“Được đền bù đất 1 tỷ 8, tôi ôm 1 tỉ 7 ngồi xe máy nửa ngày lên thành phố định cho con mua nhà, lên đến nơi các con nhiệt tình hỏi han cho đến khi bưng mâm cơm ra tôi chỉ để 1 triệu rồi ôm đồng tiền tỉ đi về quê ngay lập tức, sao qua mắt được ông già này…
Sau bao năm cày cuốc với ruộng vườn, cuối cùng mảnh đất đầu làng của tôi cũng được đền bù 1 tỷ 8. Tôi chẳng ham hố tiêu xài, chỉ nghĩ:
“Thôi thì mình già rồi, giữ làm gì. Đem lên cho tụi nhỏ mua nhà, bớt khổ.”
Tôi rút 1 tỷ 7 tiền mặt, nhét vào túi ba lô, rồi chạy xe máy hơn nửa ngày lên thành phố, tự dưng thấy lòng háo hức.
Lâu rồi mới gặp cả con trai, con dâu, và hai đứa cháu nội.
Lúc thấy tôi xuất hiện, cả nhà mừng rỡ khác thường. Con trai thì bảo:
“Trời ơi, bố vất vả quá. Sao không báo con lên đón!”
Con dâu thì ríu rít rót nước, kê ghế, xoa bóp vai. Cháu thì ôm chân bảo nhớ ông.
Tôi hơi lạ, vì trước giờ mỗi lần tôi gọi điện hỏi thăm, đứa nào cũng kêu bận, đến Tết cũng chưa về quê được.
Nhưng tôi vẫn im, không hé nửa lời về túi tiền đang mang theo.
Đến chiều, con dâu bảo:
“Bố nghỉ đi cho khỏe, con nấu bữa thật ngon đón bố.”
Tôi gật đầu, rồi lặng lẽ ngồi ở phòng khách quan sát qua gương lắp bên tủ kính.
Và rồi tôi chế-t điếng khi thấy nó dúi vai chồng, nói nhỏ:
“Ông già chắc mang tiền lên rồi đấy. Lúc ăn cơm nhớ gợi ý mua căn hộ dưới kia. Lừa nhanh còn kịp chứ để ông đổi ý là toi.”
Tôi ngồi bất động. Bữa cơm được bưng ra, canh bào ngư, thịt bò, tôm càng… Mùi thơm phức.
Con dâu cười tươi như hoa:
“Bố ăn đi cho nóng, mai mình đi coi nhà luôn nhé!”
Tôi múc muôi canh, đặt xuống bàn.
Rồi rút ra đúng 1 triệu, để ngay giữa mâm, chậm rãi đứng dậy, kéo túi ba lô lại, nói thẳng… 👇👇”
“Ông bố nhìn thẳng vào mặt đôi vợ chồng trẻ, giọng bình thản nhưng đanh thép, từng chữ một găm vào không khí đang đặc quánh lại.
“Cái nhà này, các con tự lực mà mua.”
Nụ cười rạng rỡ trên môi người con dâu đông cứng lại, như một chiếc mặt nạ sắp vỡ. Người con trai thì ngơ ngác, lắp

bắp định nói gì đó nhưng cổ họng như bị chặn lại. Ông bố không cho họ cơ hội, ánh mắt sắc lẹm quét qua cả hai, giọng nói vẫn đều đều nhưng lạnh buốt.
“Tình cảm của các con, hôm nay tôi cũng thấy cả rồi.”
Câu nói như một gáo nước lạnh dội thẳng vào mặt người con dâu. Cô ta điếng người, trong đầu chỉ kịp lóe lên một suy nghĩ hoảng loạn: “Làm sao ông biết được? Kế hoạch vỡ rồi sao?”
Ánh mắt ông bố dừng lại trên tờ tiền xanh biếc giữa mâm cơm. Ông khẽ nhếch môi, một nụ cười không phải để vui, mà để khinh miệt.
“1 triệu này, coi như tiền ăn bữa cơm thịnh soạn. Tôi về.”
Dứt lời, ông quay lưng dứt khoát, vác chiếc ba lô đã sờn cũ lên vai. Tiếng đế giày của ông nện xuống sàn nhà cộc cộc, lạnh lùng, mỗi bước như một nhát búa đóng sập cánh cửa hy vọng của đôi vợ chồng trẻ. Cả người con trai và con dâu đều sững sờ, chết lặng tại bàn ăn. Mâm cơm với canh bào ngư, thịt bò, tôm càng vẫn bốc hơi nghi ngút, nhưng không khí đã lạnh như băng. Giữa mâm, tờ 1 triệu đồng nằm đó, như một lời chế nhạo cho tất cả sự giả tạo của họ. Cánh cửa căn hộ đóng sầm lại, cắt đứt mọi âm thanh, chỉ còn lại sự im lặng đáng sợ và hai kẻ tham lam ngồi bất động với kế hoạch tan thành mây khói.”
“Tiếng sập cửa vang lên như một tiếng sét đánh ngang tai, dội lại trong sự im lặng chết chóc của căn hộ. Phải mất vài giây, người con dâu mới hoàn hồn. Sự sững sờ trên mặt cô ta nhanh chóng bị thay thế bởi một vẻ hoảng loạn tột độ. Đôi mắt cô ta mở to, long lên sòng sọc.
“BỐ!”
Tiếng thét chói tai, sắc lẹm xé toạc không gian. Cô ta gạt phắt chiếc ghế ra sau, lao về phía cửa như một con thiêu thân, quyết không để con mồi vuột mất.
“Bố nói gì thế ạ? Bố ơi, đợi con!”
Cùng lúc đó, tiếng thét của vợ dường như đã kéo người con trai ra khỏi trạng thái chết trân. Nhưng cơ thể anh ta không tuân theo lý trí. Đôi tay đang run lẩy bẩy bỗng trở nên mềm oặt.
*LOẢNG XOẢNG!*
Chén canh bào ngư thượng hạng trên tay anh ta rơi thẳng xuống sàn gạch men bóng loáng, vỡ tan tành. Nước canh vàng óng văng tung tóe, miếng bào ngư đắt tiền văng lăn lóc bên cạnh những mảnh sứ vỡ, tạo thành một mớ hỗn độn thảm hại. Mùi thơm sang trọng của món ăn giờ đây quyện với mùi thất bại và tuyệt vọng.
Người con dâu đã giật tung được cánh cửa. Cô ta lao đầu ra ngoài hành lang, mắt điên cuồng đảo qua lại. Nhưng hành lang dài hun hút, lạnh lẽo và hoàn toàn trống không. Chỉ có tiếng thang máy vừa “ting” một tiếng ở tầng dưới xa xăm. Ông đã đi rồi. Biến mất cùng 1.7 tỷ đồng.
Cô ta quay phắt lại, mái tóc rối bù, gương mặt xinh đẹp giờ đây méo mó vì tức giận và cay cú. Cô ta nhìn chòng chọc vào người chồng vẫn đang ngồi bất động, mắt dán vào vũng canh vỡ nát dưới chân.
“ANH NGỒI ĐÓ LÀM GÌ? ĐUỔI THEO! ĐUỔI THEO BỐ NGAY!”
Người con trai ngẩng lên, mặt trắng bệch không còn một giọt máu, đôi môi mấp máy không thành lời.
“Nhưng… nhưng làm sao… Làm sao bố biết được chuyện của chúng ta?””
““Làm sao á?”
Câu hỏi ngây ngô của chồng như một mồi lửa châm vào thùng thuốc nổ. Người con dâu quay ngoắt lại, đôi mắt đỏ ngầu vằn lên những tia máu căm phẫn. Cô ta nghiến răng, gằn từng chữ một, giọng a-xít như muốn ăn tươi nuốt sống người đối diện.
“ANH CÒN HỎI ĐƯỢC CÂU ĐẤY À? Tại anh! Tại cái mồm của anh đấy! Tưởng bố già rồi nên lú lẫn, nên điếc hết rồi hay sao mà gào lên trong nhà như thế?”
Cô ta chỉ tay thẳng vào mặt chồng, ngón tay sơn đỏ chói run lên bần bật.
“Bây giờ không phải lúc ngồi đó mà phân tích! Gần hai tỷ! Anh có hiểu nó to thế nào không? Nó là cả cái gia tài đấy! Đồ vô dụng!”
Dứt lời, cô ta không thèm nhìn người chồng đang chết sững nữa. Cơn hoảng loạn và lòng tham lam trỗi dậy, biến cô ta thành một con thú săn mồi đang điên cuồng tìm cách đoạt lại miếng mồi đã vuột mất. Cô ta lao tới chiếc túi xách vứt trên ghế sô-pha, bới tung mọi thứ lên để tìm chùm chìa khóa xe.
“Bố đi xe máy thôi! Chắc chắn chưa ra khỏi thành phố được! Đuổi theo! Phải đuổi theo ngay!”
Người con trai lúc này mới cử động. Nhưng không phải là để đuổi theo. Anh ta từ từ cúi xuống, nhặt một mảnh vỡ của chiếc bát sứ, cạnh miếng bào ngư đắt đỏ giờ đã bám đầy bụi bẩn. Hình ảnh cuối cùng của bố—lưng áo bạc màu, đôi vai gầy guộc và ánh mắt thất vọng tột cùng—xoáy sâu vào tâm trí anh ta, đau nhói.
“Muộn rồi… Bố sẽ không… sẽ không nghe chúng ta nữa đâu…”
“Muộn?” – Người con dâu tìm thấy chùm chìa khóa, nắm chặt trong tay như nắm giữ hy vọng cuối cùng. Cô ta quay lại, cười một nụ cười khẩy méo mó. “Anh sợ bố giận hay anh sợ mất tiền? Cái sĩ diện của anh có trả được nợ ngân hàng không? Có mua được sữa cho con không? Hay là anh muốn cả nhà chúng ta quay về cái xó quê của anh để cạp đất mà ăn?”
Nói rồi, cô ta không một giây chần chừ, lao ra cửa như một cơn lốc. Tiếng giày cao gót nện xuống sàn hành lang gấp gáp, xa dần rồi tắt lịm.
Chỉ còn lại người con trai trong căn hộ sang trọng nhưng lạnh lẽo. Anh ta quỳ sụp xuống giữa vũng canh hỗn độn. Mùi bào ngư, mùi nước mắt, mùi tội lỗi hòa quyện vào nhau. Ánh mắt anh ta vô hồn nhìn lên bàn ăn, nơi tờ một triệu đồng nằm ngay ngắn cạnh bát canh bò vẫn còn bốc khói nhẹ. Một triệu đồng, so với một tỷ bảy trăm triệu, nó như một cái tát, một lời chế giễu cay độc nhất cho lòng tham không đáy của anh. Anh ta gục đầu, hai bàn tay siết chặt lại, khớp xương trắng bệch. Tiếng khóc không thành lời bị nén lại, vỡ ra thành những tiếng nấc tức tưởi, muộn màng.”
“Cánh cửa sắt nặng nề của khu chung cư cao cấp đóng sập lại sau lưng ông bố, tạo ra một tiếng “rầm” khô khốc, cắt đứt hoàn toàn ông khỏi thế giới giả tạo bên trong. Ông không quay đầu lại. Dáng người khắc khổ, nhỏ bé của ông lọt thỏm giữa sự hoa lệ và lạnh lùng của thành phố.
Ông lẳng lặng dắt chiếc xe máy cũ kỹ của mình ra khỏi bãi đỗ. Chiếc ba lô căng phồng, thứ mà chỉ vài tiếng trước ông mang lên với tất cả niềm hy vọng và tình yêu thương, giờ đây nặng trĩu trên vai. Nó không phải nặng vì một tỷ bảy trăm triệu đồng, mà nặng vì cả một trời sụp đổ, nặng vì gánh trên lưng sự thật phũ phàng đến tàn nhẫn.
Ông khó nhọc nổ máy. Tiếng động cơ “phành phạch” quen thuộc vang lên, lạc lõng giữa những tiếng xe hơi êm ru lướt qua. Ông rồ ga, hòa vào dòng xe cộ tấp nập nhưng trong lòng lại cảm thấy cô độc đến tột cùng.
Thành phố về đêm với những ánh đèn neon rực rỡ, những tòa nhà chọc trời mà trước đó ông còn ngỡ là thiên đường, giờ đây trong mắt ông chỉ là một khối bê tông lạnh lẽo, vô cảm. Những lời nói của con dâu, con trai mà ông nghe lén được qua tấm gương tủ kính cứ văng vẳng bên tai. “Bố già rồi nên lú lẫn”, “Phải lấy bằng được số tiền đó”. Cả bữa cơm thịnh soạn với canh bào ngư, thịt bò, tôm càng… tất cả hiện về như một cuốn phim câm đầy mỉa mai, chế giễu sự ngây thơ của ông.
Gió đêm buốt lạnh quất vào mặt, luồn qua cả lớp áo sờn cũ. Và rồi, giữa cái lạnh thấu xương đó, một giọt nước mắt nóng hổi bất ngờ trào ra từ khoé mắt già nua, nhăn nheo của ông. Nó lăn vội vã trên gò má chai sạm vì sương gió, mặn chát.
Đó không phải giọt nước mắt của sự tiếc nuối hay mất mát. Số tiền vẫn còn nguyên trong ba lô. Đó là giọt nước mắt của sự chua xót, của nỗi đau đớn tột cùng khi bức màn nhung của tình thân giả tạo bị chính tay ông kéo xuống. Ông khóc cho sự cả tin của mình, khóc cho tình yêu thương vô bờ bến đã đặt nhầm chỗ.
Ông quệt ngang giọt nước mắt, bàn tay siết chặt tay ga hơn. Ánh mắt ông không còn vẻ hiền từ, chất phác nữa. Nó đanh lại, sắc lạnh và kiên định, nhìn thẳng vào con đường đen kịt phía trước. Con đường về quê chưa bao giờ xa và lạnh lẽo đến thế. Nhưng ông biết, mình phải đi hết con đường này, không chỉ để về nhà, mà còn để bắt đầu một cuộc đời mới, một cuộc đời không còn bị lừa dối bởi những người ông từng yêu thương nhất.”
“Bên trong căn hộ cao cấp, không khí vẫn còn vương lại mùi thức ăn thịnh soạn, nhưng sự ấm cúng giả tạo đã tan biến, chỉ còn lại sự im lặng căng như dây đàn. Người con dâu sốt ruột đi đi lại lại, liếc nhìn đồng hồ trên tường.
“”Sao lâu thế nhỉ? Bố ngủ rồi hay sao? Anh vào xem thế nào đi,”” cô ta thúc giục chồng, giọng không giấu nổi vẻ nôn nóng.
Người con trai, sau khi tiễn bố ra cửa, vẫn còn đang chìm trong viễn cảnh về số tiền khổng lồ sắp thuộc về mình. Anh ta gạt đi: “”Kệ ông nghỉ một lát. Chắc mệt rồi.””
“”Nghỉ gì tầm này nữa! Phải chắc chắn chứ!”” Người con dâu gắt lên, không thể kiên nhẫn hơn. “”Anh không đi thì để em!””
Nói rồi, cô ta bước nhanh về phía phòng ngủ dành cho khách. Cánh cửa chỉ khép hờ. Cô ta đẩy cửa bước vào và sững người lại. Căn phòng trống không. Chiếc giường được dọn gọn gàng, chăn gối phẳng phiu, không một nếp nhăn. Chiếc ba lô căng phồng đã biến mất.
“”Anh ơi!”” cô ta hét lên thất thanh.
Người con trai giật mình chạy vào. Nhìn thấy cảnh tượng trong phòng, mặt anh ta biến sắc. Cả hai lao ra phòng khách như hai kẻ điên, nhìn quanh quẩn một cách vô vọng. Và rồi, ánh mắt của cả hai cùng dừng lại trên bàn ăn.
Giữa những đĩa thức ăn thừa mứa đắt tiền, một cọc tiền lẻ được xếp ngay ngắn. Tờ một triệu đồng mà cô con dâu đã “hiếu thảo” đưa cho ông bố để tiêu vặt. Nó nằm đó, như một sự chế nhạo cay độc.
Sự im lặng vỡ tan.
“”RẦM!””
Người con trai đập mạnh cả hai tay xuống bàn khiến bát đĩa nảy lên loảng xoảng. Anh ta quay phắt người lại, đôi mắt đỏ ngầu long lên sòng sọc, gầm lên với vợ: “”Tại cô! Tất cả là tại cô! Tham lam! Vội vàng! Giờ thì mất hết rồi!””
Người vợ cũng không còn giữ được vẻ dịu dàng giả tạo. Cô ta bật khóc, nhưng nước mắt của sự tức tưởi và cay cú chứ không phải đau khổ. Cô ta gào lên, giọng chói lói: “”Tại tôi à? Thế lúc tôi bày kế thì anh không gật đầu lia lịa hay sao? Lúc nghe đến tiền thì mắt anh sáng lên cơ mà! Đồ hèn! Giờ đổ hết tội lên đầu tôi à?””
“”Nếu không phải cô giục giã, nếu không phải cô bày ra cái trò diễn kịch buồn nôn này thì ông già đã không nghi ngờ! Giờ thì hay rồi, ông ấy đi rồi! Mang cả một tỷ bảy đi rồi!”” Anh ta túm lấy vai vợ, lắc mạnh.
“”Buông ra!”” Cô ta đẩy chồng ra. “”Anh thì hay lắm! Lúc nghe lén ông ấy gọi điện còn cười khẩy cơ mà! Giờ mất tiền thì đổ cho vợ! Anh đúng là đồ bất tài vô dụng!””
Cuộc cãi vã ngày một nảy lửa, những lời lẽ cay độc nhất, những sự thật trần trụi nhất mà họ luôn che giấu được tung ra không thương tiếc. Bức màn nhung của gia đình hạnh phúc đã bị xé toạc, để lộ ra sự mục rỗng, tham lam và ích kỷ đến cùng cực. Tiếng la hét, tiếng đồ đạc bị ném vỡ vang vọng khắp căn hộ sang trọng nhưng lạnh lẽo, chôn vùi tất cả những ảo mộng về một tương lai giàu sang trong phút chốc.”
“Cơn thịnh nộ qua đi, chỉ còn lại sự kiệt quệ và tàn tro. Người con trai đứng thở dốc giữa đống lộn xộn, mồ hôi túa ra trên trán. Người vợ ngồi bệt xuống sàn, tiếng khóc nấc đã tắt, chỉ còn đôi vai run lên bần bật trong im lặng. Cả hai không nhìn nhau, nhưng cùng chung một nỗi sợ hãi đang dâng lên, lạnh lẽo và ghê rợn hơn cả cơn giận dữ vừa rồi.
Trong đầu người con trai, con số một tỷ bảy cứ nhảy múa điên cuồng. Không thể nào. Không thể cứ thế mà mất được. Anh ta phải làm gì đó. Phải gọi điện, phải níu kéo, phải bịa ra một lý do nào đó. Có lẽ bố chỉ giận dỗi thôi, có lẽ ông vẫn còn ở đâu đó gần đây.
Anh ta run rẩy vớ lấy chiếc điện thoại trên bàn, màn hình đã nứt một vệt dài sau cú ném lúc nãy. Ngón tay anh ta trượt mấy lần mới mở được danh bạ. Dòng chữ “”Bố Yêu”” hiện ra, như một mũi dao đâm vào lồng ngực. Anh ta hít một hơi sâu, bấm nút gọi.
Không gian tĩnh lặng đến ngạt thở, chỉ có tiếng chuông chờ vang lên đều đặn, não nề từ loa ngoài của điện thoại. Tút… tút… tút… Mỗi tiếng chuông như một nhát búa nện vào thần kinh của cả hai vợ chồng. Người vợ ngẩng phắt lên, nín thở dõi theo.
Năm hồi chuông. Mười hồi chuông. Mười lăm hồi chuông. Vô tận. Không một ai bắt máy.
Người con trai nghiến răng ngắt cuộc gọi, bàn tay siết chặt chiếc điện thoại đến nổi gân xanh.
“”Gọi lại đi!”” Giọng người vợ rít lên, khô khốc và khẩn thiết.
Anh ta bấm gọi lại ngay lập tức. Tiếng chuông lại vang lên, lần này nghe càng thêm não nuột và vô vọng. Anh ta bắt đầu đi đi lại lại trong phòng khách, điện thoại áp chặt vào tai, như thể làm vậy có thể ép người ở đầu dây bên kia phải trả lời.
Nhưng đáp lại anh ta vẫn chỉ là sự im lặng kéo dài. Anh ta cúp máy, rồi lại gọi. Lần thứ ba. Lần thứ tư. Sự hoảng loạn bắt đầu chiếm lấy lý trí. Anh ta lẩm bẩm một mình.
“”Bắt máy đi bố… Nghe máy đi mà… Con xin bố…””
Đến lần gọi thứ năm, tiếng chuông chờ quen thuộc không còn nữa. Thay vào đó là một tiếng “”tút”” dài, lạnh lẽo, rồi một giọng nữ tự động vang lên máy móc: “”Thuê bao quý khách vừa gọi hiện không liên lạc được, xin quý khách vui lòng gọi lại sau…””
Cuộc gọi đã bị chuyển thẳng vào hộp thư thoại.
Người con trai sững người lại. Chiếc điện thoại tuột khỏi tay anh ta, rơi xuống sàn nhà lát gạch tạo thành một tiếng “”cạch”” khô khốc. Anh ta hiểu rồi. Bố không phải không nghe thấy. Ông đã nhìn thấy cuộc gọi, đã từ chối, và rồi, để chấm dứt tất cả, ông đã tắt nguồn điện thoại. Ông đã chủ động cắt đứt sợi dây liên lạc duy nhất.
Anh ta lảo đảo rồi ngồi phịch xuống ghế sofa, hai tay ôm lấy đầu. Cơn giận biến mất, sự hối hận chưa kịp tới, chỉ còn lại một cảm giác trống rỗng và tuyệt vọng đến cùng cực. Mọi thứ đã thực sự kết thúc.”
“Bầu trời đêm đen kịt, đặc quánh như mực. Con quốc lộ vắng tanh, chỉ còn lại vệt đèn vàng vọt hắt ra từ một quán nước nhỏ, lụp xụp ven đường. Chiếc xe máy cũ kỹ của ông bố từ từ tấp vào. Ông dựng chân chống, bước xuống xe với một sự mệt mỏi hằn sâu trên từng bước chân, khác hẳn với sự háo hức chỉ mới buổi sáng.
Chủ quán, một người phụ nữ lớn tuổi, đang gà gật sau quầy, ngẩng lên.
“”Bác dùng gì ạ?””
“”Cho tôi một ly trà nóng.”” Giọng ông bố khàn đặc, không chút cảm xúc.
Ly trà nóng được đặt xuống bàn gỗ đã cũ mòn. Hơi nước bốc lên mờ ảo trong cái lạnh của đêm khuya. Ông bố lẳng lặng rút từ trong túi áo ra chiếc điện thoại. Màn hình vừa sáng lên, một danh sách dài dằng dặc những cuộc gọi nhỡ và tin nhắn chưa đọc hiện ra. Tất cả đều từ một cái tên duy nhất: “”Con Trai””.
Ông nhìn chằm chằm vào màn hình, không giận dữ, không gào thét như đứa con trai mình. Chỉ có một cái lắc đầu chậm rãi, ngao ngán đến tận cùng. Từng cuộc gọi của đứa con trai không còn là sự níu kéo, mà là một sự sỉ nhục, một lời nhắc nhở về sự giả dối mà ông vừa phải nếm trải. Ngón tay chai sần của ông lướt trên màn hình, rồi dứt khoát nhấn giữ nút nguồn cho đến khi màn hình tối sầm lại. Ông ném chiếc điện thoại lên bàn, bên cạnh ly trà, như thể nó là một vật dơ bẩn.
Ánh mắt ông chuyển sang chiếc ba lô cũ sờn đặt ở ghế bên cạnh. Bên trong đó là một tỷ bảy trăm triệu đồng. Nó đã từng là hy vọng cho tương lai của con cháu, nhưng giờ đây, nó chỉ còn là bằng chứng cho một tấn bi kịch, cho lòng tham không đáy. Một nụ cười chua chát, nửa miệng khẽ nhếch lên trên gương mặt khắc khổ của ông.
Một quyết định mới, lạnh lùng và sắt đá, vừa nảy ra trong đầu ông.
“”Số tiền này,”” ông thầm nghĩ, bàn tay siết chặt lại thành nắm đấm, những đường gân nổi lên rõ rệt, “”phải được dùng cho những người xứng đáng hơn.””
Ông cầm ly trà lên, uống một ngụm lớn. Vị trà đắng chát nhưng lại khiến đầu óc ông tỉnh táo lạ thường. Ông nhìn ra màn đêm phía trước, không còn mờ mịt, không còn vô định. Trong bóng tối ấy, một con đường mới đã hiện ra.”
“Trời chưa sáng hẳn, chỉ có một vệt sáng trắng bạc le lói ở phía chân trời. Màn sương đêm vẫn còn giăng mỏng trên mặt đường quốc lộ. Ông bố không hề chợp mắt. Cả đêm ông chỉ ngồi đó, bên ly trà đã nguội ngắt từ bao giờ, nhìn vào khoảng không vô định. Gương mặt ông không còn vẻ đau đớn, thất vọng, mà thay vào đó là một sự tĩnh lặng đến đáng sợ.
Ông cầm chiếc ba lô lên, đặt nó lên đùi, vỗ nhẹ. Cái vỗ tay không còn là sự trân trọng một gia tài, mà là sự xác nhận cho một quyết định không thể lay chuyển. Ông hít một hơi thật sâu cái không khí trong lành của buổi sớm, thứ không khí mà ở thành phố không bao giờ có được.
Bàn tay chai sần của ông chậm rãi lấy chiếc điện thoại cũ ra. Lần này, ông không ngần ngại mà nhấn nút nguồn mở máy. Màn hình vừa sáng lên, hàng loạt thông báo cuộc gọi nhỡ và tin nhắn từ “”Con Trai”” lại hiện ra dồn dập, như một cơn lũ quét. Ông lướt qua tất cả, ánh mắt không một gợn sóng. Ngón tay ông dừng lại ở một cái tên đã lâu không liên lạc: “”Bác Ba Trưởng Thôn””.
Ông bấm gọi. Vài tiếng tút dài vang lên.
Đầu dây bên kia, một giọng đàn ông ngái ngủ cất lên.
“”A lô, ai đấy ạ?””
Ông bố hắng giọng, cố nén đi sự xúc động đang chực trào lên.
“”Bác Ba à, tôi đây, bố thằng Nam đây.””
Ông trưởng thôn có vẻ đã tỉnh ngủ hơn. Giọng ông hồ hởi.
“”À, ông đấy à! Sao, lên thành phố thăm con cháu thế nào rồi? Chắc vui lắm nhỉ? Có chuyện gì mà gọi tôi sớm thế?””
Ông bố im lặng một giây, nhìn về phía rạng đông đang ửng hồng.
“”Vui lắm bác ạ…”” Giọng ông đều đều, khó đoán được cảm xúc. “”Tôi gọi có chút việc muốn nhờ bác.””
“”Việc gì ông cứ nói đi, khách sáo làm gì.””
Ông bố hít một hơi thật sâu, từng lời nói ra rõ ràng và đanh thép, như thể đã suy nghĩ cả một đêm dài.
“”Bác xem giúp tôi… trong xã mình, có cháu nào học giỏi mà nhà nghèo quá, không có tiền theo học không bác?””
Ông trưởng thôn ngạc nhiên.
“”Có chứ ông. Nhà con bé Mai con ông bà Sáu còng, rồi thằng Tí cháu bà Tư góa ấy. Học giỏi lắm mà nhà khổ, tôi đang vận động quyên góp cho chúng nó đây. Mà sao ông lại hỏi thế?””
Ông bố tiếp tục, giọng nói càng lúc càng kiên định.
“”Thế… còn có cụ già nào neo đơn, bệnh tật không nơi nương tựa không bác?””
Đến lúc này, ông trưởng thôn hoàn toàn bối rối.
“”Cũng có vài cụ. Nhưng mà… rốt cuộc là có chuyện gì vậy ông?””
Một khoảng lặng kéo dài. Ông bố nghe rõ cả tiếng chim sớm đang líu lo đâu đó. Ông siết chặt chiếc điện thoại, giọng khàn đi vì xúc động.
“”Bác Ba à… cái tiền đền bù đất, tôi vẫn còn giữ đây. Tôi… tôi muốn dùng chút tiền này để giúp đỡ họ. Giúp mấy đứa nhỏ ăn học, giúp các cụ già có cái ăn cái mặc lúc cuối đời…””
Đầu dây bên kia đột nhiên im bặt. Sự im lặng kéo dài đến nỗi ông bố phải nhìn lại màn hình xem cuộc gọi có bị ngắt không. Rồi, từ trong điện thoại, một tiếng nấc nghẹn ngào khe khẽ vang lên, sau đó là giọng nói run rẩy của ông trưởng thôn.
“”Ông… ông nói… nói thật đấy hả? Trời đất ơi… ông ơi là ông… Ông nghĩ được như vậy… quý hóa quá ông ơi! Quý hóa quá!””
Ông bố không nói gì thêm, chỉ lặng lẽ cúp máy. Một giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên gò má đã sạm đi vì sương gió. Nhưng lần này, đó không phải là giọt nước mắt của sự đau khổ, mà là của sự thanh thản. Ông ngẩng đầu nhìn vầng dương đang từ từ nhô lên, rực rỡ và ấm áp. Lần đầu tiên sau tấn bi kịch, một nụ cười nhẹ nhõm nở trên môi ông. Ông nổ máy xe, quay đầu, hướng về con đường làng thân thuộc.”
“Câu chuyện ông bố gọi điện cho bác Ba Trưởng Thôn, với cái giọng run run đầy xúc động và quyết định cao cả, không thể nào được giữ kín ở một vùng quê mà hàng rào chỉ mang tính tượng trưng. Nó giống như một mồi lửa, chỉ cần một cơn gió nhẹ là bùng lên thành đám cháy. Và cơn gió đó chính là bà vợ của ông trưởng thôn.
Ngay sau khi cúp máy với ông bố, bác Ba đã kể lại toàn bộ câu chuyện cho vợ nghe với một sự cảm kích khôn xiết. Bà Ba, một người phụ nữ tốt bụng nhưng không thể giữ mồm giữ miệng, ngay buổi sáng hôm đó đi chợ đã không nén nổi mà kể lại cho bà hàng cá. Từ bà hàng cá, câu chuyện biến thể một chút, lan sang bà hàng rau. Đến trưa, cả cái chợ quê đã xì xào bàn tán.
“”Nghe gì chưa? Ông bố thằng Nam ấy, được đền bù gần hai tỷ bạc!””
“”Tưởng mang lên cho con trai, ai dè nó bất hiếu quá, ông ấy lại mang về.””
“”Mang về đâu, nghe bà Ba bảo ông ấy định cho hết mấy đứa nghèo hiếu học với các cụ già neo đơn trong xã mình đấy!””
“”Trời đất! Thật không?””
“”Thật chứ sao không! Phúc đức quá! Mà cũng tội nghiệp, nuôi thằng con ăn học thành tài ở thành phố, giờ nó báo hiếu như thế đấy!””
“”Cái loại con bất nhân, vợ nó chắc cũng chẳng phải dạng vừa.””
Tin đồn bay đi còn nhanh hơn cả chuyến xe đò. Nó len lỏi vào từng ngõ xóm, đến tai những người họ hàng xa gần. Ai nấy đều vừa cảm thương cho ông bố, vừa phẫn nộ, khinh bỉ đôi vợ chồng trên thành phố.
Trong khi đó, ở căn hộ sang trọng, sự yên bình giả tạo đã bị phá tan. Người con trai và cô con dâu thức dậy, không thấy bố đâu. Ban đầu họ chỉ nghĩ ông dậy sớm đi dạo. Nhưng khi nhìn thấy căn phòng trống trơn, chiếc ba lô đựng tiền biến mất, tim cả hai bắt đầu đập loạn.
“”Bố đâu rồi anh?”” – Người con dâu hốt hoảng.
Người con trai lao đi kiểm tra, mặt cắt không còn một giọt máu. Anh ta nhìn thấy tờ giấy bạc 1 triệu đồng nằm ngay ngắn trên bàn, bên cạnh là ly trà nguội ngắt ông để lại từ đêm qua. Một sự sỉ nhục không thể tả thành lời. Nó như một cái tát nảy lửa vào mặt cả hai vợ chồng.
“”Ông… ông đi rồi!”” – Anh ta lắp bắp.
Người con dâu lao tới, nhìn thấy tờ tiền, hai mắt long lên sòng sọc.
“”Đi rồi? 1.7 tỷ đâu? Ông mang đi thật rồi sao? Gọi điện cho ông ngay! Nhanh lên!””
Người con trai run rẩy bấm số. “”Thuê bao quý khách vừa gọi…”” Câu trả lời tự động của tổng đài vang lên như một bản án tử hình. Anh ta gọi liên tục, nhưng vô vọng.
Ngày hôm đó là một địa ngục.
Tại công ty của người con dâu, mấy cô đồng nghiệp vốn hay ganh tị túm tụm lại, thấy cô bước vào liền liếc mắt ra hiệu. Một người tỏ vẻ thân thiết bước tới.
“”Em ơi, nghe nói bố chồng ở quê lên chơi à? Sướng nhé, chắc ông quý con dâu lắm nhỉ?””
Người con dâu cứng đờ người, cố nặn ra một nụ cười méo xệch. “”Vâng chị, ông lên thăm các cháu.””
Cô đồng nghiệp kia cười đầy ẩn ý. “”Thế à? Chị lại nghe loáng thoáng đâu bên nhà chồng em có chuyện vui, ông được đền bù mảnh đất tiền tỷ cơ mà. Chắc ông cho vợ chồng em hết để mua nhà mới rồi chứ gì? Sướng thật đấy!””
Từng lời nói như từng mũi kim châm vào da thịt. Người con dâu chỉ biết cười trừ, lảng đi thật nhanh, sau lưng là những tiếng cười khúc khích đầy ác ý.
Còn người con trai, tình cảnh cũng chẳng khá hơn. Anh ta vừa bước vào phòng làm việc đã cảm thấy không khí khác lạ. Mọi người nhìn anh bằng ánh mắt vừa tò mò, vừa khinh miệt. Trong giờ nghỉ trưa, một đồng nghiệp thân hơn vỗ vai anh.
“”Này, mặt mày sao thế? Có chuyện gì à? Tao… tao có nghe mấy người quê mày nói chuyện… hình như chuyện nhà mày đang hot lắm thì phải? Bố mày…””
Người đồng nghiệp ngập ngừng, không nói hết câu, nhưng cái nhìn ái ngại của anh ta đã nói lên tất cả. Người con trai cảm thấy mặt mình nóng bừng, tai ù đi. Anh ta chỉ muốn tìm một cái lỗ để chui xuống. Nỗi nhục nhã bao trùm lấy từng tế bào.
Tối hôm đó, cả hai trở về căn hộ trong sự im lặng nặng nề. Cánh cửa vừa đóng sập lại, người con dâu không thể kiềm chế được nữa, cô ta gào lên.
“”Là tại anh! Tất cả là tại anh! Có mỗi việc giữ chân một ông già mà anh cũng làm không xong! Giờ thì hay rồi, tôi bị người ta cười vào mặt!””
Người con trai cũng bùng nổ, nỗi uất hận và xấu hổ dồn nén cả ngày giờ tuôn ra như núi lửa.
“”Tại tôi à? Cô nói hay nhỉ! Thế cái kế hoạch ‘diễn kịch’ để lừa tiền là của ai? Là của cô đấy! Giờ thì mất cả chì lẫn chài! Không chỉ cô, tôi cũng bị cả thiên hạ người ta khinh bỉ đây này!””
“”Anh đổ lỗi cho tôi? Nếu anh không hèn nhát, nghe lời tôi răm rắp thì có đến nỗi này không?””
“”Cô…!””
Người con trai tức giận vớ lấy cái gạt tàn thuốc trên bàn, ném mạnh xuống sàn. Tiếng thủy tinh vỡ tan chói tai, hệt như cuộc hôn nhân và thanh danh của họ. Hai đứa trẻ trong phòng nghe tiếng cãi vã, sợ hãi khóc ré lên. Khung cảnh gia đình hạnh phúc, đầm ấm đã hoàn toàn sụp đổ, chỉ còn lại sự trần trụi của lòng tham và sự ích kỷ.”
“Trái ngược hoàn toàn với không khí ngột ngạt, độc địa nơi thành phố, vùng quê lúc này lại đang chứng kiến một câu chuyện đẹp như cổ tích. Sáng sớm hôm sau, chiếc xe máy cà tàng quen thuộc của ông bố lạch cạch chạy trên con đường làng. Ông không về nhà ngay mà chạy thẳng đến nhà bác Ba Trưởng Thôn.
Sự xuất hiện của ông khiến cả làng xôn xao. Người ta nhìn ông không còn bằng ánh mắt thương hại, mà là sự nể trọng và cảm phục. Bác Ba Trưởng Thôn chạy vội ra cửa, nắm chặt lấy bàn tay chai sần của ông bố, giọng xúc động.
“”Ông về rồi đấy à… Tôi nghe chuyện rồi. Khổ thân ông quá!””
Ông bố chỉ lắc đầu, nụ cười hiền hậu đã trở lại trên khuôn mặt khắc khổ. Nụ cười ấy không có chút gì là gượng ép, mà nó toát ra từ một sự thanh thản đến lạ kỳ.
“”Tôi không sao. Tôi về đây là có việc muốn nhờ bác.””
Ngồi trong nhà, trước sự chứng kiến của mấy vị cán bộ xã được mời đến, ông bố điềm tĩnh trình bày quyết định của mình. Ông sẽ không giữ lại một đồng nào trong số tiền 1.7 tỷ. Ông muốn lập một quỹ khuyến học mang tên “”Ươm mầm Làng Ta””, dành tặng những suất học bổng cho các cháu học sinh nghèo vượt khó trong xã. Ông cũng muốn trích một phần để sửa sang lại toàn bộ những căn nhà dột nát, tạm bợ cho các hộ gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Cuối cùng, số tiền còn lại, ông muốn mua tặng trạm y tế xã một chiếc giường bệnh đa năng và một máy siêu âm đời mới, thứ mà cả xã ao ước bấy lâu.
Lời nói của ông khiến tất cả mọi người trong phòng lặng đi. Họ nhìn ông, một người nông dân cả đời chân lấm tay bùn, với một sự kính phục vô bờ bến. Bác Ba Trưởng Thôn rưng rưng nước mắt.
“”Ông… ông làm thế thật sao? Đây là tấm lòng vàng, là phúc đức cho cả làng này!””
Kế hoạch được thực thi nhanh chóng. Vài ngày sau, một buổi lễ trao học bổng nhỏ nhưng ấm cúng được tổ chức tại nhà văn hóa thôn. Ông bố, trong bộ quần áo cũ nhưng sạch sẽ, phẳng phiu, tự tay trao từng suất học bổng cho các em nhỏ. Nhìn những gương mặt ngây thơ, rạng rỡ, những cái cúi đầu cảm ơn lí nhí của chúng, ông thấy lòng mình ấm lại. Đây mới là hạnh phúc thật sự.
Tiếng lành đồn xa. Chẳng mấy chốc, cả làng đã gọi ông là “”ông tiên sống””. Người ta thấy đội thợ xây tới lợp lại mái tôn cho nhà bà cụ Tám neo đơn. Họ thấy chiếc giường bệnh mới và máy siêu âm được chuyển vào trạm xá trong tiếng vỗ tay không ngớt của bà con. Đi đến đâu, ông cũng nhận được những ánh mắt trìu mến, những lời chào hỏi, cảm ơn chân thành.
“”Cháu chào ông ạ! Con cháu cảm ơn ông nhiều lắm, nhờ có học bổng của ông mà nó có tiền mua sách vở mới rồi ạ.””
“”Ông đúng là Bồ Tát của làng này. Nhà tôi từ nay không phải lo mưa dột nữa rồi.””
Những lời nói ấy như dòng nước mát lành gột rửa hết mọi nỗi đau và sự thất vọng trong lòng ông. Ông đã mất đi một đứa con trai, nhưng đổi lại, ông có được tình yêu thương của cả một ngôi làng. Buổi chiều, ông ngồi trước hiên nhà, pha một ấm trà nóng, nhìn ra cánh đồng lúa xanh mơn mởn. Lần đầu tiên sau chuỗi ngày dài đằng đẵng, một nụ cười mãn nguyện và thanh thản thực sự nở trên môi ông. Ông đã tìm lại được ý nghĩa của cuộc đời mình, không phải ở chốn phồn hoa đô thị, mà chính tại mảnh đất quê hương nghèo khó này.”
“Trái ngược với sự thanh thản nơi quê nhà, không khí trong căn hộ của người con trai ở thành phố lại đặc quánh như sắp nổ tung. Tiếng lướt điện thoại ken két của người con dâu vang lên đầy giận dữ. Trên màn hình là hàng loạt bài báo, những dòng trạng thái với tiêu đề giật gân: “”Lão nông nghèo và tấm lòng Bồ Tát: Hiến tặng gần 2 tỷ đồng xây dựng quê hương!””, “”Câu chuyện cổ tích về người cha bị con trai lừa gạt và hành động phi thường gây chấn động cộng đồng mạng.””
Kèm theo đó là hàng nghìn bình luận, không ít trong số đó đã lần ra danh tính của vợ chồng anh, kèm theo những lời nguyền rủa không thương tiếc.
Người con dâu ném mạnh chiếc điện thoại xuống sofa, mặt đỏ bừng vì tức tối và nhục nhã.
“”Thấy chưa? Ông ta cố tình làm thế! Cố tình làm rùm beng lên để bêu rếu chúng ta! Giờ thì hay rồi, cả thiên hạ đều biết chúng ta là loại con bất hiếu, là lũ lừa đảo!””
Người con trai ngồi chết lặng trên ghế, hai tay vò lấy tóc. Anh không cãi lại. Những lời ca tụng dành cho bố anh như hàng ngàn mũi kim châm thẳng vào lương tâm anh. Anh đã từng nghĩ bố mình khờ khạo, quê mùa. Nhưng giờ đây, hành động của ông lại cao cả đến mức khiến anh thấy mình thật nhỏ nhen, bẩn thỉu và đáng khinh bỉ.
Người vợ thấy chồng im lặng lại càng được đà, giọng a cay nghiệt.
“”Im à? Anh hối hận rồi sao? Anh sợ người ta chửi à? Đáng lẽ ông ta nên im lặng mà tiêu nốt số tiền còn lại, đằng này lại bày trò làm từ thiện để cả thế giới biết con trai mình tồi tệ thế nào! Đúng là đồ nhà quê thích làm màu!””
“”ĐỦ RỒI!””
Người con trai bất ngờ gầm lên, lần đầu tiên anh lớn tiếng với vợ. Anh đứng bật dậy, đôi mắt đỏ ngầu hằn lên những tia máu vì mất ngủ và dằn vặt. “”Tất cả là tại chúng ta! Tại sự tham lam của em và sự ngu ngốc của tôi! Bố… Bố không làm gì sai cả!””
Anh lao vào phòng ngủ, vơ vội mấy bộ quần áo, nhét vào một chiếc ba lô cũ kỹ. Người vợ sững sờ chạy theo, níu lấy tay anh.
“”Anh… anh định đi đâu?””
“”Tôi về quê. Tôi phải về xin lỗi bố!”” – Anh nói, giọng khản đặc, vừa dứt khoát vừa như van xin chính bản thân mình.
Cánh cửa sập lại một tiếng khô khốc, bỏ lại tiếng la hét chói tai của người vợ. Anh lao ra đường như một kẻ trốn chạy, bắt một chuyến xe ôm thẳng tới bến xe.
Chuyến xe đò về quê chật ních người và nồng nặc đủ thứ mùi hỗn tạp. Anh tìm được một chỗ sát cửa sổ, co rúm người lại, cố gắng trở nên vô hình. Chiếc xe bắt đầu lăn bánh, đưa anh rời khỏi thành phố hoa lệ, nơi chứa đựng tội lỗi và sự hổ thẹn của anh.
Anh nhìn ra ngoài qua ô cửa kính cáu bẩn. Những tòa nhà cao tầng lùi dần, nhường chỗ cho những cánh đồng, những mái nhà ngói đỏ quen thuộc. Ký ức ùa về như một thước phim quay chậm đầy đau đớn. Anh nhớ lại dáng bố lụi cụi gói ghém từng đồng tiền, khuôn mặt hân hoan khi nghĩ sẽ được ở cùng con cháu. Anh nhớ lại bữa cơm thịnh soạn giả tạo, nhớ cả ánh mắt đau đớn, thất thần của bố khi ông đứng sau tấm gương tủ kính.
Nước mắt bắt đầu lăn dài trên gò má người đàn ông. Anh đã lấy đi số tiền dưỡng già của bố, phá nát niềm tin của ông, đổi lại chỉ là một cuộc sống tạm bợ xây trên sự dối trá. Còn bố anh, với bàn tay trắng, lại xây nên phúc đức cho cả một ngôi làng. Lần đầu tiên sau nhiều năm chìm trong tham vọng và ích kỷ, anh cảm thấy xấu hổ đến tột cùng. Hành trình về quê lúc này không chỉ là quãng đường vài trăm cây số, mà là hành trình tìm lại chút lương tri còn sót lại của một đứa con bất hiếu.”
“Chuyến xe đò cũ kỹ dừng lại ở đầu con đường đất dẫn vào làng. Người con trai lảo đảo bước xuống, chân tê dại sau chuyến đi dài trong sự dằn vặt. Không khí trong lành của vùng quê, mùi rơm rạ quen thuộc ùa vào mũi, nhưng thay vì cảm giác bình yên, chúng chỉ càng khoét sâu thêm nỗi hổ thẹn trong lòng anh.
Từ xa, anh đã nghe thấy tiếng cười nói rộn rã phát ra từ ngôi nhà của bố. Một thứ âm thanh trong trẻo, vui vẻ mà đã lâu lắm rồi anh không còn được nghe. Anh rảo bước nhanh hơn, lòng dấy lên một tia hy vọng mong manh, rồi đột ngột khựng lại ở cổng.
Cảnh tượng trước mắt khiến anh sững người. Dưới mái hiên, trên chiếc chõng tre cũ, Ông bố đang ngồi đó, gương mặt hiền từ rạng rỡ một niềm vui tinh khôi. Xung quanh ông, mấy đứa trẻ trong làng, tay cầm những cuốn vở mới tinh, những chiếc cặp sách còn thơm mùi nhựa, đang xúm xít lại, tíu tít khoe thành tích.
Một đứa bé gái lanh lảnh nói.
“”Chúng cháu cảm ơn bác nhiều lắm ạ! Nhờ có tiền của bác mà bố mẹ cháu mới mua được cho cháu chiếc cặp sách đẹp thế này!””
Một thằng bé khác giơ cao tập vở.
“”Vở của cháu cũng là nhờ bác đấy ạ! Cháu hứa sẽ học thật giỏi để không phụ lòng bác!””
Ông bố xoa đầu từng đứa, nụ cười hiền hậu làm hằn sâu thêm những nếp nhăn nơi khóe mắt. Đó là nụ cười của một người đã cho đi mà không mong nhận lại, một niềm hạnh phúc thuần khiết và cao cả.
Đúng lúc đó, một đứa bé ngẩng lên và nhìn thấy anh ta đang đứng như trời trồng ở cổng. Nụ cười trên môi nó vụt tắt. Nó khều tay đứa bên cạnh. Rồi đứa nữa. Như một hiệu ứng domino, tiếng cười nói im bặt. Không gian bỗng trở nên im lặng đến đáng sợ, chỉ còn lại tiếng gió xào xạc qua rặng tre.
Những ánh mắt ngây thơ ban nãy giờ đây đồng loạt hướng về phía anh, đầy dò xét, lạnh lùng, thậm chí có cả chút khinh bỉ. Chúng như đang nhìn một kẻ xấu, một kẻ đã làm tổn thương người ông, người ân nhân đáng kính của chúng.
Ông bố cũng đã nhìn thấy anh. Nụ cười trên khuôn mặt sạm nắng của ông đông cứng lại, rồi từ từ tan đi, để lại một vẻ phức tạp, có cả ngỡ ngàng, đau xót và một nỗi buồn sâu thẳm. Ông không nói gì, chỉ lặng lẽ nhìn đứa con trai duy nhất của mình.
Người con trai đứng chôn chân ở cổng. Cái cổng gỗ quen thuộc ngày nào giờ như một ranh giới vô hình ngăn cách anh với thế giới bình yên bên trong. Trước mặt anh là cha, là quê hương, là những điều tốt đẹp ông đã gây dựng. Còn anh, anh là kẻ thừa thãi. Là tội đồ. Mỗi ánh mắt của những đứa trẻ, mỗi nếp nhăn trên trán bố đều là một lời kết án đanh thép. Anh muốn bước tới, muốn quỳ xuống, nhưng đôi chân nặng như đeo chì, và cổ họng thì đắng ngắt, không thể thốt ra một lời.”
“Ông bố khẽ thở dài, phá vỡ sự im lặng ngột ngạt. Giọng ông không còn nét rạng rỡ ban nãy, chỉ còn lại sự mệt mỏi.
“”Thôi, các cháu về đi, trời cũng sắp tối rồi. Cảm ơn các cháu đã đến chơi với ông.””
Lũ trẻ lí nhí chào ông rồi lẳng lặng đi qua mặt người con trai. Chúng không nói gì, nhưng những cái nhìn thẳng thắn, không chút nể nang, còn nặng nề hơn cả ngàn lời miệt thị. Anh ta đứng đó, hứng chịu tất cả, cảm thấy mình nhỏ bé và dơ bẩn trước sự trong trẻo của chúng.
Khi chiếc bóng cuối cùng của đám trẻ khuất sau lũy tre, không gian chỉ còn lại hai cha con và tiếng gió hiu hắt. Người con trai cuối cùng cũng nhấc được đôi chân nặng như đeo đá, bước qua cổng. Anh ta không dám nhìn thẳng vào bố, chỉ lí nhí trong cổ họng.
“”Bố…””
Ông bố không đáp lời. Ông chỉ quay người, lẳng lặng đi vào trong căn nhà ba gian cũ kỹ. Người con trai cúi gằm mặt, bước theo sau như một cái bóng tội lỗi. Anh ta đã chuẩn bị sẵn tinh thần cho một trận lôi đình, cho những lời mắng chửi cay nghiệt nhất. Nhưng không. Sự im lặng còn đáng sợ hơn thế.
Trong nhà, không khí càng thêm trĩu nặng. Ông bố không ngồi xuống, cũng không nhìn con. Ông tiến thẳng đến chiếc tủ gỗ cũ kỹ ở góc phòng, nơi cất giữ những giấy tờ quan trọng nhất của gia đình. Cánh cửa tủ kẽo kẹt mở ra. Bàn tay chai sần, run rẩy của ông cẩn trọng lấy ra không phải sổ đỏ hay giấy tờ tiền bạc, mà là một cuốn sổ tay nhỏ, bìa đã sờn cũ, giấy đã ngả màu vàng theo năm tháng.
Ông đặt cuốn sổ lên chiếc bàn tre ở giữa nhà. Một tiếng “”cộc”” khô khốc vang lên, như một tiếng búa gõ vào lồng ngực người con trai. Anh ta ngước nhìn, không hiểu.
Ông bố hất hàm về phía cuốn sổ. Giọng ông lần đầu tiên cất lên kể từ khi chỉ còn hai người, một giọng nói đều đều, không cảm xúc.
“”Mở ra mà xem đi.””
Người con trai run rẩy vươn tay, lật giở từng trang. Bên trong không phải là những con số tiền tỷ, mà là những dòng chữ nắn nót của cha anh.
“”Ngày… tháng… giúp vợ chồng thằng Hùng 5 triệu sửa lại mái nhà sau bão.””
“”Ngày… tháng… cho thằng Nam, con chú Bảy, 2 triệu đóng học phí đại học.””
“”Ngày… tháng… mua 50 suất quà, mỗi suất gồm cặp sách, vở và bút, cho các cháu nhỏ trong xóm nhân dịp năm học mới.””
…
Từng khoản chi, dù lớn dù nhỏ, đều được ghi lại cẩn thận. Đó là số tiền còn lại sau khi ông đã cho anh ta 1.7 tỷ. Ông đã không giữ lại cho mình, mà dùng nó để san sẻ cho những người khó khăn trong làng xóm, để thắp lên những nụ cười, gieo những mầm hy vọng.
Lúc này, giọng ông bố mới cất lên, chậm rãi, thấm thía, từng lời như một nhát dao xoáy sâu vào tâm can người con trai.
“”Tiền không mua được hạnh phúc, nhưng nó lột trần được bản chất con người. Bố cho đi tiền bạc, nhưng bố nhận lại được niềm vui và sự kính trọng, những thứ mà các con đã vứt bỏ.””
Người con trai sững sờ. Anh ta ngẩng phắt lên, nhìn thẳng vào đôi mắt già nua, mệt mỏi nhưng trong veo của cha mình. Không có một lời chửi rủa, không có một cái tát, nhưng những lời nói ấy còn đau đớn hơn vạn lần. Anh ta gục mặt xuống bàn, hai vai run lên bần bật. Những giọt nước mắt nóng hổi, muộn màng bắt đầu rơi xuống, thấm đẫm những con chữ ghi lại lòng tốt của người cha mà anh đã nhẫn tâm chà đạp.”
“Ông bố nhìn những giọt nước mắt của con trai thấm ướt trang sổ, làm nhòe đi những con chữ nắn nót. Ông không nói gì thêm. Sự im lặng của ông còn nặng nề hơn cả ngàn lời chì chiết. Mỗi giây trôi qua như một nhát búa nện vào lồng ngực người con trai, đập tan nốt những mảnh vụn tự tôn cuối cùng.
Cơ thể anh ta run lên không kiểm soát. Anh ta không còn gục mặt trên bàn nữa mà từ từ trượt người xuống khỏi ghế. Chiếc ghế gỗ kêu một tiếng ken két khô khốc rồi ngã sang một bên. Anh ta mặc kệ. Anh ta quỳ sụp xuống nền đất lạnh lẽo, hai đầu gối va mạnh xuống đất nghe một tiếng “”bịch”” đau điếng, nhưng anh ta không cảm thấy gì. Nỗi đau thể xác lúc này chẳng là gì so với sự giày vò trong tâm can.
Anh ta lết người trên đầu gối, tiến đến ôm chầm lấy đôi chân chai sạn, lấm lem bùn đất của bố. Gương mặt anh ta vùi vào ống quần cũ kỹ, sờn bạc của cha, và rồi, tiếng khóc nức nở vỡ òa, không còn kìm nén. Đó không phải là tiếng khóc giả tạo để xin tiền, không phải tiếng khóc vì kế hoạch đổ bể, mà là tiếng gào thét của một linh hồn tội lỗi.
“”Con sai rồi bố ơi! Con… con là một thằng con bất hiếu! Một thằng khốn nạn!””
Anh ta ngẩng gương mặt đẫm nước mắt và cả nước mũi lên, nhìn bố với ánh mắt van lơn tuyệt vọng.
“”Xin bố tha thứ cho con! Bố ơi… xin bố đánh con đi, mắng con đi… đừng im lặng như vậy…””
Những lời nói của anh ta đứt quãng, nghẹn lại trong từng cơn nấc. Lần đầu tiên trong đời, anh ta cảm nhận được sự hối hận thực sự. Những con số trong cuốn sổ tay kia, mỗi một dòng chữ, không chỉ là tiền, mà là tình người, là nhân cách của cha anh, là tất cả những gì anh đã nhẫn tâm chà đạp chỉ vì lòng tham vô đáy.
Ông bố đứng lặng như một bức tượng, đôi mắt nhìn xuống đỉnh đầu đứa con trai đang run rẩy. Gương mặt già nua của ông không còn vẻ mệt mỏi hay tức giận, chỉ còn lại một nỗi đau đớn vô tận. Bàn tay ông khẽ run lên, giơ lên giữa không trung, tưởng như muốn xoa đầu con, nhưng rồi lại buông thõng xuống trong bất lực.
Giọng ông khàn đặc, thoát ra một cách khó nhọc.
“”Tha thứ? Con nói bố tha thứ cho con thế nào đây? Khi chính con còn không tha thứ cho bản thân mình.””
Ông khẽ thở ra một hơi dài, nặng trĩu.
“”Bố không cần tiền của con. Bố chỉ cần một đứa con biết sống cho ra một con người. Nhưng xem ra… đến điều đó bố cũng không có được.”””
“Lời nói của ông bố như một gáo nước lạnh dội thẳng vào tâm can đang bỏng rát của người con trai. Anh ta ngây người, tiếng khóc nghẹn lại trong cổ họng. Không phải là không cần tiền, mà là không có được một đứa con. Câu nói đó còn đau hơn cả trăm ngàn lần bị đánh mắng.
Ông bố khẽ thở dài, một hơi thở mang theo cả nỗi thất vọng của bao nhiêu năm tháng. Ông cúi người xuống, hai bàn tay thô ráp, chai sần nắm lấy hai bắp tay của con trai. Một lực không mạnh, nhưng kiên định.
“”Đứng lên đi.””
Giọng ông không còn gằn lên nữa, mà trầm xuống, lạnh lẽo một cách xa cách. Người con trai như một con rối vô hồn, để mặc cho bố kéo mình đứng dậy. Anh ta lảo đảo, đôi chân mềm nhũn, nếu không có bàn tay của bố giữ lại, có lẽ anh ta đã ngã quỵ lần nữa.
Họ đứng đối diện nhau trong im lặng. Ông bố buông tay ra. Ánh mắt ông không còn nảy lửa căm giận, chỉ còn lại một khoảng trống mênh mông, một sự mệt mỏi đã thấm vào tận xương tủy.
“”Sự tha thứ của bố không khó…””
Người con trai ngẩng phắt lên, một tia hy vọng le lói trong đôi mắt đẫm lệ.
“”…nhưng niềm tin thì đã mất rồi.”” – Ông bố nói nốt câu, dập tắt ngay lập tức tia hy vọng mong manh ấy. “”Bố đã tin con. Tin vào giọt nước mắt của con, tin vào sự hiếu thảo của con, tin rằng mình có một nơi để nương tựa lúc tuổi già. Nhưng tất cả chỉ là một màn kịch.””
Ông quay người, bước về phía chiếc tủ gỗ cũ kỹ duy nhất trong nhà. Tiếng lạch cạch của ổ khóa gỉ sét vang lên khô khốc.
“”Hãy về thành phố và sống sao cho phải đạo làm người. Đừng để đồng tiền nó biến con thành một con quỷ. Đó là cách duy nhất con có thể chuộc lỗi với bố, và với chính lương tâm của con.””
Ông rút ra một xấp tiền lẻ, nhàu nát, được buộc lại bằng một sợi dây thun. Ông không đếm, chỉ ước chừng rồi đưa cho con trai.
“”Cầm lấy ít tiền này mà bắt xe về. Bố không còn gì hơn để cho con nữa.””
Người con trai sững sờ nhìn số tiền trên tay bố. Nó còn ít hơn cả số tiền một triệu anh ta đã ném lên bàn để “”trả ơn”” cha mình. Cổ họng anh ta nghẹn đắng, muốn nói lời từ chối nhưng không thể thốt ra được chữ nào. Anh ta chỉ có thể đưa bàn tay run rẩy ra nhận lấy, cảm giác những tờ tiền đó còn nặng hơn cả tảng đá ngàn cân đang đè nặng trong lồng ngực.
Ông bố không nhìn con trai thêm một lần nào nữa. Ông quay lưng, bước thẳng ra ngoài hiên nhà, đôi mắt già nua hướng về phía mảnh đất xa xa, nơi ông đã đánh đổi cả niềm tin và tình cha con. Để lại người con trai đứng chết lặng giữa căn nhà trống hoác, với số tiền “”tha thứ”” trên tay và một con đường chuộc lỗi mịt mờ phía trước.”
“Không có một lời từ biệt nào được nói ra. Người con trai lầm lũi quay gót, bước đi trên con đường làng quen thuộc mà giờ đây terasa lạ. Mỗi bước chân là một nhát dao cứa vào lòng. Anh ta không dám ngoảnh lại, vì biết rằng sau lưng mình, bóng dáng người cha già đang hóa thành một bức tượng của nỗi thất vọng. Chuyến xe đò về thành phố chật ních người, nhưng anh chỉ cảm thấy một sự trống rỗng đến vô tận. Xấp tiền lẻ nhàu nát trong túi quần, món quà “”tha thứ”” của bố, còn nóng hổi hơn cả ngọn lửa đang thiêu đốt ruột gan anh.
Cánh cửa căn hộ bật mở. Người con dâu lao ra, gương mặt háo hức biến thành cau có ngay lập tức khi chỉ thấy chồng mình trở về với bộ dạng thảm hại và hai bàn tay trắng.
“”Tiền đâu? 1.7 tỷ đâu rồi?”” – cô ta gằn giọng, đôi mắt long lên sòng sọc.
Người con trai không đáp, chỉ lẳng lặng đi vào nhà. Sự im lặng của anh như đổ thêm dầu vào lửa.
“”Anh bị câm à? Tôi hỏi tiền đâu! Ông già đó không đưa cho anh à? Hay là anh lại giấu đi làm của riêng?””
“”Hết rồi.”” – cuối cùng anh cũng lên tiếng, giọng khản đặc. “”Tất cả… hết thật rồi.””
“”Hết là hết thế nào?”” – Người con dâu gào lên, lao tới túm lấy cổ áo chồng. “”Anh là đồ vô dụng! Một việc đơn giản như thế cũng không làm được! Đồ bất tài!””
Nhưng lần này, người con trai không còn nhu nhược cúi đầu. Anh gỡ tay vợ ra, một cách chậm rãi nhưng dứt khoát. Ánh mắt anh nhìn thẳng vào cô, một ánh mắt mệt mỏi nhưng không còn trống rỗng.
“”Phải. Tôi là đồ vô dụng. Tôi là đồ bất tài. Tôi là một thằng con bất hiếu.”” – Anh nói, từng chữ một. – “”Và tôi đã nhận ra điều đó. Từ ngày mai, tôi sẽ đi tìm việc. Bất cứ việc gì. Chúng ta sẽ sống bằng tiền của chúng ta, không phải tiền của bố.””
Nói rồi, anh bước vào phòng của hai đứa trẻ đang ngủ say, đóng sập cửa lại, bỏ mặc người vợ đang sững sờ rồi gào thét trong giận dữ ở ngoài phòng khách.
Những tháng ngày sau đó là một chuỗi nỗ lực không ngừng nghỉ. Người con trai làm đủ mọi việc, từ phụ hồ ở công trường xây dựng nắng cháy da, đến bốc vác ở chợ đầu mối lúc nửa đêm. Đôi bàn tay vốn chỉ quen cầm bút ký giấy tờ giờ chai sần, rớm máu. Đồng lương ít ỏi, nhưng nó trong sạch. Anh không còn mua cho con những món đồ chơi đắt tiền, thay vào đó, anh dành thời gian kể cho chúng nghe những câu chuyện về lòng trung thực, về giá trị của lao động.
Ở quê, ông bố cũng trở lại với cuộc sống bình dị vốn có. Mảnh đất vẫn ở đó, nhưng giờ nó không còn là gánh nặng của lòng tham, mà là nơi ông gieo trồng những luống rau xanh mướt. Sáng sáng, ông pha trà cùng mấy người hàng xóm, chiều chiều lại ra đồng thăm lúa. Tiếng cười nói của tình làng nghĩa xóm đã dần lấp đầy khoảng trống trong lòng ông.
Một buổi chiều, người đưa thư mang đến cho ông một phong bì. Nét chữ nguệch ngoạc, quen thuộc. Bên trong là một lá thư tay dài mấy trang giấy, kèm theo vài tờ tiền polymer còn mới cứng. Ông không đọc hết, cũng không đếm tiền. Ông chỉ dừng lại ở dòng chữ: “”Bố ơi, đây là tháng lương đầu tiên con kiếm được bằng chính sức mình. Con gửi bố mua gói trà ngon. Con sẽ cố gắng để trở thành một người tốt, như lời bố dặn…””.
Ông bố khẽ gấp lá thư lại, đặt lên bàn. Ông nhìn ra khoảng sân ngập nắng, một nụ cười hiền hậu, thanh thản nở trên gương mặt đã hằn sâu những nếp nhăn của thời gian. Sự bình yên đã thực sự trở về.
Cơn bão kim tiền cuối cùng cũng đã tan, để lại một khoảng lặng cần thiết cho người ta nhìn lại chính mình. Đồng tiền, với sức mạnh vạn năng của nó, có thể mua được nhà cao cửa rộng, mua được những bữa cơm bào ngư tôm càng, nhưng không thể mua được niềm tin đã mất, và càng không thể mua được sự thanh thản trong tâm hồn. Nó đã biến một người con trai hiếu thảo thành một kẻ mưu mô, biến một gia đình thành một sân khấu kịch, và suýt chút nữa đã chôn vùi đi tình phụ tử thiêng liêng. Nhưng rồi, chính sự mất mát lớn nhất lại là bài học đắt giá nhất. Người con trai đã mất đi 1.7 tỷ đồng, nhưng lại tìm thấy lương tâm của mình trong đống gạch vữa và những giọt mồ hôi mặn chát. Anh đã học được rằng giá trị của một người đàn ông không nằm ở số tiền anh ta có, mà ở cách anh ta kiếm ra đồng tiền đó và cách anh ta đối diện với sai lầm của chính mình. Còn người cha, ông đã mất đi một khoản tiền đền bù khổng lồ, nhưng ông đã giữ lại được thứ còn quý giá hơn, đó là phẩm giá và sự bình yên. Sự tha thứ của ông không phải là một lời nói suông, mà là một cơ hội, một con đường để người con lạc lối tìm về. Những lá thư tay, tuy mộc mạc, nhưng lại là cây cầu vững chắc nhất, nối lại sợi dây tình cảm tưởng chừng đã đứt. Bởi vì sự bình yên thật sự, không nằm ở những con số trong ngân hàng, mà nằm ở sự thanh thản trong tâm hồn và sự ấm áp của tình người.”