới.”
“Tôi nhìn anh lần cuối, sự thất vọng tràn ngập. Tôi quay người, bỏ lại anh đứng đó trong bóng tối. Tôi đi về phía nhà bác cả, nơi ánh đèn vàng yếu ớt hắt ra, cùng với tiếng xì xào bàn tán ngày càng rõ. Bọn đòi nợ… cái tên ấy lặp đi lặp lại trong những lời nói nhỏ. Ai đó nhắc đến chuyện “”liên lụy””, “”làm phiền””. Họ nhìn tôi với ánh mắt e ngại, thậm chí là khó chịu. Không một ai lại gần hỏi han. Không một ai thể hiện sự cảm thông.
Tôi bế con, đứa bé vẫn ngủ say trên vai tôi, không hay biết gì về cơn bão đang giật cấp ập đến. Tôi đi vào trong nhà, tìm một góc khuất. Tôi đặt con nằm xuống chiếc chiếu trải tạm. Căn phòng ngột ngạt. Không khí nặng trịch. Tiếng muỗi vo ve càng khiến tôi bồn chồn.
Hoàng bước vào nhà sau tôi một lúc. Anh không đến gần tôi hay con. Anh tìm một góc riêng, xa mọi người. Anh ngồi bệt xuống đất, lưng dựa vào tường. Đôi mắt anh vô hồn nhìn về phía khoảng không trước mặt. Trên tay anh là cái túi vải cũ kỹ đựng 200 triệu. Cái túi ấy giờ đây không còn là hy vọng, mà là gánh nặng. Nó đè lên vai anh, đè lên cuộc đời chúng tôi.
Tôi nhìn anh, nhìn những người xung quanh. Họ là người thân ư? Họ là dòng họ ư? Sao họ lại thờ ơ đến vậy? Nỗi sợ hãi lan tỏa trong căn nhà này không phải là nỗi sợ cho tôi, cho con tôi, hay cho chính Hoàng. Mà là nỗi sợ cho bản thân họ, sợ bị kéo vào rắc rối, sợ phải chia sẻ gánh nặng. Cái gọi là tình thân ruột thịt, lúc này sao mà xa xỉ đến thế.
Đêm đó thật dài. Từng tiếng côn trùng kêu bên ngoài, từng tiếng trở mình của ai đó trong nhà, từng tiếng thở dài của chính tôi… tất cả đều nghe rõ mồn một trong sự im lặng đầy ám ảnh. Tôi nằm đó, mắt mở thao láo nhìn lên trần nhà tối om. Bên cạnh tôi, con ngủ say. Xa xa, Hoàng vẫn ngồi im lìm như pho tượng, ôm chặt lấy cái túi tiền chết chóc. Tôi tự hỏi, đêm nay rồi sẽ kết thúc thế nào? Và những ngày sắp tới, chúng tôi sẽ phải đối mặt với điều gì?”
“Sáng hôm sau, ánh nắng nhạt nhòa xuyên qua khung cửa sổ bám bụi của căn nhà bác cả. Không khí vẫn nặng nề, nhưng sự căng thẳng của đêm qua đã nhường chỗ cho một kiểu nặng nề khác – sự tính toán và vô cảm. Mọi người quây quần (không hẳn là quây quần, chỉ là ngồi ở những vị trí khác nhau trong phòng khách và phòng ăn) để “”bàn bạc””.
Bác cả ngồi ở vị trí chủ tọa một cách hiển nhiên. Ông hắng giọng, ánh mắt lướt qua một lượt rồi dừng lại ở chiếc túi vải cũ kỹ đang nằm dưới sàn, cạnh Hoàng. Hoàng vẫn ngồi im lìm ở góc tường, đầu cúi gằm.
“”Chuyện hôm qua thì mọi người cũng đã rõ,”” bác cả bắt đầu, giọng đều đều như đọc một bản báo cáo. “”Giờ ngồi đây, chúng ta cần đưa ra phương án giải quyết.””
Ông dừng lại, chờ đợi sự chú ý. Vợ tôi cảm thấy tim đập nhanh hơn. Cô nhìn Hoàng, rồi nhìn những gương mặt xung quanh – những gương mặt thờ ơ, thậm chí là né tránh.
“”Theo tôi,”” bác cả nói tiếp, “”Số tiền 200 triệu này… nguồn gốc thì không tốt đẹp gì, nhưng nó đã ở đây rồi. Việc quan trọng nhất lúc này là danh dự của dòng họ. Nghĩa trang tổ, mộ ông bà sắp hoàn thành, tiền đóng góp thì đã đến hạn cuối. 200 triệu này đúng bằng số tiền chúng ta cần đóng.””
Ông nhìn mọi người như chờ đợi sự đồng tình. Vài cái gật đầu lác đác.
“”Vậy nên,”” bác cả đưa ra kết luận lạnh lùng, “”Chúng ta nên ưu tiên việc này trước. Dùng ngay 200 triệu này để đóng góp tiền xây mộ. Coi như là… xong xuôi việc nghĩa với dòng họ, với các cụ.””
Vợ tôi sững sờ. Cô gần như nín thở.
“”Còn cái chuyện… nợ nần của thằng Hoàng ấy à,”” bác cả nói, giọng bỗng trở nên khó chịu, “”Việc đó là việc cá nhân của nó. Nó gây ra thì nó phải tự tìm cách giải quyết. Dòng họ giúp được đến đây là hết sức rồi. Không thể để cái rắc rối này làm ảnh hưởng đến uy tín của dòng họ, nhất là khi sắp sửa làm cái lễ to ở nghĩa trang.””
Lời nói của bác cả như nhát dao đâm thẳng vào tim vợ tôi. Cô nhìn chằm chằm vào ông, không tin vào những gì mình vừa nghe. Họ chỉ quan tâm đến “”danh dự dòng họ””, đến cái mộ đá vô tri vô giác, mà bỏ mặc con cháu ruột thịt đang đứng trước nguy hiểm tột cùng? 200 triệu đó là dây thòng lọng đang siết chặt cổ Hoàng, siết chặt cuộc đời vợ chồng cô, vậy mà trong mắt họ, nó chỉ là một khoản tiền đúng lúc để “”xong việc”” với dòng họ?
Vợ tôi cảm thấy một cơn giận dữ và tủi hổ dâng trào. Cô nhìn sang Hoàng, anh vẫn bất động. Không một lời phản kháng, không một sự cầu xin. Hay là anh cũng đã chết lặng rồi?
Những người khác trong phòng vẫn giữ im lặng. Không ai phản đối lời bác cả. Không ai hỏi về đám người đòi nợ thuê, về sự an toàn của vợ chồng cô và đứa con nhỏ. Tất cả chỉ xoay quanh 200 triệu và “”việc nghĩa””. Vợ tôi nhận ra, trong căn nhà này, trong cái “”dòng họ”” này, họ chỉ là những kẻ ngoài lề, những kẻ mang đến rắc rối cần phải nhanh chóng gạt bỏ. Cái chết điếng không chỉ vì sự vô cảm, mà còn vì nhận ra sự thật phũ phàng: họ hoàn toàn đơn độc trong cuộc chiến này.”
“Căn phòng vẫn chìm trong sự im lặng đáng sợ sau lời phán quyết của bác cả. Vợ tôi cảm thấy lồng ngực nghẹn lại, hơi thở dường như bị hút cạn. Cô nhìn quanh những gương mặt quen thuộc – những người vẫn thường gọi là chú, bác, anh, chị. Nhưng giờ đây, những gương mặt đó xa lạ đến đáng sợ. Không một ánh mắt lo lắng, không một lời hỏi han, chỉ có sự thờ ơ hoặc né tránh.
Rồi, một người em họ của Hoàng, khoảng ngoài ba mươi tuổi, lên tiếng. Anh ta ngồi ở góc phòng, khoanh tay trước ngực, giọng lạnh tanh: “”Bác cả nói đúng đấy. Chuyện thằng Hoàng… thì tự nó gây ra. Người lớn trong nhà đã cấm cản, đã khuyên bảo bao nhiêu lần rồi mà nó có nghe đâu. Giờ rước họa vào thân, tự nó phải gỡ thôi.””
Một người khác, là chú họ của Hoàng, cũng gật gù thêm vào: “”Ừ, đúng rồi. Cái tiếng cái tai quan trọng hơn hết. Dòng họ mình từ xưa đến giờ có ai vướng vào mấy chuyện xã hội đen này đâu. Giờ tự dưng lòi ra khoản nợ thế này, mang tiếng chết đi được. Tiền đó, cứ lo xong việc ở nghĩa trang đi đã. Việc riêng của nó, để nó tự lo.””
Những lời nói như xát muối vào trái tim vợ tôi. “”Tự nó gây ra””, “”tự nó phải gỡ””, “”việc riêng của nó””… Những từ ngữ đó lặp đi lặp lại, như một bản án được tuyên không cần xét xử. Cô nhìn Hoàng, vẫn ngồi im lìm như một khúc gỗ. Anh nghe hết những lời đó, nhưng không một phản ứng.
Vợ tôi cảm thấy cơn thịnh nộ dâng lên, nhưng lại bị nỗi tủi nhục đè nén. Họ nói đúng, Hoàng đã sai khi giấu giếm và vay tiền liều lĩnh. Nhưng anh là con, là cháu, là em trong cái dòng họ này cơ mà? Khi đứng trước nguy hiểm cận kề, khi tính mạng bị đe dọa, họ lại chỉ quan tâm đến “”cái tiếng””, đến “”danh dự”” hão huyền của dòng họ?
Cô nhìn chiếc túi tiền dưới sàn nhà, thứ đang trở thành cọng dây thòng lọng. Trong mắt những người này, nó không phải là cứu cánh, không phải là thứ có thể giúp Hoàng thoát khỏi tay bọn đòi nợ, mà chỉ là một khoản tiền “”vừa vặn”” để hoàn thành việc xây mộ, để “”xong xuôi việc nghĩa””. Cái việc nghĩa với người đã khuất lại quan trọng hơn sự sống còn của người đang hiện hữu?
Vợ tôi chợt hiểu. Họ không vô cảm hoàn toàn. Họ chỉ ích kỷ đến mức đáng sợ. Cái “”danh dự dòng họ”” mà họ nói đến, thực chất là thể diện của chính họ. Họ không muốn bị liên lụy, không muốn mang tiếng có con cháu vướng vào nợ nần xã hội đen. Họ sẵn sàng đẩy vợ chồng cô ra ngoài ranh giới an toàn, hy sinh sự an nguy của gia đình nhỏ để bảo vệ cái vỏ bọc hoàn hảo của dòng họ.
Một cảm giác lạnh lẽo bao trùm lấy vợ tôi. Lạnh hơn cả cái chết, vì nó đến từ chính những người thân. Cô nhìn Hoàng, rồi nhìn đứa con còn đang ngủ ở phòng bên, rồi nhìn những gương mặt vô cảm xung quanh. Nước mắt trực trào, nhưng cô cố nuốt ngược vào trong. Cô biết, từ giây phút này, vợ chồng cô hoàn toàn đơn độc. Cuộc chiến sinh tồn này, chỉ có hai người họ đương đầu. Và 200 triệu kia, thứ đáng lẽ là niềm hy vọng mong manh, đã bị dòng họ tước đoạt một cách tàn nhẫn. Nó sẽ được dùng để xây một cái mộ hoành tráng, trong khi người sống thì đang đứng bên bờ vực thẳm. Sự tương phản đó khiến cô thấy ghê tởm.”
“Một cảm giác lạnh lẽo bao trùm lấy vợ tôi. Lạnh hơn cả cái chết, vì nó đến từ chính những người thân. Cô nhìn Hoàng, rồi nhìn đứa con còn đang ngủ ở phòng bên, rồi nhìn những gương mặt vô cảm xung quanh. Nước mắt trực trào, nhưng cô cố nuốt ngược vào trong. Cô biết, từ giây phút này, vợ chồng cô hoàn toàn đơn độc. Cuộc chiến sinh tồn này, chỉ có hai người họ đương đầu. Và 200 triệu kia, thứ đáng lẽ là niềm hy vọng mong manh, đã bị dòng họ tước đoạt một cách tàn nhẫn. Nó sẽ được dùng để xây một cái mộ hoành tráng, trong khi người sống thì đang đứng bên bờ vực thẳm. Sự tương phản đó khiến cô thấy ghê tởm.
Căn phòng vẫn đặc quánh không khí căng thẳng. Bác cả lên tiếng lần nữa, giọng chắc nịch, như chốt hạ mọi chuyện. “”Thôi, vậy là xong nhé. Tiền này coi như con cháu góp vào lo việc mồ mả cho ông bà, bố mẹ. Ai có ý kiến gì nữa không?””
Không ai nói gì. Sự im lặng của sự đồng thuận, hoặc có lẽ là sự hèn nhát không dám lên tiếng. Vợ tôi cảm thấy lồng ngực như muốn nổ tung. 200 triệu! Cái số tiền có thể cứu lấy mạng sống của chồng cô, số tiền mà cô và Hoàng đã cật lực làm việc, thậm chí phải bán cả chỉ vàng cưới tích góp, giờ lại bị quyết định dùng vào việc xây mộ chỉ vì cái “”danh dự”” hão huyền!
Cô nhìn những gương mặt đó lần cuối. Không một tia hy vọng, không một chút tình thương. Họ coi mạng sống của Hoàng nhẹ tựa lông hồng so với một ngôi mộ. Cô đứng đó, đúng nghĩa là đang đứng giữa ngã ba đường. Một bên là Hoàng, người chồng, bố của con cô, đang cận kề cái chết vì bọn vay nặng lãi đang truy lùng. Hạn chót chắc chắn không còn xa. Cô phải tìm đủ 200 triệu trả cho chúng, nếu không… cô không dám nghĩ tới hậu quả. Một bên khác, là áp lực đè nặng từ cả dòng họ, đòi 200 triệu để “”hoàn thành tâm nguyện”” xây mộ cho người đã khuất. Nếu không đưa tiền, cô sẽ trở thành kẻ bất hiếu, kẻ phá bỏ truyền thống, kẻ đối nghịch với cả dòng họ nhà chồng.
Cô cảm thấy mình như đang bị xé làm đôi. Cứu chồng hay giữ “”danh dự”” cho dòng họ? Nhưng đây đâu phải là một lựa chọn thực sự? Mạng người quan trọng hơn hay một ngôi mộ quan trọng hơn? Câu trả lời quá rõ ràng, nhưng những người xung quanh lại đang buộc cô phải chọn cái sai.
Họ đã tước đi lựa chọn của cô. Số tiền đó đã bị tuyên bố là của dòng họ. Giờ đây, cô hoàn toàn tay trắng. Khoản tiết kiệm 20 triệu ít ỏi đã bay biến từ lâu để lo trăm thứ. Tiền trả góp nhà hàng tháng 7 triệu là gánh nặng khủng khiếp với đồng lương giáo viên mầm non của cô và thu nhập bấp bênh của Hoàng trước khi xảy ra chuyện. Giờ Hoàng nằm một chỗ, thu nhập chính của gia đình gần như không còn. Làm sao cô có thể xoay sở được 200 triệu để cứu chồng khi cả dòng họ đã quay lưng?
Một cơn tuyệt vọng dâng lên chiếm lấy toàn bộ tâm trí cô. Cô nhìn đứa con gái bé bỏng đang ngủ, tim đau như cắt. Nếu có chuyện gì xảy ra với Hoàng, cô và con sẽ phải sống thế nào? Ai sẽ bảo vệ hai mẹ con? Cái dòng họ này chắc chắn sẽ không. Họ đã chứng minh điều đó quá rõ ràng.
Cô hít một hơi sâu, cố gắng trấn tĩnh. Nước mắt có thể rơi, nhưng không phải lúc này. Cô phải nghĩ cách. Bọn đòi nợ sẽ không đợi. Dòng họ này cũng sẽ không buông tha nếu cô không đưa tiền. Cả hai bên đều là vực thẳm. Cô phải tìm một con đường khác, một con đường mà chỉ có cô và Hoàng, hoặc chỉ có cô, có thể bước đi. Nhưng con đường đó ở đâu? Cô nhìn ra ngoài cửa sổ, màn đêm buông xuống đặc quánh, bao trùm lấy ngôi nhà, bao trùm lấy cả số phận bế tắc của cô.”
“Cô lê bước về đến căn nhà trả góp, thân thể nặng trĩu như đeo chì. Ánh đèn hiu hắt từ phòng khách rọi ra, vẽ nên cái bóng dài cô độc trên nền sân xi măng. Cô mở cửa bước vào, mùi thuốc sát trùng nhàn nhạt bay trong không khí. Hoàng nằm trên giường, đôi mắt trũng sâu nhìn về phía trần nhà. Dù còn yếu, anh vẫn đủ tỉnh táo để cảm nhận được sự căng thẳng từ vợ.
“”Sao rồi em?”” Giọng anh khàn đặc.
Cô ngồi xuống mép giường, nắm lấy bàn tay gầy guộc của chồng. Bàn tay này đã từng rất khỏe, giờ chỉ còn da bọc xương. Nước mắt cuối cùng cũng không kìm được, lăn dài trên má.
“”Họ… họ quyết rồi anh.”” Cô nghẹn ngào, “”Họ nói 200 triệu đó sẽ dùng để xây mộ ngay. Vì danh dự dòng họ, vì tâm nguyện của bố.””
Hoàng nhắm mắt lại. Một tiếng thở dài bật ra, đầy bất lực và cay đắng. Anh biết tỏng những lời lẽ đạo đức giả đó che đậy cái gì.
“”Vậy là… chúng ta không có đường thoát rồi sao?”” Hoàng hỏi, giọng run run. Bọn vay nặng lãi… anh biết chúng đáng sợ cỡ nào.
Cô lắc đầu, siết chặt tay chồng. “”Không, anh. Vẫn còn. Nhưng…””
Cô dừng lại, hít một hơi thật sâu. Hai mươi triệu tiết kiệm ban đầu đã tan như sương khói. Tiền trả góp nhà mỗi tháng 7 triệu vẫn treo lơ lửng. Thu nhập gần như không còn. Bọn đòi nợ… chúng có thể đến bất cứ lúc nào. Còn 200 triệu kia, số tiền duy nhất có thể cứu họ lúc này, lại bị dòng họ đòi lấy.
Cô nhìn Hoàng, nhìn đứa con gái bé bỏng đang ngủ yên trong phòng bên. Một quyết định táo bạo, gần như điên rồ, nảy ra trong đầu cô. Đó là con đường duy nhất, dù đầy rẫy nguy hiểm.
“”Anh nghe em nói này,”” cô nói, giọng quyết đoán lạ lùng, xóa tan vẻ tuyệt vọng ban nãy. “”Chúng ta sẽ không đưa 200 triệu đó cho họ.””
Hoàng mở choàng mắt nhìn vợ, vẻ kinh ngạc tột độ. “”Em nói gì vậy? Cả dòng họ… họ sẽ không tha cho chúng ta đâu!””
“”Em biết,”” cô đáp, ánh mắt kiên định. “”Nhưng họ sẽ không giết anh. Bọn đòi nợ thì có. Mạng anh quan trọng hơn cái mộ kia gấp vạn lần.””
“”Nhưng…””
“”Không nhưng nhị gì nữa anh ạ!”” Cô cắt lời chồng, giọng mạnh mẽ hơn bao giờ hết. “”Chúng ta đã cùng nhau gây dựng tất cả, giờ không thể để mất tất cả vì cái danh dự hão huyền đó. Bọn đòi nợ là mối nguy cấp bách nhất. Chúng ta phải dùng 200 triệu đó để đối phó với chúng trước.””
Hoàng im lặng một lúc lâu. Cái quyết định này đồng nghĩa với việc họ sẽ đứng hoàn toàn đối nghịch với cả dòng họ nhà chồng, biến họ thành những kẻ bất hiếu trong mắt mọi người. Áp lực sẽ khủng khiếp. Nhưng vợ anh nói đúng. Sinh mạng anh là quan trọng nhất lúc này. Chết rồi, còn nói gì đến hiếu với chẳng thảo, còn nói gì đến danh dự?
Anh nhìn khuôn mặt kiên nghị của vợ. Người phụ nữ yếu đuối ngày nào giờ đây đang gánh vác cả bầu trời trên vai. Anh tin cô.
“”Được,”” Hoàng khẽ gật đầu. “”Chúng ta… chúng ta làm theo lời em.””
Một tia hy vọng mong manh lóe lên trong mắt cô, xua đi một phần màn đêm tuyệt vọng đang bao trùm. Quyết định đã được đưa ra. Nó liều lĩnh, nó có thể khiến họ phải trả giá đắt với dòng họ, nhưng đó là lựa chọn duy nhất để đối mặt với kẻ thù nguy hiểm hơn: bọn vay nặng lãi. Cuộc chiến sinh tồn của họ, giờ đây, mới thực sự bắt đầu.”
“Ánh sáng đầu tiên của ngày mới len lỏi qua khung cửa sổ, nhưng trong căn nhà nhỏ vẫn bao trùm một bầu không khí nặng trĩu. Quyết định liều lĩnh đêm qua vẫn còn vang vọng trong tâm trí họ. Hoàng đã đồng ý, dù ánh mắt vẫn còn đọng lại nỗi sợ hãi chưa tan. Anh biết rõ đối mặt với những kẻ cho vay nặng lãi nguy hiểm đến mức nào.
“”Anh… anh đi thật sao?”” Người vợ nhìn chồng, giọng run run. Đêm qua cô mạnh mẽ bao nhiêu, thì sáng nay nỗi sợ hãi lại tràn về nhấn chìm bấy nhiêu. Hình ảnh những lời đồn đại về bọn đòi nợ tàn bạo cứ ám ảnh tâm trí cô.
Hoàng ngồi dậy, gượng gạo khoác chiếc áo cũ kỹ. Cơ thể anh vẫn còn yếu, nhưng sự quyết tâm đã lấn át đi sự mệt mỏi. “”Anh phải đi thôi em. Trốn tránh cũng không giải quyết được gì. Anh phải thử nói chuyện với họ, xin khất hoặc thương lượng xem sao.””
Cô nắm lấy tay anh, bàn tay lạnh ngắt. “”Nhưng… lỡ họ làm gì anh thì sao? Em sợ lắm.””
Hoàng siết nhẹ tay vợ, cố nặn ra một nụ cười trấn an. “”Em yên tâm. Anh sẽ cẩn thận. Họ cần tiền, không cần mạng anh đâu.”” Anh nói vậy, nhưng trong lòng cũng nơm nớp lo sợ. Anh biết bọn người đó không có lòng nhân từ.
“”Em… em chỉ mong anh bình an trở về,”” cô nghẹn lại. Ruột gan cô như bị thắt chặt lại. Cô không thể đi cùng anh, không thể làm gì ngoài việc ở nhà chờ đợi trong vô vọng.
Hoàng đứng dậy. Mỗi bước chân đều có vẻ nặng nề. Anh nhìn cô, nhìn đứa con đang ngủ say trong phòng bên. Đây là tất cả những gì anh phải bảo vệ. Anh không thể gục ngã lúc này.
“”Anh đi đây,”” anh nói khẽ.
Cô gật đầu, nước mắt lăn dài. Cô nhìn theo bóng anh khuất dần sau cánh cửa. Căn nhà bỗng trở nên trống trải và lạnh lẽo đến đáng sợ. Cô quỳ sụp xuống sàn nhà, hai tay chấp lại, cầu xin trời phật, cầu xin ông bà tổ tiên phù hộ cho chồng cô tai qua nạn khỏi. Cô biết mình đã đẩy anh vào chỗ nguy hiểm, nhưng đó là con đường duy nhất cô nhìn thấy lúc này. Thời gian trôi qua thật chậm chạp, mỗi tiếng chuông đồng hồ đều như một nhát dao cứa vào tim cô. Cô không biết cuộc gặp gỡ đó sẽ kết thúc như thế nào, chỉ biết rằng số phận của gia đình cô, lúc này, đang nằm trong tay những kẻ cho vay tàn nhẫn và sự may rủi.”
“Thời gian trôi qua chậm rãi, từng giờ, từng phút đều đè nặng lên lồng ngực cô. Bên ngoài trời đã ngả bóng chiều, những tia nắng cuối cùng cũng tắt hẳn. Căn nhà nhỏ chìm vào bóng tối. Cô vẫn ngồi đó, bất động, đôi mắt dán chặt vào cánh cửa. Cô không bật đèn, như sợ ánh sáng sẽ xua tan chút hy vọng mong manh còn sót lại. Cơn đói không còn làm cô bận tâm nữa, tất cả giác quan đều chỉ tập trung vào một âm thanh duy nhất: tiếng mở cửa.
Và rồi, tiếng lạch cạch quen thuộc cuối cùng cũng vang lên. Cánh cửa từ từ mở ra. Cô lập tức đứng phắt dậy.
Nhưng hình ảnh trước mắt khiến cô sững sờ. Hoàng đứng đó, không còn vẻ cố gắng trấn an ban sáng. Khuôn mặt anh sưng húp, một bên má bầm tím, khóe miệng rướm máu. Chiếc áo anh mặc rách bươm, lộ ra những vết xước trên cánh tay. Anh khập khiễng bước vào, mỗi bước đi đều như rút cạn chút sức lực cuối cùng.
“”Hoàng! Anh… anh bị làm sao vậy?”” Cô lao đến đỡ lấy anh, giọng run rẩy.
Anh gục xuống chiếc ghế sofa, thở hổn hển. Mắt anh nhìn thẳng vào khoảng không vô định, trống rỗng. “”Họ… họ đánh anh…””
Cô nắm lấy tay anh, nước mắt trào ra. “”Họ nói sao? Họ có đồng ý không? Có cho mình khất nợ không anh?””
Hoàng lắc đầu chậm rãi, vẻ tuyệt vọng hiện rõ trên từng nét mặt. “”Không… Họ không đồng ý. Họ nói… họ nói không có chuyện khất nợ.””
Tim cô thắt lại. “”Vậy… vậy tiền thì sao? Họ đòi bao nhiêu?””
Giọng Hoàng khàn đặc, như từ vực sâu vọng lên. “”Toàn bộ… Cả gốc lẫn lãi. Trong… trong vài ngày tới.””
“”Vài ngày tới á?”” Cô không tin vào tai mình. Hai trăm triệu cộng với lãi cắt cổ, làm sao có thể kiếm đủ trong vài ngày? “”Nhưng… làm sao mình có thể có số tiền lớn như vậy trong thời gian ngắn thế được? Anh đã nói hoàn cảnh của mình chưa?””
“”Anh nói hết rồi,”” Hoàng ngẩng lên nhìn cô, ánh mắt đầy sợ hãi. “”Nhưng họ không nghe. Họ còn… còn đe dọa.””
“”Đe dọa gì?”” Cô hỏi, lòng bàn tay lạnh ngắt.
“”Họ nói… nếu không có tiền, họ sẽ ‘lấy nhà’. Hoặc… hoặc sẽ làm hại đến gia đình mình.”” Anh nhấn mạnh từng từ “”gia đình mình””, đôi mắt hướng về phía căn phòng nơi con đang ngủ.
Cả người cô như bị đông cứng lại. Lấy nhà? Căn nhà trả góp, tổ ấm duy nhất của họ, nơi cô đã đặt biết bao hy vọng. Và làm hại gia đình? Hình ảnh những lời đồn về bọn đòi nợ tàn bạo hiện lên rõ mồn một trong tâm trí cô. Chúng không chỉ lấy tiền, chúng còn sẵn sàng dùng bạo lực.
“”Không…”” Cô lẩm bẩm, đầu óc quay cuồng. “”Không thể nào… Chúng ta phải làm gì bây giờ anh?””
Hoàng nhắm nghiền mắt lại, dựa đầu vào thành ghế. “”Anh không biết… Anh thực sự không biết nữa rồi…””
Không khí trong nhà đặc quánh sự sợ hãi và tuyệt vọng. Bên ngoài, màn đêm buông xuống, nhưng trong lòng họ, một cơn bão tố tàn khốc hơn đang gào thét. Con đường duy nhất mà họ đã liều lĩnh chọn, giờ đây lại dẫn thẳng họ vào ngõ cụt, với những kẻ thủ ác đang chực chờ ở phía cuối con đường.”
“Họ ngồi đó, trong bóng tối, sự im lặng nặng trĩu. Cơn sợ hãi từ những lời đe dọa và khuôn mặt bầm tím của Hoàng len lỏi khắp căn nhà. Hoàng dựa đầu vào thành ghế, đôi mắt vẫn trống rỗng. Cô nắm chặt tay anh, cảm giác bất lực dâng trào. Hai trăm triệu cộng lãi cắt cổ trong vài ngày? Điều đó còn bất khả thi hơn cả việc tìm kim đáy bể. Cô nghĩ đến số tiền hai trăm triệu mà họ đã vay mượn, số tiền lẽ ra sẽ dùng để góp vào việc xây mộ cho bố chồng và tổ tiên. Đó là khoản tiền duy nhất mà họ có được lúc này, một trách nhiệm nặng nề với gia đình chồng. Dùng nó để trả cho bọn vay nặng lãi? Nhưng rồi lấy gì để hoàn thành nghĩa vụ với dòng họ? Nghĩ đến đó, tim cô càng đau thắt.
Đúng lúc sự tuyệt vọng lên đến đỉnh điểm, một tiếng đập cửa dồn dập, thô bạo vang lên, xé tan màn đêm tĩnh mịch.
Bịch! Bịch! Bịch!
Tiếng đập không phải là sự gõ cửa bình thường, đó là tiếng chân đạp mạnh vào cánh cửa.
Hoàng và cô giật nảy mình. Con tim họ đập loạn xạ. Chỉ vài ngày thôi mà? Sao chúng lại đến nhanh như vậy?
Tiếng đập càng lúc càng mạnh, kèm theo những tiếng chửi bới tục tĩu vang vọng từ bên ngoài. “”Mở cửa! Mở cửa ngay thằng chó kia! Tiền đâu?””
Sự sợ hãi tột độ khiến cô đông cứng. Hoàng loạng choạng đứng dậy, cố gắng tiến về phía cửa, nhưng vết thương khiến anh khập khiễng. “”Anh… anh ra xem…””
“”Đừng!”” Cô giữ tay anh lại. “”Anh bị thương rồi! Để em!””
Chưa kịp nói dứt lời, một tiếng “”Rầm!”” lớn vang lên. Cánh cửa bị đạp tung ra, bản lề kêu răng rắc. Ba gã đàn ông to con, mặt mày dữ tợn, xông thẳng vào nhà. Đèn trong nhà vẫn tắt, chỉ có ánh đèn đường hắt vào qua khung cửa sổ làm khuôn mặt chúng càng thêm đáng sợ.
“”Tiền đâu?”” Gã cầm đầu gằn giọng, nhìn thẳng vào Hoàng. “”Tao cho mày vài ngày, sao lại để tao phải đến tận đây?””
“”Tôi… tôi…”” Hoàng ấp úng, cố gắng giữ bình tĩnh. “”Tôi đang xoay sở… Các anh cho tôi thêm thời gian…””
“”Thêm thời gian?”” Gã cười khẩy, nụ cười độc địa. “”Thời gian là tiền bạc, mà tiền của tao thì mày chưa có. Hay là mày nghĩ cứ trốn trong nhà này thì xong?””
Cô đứng nép sau Hoàng, người run lên cầm cập. Ánh mắt cô vô tình liếc về phía góc phòng khách, nơi có chiếc cặp nhỏ đựng số tiền hai trăm triệu mà họ đã chuẩn bị.
Ánh mắt gã cầm đầu sắc như dao cạo, quét khắp căn phòng. Hắn nhìn thấy ánh mắt lo lắng của cô hướng về chiếc cặp. Nụ cười trên môi hắn càng rộng hơn, đầy sự hiểm ác. “”À, hình như vợ mày đang chỉ chỗ cho tao đấy à?””
Hắn ra hiệu cho hai tên đàn em. Chúng lập tức lao về phía chiếc cặp.
“”Khoan đã!”” Hoàng hét lên, cố gắng chặn lại, nhưng một tên trong bọn đã xông tới, đẩy mạnh anh ra. Hoàng loạng choạng ngã xuống.
“”Không được động vào đó!”” Cô lao tới, cố gắng giành lại chiếc cặp. Đó là tiền của bố chồng, tiền để xây mộ tổ, không thể để mất!
“”Con ranh!”” Gã cầm đầu gầm lên. Hắn vung tay tát mạnh vào mặt cô. Cô ngã nhào xuống sàn, choáng váng.
Hai tên đàn em nhanh chóng tóm lấy chiếc cặp. Cô cố gắng gượng dậy, với tay về phía chúng. “”Trả đây! Đó không phải tiền của các người!””
Gã cầm đầu cúi xuống, túm tóc cô lôi dậy. “”Tiền à? Tiền mày vay của tao đấy chứ đâu? Cứ cái gì trong nhà này có giá trị thì là của tao hết!””
Hoàng bò dậy, lao tới. “”Thả vợ tao ra!””
Một trận xô xát dữ dội diễn ra trong căn nhà nhỏ. Hoàng, với thân thể đầy thương tích, cố gắng chống trả lại ba kẻ côn đồ hung hãn. Cô cũng dùng hết sức bình sinh, cào cấu, giằng co, chỉ mong chúng buông chiếc cặp ra.
Nhưng sức lực của họ không thể địch lại sự tàn bạo và số đông. Hoàng bị đánh gục lần nữa, nằm co quắp trên sàn nhà, đau đớn. Cô bị gã cầm đầu đẩy ngã, đầu đập vào bàn.
Trong lúc hỗn loạn, chiếc cặp bị giằng xé. Tiền bạc bên trong văng tung tóe ra sàn nhà. Những tờ tiền hai trăm ngàn, năm trăm ngàn… Chúng nhanh chóng cúi xuống, vơ vét từng đồng. Cô nhìn cảnh tượng đó, nước mắt chảy dài. Tiền… tiền cho bố chồng… tiền cho nghĩa vụ gia đình…
Chúng vơ vét xong, nhét vội vào túi quần, túi áo. Gã cầm đầu đạp mạnh vào bụng Hoàng một cái cuối cùng trước khi quay đi. “”Tao lấy số này trước. Coi như tạm trả gốc. Nhưng lãi vẫn tính đấy nhé! Và liệu hồn mà lo liệu, lần sau tao đến thì không chỉ có tiền đâu!””
Chúng phá lên cười man rợ, rồi quay lưng bỏ đi, để lại căn nhà tan hoang, hai vợ chồng nằm gục trên sàn nhà lạnh lẽo, và vài tờ tiền rách nát vương vãi.
Không khí im lặng trở lại, nhưng giờ đây là sự im lặng chết chóc. Cô lê bước lại, quỳ xuống, nhặt lấy những tờ tiền bị xé rách, những tờ tiền còn sót lại trên sàn. Chẳng còn lại bao nhiêu. Số tiền hai trăm triệu để xây mộ… đã bị cướp đi ngay trước mắt.
Hoàng lê lại gần cô, ôm lấy vai cô. Anh không nói gì, chỉ run rẩy. Họ nhìn nhau, trong ánh mắt cả hai đều là sự tuyệt vọng tột cùng. Tiền đóng góp xây mộ đã mất, mà khoản nợ vay nặng lãi vẫn còn đó, như một lưỡi dao sắc lơ lửng trên đầu. Con đường phía trước tối tăm hơn bao giờ hết.”
“Căn nhà lạnh lẽo, chỉ còn lại sự im lặng cùng nỗi nhục nhã. Hoàng và cô nằm đó một lúc lâu, không nói nên lời, chỉ ôm chặt lấy nhau giữa đống đổ nát tinh thần và vật chất. Tiền đã mất. Nợ vẫn còn. Nghĩa vụ với gia đình chồng thì sao? Họ biết không thể trốn tránh mãi. Dù thế nào, họ cũng phải về quê chồng, đối mặt với dòng họ.
Sáng sớm hôm sau, với thân thể bầm tím và trái tim nặng trĩu, họ khóa cửa căn nhà riêng ở ngoại thành Hà Nội. Con nhỏ đã được gửi tạm sang nhà mẹ vợ từ vài ngày trước, để họ tiện “”xoay sở””. Giờ đây, họ chỉ còn hai bàn tay trắng và một gánh nặng khổng lồ. Chuyến xe về quê dài như vô tận. Cảnh vật lướt qua ô cửa kính mờ mịt, nhưng trong tâm trí họ chỉ là hình ảnh những tờ tiền vương vãi và khuôn mặt độc ác của bọn đòi nợ thuê.
Họ đến nhà bác cả, nơi cuộc họp dòng họ đã được triệu tập từ sớm. Không khí đã căng như dây đàn. Tất cả mọi người đều có mặt: bác cả với khuôn mặt nghiêm nghị đến đáng sợ, những người chú, người cô, và cả người em họ bên chồng, kẻ vốn không ưa gì họ, đang ngồi khoanh tay, ánh mắt đầy vẻ dò xét và chờ đợi.
Hoàng và cô bước vào, sự xuất hiện của họ khiến cả căn phòng im bặt. Mọi ánh mắt đổ dồn vào họ, đặc biệt là vào những vết bầm tím chưa tan trên mặt Hoàng. Bác cả nhìn họ một lượt, rồi hắng giọng.
“”Ngồi xuống đi,”” ông nói, giọng khô khốc, không chút thiện cảm.
Họ rụt rè ngồi vào chỗ trống. Không ai nói gì. Sự im lặng kéo dài khiến không khí càng thêm ngột ngạt. Cuối cùng, bác cả lên tiếng, giọng điệu gay gắt.
“”Hôm nay triệu tập mọi người là có việc quan trọng. Việc chung của dòng họ chúng ta. Việc xây mộ cho bố các cháu và cho ông bà tổ tiên. Như đã thống nhất, mỗi nhà sẽ đóng góp một phần. Hạn chót đã qua rồi. Chú đã hỏi chú Hoàng mấy lần qua điện thoại nhưng không thấy trả lời rõ ràng. Giờ các cháu về rồi, nói đi.””
Ông dừng lại, nhìn thẳng vào Hoàng và cô, ánh mắt dò hỏi đầy áp lực.
Hoàng ấp úng, cúi gằm mặt. “”Bác… bác và mọi người ạ… Cháu…””
Cô nắm chặt tay Hoàng dưới gầm bàn, lấy hết can đảm nhìn lên. “”Thưa bác, thưa các chú, các cô… Chúng cháu xin lỗi… Số tiền 200 triệu… chúng cháu… không đóng góp được ạ.””
Lời nói vừa dứt, một làn sóng xì xào nổi lên. Khuôn mặt bác cả lập tức sa sầm lại.
“”Cái gì?”” Ông gằn giọng. “”Không đóng góp được là sao? Hai trăm triệu đấy không phải là ít. Cả dòng họ góp vào mới đủ. Sao các cháu lại không đóng góp được?””
“”Tiền… tiền của chúng cháu… bị mất rồi ạ,”” Hoàng nói khẽ, giọng đầy tủi hổ.
“”Mất?”” Bác cả nhíu mày, vẻ mặt đầy ngờ vực. “”Mất là mất thế nào? Các cháu làm ăn kiểu gì mà để mất số tiền lớn như thế?””
Người em họ bên chồng chen vào, giọng mỉa mai. “”Chắc lại tiêu pha linh tinh vào cái nhà trả góp trên thành phố rồi chứ gì. Nghèo rớt mùng tơi mà cứ thích sĩ diện.””
“”Không phải thế!”” Cô phản bác ngay lập tức. “”Tiền đó chúng cháu chuẩn bị để về đóng góp đây mà. Chúng cháu bị… bị bọn cho vay nặng lãi đến cướp mất rồi!””
“”Cho vay nặng lãi?”” Bác cả trợn mắt, giọng đầy khinh miệt. “”Còn vay cả nặng lãi nữa à? Tôi đã bảo rồi, đừng có làm ăn liều lĩnh. Cái nhà trên đó chắc cũng chỉ có thế thôi chứ gì? Giờ thì trắng tay, nợ nần chồng chất. Thể diện của dòng họ bị các cháu vứt đi đâu hết rồi?””
Một người cô lên tiếng, giọng điệu thất vọng. “”Thật không ngờ đấy. Cứ tưởng các cháu làm ăn khá giả trên thành phố, ai ngờ lại ra nông nỗi này. 200 triệu đấy là tiền chung, tiền của cả dòng họ. Giờ các cháu làm sao đây?””
“”Chúng cháu… chúng cháu sẽ cố gắng xoay sở… Nhưng giờ thì…”” Hoàng nói không nên lời. Anh biết, trong mắt họ, anh và vợ chỉ là những kẻ thất bại, những gánh nặng.
Bác cả đập mạnh tay xuống bàn. “”Không xoay sở gì hết! Việc này là việc trọng đại. Các cháu không đóng góp được thì lấy đâu ra đủ tiền để làm mộ cho bố các cháu và ông bà tổ tiên? Cả dòng họ đã trông vào phần đóng góp của các cháu!””
“”Chúng cháu xin lỗi bác… Chúng cháu sẽ tìm cách…”” Cô cúi đầu, nước mắt chực trào.
“”Cách gì? Giờ tiền nong không có, nợ nần thì đầy mình,”” người em họ lại châm chọc. “”Đúng là ‘nghèo hèn’ thì chỉ làm khổ người khác thôi. Mấy chục triệu đóng góp của các nhà khác giờ cũng không đủ bù vào khoản thiếu hụt của các anh chị đâu.””
Bác cả đứng dậy, đi đi lại lại trong phòng, vẻ mặt vô cùng tức giận. “”Mất mặt! Thật là mất mặt cho cả dòng họ! Giờ biết ăn nói với ai đây? Tiền thì mất, nợ thì mang, còn không hoàn thành được nghĩa vụ với tổ tiên. Các cháu muốn làm rạng danh hay làm nhục cái dòng họ này đây?””
Những lời nói như dao cứa vào tim họ. Cô cảm thấy như có hàng trăm ánh mắt đang soi mói, phán xét, và coi thường mình. Sự giận dữ và thất vọng của dòng họ biến thành những lời mỉa mai cay độc, xoáy sâu vào nỗi đau và sự bất lực của hai vợ chồng. Hoàng siết chặt tay cô, vẻ mặt tái nhợt. Họ đã không thể làm tròn bổn phận. Họ đã thất bại. Và giờ đây, họ phải đối mặt với sự trừng phạt từ chính những người thân của mình.”
“””Mất mặt! Thật là mất mặt cho cả dòng họ! Giờ biết ăn nói với ai đây? Tiền thì mất, nợ thì mang, còn không hoàn thành được nghĩa vụ với tổ tiên. Các cháu muốn làm rạng danh hay làm nhục cái dòng họ này đây?”” Bác cả gằn giọng, đôi mắt long lên giận dữ.
Hoàng và cô ngồi đó, không thể nói thêm lời nào. Những lời nói xối xả từ bác cả, từ người em họ và cả những ánh mắt thất vọng, khinh thường từ những người thân khác như những đòn đánh trực diện vào tâm can. Họ cảm thấy như đang trần truồng trước cả dòng họ, phơi bày hết sự bất lực và thất bại.
“”Thôi được,”” Bác cả nói, giọng đã dịu lại một chút nhưng vẫn đầy vẻ lạnh lẽo. “”Việc đã đến nước này. Tiền không có thì làm sao mà làm mộ được? Coi như… coi như nhà các cháu không có phần đóng góp đi. Dòng họ sẽ tự xoay sở phần còn lại.”” Ông dừng lại, nhìn thẳng vào họ. “”Nhưng từ nay về sau, liệu mà làm ăn cho tử tế. Đừng có để xảy ra chuyện gì nữa làm ảnh hưởng đến thể diện dòng họ. Nợ nần thì tự mà giải quyết. Dòng họ không giúp được đâu.””
Người em họ nhếch mép cười khẩy. “”Cứ tưởng trên thành phố ‘oai’ lắm. Ai dè về đây lại mang theo cả đống nợ và mớ rắc rối.””
Cô cảm thấy toàn thân run rẩy. Đây không chỉ là việc mất tiền, đây là sự đoạn tuyệt, sự từ bỏ của chính những người thân. Sự sĩ diện mà họ cố gắng gồng gánh cuối cùng không chỉ tan tành, mà còn kéo theo cả sự ghẻ lạnh từ chính gia đình.
Buổi họp kết thúc trong bầu không khí nặng nề. Không ai bắt tay họ, không ai động viên một câu. Họ đứng dậy, cúi chào qua quýt rồi lặng lẽ bước ra ngoài. Bước chân nặng trĩu, mỗi bước đi như dẫm lên những mảnh vỡ của lòng tự trọng. Cánh cửa đóng lại sau lưng, như khép lại một chương đau đớn của cuộc đời họ, đóng lại mối liên hệ ấm áp (dù là áp lực) với cội nguồn.
Họ lên xe khách về lại Hà Nội. Chuyến đi lần này còn trầm lặng hơn lần trước. Không còn nước mắt, chỉ còn sự trống rỗng và chai sạn. Cảnh vật ngoài cửa sổ như đang chế giễu sự thất bại của họ. Về đến căn nhà trả góp ở ngoại thành, sự im lặng càng thêm ngột ngạt. Căn nhà, biểu tượng cho khát vọng đổi đời và sĩ diện của họ, giờ đây lại là gánh nặng đè lên vai. 500 triệu tiền nợ nhà vẫn còn đó, 7 triệu tiền trả góp hàng tháng vẫn phải lo, và khủng khiếp nhất là 200 triệu nợ vay nóng với lãi mẹ đẻ lãi con, kèm theo nguy cơ bị đe dọa bất cứ lúc nào.
Họ ngồi xuống sàn nhà, dựa lưng vào tường. Nhìn quanh, đồ đạc chẳng đáng là bao so với khoản nợ khổng lồ. Hoàng nắm chặt tay cô. “”Giờ… giờ mình phải làm sao đây em?””
Cô nhìn chồng, ánh mắt đầy sự bất lực nhưng cũng pha lẫn một chút kiên cường. “”Mình… mình phải tìm cách thôi anh ạ. Dù thế nào cũng phải trả hết nợ, phải sống tiếp.””
Trong khoảnh khắc đó, họ nhận ra một bài học đắt giá. Cái giá của việc cố gắng làm hài lòng người khác, của việc gồng mình vì sĩ diện, của việc tuân theo những áp lực truyền thống vượt quá sức mình, đã khiến họ phải trả bằng sự tan nát về tinh thần, sự kiệt quệ về tài chính, và sự ghẻ lạnh từ chính gia đình. Họ đã đặt gánh nặng lên một nền móng quá yếu ớt. Cuộc sống ở thành phố không phải lúc nào cũng màu hồng, và cái giá của “”thể diện”” trên đó đôi khi lại quá lớn so với khả năng chịu đựng của một gia đình nhỏ bé.
Tương lai phía trước thật mờ mịt. Khoản nợ nhà, nợ vay nặng lãi, tiền ăn, tiền học cho con… tất cả như một ngọn núi khổng lồ đè nặng lên vai họ. Thu nhập từ nghề giáo viên mầm non và kỹ thuật viên máy tính liệu có đủ để trang trải và trả nợ? Họ không biết. Chỉ biết rằng, từ giờ phút này, họ chỉ còn lại nhau và con nhỏ. Không có sự giúp đỡ từ gia đình, không có đường lùi.
***
Thời gian trôi đi trong thầm lặng. Cuộc sống của hai vợ chồng và đứa con nhỏ (sau này đón về) dần trở về quỹ đạo khắc nghiệt của nó. Mỗi ngày là một cuộc chiến đấu với cơm áo gạo tiền, với những cuộc gọi đòi nợ lạnh lùng, với nỗi lo lắng thường trực về tương lai. Căn nhà nhỏ ở ngoại thành không còn là biểu tượng của thành công hay sĩ diện nữa, mà là gánh nặng phải gồng gánh. Họ làm việc quần quật, chắt bóp từng đồng, cắt giảm mọi chi tiêu không cần thiết. Không còn những bữa ăn sang trọng, không còn những chuyến đi chơi, thậm chí những cuộc gặp gỡ bạn bè cũng thưa dần. Sự mệt mỏi hằn sâu trên khuôn mặt, nhưng trong mắt họ thấp thoáng một ngọn lửa kiên cường. Bài học về sự sĩ diện và áp lực truyền thống đã quá đắt giá, nhưng nó cũng dạy cho họ biết trân trọng những gì mình đang có: một gia đình nhỏ bé nhưng gắn bó, và sức mạnh nội tại để đối mặt với khó khăn. Dù con đường phía trước còn rất dài và đầy thử thách, họ biết rằng họ không còn cô đơn như khi đối mặt với sự ghẻ lạnh của dòng họ. Họ có nhau, và đó là điểm tựa duy nhất để họ tiếp tục bước đi, từng bước một, trên con đường đầy chông gai phía trước, hy vọng một ngày nào đó có thể thoát khỏi vòng xoáy nợ nần và tìm thấy sự bình yên thực sự.”
