“Vào giữa lúc h-ạ huy;/ệt, đứa cháu đích tôn từ xa chạy tới khóc thét “Nhầm người rồi”, ai cũng bỏ ngoài tai cho đến khi nhà tang lễ gọi điện đến dồn dập…
Bà Lý – 83 tu-ổi, trưởng tộc dòng họ Trần – vừa mất sau một cơn t-ai b-iến. Là người có tiếng cả vùng, tang lễ của bà được tổ chức lớn tại nhà tang lễ thành phố rồi rước về quê an táng theo nghi thức truyền thống.
Buổi sáng hôm đó, nghĩa trang làng dưới đông nghịt người. Họ hàng nội ngoại, xóm làng, bạn bè thân thiết ai cũng có mặt, ai cũng đinh ninh hôm nay là lần cuối tiễn biệt một người phụ nữ sống trọn đạo lý và uy tín cả đời.
Giữa nghi lễ trang trọng, khói nhang nghi ngút, tiếng kèn đám ma vang đều, linh cữu từ từ được hạ xuống huyệt đã đào sẵn từ sáng.
Bỗng một tiếng hét vang lên xé toạc không khí tang lễ:
– “Khoan lại! Nhầm rồi! Không phải bà nội con!”
Mọi ánh mắt lập tức quay về phía tiếng hét. Dũng – cháu đích tôn của bà Lý – vừa lao từ taxi xuống, đầu tóc rối bời, mắt đỏ hoe, hơi thở gấp gáp. Cả họ không ai quan tâm thằng bé.
Và rồi đúng 10 phút sau nhà ta-ng lễ vừa h-ỏa táng cho bà cụ bất ngờ gọi cho người nhà dồn dập thông báo… 👇👇”
“Giữa lúc Dũng còn đang bị mấy người anh họ giữ chặt, tiếng chuông điện thoại từ trong túi người con rể cả của bà Lý bỗng réo lên inh ỏi, phá tan không khí nặng nề. Ông ta vốn đang bực bội vì sự phá đám của Dũng, liền gạt tay một người em ra hiệu im lặng, rồi cau có rút điện thoại ra nghe.
“”A lô, ai đấy? Đang bận, có việc gì không?”” – ông gắt gỏng.
Bên kia đầu dây, một giọng nữ trẻ tuổi, run rẩy và đầy hoảng hốt, lắp bắp vang lên:
“”A lô… a lô, có phải gia đình cụ Trần Thị Lý không ạ? Tôi… tôi gọi từ nhà tang lễ thành phố…””
Người con rể nhíu mày, sự khó chịu hiện rõ trên mặt. “”Phải. Có chuyện gì mà gọi giờ này? Mọi việc xong xuôi hết rồi.”” Ông ta thầm nghĩ, chắc lại gọi để xác nhận thanh toán hay thủ tục lặt vặt gì đó.
“”Dạ… không

ạ… có một sự cố… một sự cố vô cùng nghiêm trọng…”” – Giọng cô gái lạc đi, xen lẫn tiếng nức nở. “”Xin… xin gia đình hãy hết sức bình tĩnh nghe cháu nói ạ…””
Sự khẩn thiết trong giọng nói ấy cuối cùng cũng khiến người con rể chú ý. Ông ta liếc nhìn đám đông, rồi bước ra xa một chút, hạ giọng: “”Sự cố gì? Cô nói nhanh lên, chúng tôi đang tiến hành hạ huyệt!””
“”Dạ… chính vì thế cháu mới phải gọi gấp…”” – Cô gái hít một hơi thật sâu, dường như để lấy hết can đảm. “”Thi hài… thi hài của cụ nhà mình… có lẽ… có lẽ đã bị trao nhầm ạ!””
Câu nói như một tiếng sét đánh ngang tai. Người con rể sững người. Toàn thân ông ta đông cứng lại, đôi mắt mở to, sự tức giận ban nãy lập tức bị thay thế bởi một nỗi kinh hoàng không thể diễn tả.
“”Cô… cô nói cái gì?”” – Ông ta lắp bắp, giọng nói không còn chút uy lực nào.
Đầu dây bên kia, tiếng cô gái vỡ òa trong tiếng khóc: “”Chúng cháu… chúng cháu vừa phát hiện ra… thi thể được đưa đi hỏa táng lúc sáng nay… mới chính là cụ Lý ạ! Còn thi hài trong linh cữu mà gia đình đang làm lễ… là của một người khác! Cháu xin lỗi! Cháu thành thật xin lỗi!””
Chiếc điện thoại trượt khỏi bàn tay người con rể, rơi “”bịch”” xuống nền đất ẩm. Mặt ông ta trắng bệch, không còn một giọt máu. Tất cả âm thanh xung quanh như tan biến, chỉ còn lại lời nói của cô nhân viên nhà tang lễ và tiếng gào thét của Dũng lúc nãy cứ vang vọng trong đầu ông: “”Nhầm rồi! Không phải bà nội con!””.
Mọi người xung quanh, thấy sắc mặt ông ta đột ngột thay đổi, bắt đầu xôn xao. Một người chị vợ lay vai ông: “”Anh làm sao thế? Ai gọi mà mặt mày tái mét vậy?””
Người con rể không trả lời, đôi mắt vô hồn của ông ta từ từ ngước lên, nhìn trân trân vào cỗ quan tài đang được hạ xuống lòng đất, rồi lại quay sang nhìn Dũng, đứa cháu mà chỉ vài phút trước ông còn cho là điên khùng. Một sự thật khủng khiếp, không thể tin nổi, đang dần hiện ra trước mắt tất cả mọi người.”
“Người con rể vẫn không trả lời. Cả người ông run lên bần bật, đôi môi mấp máy nhưng không thể phát ra bất cứ âm thanh nào. Trong đầu ông, câu nói của Dũng và lời của cô nhân viên nhà tang lễ cứ xoáy vào nhau, tạo thành một cơn lốc hủy diệt.
“”Anh nói gì đi chứ! Có chuyện gì?”” – Người chị vợ mất kiên nhẫn, lay mạnh vai ông lần nữa.
Cái lay vai như một cú sốc điện, kéo người con rể về với thực tại nghiệt ngã. Ông ta khó nhọc nuốt khan, cố gắng hít một hơi, rồi gào lên bằng một giọng lạc đi, đầy tuyệt vọng: “”Dừng lại! Dừng hết lại!””
Tiếng hét của ông ta khiến đội phu mộ đang từ từ thả dây thừng cũng phải giật mình dừng tay. Mọi người nín thở, quay lại nhìn ông.
Người con rể lảo đảo chỉ tay về phía huyệt mộ, khuôn mặt giờ đây đã méo xệch vì kinh hoàng. Ông ta lắp bắp, từng từ thốt ra như nhát dao cứa vào không khí tang thương.
“”Họ… họ báo… hỏa táng nhầm rồi… Trong quan tài… trong quan tài không phải mẹ!””
Một giây im lặng chết chóc bao trùm cả nghĩa trang. Gió ngừng thổi, lá ngừng rơi. Dường như cả trời đất cũng đang nín lặng trước câu nói không thể tin nổi ấy.
Tất cả mọi ánh mắt, từ sững sờ, kinh ngạc đến hoảng loạn, đồng loạt đổ dồn về phía Dũng, người cháu đích tôn đang bị giữ chặt, người mà chỉ vài phút trước họ còn cho là kẻ điên rồ, phá đám.
Rồi, như một con đê vỡ, sự hỗn loạn bùng nổ.
“”Trời ơi! Ông nói cái gì vậy?”” – Tiếng thét chói tai của một người con gái bà Lý xé toạc không gian. Bà ta lảo đảo rồi ngã quỵ xuống đất, khóc không thành tiếng.
“”Không thể nào! Không thể nào! Mẹ ơi!””
Mấy người anh họ đang giữ Dũng cũng buông thõng tay, mặt cắt không còn giọt máu. Họ nhìn người con rể cả, rồi lại nhìn Dũng, sự thật phũ phàng giáng một đòn chí mạng vào tâm trí họ.
Đám đông xô đẩy, chen lấn về phía huyệt mộ như thể muốn xác thực lời nói điên rồ kia. Tiếng khóc than, tiếng la hét, tiếng chửi rủa hòa vào nhau.
“”Nhà tang lễ làm ăn kiểu gì thế này hả trời!””
“”Bắt đền! Phải bắt đền chúng nó!””
Dũng giằng ra khỏi họ, đôi mắt đỏ ngầu giờ đây chứa đầy sự đau đớn tột cùng. Anh lao về phía trước, gào lên trong nước mắt: “”Thấy chưa! Con đã nói rồi! Không phải bà nội! Không phải bà!””
Cỗ quan tài đang hạ dở dang, treo lơ lửng trên miệng huyệt bởi những sợi dây thừng lỏng lẻo. Tiếng khóc than, tiếng la hét, tiếng chửi rủa hòa vào nhau, biến đám tang trang nghiêm thành một vở bi kịch hỗn loạn chưa từng có.”
“Giữa khung cảnh hỗn loạn như địa ngục trần gian đó, người con trai cả của bà Lý, ông Hùng, người từ đầu đến giờ vẫn chết lặng như một pho tượng, bỗng nhiên bừng tỉnh. Đôi mắt ông đỏ ngầu, không phải vì khóc, mà vì một sự phẫn nộ và tỉnh táo đến đáng sợ vừa bùng lên từ trong đáy lòng. Ông nhìn cỗ quan tài đang treo lơ lửng trên miệng huyệt, nhìn đám đông em út, cháu chắt đang gào khóc vật vã, nhìn Dũng đang tuyệt vọng, và nhìn sự sụp đổ của cả gia tộc.
Một sức mạnh vô hình nào đó đã vực ông dậy.
Ông hít một hơi thật sâu, lồng ngực phồng lên, rồi gầm lên một tiếng xé rách cả không gian tang tóc, át đi mọi tiếng khóc than, chửi rủa.
“”DỪNG LẠI! DỪNG LẠI HẾT!””
Giọng ông khản đặc nhưng đanh thép, chứa đầy uy quyền không thể chối cãi của người con trưởng. Mọi âm thanh như bị một bàn tay vô hình bóp nghẹt. Tiếng khóc im bặt. Đám đông đang xô đẩy cũng sững người lại. Tất cả mọi ánh mắt, trong một khoảnh khắc, đều đổ dồn về phía ông Hùng.
“”KÉO LÊN! KÉO LINH CỮU LÊN NGAY!”” – Ông chỉ thẳng tay về phía huyệt mộ, ra lệnh.
Đội phu huyệt bốn người đang giữ dây thừng, mặt mũi còn đang ngơ ngác, nhìn nhau đầy bối rối. Họ đã dừng lại khi nghe tiếng gào đầu tiên của người con rể, nhưng bây giờ lại nhận được một mệnh lệnh hoàn toàn trái ngược với nghi thức. Hạ xuống đã khó, giờ lại kéo lên?
Thấy họ chần chừ, ông Hùng bước lên một bước, ánh mắt như có lửa, gằn giọng: “”CÓ NGHE THẤY TÔI NÓI KHÔNG? KÉO LÊN!””
Sự quyết đoán trong giọng nói của ông khiến đội phu huyệt không dám chần chừ thêm một giây nào nữa. Họ hiểu rằng, trong tình thế này, lời của người con cả chính là mệnh lệnh cao nhất. Họ gật đầu dứt khoát, đồng loạt dùng sức, những bắp tay cuồn cuộn gồng lên.
Tiếng dây thừng ken két vang lên, khô khốc và ghê rợn. Cỗ quan tài từ từ được kéo ngược lên từ miệng huyệt, chậm rãi, nặng nề, như kéo theo cả sự tủi nhục và nỗi đau đớn của cả gia đình.
Mọi người nín thở, đứng chôn chân tại chỗ, dõi theo từng chuyển động của cỗ quan tài. Không một tiếng động, chỉ có tiếng dây thừng ma sát và tiếng thở dốc của mấy người phu huyệt.
Cuối cùng, với một tiếng “”thịch”” nặng nề, cỗ quan tài được đặt trở lại mặt đất, nằm ngay bên cạnh hố huyệt lạnh lẽo vừa bị nó từ chối.
Sự im lặng chết chóc bao trùm. Cỗ quan tài nằm đó, như một bằng chứng câm lặng cho một sai lầm không thể tưởng tượng nổi. Cả gia đình, họ hàng đứng sững sờ nhìn nó, khuôn mặt ai nấy đều biến sắc, từ đau thương chuyển sang hoảng loạn, rồi đến một sự trống rỗng đến đáng sợ.”
“Trong sự im lặng đến rợn người đó, sự trống rỗng nhanh chóng bị thay thế bởi một câu hỏi duy nhất, nhức nhối trong tâm trí của tất cả mọi người: Tại sao? Và làm thế nào?
Ánh mắt của họ, từng người một, từ từ rời khỏi cỗ quan tài lạnh lẽo để tìm kiếm một câu trả lời. Và rồi, như một sự sắp đặt nghiệt ngã, tất cả đồng loạt đổ dồn về phía Dũng. Cậu cháu đích tôn mà chỉ mười lăm phút trước còn bị cả họ nguyền rủa, xua đuổi, giờ đây lại trở thành tâm điểm của một sự thật kinh hoàng. Ánh mắt nhìn cậu không còn là sự coi thường, mà là một hỗn hợp của kinh hãi, hoài nghi và chất vấn.
Một người đàn ông trung niên, là bác ruột của Dũng, người lúc trước mắng nhiếc cậu hăng nhất, đột ngột lao về phía trước. Ông ta túm lấy hai vai Dũng, lay mạnh như muốn lay cho tỉnh cả cơn ác mộng này.
“”Dũng! Nói mau!”” Giọng ông ta lạc đi, không còn vẻ kẻ cả bề trên mà chỉ còn sự hoảng loạn tột độ. “”Tại sao mày biết? NÓI!””
Cái lay mạnh của người bác như một giọt nước làm tràn ly. Sức chịu đựng của Dũng vỡ tan. Cậu khuỵu xuống, nước mắt lã chã tuôn rơi, những tiếng nấc nghẹn không thể kìm nén được nữa. Cậu ngẩng khuôn mặt đẫm nước mắt lên, nhìn những người thân của mình bằng ánh mắt vừa đau đớn vừa uất nghẹn.
“”Sáng nay…”” Dũng thều thào, giọng nói vỡ nát giữa những tiếng nấc. “”Sáng nay con đến nhà tang lễ sớm nhất… để nhìn bà lần cuối…””
Cả đám đông nín thở, cố gắng nghe từng chữ cậu nói.
“”Lúc con đến… con thấy… con thấy họ treo nhầm bảng tên giữa hai phòng tang lễ.”” Dũng gần như hét lên trong tiếng khóc. “”Phòng có linh cữu của bà lại treo tên một người khác! Con đã nói với nhân viên ở đó! Con đã chỉ cho họ thấy sự nhầm lẫn!””
Một tiếng “”Trời ơi”” bật ra từ miệng một người cô. Mọi người bắt đầu xôn xao, những khuôn mặt tái đi vì sốc.
Dũng tiếp tục, giọng đầy tuyệt vọng và uất ức. “”Nhưng họ không tin! Họ gạt đi, bảo con nhìn nhầm, bảo đừng gây rối. Họ còn nói gia đình đã xác nhận cả rồi! Con đã cố gắng gọi cho bố, cho các chú, nhưng không ai nghe máy!””
Từng lời của Dũng như từng nhát dao đâm thẳng vào tim từng người trong họ hàng nhà bà Lý. Họ sực nhớ lại những lời chửi rủa, những cái xua tay, thái độ khinh khi mà họ đã dành cho cậu. Bàn tay của người bác buông thõng khỏi vai Dũng, ông ta lùi lại một bước, khuôn mặt thất thần.
Giờ thì họ đã hiểu. Họ hiểu sự hoảng hốt của Dũng. Họ hiểu lý do cậu đến muộn. Và họ hiểu rằng, chính họ đã tự tay đẩy người duy nhất biết sự thật ra xa, để rồi mù quáng tiến hành một tang lễ cho một người xa lạ. Nỗi đau mất mẹ, mất bà giờ đây hòa cùng nỗi ân hận và xấu hổ tột cùng, biến thành một chất độc từ từ ngấm vào từng thớ thịt của họ.”
“Dòng ký ức đau đớn và phẫn uất cuộn trào, kéo Dũng trở về với buổi sáng định mệnh tại nhà tang lễ thành phố. Không gian ở đó lạnh lẽo, đặc quánh mùi hương trầm và thuốc sát trùng, một sự im lặng đến vô cảm. Dũng vội vã đi dọc hành lang, tay siết chặt chiếc trâm cài tóc bằng bạc cũ kỹ, kỷ vật mà lúc sinh thời bà Lý yêu quý nhất. Cậu chỉ có một mong muốn duy nhất, là được tự tay đặt nó vào bên cạnh bà, như một lời tiễn biệt cuối cùng.
Khi cậu tìm đến khu vực chuẩn bị, một cảnh tượng đập vào mắt khiến Dũng sững người. Hai nhân viên đang đẩy một chiếc linh cữu trên xe đẩy ra khỏi một căn phòng. Linh cữu đó, kiểu dáng đó, Dũng nhận ra ngay. Đó là chiếc mà gia đình đã chọn cho bà. Nhưng tấm bảng tên treo trên cửa phòng lại ghi một cái tên xa lạ: “”LỄ KHÂM LIỆM CỤ ÔNG NGUYỄN VĂN HÙNG””.
Tim Dũng đập thót một nhịp. Cậu vội vàng liếc sang phòng đối diện. Tấm bảng trên cửa phòng đó ghi rõ ràng: “”LỄ KHÂM LIỆM CỤ BÀ TRẦN THỊ LÝ””. Nhưng qua ô cửa kính nhỏ, Dũng có thể thấy một chiếc linh cữu khác hẳn đang nằm bên trong. Một sự hoảng loạn lạnh toát chạy dọc sống lưng Dũng.
“”Dừng lại!”” Dũng lao tới, giọng lạc đi. “”Dừng lại đã các chú ơi! Có nhầm lẫn rồi!””
Hai nhân viên dừng xe đẩy, nhìn cậu bằng ánh mắt khó chịu. Một người trẻ hơn lên tiếng: “”Nhầm lẫn gì cháu? Cháu là người nhà à?””
“”Vâng! Đây… đây là linh cữu của bà cháu, bà Trần Thị Lý! Sao lại đẩy ra từ phòng của ông Nguyễn Văn Hùng?”” Dũng chỉ tay vào tấm bảng tên, rồi lại chỉ vào chiếc linh cữu, hơi thở gấp gáp.
Một nhân viên lớn tuổi hơn, gương mặt khắc khổ và thiếu kiên nhẫn, gạt tay Dũng ra. Ông ta gắt lên một cách thô lỗ.
“”Cháu biết gì mà nói! Đây là quy trình, không nhầm được!””
“”Nhưng rõ ràng bảng tên một nơi, linh cữu một nẻo!”” Dũng gần như hét lên. “”Bà cháu là Trần Thị Lý, sao lại ở phòng ông Hùng? Các chú làm ơn kiểm tra lại đi!””
Người nhân viên lớn tuổi trừng mắt nhìn Dũng, sự khinh khỉnh hiện rõ trong ánh mắt. “”Kiểm tra cái gì? Gia đình đã xác nhận từ hôm qua, niêm phong xong xuôi cả rồi. Giờ đến lượt một thằng nhóc như cháu đến đây gây rối à? Đi chỗ khác cho người lớn làm việc!””
Nói rồi, ông ta cùng người đồng nghiệp tiếp tục đẩy chiếc xe đi, mặc kệ Dũng đứng chết trân tại chỗ. Cảm giác bất lực tột độ xâm chiếm lấy cậu. Họ không tin cậu. Họ coi lời nói của cậu như một sự phiền nhiễu. Dũng cuống cuồng rút điện thoại, bấm gọi cho bố, cho các bác, các chú. Nhưng đáp lại cậu chỉ là những tiếng tút dài vô vọng hoặc lời nhắn tự động từ tổng đài.
Cánh cửa thang máy chở hàng từ từ đóng lại, nuốt chửng chiếc linh cữu và hai người nhân viên vô cảm. Dũng đứng sững trong hành lang lạnh lẽo, bàn tay cầm chiếc trâm cài tóc của bà run lên bần bật. Cậu đã thấy sự thật, nhưng không một ai nghe cậu nói.”
“Sự thật phũ phàng như một gáo nước đá dội thẳng vào tâm trí Dũng. Vô ích! Đứng đây không giải quyết được gì! Họ sẽ tiến hành lễ an táng ở quê nhà, và nếu cậu không về kịp, mọi chuyện sẽ không thể cứu vãn. Một luồng sinh lực tuyệt vọng trào dâng, Dũng quay phắt người, lao ra khỏi cánh cửa chính của nhà tang lễ. Không khí oi bức và ồn ào của thành phố ập vào mặt, khác hẳn sự tĩnh lặng chết chóc bên trong.
Cậu vừa chạy vừa tiếp tục bấm gọi cho bố, cho bác cả, cho chú út. Vẫn chỉ là những tiếng tút dài vô vọng. “”Làm ơn… làm ơn nghe máy đi mà!”” Dũng gào lên trong câm lặng, nước mắt gần như đã trào ra. Chắc chắn mọi người đã tắt chuông điện thoại để bắt đầu hành lễ.
Dũng lao ra giữa đường, vẫy tay lia lịa về phía những chiếc taxi đang lao tới. Một chiếc, hai chiếc lướt qua. Cậu gần như ném mình ra trước đầu một chiếc taxi màu xanh lá, buộc người tài xế phải phanh kít lại.
“”Lên xe đi đâu cậu kia?”” Người tài xế, một người đàn ông trung niên với khuôn mặt sạm nắng, hạ kính xuống gắt.
Dũng giật tung cửa sau, chui vội vào trong, hơi thở hổn hển. “”Về… về nghĩa trang làng… làng X ạ! Bác ơi chạy nhanh lên giúp cháu! Chậm một phút là không kịp nữa đâu!””
Người tài xế liếc nhìn Dũng qua gương chiếu hậu, thấy bộ dạng hoảng loạn của cậu thì có chút ái ngại nhưng vẫn nhấn ga. Chiếc xe lao vào dòng người đông đúc.
“”Có chuyện gì mà gấp thế cháu? Người nhà có việc à?””
“”Vâng! Rất gấp ạ! Bác làm ơn đi nhanh nhất có thể cho cháu!”” Dũng chắp hai tay lại, giọng nói run rẩy, gần như van nài. Cậu nhìn ra ngoài cửa sổ, những tòa nhà cao tầng lướt qua rồi mờ dần, nhường chỗ cho những con đường ngoại ô. Mỗi một giây trôi qua, trái tim cậu lại thắt lại.
Chiếc xe chạy trên đường quốc lộ, tốc độ đã nhanh hơn nhưng với Dũng, nó vẫn chậm như sên bò. Cậu liên tục nhìn đồng hồ trên điện thoại rồi lại nhìn ra con đường phía trước.
“”Nhanh nữa lên được không bác ơi?”” Dũng lại giục, nỗi sốt ruột nung nấu tâm can.
Người tài xế thoáng nhíu mày nhưng khi nhìn lại vẻ mặt trắng bệch, đầy mồ hôi của Dũng, ông thở dài. “”Ngồi cho vững vào! Bác cũng đang cố hết sức rồi.””
Nói rồi, ông nhấn ga sâu hơn, chiếc xe vọt lên, luồn lách qua những chiếc xe tải ì ạch. Dũng bám chặt vào thành ghế, mắt không rời con đường phía trước. Cậu không dám nghĩ đến cảnh tượng kinh hoàng nếu mình về muộn. Cảnh mọi người đang khóc thương bên một cỗ quan tài xa lạ, trong khi bà cậu… Cậu không dám nghĩ tiếp. Cậu chỉ biết cầu nguyện, một lời cầu nguyện câm lặng và tuyệt vọng, rằng mình sẽ đến kịp trước khi nhát cuốc cuối cùng được bổ xuống.”
“Chiếc taxi phanh kít lại ngay cổng nghĩa trang làng, bánh xe miết trên con đường đất đỏ tạo ra một âm thanh chói tai. Dũng không đợi xe dừng hẳn, đã bung cửa lao ra, ném vội mấy tờ tiền lên ghế trước.
“”Cháu cảm ơn bác!””
Cậu chạy thục mạng vào bên trong, lồng ngực bỏng rát. Khung cảnh trước mắt khiến tim cậu như ngừng đập. Dưới gốc cây gạo già, đám đông mặc đồ tang đã vây quanh huyệt mộ vừa đào xong. Bốn người phu đang chuẩn bị hạ dây, cỗ quan tài sơn son thiếp vàng chỉ còn cách miệng huyệt vài gang tay.
“”DỪNG LẠI!!! DỪNG LẠI NGAY LẬP TỨC!””
Tiếng hét xé toạc không khí tang thương, tĩnh lặng. Mọi ánh mắt đổ dồn về phía Dũng, kinh ngạc, rồi chuyển sang khó chịu. Bố Dũng và người bác cả, đứng đầu hàng con cháu, quay lại nhìn cậu với ánh mắt sững sờ xen lẫn tức giận.
“”Dũng! Mày làm cái trò gì thế hả?”” Bác cả, người đàn ông luôn nghiêm nghị, gằn giọng. “”Đang giờ lành, mày về phá đám à?””
Dũng thở không ra hơi, chống tay vào đầu gối, cố gắng nói cho rành mạch. “”Không… không được hạ huyệt! Dừng lại đã! Có nhầm lẫn rồi! Trong đó… trong đó không phải bà!””
Một tiếng xì xào lan nhanh trong đám họ hàng. Lời nói của Dũng như một quả bom nổ giữa buổi lễ trang nghiêm. Mẹ cậu sụp xuống, được mấy người cô dì đỡ lấy.
Bố Dũng bước nhanh tới, túm lấy vai con trai, lắc mạnh. “”Mày nói năng hồ đồ gì thế? Mày có biết mày đang nói gì không? Bà mày nằm trong kia, mày điên rồi à?””
“”Con không điên! Con vừa từ nhà tang lễ thành phố về! Họ đã trao nhầm thi thể! Bà mình… bà mình đã bị họ đưa đi hỏa táng mất rồi!”” Dũng gào lên, nước mắt giàn giụa. Cậu chỉ tay vào cỗ quan tài. “”Người trong kia là một người khác! Chúng ta không thể chôn một người lạ ở mộ phần của bà được!””
Sự hỗn loạn lên đến đỉnh điểm. Mấy người họ hàng bắt đầu chỉ trỏ, bàn tán. Có người thương hại, cho rằng Dũng vì quá đau buồn mà hóa rồ. Có người tức giận, cho rằng cậu đang làm ô uế buổi lễ quan trọng nhất.
“”Vớ vẩn! Thằng này chắc chắn là sốc quá nói sảng rồi,”” một người chú lên tiếng. “”Bác cả, cứ tiếp tục đi thôi, sắp qua giờ lành rồi.””
Người bác cả chau mày, vẻ mặt đanh lại. Ông là trưởng họ, mọi quyết định đều do ông đưa ra. Ông không thể để một lời nói điên rồ của đứa cháu làm hỏng đại sự của cả dòng tộc. Ông quay sang mấy người phu, định vẫy tay ra hiệu.
Đúng lúc đó, chiếc điện thoại trong túi áo ông rung lên bần bật. Bực dọc, ông rút máy ra, định tắt đi. Nhưng khi nhìn thấy dòng chữ “”Nhà Tang Lễ TP”” hiện lên, tay ông khựng lại. Một dự cảm chẳng lành len lỏi vào tâm trí. Ông liếc nhìn Dũng, rồi bấm nút nghe.
“”A lô?””
Đầu dây bên kia, giọng một người đàn ông hoảng hốt vang lên, đủ to để vài người đứng gần cũng nghe thấy. “”Bác ơi! Bác là người nhà của cụ Trần Thị Lý phải không ạ? Xin bác đừng tiến hành an táng! Đã có một sai sót nghiêm trọng…””
Vẻ mặt người bác cả cứng lại. Đôi mắt ông mở to, từ tức giận chuyển sang hoang mang, rồi sụp đổ thành nỗi kinh hoàng tột độ. Bàn tay cầm điện thoại bắt đầu run lên. Ông không cần nghe hết câu chuyện. Nỗi sợ hãi hiện rõ trên mặt ông đã là câu trả lời cho tất cả.
Ông từ từ hạ điện thoại xuống, khuôn mặt trắng bệch như tờ giấy. Mọi tiếng ồn ào xung quanh im bặt. Cả nghĩa trang chìm vào một sự im lặng đáng sợ.
“”Sao… sao thế mình?”” Vợ ông rụt rè hỏi.
Người bác cả không trả lời. Ông nhìn trân trân vào cỗ quan tài đang treo lơ lửng trên miệng huyệt, rồi nhìn sang Dũng, ánh mắt chứa đầy sự hối hận và sợ hãi. Sau một khoảng lặng tưởng chừng như vô tận, ông thều thào, giọng lạc đi.
“”Phải… phải mở nắp ra xem.””
Câu nói đó như một mệnh lệnh cuối cùng phá tan mọi nghi ngờ. Không ai phản đối. Không khí đặc quánh lại, nỗi đau buồn ban đầu đã nhường chỗ cho một cảm giác kỳ dị, một sự pha trộn giữa sợ hãi tột cùng và tò mò không thể cưỡng lại. Mọi người tự động dạt ra, tạo thành một vòng tròn quanh huyệt mộ.
Người bác cả run rẩy bước tới. Mỗi bước chân của ông nặng như đeo đá. Ông chính là người đã không tin Dũng, là người suýt nữa đã chôn vùi sự thật này xuống ba tấc đất. Giờ đây, ông phải là người đối diện với nó. Bàn tay run rẩy của người con trai cả chạm vào nắp quan tài lạnh ngắt, chuẩn bị cho một sự thật có thể xé nát cả gia tộc.”
“Hai người phu trẻ tuổi hơn bước lên, cùng với người bác cả, dùng hết sức bình sinh để nạy những chiếc chốt cuối cùng. Tiếng “két… kẹt” khô khốc, ghê rợn vang lên, mỗi một âm thanh như một nhát dao cứa vào thần kinh của tất cả những người có mặt. Không khí đặc quánh lại, đến nỗi tiếng gió thổi qua kẽ lá cũng nghe rõ mồn một.
Nắp quan tài nặng trịch được nhấc bổng sang một bên.
Trong một khoảnh khắc chết lặng, toàn bộ không gian như đông cứng lại. Mọi ánh mắt đổ dồn vào bên trong, nín thở chờ đợi.
Và rồi, sự thật trần trụi phơi bày.
Bên trong, không phải là gương mặt phúc hậu, quen thuộc của bà Lý trong bộ áo dài gấm. Mà là một cụ ông hoàn toàn xa lạ, khuôn mặt hốc hác, mặc một bộ vest đen đã cũ sờn.
“”TRỜI ƠI!””
Một tiếng thét thất thanh, không phải của một người, mà là của rất nhiều người cùng lúc, xé tan sự im lặng ma quái.
Người bác cả lảo đảo lùi lại, hai mắt trợn trừng nhìn vào sự thật không thể chối cãi. Ông khuỵu xuống, đôi chân không còn chút sức lực nào, đập mạnh hai tay xuống nền đất khô cằn. Sự sụp đổ của người đàn ông quyền uy nhất dòng họ kéo theo một chuỗi hỗn loạn kinh hoàng.
Bố Dũng đứng sững như trời trồng. Ông nhìn từ cái xác lạ trong quan tài đến đứa con trai đang run rẩy của mình, khuôn mặt ông biến dạng vì kinh hoàng và hối hận. Ông đã mắng con mình, đã không tin nó.
Mẹ Dũng và mấy người cô dì ngã quỵ xuống đất, tiếng khóc than giờ đây không còn là sự tiếc thương, mà là tiếng gào thét của sự tuyệt vọng tột cùng. Có người ngất lịm đi, được người bên cạnh vội vàng lay gọi trong vô vọng. Khung cảnh tang lễ trang nghiêm phút chốc biến thành một địa ngục trần gian.
Dũng đứng đó, nước mắt trào ra không ngừng. Cậu đã đúng, nhưng cái giá của việc đúng này quá đắt. Bà của cậu… bà thật sự đã bị hỏa táng mất rồi. Sự xác nhận khủng khiếp này còn đau đớn hơn vạn lần sự nghi ngờ trước đó.
Giữa đám đông hỗn loạn, người bác cả ngẩng khuôn mặt đẫm nước mắt và bụi đất lên, nhìn Dũng với ánh mắt van lơn, tuyệt vọng. Giọng ông lạc đi, nức nở.
“”Vậy… vậy thì bà đâu? Dũng ơi, bà mình đâu rồi?”””
“Cùng lúc đó, tại phòng chờ của Nhà tang lễ thành phố.
Không gian tĩnh lặng đến ngột ngạt, chỉ có tiếng điều hòa chạy rè rè. Trái ngược hẳn với cảnh hỗn loạn kinh hoàng dưới nghĩa trang làng, nơi đây mang một vẻ trang nghiêm, lạnh lẽo. Gia đình ông Nguyễn Văn Hùng, gồm người con trai trưởng tên Tuấn và vợ anh, đang ngồi trên hàng ghế sofa da màu đen. Họ mặc đồ tang, gương mặt u buồn nhưng vẫn giữ vẻ bình tĩnh, chờ đợi để hoàn tất thủ tục cuối cùng và nhận lại tro cốt của cha. Một nhân viên trẻ vừa rót cho họ hai ly trà nóng, nhẹ giọng an ủi vài câu lấy lệ.
Cánh cửa phòng bật mở. Vị giám đốc nhà tang lễ, một người đàn ông trung niên thường ngày luôn giữ vẻ mặt điềm đạm, giờ đây bước vào với bộ dạng thảm hại. Gương mặt ông ta tái mét như tờ giấy, mồ hôi lạnh lấm tấm trên trán dù phòng bật điều hòa. Ông ta không dám nhìn thẳng vào gia đình ông Hùng, hai tay đan vào nhau bối rối.
Anh Tuấn cảm thấy có điều chẳng lành, anh đứng dậy: “”Thưa ông giám đốc, thủ tục của cha tôi xong chưa ạ?””
Vị giám đốc nuốt khan, cố gắng cất lên một giọng bình tĩnh nhưng nó vẫn lạc đi, run rẩy.
“”Thưa anh Tuấn… thưa chị… Trước hết, cho phép tôi thay mặt toàn bộ nhà tang lễ, gửi lời xin lỗi sâu sắc nhất đến gia đình.””
Ông ta cúi gập người. Một hành động bất thường khiến vợ chồng anh Tuấn sững sờ. Người vợ siết chặt tay chồng, linh tính mách bảo một chuyện khủng khiếp.
Anh Tuấn cau mày, giọng bắt đầu mất kiên nhẫn. “”Có chuyện gì vậy, thưa ông? Sao ông lại phải…””
“”Đã có một sai sót…”” Vị giám đốc ngẩng lên, đôi mắt hoảng loạn. “”Một sai sót… vô cùng nghiêm trọng.””
Từng lời ông ta thốt ra như búa tạ nện vào lồng ngực anh Tuấn. Không khí đặc quánh lại.
Vị giám đốc hít một hơi thật sâu, giọng nói như sắp vỡ ra: “”Xin thành thật xin lỗi gia đình… Thi hài của cụ ông Nguyễn Văn Hùng… hiện không có ở đây. Do nhầm lẫn trong khâu bàn giao… thi hài của cụ… hiện đang ở một nghĩa trang dưới quê và… và suýt nữa đã được an táng.””
“”ÔNG NÓI CÁI GÌ?”” Anh Tuấn hét lên, sự bình tĩnh tan vỡ. Anh lao tới, túm lấy cổ áo của vị giám đốc, đôi mắt đỏ ngầu vì giận dữ và không thể tin nổi. “”Ông nói lại xem nào? Bố tôi? Bố tôi đang ở đâu?””
Người vợ cũng bật khóc nức nở, đứng không vững. “”Trời ơi! Sao lại có thể xảy ra chuyện này được? Cha ơi!””
Vị giám đốc không dám chống cự, để mặc cho anh Tuấn lay người mình, giọng ông ta đầy tuyệt vọng. “”Chúng tôi đã phát hiện ra sai sót cách đây vài phút… chúng tôi đang cố gắng gọi điện xuống đó để ngăn lại… Xin anh bình tĩnh! Chúng tôi xin chịu mọi trách nhiệm!””
Anh Tuấn buông ông ta ra, lảo đảo lùi lại. Đầu óc anh quay cuồng. Bố anh… người cha đáng kính của anh… bị đưa đi nhầm như một món hàng. Nỗi đau mất cha chưa nguôi, giờ lại chồng lên sự phẫn nộ và xót xa đến tột cùng.
Anh thở hổn hển, cố gắng lắp ghép lại các mảnh thông tin kinh hoàng. Nếu thi hài của bố anh đang ở trong một cỗ quan tài ở nơi khác…
Một suy nghĩ lạnh buốt chạy dọc sống lưng anh. Anh nhìn chằm chằm vào vị giám đốc, rồi liếc mắt về phía cánh cửa dẫn vào khu vực lưu giữ tro cốt. Giọng anh run lên, không còn là sự giận dữ mà là nỗi kinh hoàng tột độ.
“”Vậy… nếu bố tôi ở đó…”” Anh nuốt nước bọt, cổ họng khô khốc. “”Thì hũ tro cốt… mà các người chuẩn bị giao cho chúng tôi… là của ai?”””
“Câu hỏi của anh Tuấn như một nhát dao cuối cùng, đâm thẳng vào sự gắng gượng của vị giám đốc. Không còn đường lui, ông ta lảo đảo, hai đầu gối như muốn khuỵu xuống. Toàn bộ sự thật kinh hoàng giờ đây phải được phơi bày.
“”Hũ tro cốt đó… là của cụ bà Trần Thị Lý,”” vị giám đốc nói, giọng nhỏ như tiếng muỗi kêu, nhưng lại vang dội như sấm trong sự tĩnh lặng của căn phòng. “”Lẽ ra… lẽ ra chúng tôi phải đưa cụ về nghĩa trang làng để an táng theo yêu cầu của gia đình. Nhưng… nhân viên của tôi đã nhầm lẫn… và đưa cụ đi hỏa táng.””
Sự im lặng chết chóc bao trùm. Anh Tuấn không còn la hét. Gương mặt anh trắng bệch, sự giận dữ ban nãy đã đông cứng lại thành một vẻ kinh hoàng tuyệt đối. Người vợ bên cạnh anh há hốc miệng, nước mắt ngừng chảy, chỉ còn lại nỗi sững sờ không thốt nên lời. Họ đã hỏa táng nhầm một người. Họ đã biến một người xa lạ thành tro bụi.
Đúng lúc đó, chiếc điện thoại trong túi vị giám đốc rung lên bần bật. Ông ta vội vã rút ra, nhìn vào màn hình rồi run rẩy đưa cho anh Tuấn. “”Là… là người nhà của cụ bà… Cháu trai của cụ đang ở đầu dây bên kia… Cậu ấy là người đã ngăn việc an táng cha của anh lại.””
Anh Tuấn nhìn chằm chằm vào chiếc điện thoại như một vật thể đáng nguyền rủa. Anh không nhận lấy nó. Anh chỉ gật đầu một cách máy móc. Vị giám đốc hiểu ý, run rẩy bấm nút nghe và bật loa ngoài.
Từ đầu dây bên kia, một giọng nói trẻ, khản đặc vì gào thét và uất nghẹn, vang lên.
“”Các người nói cái gì? Bà tôi… bà tôi bị hỏa táng rồi ư? Các người là một lũ cầm thú! Vậy người trong cỗ quan tài này là ai?””
Kèm theo đó là tiếng khóc la, tiếng chửi rủa ồn ào của rất nhiều người ở phía sau, tạo nên một bối cảnh hỗn loạn đến đau đớn.
Vợ anh Tuấn khẽ nấc lên một tiếng. Anh Tuấn hít một hơi thật sâu, cố nén cơn run rẩy đang lan khắp cơ thể. Anh cất giọng, cố gắng giữ cho nó không vỡ vụn. “”Alo… Tôi là Tuấn, con trai của cụ ông Nguyễn Văn Hùng.””
Sự hỗn loạn ở đầu dây bên kia đột ngột im bặt trong giây lát, rồi giọng của Dũng lại vang lên, lần này mang theo sự nghi hoặc và căm phẫn. “”Ông Hùng? Vậy… vậy người trong quan tài này… là cha của anh?””
“”Phải,”” anh Tuấn đáp, cổ họng khô rát. “”Và hũ tro cốt mà nhà tang lễ chuẩn bị giao cho tôi… là của bà anh.””
Một khoảng lặng kéo dài. Trong khoảng lặng đó, cả hai phía đều cảm nhận được trọn vẹn sự thật nghiệt ngã. Nỗi đau của gia đình này lại chính là sự thật của gia đình kia. Sự nhẹ nhõm vì cha mình chưa bị chôn cất của anh Tuấn lại là sự xác nhận cho nỗi đau mất mát không thể cứu vãn của gia đình Dũng.
Tiếng khóc nức nở của một người phụ nữ lớn tuổi vang lên qua điện thoại, xé nát cõi lòng. “”Trời ơi! Mẹ ơi! Sao người ta lại đối xử với mẹ như vậy!””
Dũng ở đầu dây bên kia dường như cũng đang gục ngã. Giọng cậu ta lạc đi, đầy căm hờn và bất lực. “”Tại sao? Tại sao lại là bà tôi?””
Anh Tuấn nhắm mắt lại. Anh không thể trả lời câu hỏi đó. Anh chỉ có thể nói điều duy nhất cần làm lúc này. “”Bây giờ… chúng ta cần gặp nhau. Hãy đưa cha tôi về lại nhà tang lễ. Chúng tôi sẽ đợi ở đây. Mọi chuyện cần phải được giải quyết.””
Sau một hồi im lặng, Dũng đáp, giọng nói đã trở nên lạnh lẽo, kiên quyết một cách đáng sợ. “”Được. Chúng tôi sẽ đến. Các người liệu mà chuẩn bị.””
Cuộc gọi kết thúc. Căn phòng lại chìm vào im lặng, nhưng giờ đây nó đặc quánh mùi bi kịch và sự đối đầu sắp xảy ra. Anh Tuấn và vợ ngồi phịch xuống ghế, kiệt sức. Họ đã tìm thấy cha mình, nhưng lại phải đối mặt với một gia đình mà họ đã vô tình gây ra nỗi đau không gì bù đắp nổi. Còn ở nghĩa trang làng, Dũng buông thõng điện thoại, nhìn cỗ quan tài xa lạ giữa đám đông họ hàng đang gào khóc trong tuyệt vọng. Nỗi đau mất bà giờ đây đã hóa thành một ngọn lửa căm hờn, chỉ chờ bùng cháy.”
“Dũng buông thõng chiếc điện thoại, bàn tay trắng bệch, khớp xương như muốn đâm thủng lớp da. Sự im lặng đáng sợ sau cuộc gọi của cậu khiến những tiếng khóc than xung quanh cũng phải ngưng lại. Mọi ánh mắt, đỏ hoe và sưng húp, đổ dồn về phía Dũng, chờ đợi một lời giải thích, hay một sự phủ nhận.
Một người chú của Dũng, không thể chịu nổi sự căng thẳng, lao tới nắm lấy vai cậu. “”Dũng! Chuyện gì vậy? Ai trong điện thoại? Bà mày… bà mày sao?””
Dũng ngẩng đầu lên. Gương mặt cậu không còn nước mắt, chỉ còn lại sự trống rỗng đến đáng sợ. Cậu nhìn thẳng vào mắt người chú, rồi nhìn một lượt khắp những gương mặt thân thuộc đang bao quanh mình.
“Bà… không còn nữa rồi.” Giọng Dũng khàn đi, vỡ nát. “Người ta… hỏa táng nhầm bà rồi. Người nằm trong này… không phải bà chúng ta.”
Câu nói như một tiếng sét đánh ngang trời quang. Đám đông chết lặng trong một giây, rồi bùng nổ thành một cơn hỗn loạn kinh hoàng hơn gấp bội. Tiếng gào thét, tiếng chửi rủa, tiếng khóc ai oán xé toạc không khí tĩnh mịch của nghĩa trang. Một người cô của Dũng ngã quỵ xuống đất, tay đấm thùm thụp vào ngực mình. “”Trời ơi! Mẹ ơi là Mẹ ơi! Sao số mẹ khổ thế này!””
Giữa cảnh tang thương hỗn loạn đó, một người đàn ông lớn tuổi, là em trai của bà Lý, bước ra. Gương mặt ông hằn sâu những nếp nhăn đau khổ, nhưng đôi mắt lại ánh lên một sự quyết đoán lạnh lùng. Ông chỉ tay vào cỗ quan tài đang nằm im lìm dưới huyệt mộ.
“”Không thể được!”” Giọng ông đanh lại, át cả tiếng khóc. “”Tuyệt đối không thể để một người lạ mặt nằm ở đất của dòng họ Trần! Đây là sự sỉ nhục không thể chấp nhận!””
Ông quay sang mấy người thanh niên trai tráng trong họ, những người vừa trang trọng khiêng linh cữu xuống, giờ đang đứng ngơ ngác. “”Nhấc lên! Phải nhấc cỗ quan tài này ra ngay lập tức!””
Mệnh lệnh của ông như một gáo nước lạnh dội vào tất cả mọi người. Nhấc linh cữu ra khỏi huyệt mộ đã đào? Đó là một việc đại kỵ, một điều chưa từng có trong lịch sử của làng, của dòng họ. Nó còn đau đớn và bẽ bàng hơn cả việc tang lễ bị gián đoạn.
Nhưng không ai dám cãi lời. Nỗi đau mất mát giờ đã bị nỗi nhục nhã và căm phẫn lấn át. Họ không thể để kẻ gây ra bi kịch này, dù là vô tình, lại được yên nghỉ trên mảnh đất thiêng của gia tộc.
Buổi tang lễ trang trọng biến thành một màn vật lộn đầy bi hài. Những sợi dây thừng vội vã được thả xuống. Mấy người thanh niên, quần áo xô xệch, mồ hôi nhễ nhại, gắng sức kéo cỗ quan tài nặng trịch lên. Tiếng hò hét “”Một, hai, ba… kéo!”” xen lẫn với tiếng khóc nức nở của những người phụ nữ. Cỗ quan tài kẹt lại, trượt đi, rồi lại được kéo lên trong sự khó nhọc và tuyệt vọng.
Cuối cùng, sau một hồi vật lộn, cỗ quan tài cũng được đưa lên khỏi mặt đất. Nó nằm chỏng chơ bên cạnh cái huyệt trống hoác, như một lời chế nhạo câm lặng cho cả dòng họ Trần. Lớp sơn bóng loáng của nó giờ đây lấm lem bùn đất, trông thật lạc lõng và oan nghiệt.
Cả gia đình đứng vây quanh cỗ quan tài xa lạ và cái huyệt mộ trống rỗng, một cảnh tượng chưa từng có. Nỗi đau, sự bẽ bàng và cơn phẫn nộ dâng lên đến tột cùng.
Dũng không khóc nữa. Nước mắt đã cạn, chỉ còn lại ngọn lửa căm hờn cháy rực trong đáy mắt. Cậu nhìn cỗ quan tài, rồi nhìn về phía con đường dẫn ra khỏi nghĩa trang. Họ sẽ phải trả giá. Nhà tang lễ đó sẽ phải trả một cái giá đắt nhất cho sự nhầm lẫn chết người này.”
“Không một lời nào được nói thêm. Cơn thịnh nộ đã thay thế cho mọi giọt nước mắt. Dưới mệnh lệnh câm lặng nhưng đanh thép của người em trai bà Lý, cả dòng họ Trần lập tức hành động. Mấy chiếc xe ô tô đỗ bên ngoài cổng nghĩa trang đồng loạt nổ máy, rú lên những âm thanh giận dữ. Cỗ quan tài xa lạ được vội vàng đưa lên một chiếc xe bán tải, như một vật chứng ô nhục mà họ phải mang theo để đối chất.
Dũng ngồi ở ghế phụ chiếc xe dẫn đầu, bên cạnh là người chú vừa lay cậu lúc nãy. Đôi mắt cậu dán chặt vào con đường phía trước, không chớp. Cậu không còn cảm nhận được nỗi đau nữa, chỉ còn một sự trống rỗng lạnh lẽo và một mục tiêu duy nhất: bắt những kẻ vô trách nhiệm phải trả giá.
Đoàn xe tang lễ, vốn đi theo một lộ trình trang nghiêm, giờ đây lao đi với một tốc độ điên cuồng, xé toạc sự tĩnh lặng của buổi chiều. Họ không quay về làng, mà phóng thẳng về phía thành phố, nơi Nhà tang lễ tọa lạc.
Khi đoàn xe phanh gấp trước cổng Nhà tang lễ thành phố, không khí nơi đây đã khác hẳn. Vài nhân viên mặc đồng phục trắng đứng túm tụm ngoài cửa, mặt cắt không còn giọt máu. Thấy đoàn xe của gia đình bà Lý hùng hổ tiến vào, họ giật bắn mình, người thì vội vã chạy vào trong, người thì đứng chết trân tại chỗ.
Cánh cửa chính của nhà tang lễ bật mở. Một người đàn ông trung niên, mặc vest đen chỉn chu nhưng mái tóc đã rối bù, vội vã bước ra. Gương mặt ông ta tái nhợt, trán lấm tấm mồ hôi. Đây chính là giám đốc. Phía sau ông ta, một gia đình khác cũng đang đứng đó, gương mặt họ cũng ngập trong sự hoang mang và đau đớn tột cùng. Trong tay người đàn ông của gia đình đó là một hũ tro cốt. Ánh mắt họ chạm phải ánh mắt của Dũng và dòng họ Trần, một sự thấu hiểu cay đắng và bi thảm lóe lên giữa hai bên.
Người em trai của bà Lý bước xuống xe đầu tiên. Vóc người ông gầy guộc nhưng uy thế của một người từng trải khiến vị giám đốc không dám nhìn thẳng.
“”Bà Lý đâu? Chị tôi đâu?”” Giọng ông khàn đặc, nhưng từng chữ như nhát dao găm thẳng vào sự im lặng.
Vị giám đốc không dám trả lời. Ông ta bước tới, và trước sự sững sờ của tất cả mọi người, ông cúi rạp người xuống một góc chín mươi độ. Giọng ông ta run rẩy, lạc đi vì sợ hãi và hối hận.
“”Lỗi lầm này không thể tha thứ. Chúng tôi xin nhận mọi trách nhiệm và chấp nhận mọi hình thức đền bù từ hai gia đình. Xin hãy cho chúng tôi cơ hội để sửa sai.””
Lời thú nhận và cầu xin vang lên giữa sảnh lớn lạnh lẽo. Nhưng nó không xoa dịu được gì. Nó như đổ thêm dầu vào ngọn lửa phẫn nộ đang cháy bừng bừng.
Một người cô của Dũng gào lên: “”Sửa sai? Mẹ tôi thành tro rồi thì các người sửa bằng cách nào? Các người đền bằng cách nào?””
Gia đình kia cũng bật khóc. Người vợ ôm chặt lấy hũ tro cốt, nức nở: “”Vậy đây… đây là tro cốt của cụ bà nhà các vị sao? Còn bố tôi… Bố tôi đâu?””
Sự thật phơi bày một cách trần trụi và tàn nhẫn. Hai gia đình, hai nỗi đau, cùng chung một bi kịch do sự tắc trách không thể tưởng tượng nổi.
Giữa cảnh hỗn loạn đó, Dũng từ từ bước lên phía trước. Cậu không gào thét, không khóc lóc. Ánh mắt cậu lạnh như băng, nhìn thẳng vào vị giám đốc đang cúi gập người.
“”Đền bù?”” Dũng nhếch mép, một nụ cười chua chát và đáng sợ hiện lên. “”Cơ hội sửa sai? Được thôi.””
Cậu dừng lại một giây, để cho sự im lặng và căng thẳng dâng lên đến đỉnh điểm. Mọi ánh mắt đổ dồn về phía cậu, chờ đợi.
“”Hãy trả lại bà tôi nguyên vẹn như lúc ban đầu.”””
“Câu nói của Dũng lạnh lẽo, sắc như dao, cắm thẳng vào không gian vốn đã đặc quánh sự phẫn nộ và đau thương. Vị giám đốc ngẩng phắt lên, gương mặt vốn đã tái nhợt giờ đây trắng bệch như một tờ giấy. Ông ta lắp bắp, cổ họng khô khốc không thể thốt ra một lời nào mạch lạc. Trả lại một người đã hoá thành tro bụi? Đó là điều không tưởng, là một sự sỉ nhục vào chính sự bất lực của ông ta.
“”Tôi… chúng tôi… không thể…”” Cuối cùng, vị giám đốc cũng nặn ra được mấy chữ, giọng run rẩy.
Nhận thấy sự im lặng đầy áp lực từ hai phía gia đình, ông ta hít một hơi thật sâu, như thể gom hết can đảm còn lại. Ông biết, im lặng lúc này đồng nghĩa với việc tự sát.
“”Xin hãy nghe tôi giải thích,”” ông ta nói, giọng đã bớt run nhưng vẫn ngập tràn sự hối lỗi. “”Đây là lỗi lầm tày trời của chúng tôi. Sáng nay, do lượng công việc quá tải đột ngột, chúng tôi đã phải điều động cả nhân viên mới vào hỗ trợ. Một nhân viên trẻ, vì thiếu kinh nghiệm và quá áp lực, trong một phút giây bất cẩn… đã dán nhầm hồ sơ và bảng tên của hai cụ lên hai cỗ quan tài khác nhau.””
Lời giải thích được đưa ra, đơn giản đến mức tàn nhẫn. Một sự tắc trách không thể biện minh.
Người em trai bà Lý nghiến răng, hai bàn tay nắm chặt lại nổi đầy gân xanh. “”Chỉ vì một thằng nhân viên mới mà chị tôi…?”” Ông không nói hết câu, nhưng sự khinh bỉ và căm hận trong ánh mắt đã nói lên tất cả.
“”Vậy ra bố tôi bị đem đi chôn thay vì hoả táng theo di nguyện của ông ấy?”” Người đàn ông của gia đình kia thốt lên, giọng lạc đi vì đau đớn.
Vị giám đốc cúi đầu thấp hơn nữa, không dám nhìn vào mắt bất kỳ ai. “”Chúng tôi xin nhận toàn bộ trách nhiệm. Chúng tôi biết không lời xin lỗi nào là đủ cả. Trước mắt, nhà tang lễ xin cam kết sẽ chi trả toàn bộ chi phí tổ chức lại tang lễ cho cả hai gia đình, theo đúng nghi thức và yêu cầu của mỗi bên.””
Ông ta ngừng lại một giây, liếc nhìn phản ứng của mọi người, rồi nói tiếp với một giọng khẩn khoản hơn.
“”Và để chuộc lại lỗi lầm không thể tha thứ này, chúng tôi xin được gửi tới mỗi gia đình một khoản bồi thường tổn thất tinh thần. Một khoản bồi thường lớn, là tất cả sự thành khẩn và khả năng của chúng tôi.””
Hai chữ “”bồi thường”” vang lên, lạnh lẽo và trơ trẽn giữa sảnh đường đầy tang tóc. Nó không xoa dịu được nỗi đau, mà như một cái tát giáng thẳng vào phẩm giá của người đã khuất và nỗi đau của người ở lại.
Một người cô của Dũng bật cười, một tiếng cười chua chát đến xé lòng. “”Bồi thường? Các người định giá mạng của mẹ tôi bao nhiêu tiền? Nói đi!””
Giữa không khí căng như dây đàn, Dũng, người nãy giờ vẫn im lặng, đột nhiên lên tiếng. Giọng cậu bình thản một cách đáng sợ.
“”Vậy là… tính mạng của bà tôi có giá?””
Cậu nhìn thẳng vào vị giám đốc, đôi mắt không một chút cảm xúc, nhưng lại khiến ông ta cảm thấy toàn thân lạnh toát, như thể đang bị một con thú săn mồi nhìn chằm chằm.”
“Câu hỏi của Dũng như một nhát búa vô hình, đập tan bầu không khí vốn đã vỡ vụn. Vị giám đốc nhà tang lễ chết sững, mồ hôi lạnh túa ra sau gáy. Trả lời thế nào đây? Thừa nhận rằng sinh mạng một con người trong mắt họ có thể quy ra bằng tiền? Im lặng chính là thừa nhận.
Những người lớn trong họ nhà bà Lý cũng sững sờ. Cơn phẫn nộ của họ bỗng chốc bị khựng lại bởi sự lạnh lùng, sắc lẹm của một đứa trẻ. Họ gào thét, họ chửi bới, nhưng không lời nào có sức nặng bằng câu hỏi đơn giản mà tàn nhẫn ấy.
Giữa sự im lặng chết chóc đó, Dũng không chờ đợi câu trả lời. Cậu từ từ thu lại ánh nhìn sắc như dao của mình. Đôi mắt cậu lướt qua những gương mặt người lớn đang méo mó vì giận dữ và đau thương, rồi dừng lại ở phía gia đình kia. Cậu thấy một người phụ nữ trạc tuổi mẹ mình, gương mặt bà không biểu lộ sự căm hận tột độ như những người khác, mà chìm trong một nỗi bàng hoàng, đau đớn đến trống rỗng. Đó chính là con gái của ông Hùng, người đàn ông xấu số bị chôn nhầm.
Bất chấp những ánh mắt ngạc nhiên, Dũng lặng lẽ tách khỏi đám đông họ hàng nhà mình. Cậu bước những bước chậm rãi, chắc chắn, đi về phía người phụ nữ. Không gian như dạt ra cho cậu đi. Mọi tiếng xì xào, mọi hơi thở nặng nề đều ngừng lại, tất cả đổ dồn vào bóng dáng nhỏ bé của cậu.
Dũng dừng lại trước mặt người phụ nữ, khoảng cách chỉ còn vài bước chân. Cậu không ngẩng lên nhìn thẳng vào mắt bà. Thay vào đó, cậu cúi đầu, một cái cúi đầu đầy tôn trọng và hối lỗi. Giọng cậu vang lên, không còn sự băng giá nữa mà chỉ có sự chân thành đến nao lòng.
“”Cháu xin lỗi cô vì chuyện của cụ ạ.””
Lời xin lỗi bất ngờ khiến người phụ nữ giật mình. Bà nhìn cậu bé trước mặt, nhìn mái đầu đang cúi thấp. Trong một thoáng, mọi sự tức giận, mọi sự đổ lỗi mà bà có thể đã có trong lòng bỗng chốc tan biến. Bà thấy được sự day dứt thật sự trong giọng nói của cậu. Bà nhìn thấy một đứa trẻ đang phải gánh chịu một bi kịch không thuộc về mình.
Bà khẽ thở ra, một hơi thở mang theo cả nỗi đau và sự nhẹ nhõm kỳ lạ. Bà tiến lại một bước, giọng khẽ run nhưng rõ ràng.
“”Cảm ơn cháu.””
Dũng ngẩng lên, đôi mắt có chút ngạc nhiên.
Người phụ nữ nhìn thẳng vào mắt cậu, trong đáy mắt bà không có sự trách móc, chỉ có một nỗi buồn sâu thẳm và một sự biết ơn chân thành. “”Nếu không có sự dũng cảm của cháu, có lẽ chúng tôi đã mất cha mãi mãi mà không biết.”””
“Khoảnh khắc ấy, không khí đặc quánh như vỡ tan. Lời cảm ơn của người phụ nữ không chỉ dành cho Dũng, mà còn là một lối thoát cho tất cả những người đang bị kẹt trong cơn phẫn nộ. Những tiếng gào thét của họ hàng nhà bà Lý tắt lịm. Họ nhìn Dũng, rồi nhìn người phụ nữ xa lạ, và lần đầu tiên sau nhiều giờ đồng hồ, họ nhìn thấy nỗi đau của người khác thay vì chỉ thấy sự mất mát của riêng mình.
Vị giám đốc nhà tang lễ, người đã đứng như trời trồng, vội chớp lấy cơ hội. Ông ta bước lên, giọng nói đã mất hết vẻ trịch thượng, chỉ còn lại sự mệt mỏi và khẩn khoản.
“”Hai bên gia đình… xin hãy bình tĩnh. Sai sót là của chúng tôi, chúng tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm. Bây giờ, điều quan trọng nhất là đưa các cụ về đúng nơi an nghỉ. Chúng tôi đề nghị thế này: đội của chúng tôi sẽ lập tức tới nghĩa trang làng để tiến hành thủ tục đưa thi hài của cụ ông lên. Cùng lúc đó, tại đây, chúng tôi sẽ trang trọng trao lại hũ tro cốt của cụ bà cho gia đình.””
Không ai phản đối. Sự im lặng chính là đồng ý. Cơn bão đã qua, để lại một sự trống rỗng và mệt mỏi rã rời. Hai gia đình, dù vẫn đứng ở hai phía căn phòng, nhưng bức tường vô hình của sự thù địch đã sụp đổ.
Vài giờ sau, tại nghĩa trang làng.
Màn đêm bắt đầu buông xuống sớm hơn thường lệ, hoặc có lẽ nỗi buồn đã khiến ánh ngày tàn úa đi. Dưới ánh đèn vàng vọt từ chiếc xe chuyên dụng, những người nhân viên nhà tang lễ lầm lũi làm việc. Tiếng xẻng xúc vào lớp đất mới nghe khô khốc, não nề. Mỗi một tảng đất được lật lên như cứa thêm một nhát dao vào lòng gia đình ông Hùng. Họ đứng cách đó không xa, im lặng, chôn chân nhìn vào huyệt mộ đang dần mở ra một lần nữa. Con gái ông Hùng nắm chặt tay mẹ mình, truyền cho bà chút hơi ấm ít ỏi. Bà không khóc, nước mắt đã cạn rồi. Ánh mắt bà chỉ dán chặt vào một điểm, chờ đợi được nhìn thấy khuôn mặt cha mình lần cuối.
Cùng lúc đó, tại nhà tang lễ thành phố.
Không gian lạnh lẽo, vô trùng. Dũng đứng cạnh cha mình, trước một chiếc bàn phủ vải trắng. Vị giám đốc đích thân mang ra một chiếc hộp gỗ nhỏ, được chế tác tinh xảo. Ông ta đặt nó lên bàn với một sự cẩn trọng và thành kính chưa từng có.
“”Đây là tro cốt của cụ bà ạ.””
Cha của Dũng run rẩy đưa hai tay ra, đón lấy chiếc hộp. Nó nặng hơn ông nghĩ, nặng trĩu nỗi đau và sự thật phũ phàng. Ông ôm chặt chiếc hộp vào lòng, gục đầu xuống. Bờ vai người đàn ông mạnh mẽ rung lên bần bật. Những người họ hàng xung quanh cũng không cầm được nước mắt. Cuối cùng, bà cũng đã ở đây, trong vòng tay họ, nhưng lại theo một cách xé lòng thế này.
Dũng không khóc. Cậu bé chỉ lặng lẽ nhìn chiếc hộp gỗ trên tay cha. Vậy là xong. Cuộc hành trình đòi lại công bằng cho bà đã kết thúc.
Trở lại nghĩa trang làng, chiếc quan tài màu nâu sẫm cuối cùng cũng được đưa lên khỏi mặt đất. Nắp quan tài được mở ra. Con gái ông Hùng bước tới, nhìn vào trong. Đúng là cha bà rồi. Bà khẽ thở ra một hơi dài, như trút đi gánh nặng đã đè nén mình suốt cả ngày.
Hai cuộc trao trả diễn ra ở hai nơi khác nhau, nhưng lại đồng thời trong cùng một khoảnh khắc. Không có lời nói, không có sự đối mặt, chỉ có một sự im lặng tuyệt đối. Nhưng trong sự im lặng ấy, cả hai gia đình đều cảm nhận được một điều gì đó. Họ biết rằng ở một nơi khác, có những con người cũng đang trải qua một nỗi đau tương tự. Họ là nạn nhân của cùng một bi kịch. Nỗi đau chung đó, bằng một cách nào đó, đã trở thành một sợi dây vô hình, gắn kết họ lại với nhau trong khoảnh khắc định mệnh này.”
“Vài ngày sau, bầu trời xanh và trong hơn hẳn. Nắng vàng dịu nhẹ, rải những vệt ấm áp lên con đường đất dẫn vào nghĩa trang làng. Không còn sự đông đúc, ngột ngạt. Lễ an táng thứ hai của bà Lý được tổ chức chỉ với những người thân trong gia đình, trang trọng mà ấm cúng. Không còn những tiếng khóc gào thảm thiết, chỉ còn lại nỗi tiếc thương âm thầm và một sự thanh thản kỳ lạ.
Tất cả mọi người đều đã có mặt. Họ đứng thành một vòng tròn nhỏ quanh huyệt mộ đã được chuẩn bị sẵn, một nơi có tầm nhìn đẹp, hướng ra cánh đồng lúa xanh mướt. Cha của Dũng, người đàn ông đã sụp đổ chỉ vài ngày trước, giờ đây đứng thẳng lưng, ánh mắt ông dù vẫn trĩu nặng nỗi buồn nhưng đã ánh lên một niềm tự hào không thể che giấu mỗi khi nhìn về phía con trai mình. Những người họ hàng khác cũng vậy. Ánh mắt họ dành cho Dũng không còn là sự nghi ngờ hay coi thường, mà là sự tôn trọng và biết ơn chân thành. Cậu bé đến muộn bằng taxi ngày nào, giờ đã trở thành trụ cột tinh thần của cả gia tộc trong cơn biến cố.
Khi nghi lễ cuối cùng được thực hiện, cha của Dũng lặng lẽ ôm hũ tro cốt của bà Lý trong tay. Ông nhìn nó một lúc lâu, rồi không nói một lời, ông quay sang và trang trọng đặt chiếc hộp gỗ vào đôi tay đang chìa ra của Dũng. Đó là một hành động không có trong kịch bản nghi lễ, nhưng lại là điều tất cả mọi người đều cảm thấy đúng đắn nhất. Dũng không hề nao núng. Cậu đón lấy hũ tro cốt của bà, cảm nhận sức nặng của nó, sức nặng của trách nhiệm và tình thương.
Cậu từ từ quỳ xuống, cẩn thận và nhẹ nhàng đặt chiếc hộp vào bên trong huyệt mộ. Mọi ánh mắt đều đổ dồn vào cậu, nín thở. Dưới ánh nắng ban mai, Dũng cúi đầu, ghé sát miệng vào phần mộ, giọng thì thầm đủ để chỉ có gió và đất trời nghe thấy, nhưng tấm lòng của cậu thì ai cũng cảm nhận được.
“”Bà ơi, cháu đưa bà về nhà rồi đây ạ.””
Một cơn gió nhẹ thoảng qua, làm xao động những ngọn cỏ xanh. Khoảnh khắc ấy, dường như cả đất trời đều lắng lại để chứng giám. Bi kịch kinh hoàng đã chính thức khép lại.
Sóng gió rồi cũng sẽ qua, chỉ có gia đình là ở lại. Những ngày sau đó, không khí trong gia tộc họ Trần thay đổi hẳn. Mọi người nói chuyện với nhau nhiều hơn, không phải bằng những lời khách sáo, mà bằng sự quan tâm chân thành. Họ nhận ra rằng, trong lúc hoảng loạn nhất, họ đã suýt chút nữa đẩy người thân của mình ra xa, đã để sự tức giận làm mờ đi lý trí. Câu chuyện về hai gia đình cùng chung một nỗi đau, về cuộc trao trả lặng lẽ trong đêm, trở thành một lời nhắc nhở không bao giờ cũ. Họ không gặp lại gia đình ông Hùng, cũng không còn nhắc đến nhà tang lễ với sự căm phẫn. Sự việc đã dạy cho họ một bài học đắt giá hơn mọi lời xin lỗi hay bồi thường vật chất. Đó là bài học về sự lắng nghe, về niềm tin và về trách nhiệm với người đã khuất cũng như người đang sống. Dũng không còn là đứa cháu đích tôn chỉ biết hưởng thụ. Cậu trưởng thành hơn, điềm tĩnh hơn, và lời nói của cậu giờ đây có một sức nặng đặc biệt. Bi kịch đã lấy đi của họ một người bà kính yêu, nhưng nó cũng đã trả lại cho họ một gia đình đúng nghĩa, một sự gắn kết tưởng chừng đã phai nhạt theo thời gian, nay lại bền chặt hơn bao giờ hết. Ngôi mộ của bà Lý không bao giờ lạnh lẽo, bởi nó được sưởi ấm bằng tình yêu thương và sự hối lỗi đã được hóa giải.””Vào giữa lúc h-ạ huy;/ệt, đứa cháu đích tôn từ xa chạy tới khóc thét “Nhầm người rồi”, ai cũng bỏ ngoài tai cho đến khi nhà tang lễ gọi điện đến dồn dập…
Bà Lý – 83 tu-ổi, trưởng tộc dòng họ Trần – vừa mất sau một cơn t-ai b-iến. Là người có tiếng cả vùng, tang lễ của bà được tổ chức lớn tại nhà tang lễ thành phố rồi rước về quê an táng theo nghi thức truyền thống.
Buổi sáng hôm đó, nghĩa trang làng dưới đông nghịt người. Họ hàng nội ngoại, xóm làng, bạn bè thân thiết ai cũng có mặt, ai cũng đinh ninh hôm nay là lần cuối tiễn biệt một người phụ nữ sống trọn đạo lý và uy tín cả đời.
Giữa nghi lễ trang trọng, khói nhang nghi ngút, tiếng kèn đám ma vang đều, linh cữu từ từ được hạ xuống huyệt đã đào sẵn từ sáng.
Bỗng một tiếng hét vang lên xé toạc không khí tang lễ:
– “Khoan lại! Nhầm rồi! Không phải bà nội con!”
Mọi ánh mắt lập tức quay về phía tiếng hét. Dũng – cháu đích tôn của bà Lý – vừa lao từ taxi xuống, đầu tóc rối bời, mắt đỏ hoe, hơi thở gấp gáp. Cả họ không ai quan tâm thằng bé.
Và rồi đúng 10 phút sau nhà ta-ng lễ vừa h-ỏa táng cho bà cụ bất ngờ gọi cho người nhà dồn dập thông báo… 👇👇”
“Giữa lúc Dũng còn đang bị mấy người anh họ giữ chặt, tiếng chuông điện thoại từ trong túi người con rể cả của bà Lý bỗng réo lên inh ỏi, phá tan không khí nặng nề. Ông ta vốn đang bực bội vì sự phá đám của Dũng, liền gạt tay một người em ra hiệu im lặng, rồi cau có rút điện thoại ra nghe.
“”A lô, ai đấy? Đang bận, có việc gì không?”” – ông gắt gỏng.
Bên kia đầu dây, một giọng nữ trẻ tuổi, run rẩy và đầy hoảng hốt, lắp bắp vang lên:
“”A lô… a lô, có phải gia đình cụ Trần Thị Lý không ạ? Tôi… tôi gọi từ nhà tang lễ thành phố…””
Người con rể nhíu mày, sự khó chịu hiện rõ trên mặt. “”Phải. Có chuyện gì mà gọi giờ này? Mọi việc xong xuôi hết rồi.”” Ông ta thầm nghĩ, chắc lại gọi để xác nhận thanh toán hay thủ tục lặt vặt gì đó.
“”Dạ… không ạ… có một sự cố… một sự cố vô cùng nghiêm trọng…”” – Giọng cô gái lạc đi, xen lẫn tiếng nức nở. “”Xin… xin gia đình hãy hết sức bình tĩnh nghe cháu nói ạ…””
Sự khẩn thiết trong giọng nói ấy cuối cùng cũng khiến người con rể chú ý. Ông ta liếc nhìn đám đông, rồi bước ra xa một chút, hạ giọng: “”Sự cố gì? Cô nói nhanh lên, chúng tôi đang tiến hành hạ huyệt!””
“”Dạ… chính vì thế cháu mới phải gọi gấp…”” – Cô gái hít một hơi thật sâu, dường như để lấy hết can đảm. “”Thi hài… thi hài của cụ nhà mình… có lẽ… có lẽ đã bị trao nhầm ạ!””
Câu nói như một tiếng sét đánh ngang tai. Người con rể sững người. Toàn thân ông ta đông cứng lại, đôi mắt mở to, sự tức giận ban nãy lập tức bị thay thế bởi một nỗi kinh hoàng không thể diễn tả.
“”Cô… cô nói cái gì?”” – Ông ta lắp bắp, giọng nói không còn chút uy lực nào.
Đầu dây bên kia, tiếng cô gái vỡ òa trong tiếng khóc: “”Chúng cháu… chúng cháu vừa phát hiện ra… thi thể được đưa đi hỏa táng lúc sáng nay… mới chính là cụ Lý ạ! Còn thi hài trong linh cữu mà gia đình đang làm lễ… là của một người khác! Cháu xin lỗi! Cháu thành thật xin lỗi!””
Chiếc điện thoại trượt khỏi bàn tay người con rể, rơi “”bịch”” xuống nền đất ẩm. Mặt ông ta trắng bệch, không còn một giọt máu. Tất cả âm thanh xung quanh như tan biến, chỉ còn lại lời nói của cô nhân viên nhà tang lễ và tiếng gào thét của Dũng lúc nãy cứ vang vọng trong đầu ông: “”Nhầm rồi! Không phải bà nội con!””.
Mọi người xung quanh, thấy sắc mặt ông ta đột ngột thay đổi, bắt đầu xôn xao. Một người chị vợ lay vai ông: “”Anh làm sao thế? Ai gọi mà mặt mày tái mét vậy?””
Người con rể không trả lời, đôi mắt vô hồn của ông ta từ từ ngước lên, nhìn trân trân vào cỗ quan tài đang được hạ xuống lòng đất, rồi lại quay sang nhìn Dũng, đứa cháu mà chỉ vài phút trước ông còn cho là điên khùng. Một sự thật khủng khiếp, không thể tin nổi, đang dần hiện ra trước mắt tất cả mọi người.”
“Người con rể vẫn không trả lời. Cả người ông run lên bần bật, đôi môi mấp máy nhưng không thể phát ra bất cứ âm thanh nào. Trong đầu ông, câu nói của Dũng và lời của cô nhân viên nhà tang lễ cứ xoáy vào nhau, tạo thành một cơn lốc hủy diệt.
“”Anh nói gì đi chứ! Có chuyện gì?”” – Người chị vợ mất kiên nhẫn, lay mạnh vai ông lần nữa.
Cái lay vai như một cú sốc điện, kéo người con rể về với thực tại nghiệt ngã. Ông ta khó nhọc nuốt khan, cố gắng hít một hơi, rồi gào lên bằng một giọng lạc đi, đầy tuyệt vọng: “”Dừng lại! Dừng hết lại!””
Tiếng hét của ông ta khiến đội phu mộ đang từ từ thả dây thừng cũng phải giật mình dừng tay. Mọi người nín thở, quay lại nhìn ông.
Người con rể lảo đảo chỉ tay về phía huyệt mộ, khuôn mặt giờ đây đã méo xệch vì kinh hoàng. Ông ta lắp bắp, từng từ thốt ra như nhát dao cứa vào không khí tang thương.
“”Họ… họ báo… hỏa táng nhầm rồi… Trong quan tài… trong quan tài không phải mẹ!””
Một giây im lặng chết chóc bao trùm cả nghĩa trang. Gió ngừng thổi, lá ngừng rơi. Dường như cả trời đất cũng đang nín lặng trước câu nói không thể tin nổi ấy.
Tất cả mọi ánh mắt, từ sững sờ, kinh ngạc đến hoảng loạn, đồng loạt đổ dồn về phía Dũng, người cháu đích tôn đang bị giữ chặt, người mà chỉ vài phút trước họ còn cho là kẻ điên rồ, phá đám.
Rồi, như một con đê vỡ, sự hỗn loạn bùng nổ.
“”Trời ơi! Ông nói cái gì vậy?”” – Tiếng thét chói tai của một người con gái bà Lý xé toạc không gian. Bà ta lảo đảo rồi ngã quỵ xuống đất, khóc không thành tiếng.
“”Không thể nào! Không thể nào! Mẹ ơi!””
Mấy người anh họ đang giữ Dũng cũng buông thõng tay, mặt cắt không còn giọt máu. Họ nhìn người con rể cả, rồi lại nhìn Dũng, sự thật phũ phàng giáng một đòn chí mạng vào tâm trí họ.
Đám đông xô đẩy, chen lấn về phía huyệt mộ như thể muốn xác thực lời nói điên rồ kia. Tiếng khóc than, tiếng la hét, tiếng chửi rủa hòa vào nhau.
“”Nhà tang lễ làm ăn kiểu gì thế này hả trời!””
“”Bắt đền! Phải bắt đền chúng nó!””
Dũng giằng ra khỏi họ, đôi mắt đỏ ngầu giờ đây chứa đầy sự đau đớn tột cùng. Anh lao về phía trước, gào lên trong nước mắt: “”Thấy chưa! Con đã nói rồi! Không phải bà nội! Không phải bà!””
Cỗ quan tài đang hạ dở dang, treo lơ lửng trên miệng huyệt bởi những sợi dây thừng lỏng lẻo. Tiếng khóc than, tiếng la hét, tiếng chửi rủa hòa vào nhau, biến đám tang trang nghiêm thành một vở bi kịch hỗn loạn chưa từng có.”
“Giữa khung cảnh hỗn loạn như địa ngục trần gian đó, người con trai cả của bà Lý, ông Hùng, người từ đầu đến giờ vẫn chết lặng như một pho tượng, bỗng nhiên bừng tỉnh. Đôi mắt ông đỏ ngầu, không phải vì khóc, mà vì một sự phẫn nộ và tỉnh táo đến đáng sợ vừa bùng lên từ trong đáy lòng. Ông nhìn cỗ quan tài đang treo lơ lửng trên miệng huyệt, nhìn đám đông em út, cháu chắt đang gào khóc vật vã, nhìn Dũng đang tuyệt vọng, và nhìn sự sụp đổ của cả gia tộc.
Một sức mạnh vô hình nào đó đã vực ông dậy.
Ông hít một hơi thật sâu, lồng ngực phồng lên, rồi gầm lên một tiếng xé rách cả không gian tang tóc, át đi mọi tiếng khóc than, chửi rủa.
“”DỪNG LẠI! DỪNG LẠI HẾT!””
Giọng ông khản đặc nhưng đanh thép, chứa đầy uy quyền không thể chối cãi của người con trưởng. Mọi âm thanh như bị một bàn tay vô hình bóp nghẹt. Tiếng khóc im bặt. Đám đông đang xô đẩy cũng sững người lại. Tất cả mọi ánh mắt, trong một khoảnh khắc, đều đổ dồn về phía ông Hùng.
“”KÉO LÊN! KÉO LINH CỮU LÊN NGAY!”” – Ông chỉ thẳng tay về phía huyệt mộ, ra lệnh.
Đội phu huyệt bốn người đang giữ dây thừng, mặt mũi còn đang ngơ ngác, nhìn nhau đầy bối rối. Họ đã dừng lại khi nghe tiếng gào đầu tiên của người con rể, nhưng bây giờ lại nhận được một mệnh lệnh hoàn toàn trái ngược với nghi thức. Hạ xuống đã khó, giờ lại kéo lên?
Thấy họ chần chừ, ông Hùng bước lên một bước, ánh mắt như có lửa, gằn giọng: “”CÓ NGHE THẤY TÔI NÓI KHÔNG? KÉO LÊN!””
Sự quyết đoán trong giọng nói của ông khiến đội phu huyệt không dám chần chừ thêm một giây nào nữa. Họ hiểu rằng, trong tình thế này, lời của người con cả chính là mệnh lệnh cao nhất. Họ gật đầu dứt khoát, đồng loạt dùng sức, những bắp tay cuồn cuộn gồng lên.
Tiếng dây thừng ken két vang lên, khô khốc và ghê rợn. Cỗ quan tài từ từ được kéo ngược lên từ miệng huyệt, chậm rãi, nặng nề, như kéo theo cả sự tủi nhục và nỗi đau đớn của cả gia đình.
Mọi người nín thở, đứng chôn chân tại chỗ, dõi theo từng chuyển động của cỗ quan tài. Không một tiếng động, chỉ có tiếng dây thừng ma sát và tiếng thở dốc của mấy người phu huyệt.
Cuối cùng, với một tiếng “”thịch”” nặng nề, cỗ quan tài được đặt trở lại mặt đất, nằm ngay bên cạnh hố huyệt lạnh lẽo vừa bị nó từ chối.
Sự im lặng chết chóc bao trùm. Cỗ quan tài nằm đó, như một bằng chứng câm lặng cho một sai lầm không thể tưởng tượng nổi. Cả gia đình, họ hàng đứng sững sờ nhìn nó, khuôn mặt ai nấy đều biến sắc, từ đau thương chuyển sang hoảng loạn, rồi đến một sự trống rỗng đến đáng sợ.”
“Trong sự im lặng đến rợn người đó, sự trống rỗng nhanh chóng bị thay thế bởi một câu hỏi duy nhất, nhức nhối trong tâm trí của tất cả mọi người: Tại sao? Và làm thế nào?
Ánh mắt của họ, từng người một, từ từ rời khỏi cỗ quan tài lạnh lẽo để tìm kiếm một câu trả lời. Và rồi, như một sự sắp đặt nghiệt ngã, tất cả đồng loạt đổ dồn về phía Dũng. Cậu cháu đích tôn mà chỉ mười lăm phút trước còn bị cả họ nguyền rủa, xua đuổi, giờ đây lại trở thành tâm điểm của một sự thật kinh hoàng. Ánh mắt nhìn cậu không còn là sự coi thường, mà là một hỗn hợp của kinh hãi, hoài nghi và chất vấn.
Một người đàn ông trung niên, là bác ruột của Dũng, người lúc trước mắng nhiếc cậu hăng nhất, đột ngột lao về phía trước. Ông ta túm lấy hai vai Dũng, lay mạnh như muốn lay cho tỉnh cả cơn ác mộng này.
“”Dũng! Nói mau!”” Giọng ông ta lạc đi, không còn vẻ kẻ cả bề trên mà chỉ còn sự hoảng loạn tột độ. “”Tại sao mày biết? NÓI!””
Cái lay mạnh của người bác như một giọt nước làm tràn ly. Sức chịu đựng của Dũng vỡ tan. Cậu khuỵu xuống, nước mắt lã chã tuôn rơi, những tiếng nấc nghẹn không thể kìm nén được nữa. Cậu ngẩng khuôn mặt đẫm nước mắt lên, nhìn những người thân của mình bằng ánh mắt vừa đau đớn vừa uất nghẹn.
“”Sáng nay…”” Dũng thều thào, giọng nói vỡ nát giữa những tiếng nấc. “”Sáng nay con đến nhà tang lễ sớm nhất… để nhìn bà lần cuối…””
Cả đám đông nín thở, cố gắng nghe từng chữ cậu nói.
“”Lúc con đến… con thấy… con thấy họ treo nhầm bảng tên giữa hai phòng tang lễ.”” Dũng gần như hét lên trong tiếng khóc. “”Phòng có linh cữu của bà lại treo tên một người khác! Con đã nói với nhân viên ở đó! Con đã chỉ cho họ thấy sự nhầm lẫn!””
Một tiếng “”Trời ơi”” bật ra từ miệng một người cô. Mọi người bắt đầu xôn xao, những khuôn mặt tái đi vì sốc.
Dũng tiếp tục, giọng đầy tuyệt vọng và uất ức. “”Nhưng họ không tin! Họ gạt đi, bảo con nhìn nhầm, bảo đừng gây rối. Họ còn nói gia đình đã xác nhận cả rồi! Con đã cố gắng gọi cho bố, cho các chú, nhưng không ai nghe máy!””
Từng lời của Dũng như từng nhát dao đâm thẳng vào tim từng người trong họ hàng nhà bà Lý. Họ sực nhớ lại những lời chửi rủa, những cái xua tay, thái độ khinh khi mà họ đã dành cho cậu. Bàn tay của người bác buông thõng khỏi vai Dũng, ông ta lùi lại một bước, khuôn mặt thất thần.
Giờ thì họ đã hiểu. Họ hiểu sự hoảng hốt của Dũng. Họ hiểu lý do cậu đến muộn. Và họ hiểu rằng, chính họ đã tự tay đẩy người duy nhất biết sự thật ra xa, để rồi mù quáng tiến hành một tang lễ cho một người xa lạ. Nỗi đau mất mẹ, mất bà giờ đây hòa cùng nỗi ân hận và xấu hổ tột cùng, biến thành một chất độc từ từ ngấm vào từng thớ thịt của họ.”
“Dòng ký ức đau đớn và phẫn uất cuộn trào, kéo Dũng trở về với buổi sáng định mệnh tại nhà tang lễ thành phố. Không gian ở đó lạnh lẽo, đặc quánh mùi hương trầm và thuốc sát trùng, một sự im lặng đến vô cảm. Dũng vội vã đi dọc hành lang, tay siết chặt chiếc trâm cài tóc bằng bạc cũ kỹ, kỷ vật mà lúc sinh thời bà Lý yêu quý nhất. Cậu chỉ có một mong muốn duy nhất, là được tự tay đặt nó vào bên cạnh bà, như một lời tiễn biệt cuối cùng.
Khi cậu tìm đến khu vực chuẩn bị, một cảnh tượng đập vào mắt khiến Dũng sững người. Hai nhân viên đang đẩy một chiếc linh cữu trên xe đẩy ra khỏi một căn phòng. Linh cữu đó, kiểu dáng đó, Dũng nhận ra ngay. Đó là chiếc mà gia đình đã chọn cho bà. Nhưng tấm bảng tên treo trên cửa phòng lại ghi một cái tên xa lạ: “”LỄ KHÂM LIỆM CỤ ÔNG NGUYỄN VĂN HÙNG””.
Tim Dũng đập thót một nhịp. Cậu vội vàng liếc sang phòng đối diện. Tấm bảng trên cửa phòng đó ghi rõ ràng: “”LỄ KHÂM LIỆM CỤ BÀ TRẦN THỊ LÝ””. Nhưng qua ô cửa kính nhỏ, Dũng có thể thấy một chiếc linh cữu khác hẳn đang nằm bên trong. Một sự hoảng loạn lạnh toát chạy dọc sống lưng Dũng.
“”Dừng lại!”” Dũng lao tới, giọng lạc đi. “”Dừng lại đã các chú ơi! Có nhầm lẫn rồi!””
Hai nhân viên dừng xe đẩy, nhìn cậu bằng ánh mắt khó chịu. Một người trẻ hơn lên tiếng: “”Nhầm lẫn gì cháu? Cháu là người nhà à?””
“”Vâng! Đây… đây là linh cữu của bà cháu, bà Trần Thị Lý! Sao lại đẩy ra từ phòng của ông Nguyễn Văn Hùng?”” Dũng chỉ tay vào tấm bảng tên, rồi lại chỉ vào chiếc linh cữu, hơi thở gấp gáp.
Một nhân viên lớn tuổi hơn, gương mặt khắc khổ và thiếu kiên nhẫn, gạt tay Dũng ra. Ông ta gắt lên một cách thô lỗ.
“”Cháu biết gì mà nói! Đây là quy trình, không nhầm được!””
“”Nhưng rõ ràng bảng tên một nơi, linh cữu một nẻo!”” Dũng gần như hét lên. “”Bà cháu là Trần Thị Lý, sao lại ở phòng ông Hùng? Các chú làm ơn kiểm tra lại đi!””
Người nhân viên lớn tuổi trừng mắt nhìn Dũng, sự khinh khỉnh hiện rõ trong ánh mắt. “”Kiểm tra cái gì? Gia đình đã xác nhận từ hôm qua, niêm phong xong xuôi cả rồi. Giờ đến lượt một thằng nhóc như cháu đến đây gây rối à? Đi chỗ khác cho người lớn làm việc!””
Nói rồi, ông ta cùng người đồng nghiệp tiếp tục đẩy chiếc xe đi, mặc kệ Dũng đứng chết trân tại chỗ. Cảm giác bất lực tột độ xâm chiếm lấy cậu. Họ không tin cậu. Họ coi lời nói của cậu như một sự phiền nhiễu. Dũng cuống cuồng rút điện thoại, bấm gọi cho bố, cho các bác, các chú. Nhưng đáp lại cậu chỉ là những tiếng tút dài vô vọng hoặc lời nhắn tự động từ tổng đài.
Cánh cửa thang máy chở hàng từ từ đóng lại, nuốt chửng chiếc linh cữu và hai người nhân viên vô cảm. Dũng đứng sững trong hành lang lạnh lẽo, bàn tay cầm chiếc trâm cài tóc của bà run lên bần bật. Cậu đã thấy sự thật, nhưng không một ai nghe cậu nói.”
“Sự thật phũ phàng như một gáo nước đá dội thẳng vào tâm trí Dũng. Vô ích! Đứng đây không giải quyết được gì! Họ sẽ tiến hành lễ an táng ở quê nhà, và nếu cậu không về kịp, mọi chuyện sẽ không thể cứu vãn. Một luồng sinh lực tuyệt vọng trào dâng, Dũng quay phắt người, lao ra khỏi cánh cửa chính của nhà tang lễ. Không khí oi bức và ồn ào của thành phố ập vào mặt, khác hẳn sự tĩnh lặng chết chóc bên trong.
Cậu vừa chạy vừa tiếp tục bấm gọi cho bố, cho bác cả, cho chú út. Vẫn chỉ là những tiếng tút dài vô vọng. “”Làm ơn… làm ơn nghe máy đi mà!”” Dũng gào lên trong câm lặng, nước mắt gần như đã trào ra. Chắc chắn mọi người đã tắt chuông điện thoại để bắt đầu hành lễ.
Dũng lao ra giữa đường, vẫy tay lia lịa về phía những chiếc taxi đang lao tới. Một chiếc, hai chiếc lướt qua. Cậu gần như ném mình ra trước đầu một chiếc taxi màu xanh lá, buộc người tài xế phải phanh kít lại.
“”Lên xe đi đâu cậu kia?”” Người tài xế, một người đàn ông trung niên với khuôn mặt sạm nắng, hạ kính xuống gắt.
Dũng giật tung cửa sau, chui vội vào trong, hơi thở hổn hển. “”Về… về nghĩa trang làng… làng X ạ! Bác ơi chạy nhanh lên giúp cháu! Chậm một phút là không kịp nữa đâu!””
Người tài xế liếc nhìn Dũng qua gương chiếu hậu, thấy bộ dạng hoảng loạn của cậu thì có chút ái ngại nhưng vẫn nhấn ga. Chiếc xe lao vào dòng người đông đúc.
“”Có chuyện gì mà gấp thế cháu? Người nhà có việc à?””
“”Vâng! Rất gấp ạ! Bác làm ơn đi nhanh nhất có thể cho cháu!”” Dũng chắp hai tay lại, giọng nói run rẩy, gần như van nài. Cậu nhìn ra ngoài cửa sổ, những tòa nhà cao tầng lướt qua rồi mờ dần, nhường chỗ cho những con đường ngoại ô. Mỗi một giây trôi qua, trái tim cậu lại thắt lại.
Chiếc xe chạy trên đường quốc lộ, tốc độ đã nhanh hơn nhưng với Dũng, nó vẫn chậm như sên bò. Cậu liên tục nhìn đồng hồ trên điện thoại rồi lại nhìn ra con đường phía trước.
“”Nhanh nữa lên được không bác ơi?”” Dũng lại giục, nỗi sốt ruột nung nấu tâm can.
Người tài xế thoáng nhíu mày nhưng khi nhìn lại vẻ mặt trắng bệch, đầy mồ hôi của Dũng, ông thở dài. “”Ngồi cho vững vào! Bác cũng đang cố hết sức rồi.””
Nói rồi, ông nhấn ga sâu hơn, chiếc xe vọt lên, luồn lách qua những chiếc xe tải ì ạch. Dũng bám chặt vào thành ghế, mắt không rời con đường phía trước. Cậu không dám nghĩ đến cảnh tượng kinh hoàng nếu mình về muộn. Cảnh mọi người đang khóc thương bên một cỗ quan tài xa lạ, trong khi bà cậu… Cậu không dám nghĩ tiếp. Cậu chỉ biết cầu nguyện, một lời cầu nguyện câm lặng và tuyệt vọng, rằng mình sẽ đến kịp trước khi nhát cuốc cuối cùng được bổ xuống.”
“Chiếc taxi phanh kít lại ngay cổng nghĩa trang làng, bánh xe miết trên con đường đất đỏ tạo ra một âm thanh chói tai. Dũng không đợi xe dừng hẳn, đã bung cửa lao ra, ném vội mấy tờ tiền lên ghế trước.
“”Cháu cảm ơn bác!””
Cậu chạy thục mạng vào bên trong, lồng ngực bỏng rát. Khung cảnh trước mắt khiến tim cậu như ngừng đập. Dưới gốc cây gạo già, đám đông mặc đồ tang đã vây quanh huyệt mộ vừa đào xong. Bốn người phu đang chuẩn bị hạ dây, cỗ quan tài sơn son thiếp vàng chỉ còn cách miệng huyệt vài gang tay.
“”DỪNG LẠI!!! DỪNG LẠI NGAY LẬP TỨC!””
Tiếng hét xé toạc không khí tang thương, tĩnh lặng. Mọi ánh mắt đổ dồn về phía Dũng, kinh ngạc, rồi chuyển sang khó chịu. Bố Dũng và người bác cả, đứng đầu hàng con cháu, quay lại nhìn cậu với ánh mắt sững sờ xen lẫn tức giận.
“”Dũng! Mày làm cái trò gì thế hả?”” Bác cả, người đàn ông luôn nghiêm nghị, gằn giọng. “”Đang giờ lành, mày về phá đám à?””
Dũng thở không ra hơi, chống tay vào đầu gối, cố gắng nói cho rành mạch. “”Không… không được hạ huyệt! Dừng lại đã! Có nhầm lẫn rồi! Trong đó… trong đó không phải bà!””
Một tiếng xì xào lan nhanh trong đám họ hàng. Lời nói của Dũng như một quả bom nổ giữa buổi lễ trang nghiêm. Mẹ cậu sụp xuống, được mấy người cô dì đỡ lấy.
Bố Dũng bước nhanh tới, túm lấy vai con trai, lắc mạnh. “”Mày nói năng hồ đồ gì thế? Mày có biết mày đang nói gì không? Bà mày nằm trong kia, mày điên rồi à?””
“”Con không điên! Con vừa từ nhà tang lễ thành phố về! Họ đã trao nhầm thi thể! Bà mình… bà mình đã bị họ đưa đi hỏa táng mất rồi!”” Dũng gào lên, nước mắt giàn giụa. Cậu chỉ tay vào cỗ quan tài. “”Người trong kia là một người khác! Chúng ta không thể chôn một người lạ ở mộ phần của bà được!””
Sự hỗn loạn lên đến đỉnh điểm. Mấy người họ hàng bắt đầu chỉ trỏ, bàn tán. Có người thương hại, cho rằng Dũng vì quá đau buồn mà hóa rồ. Có người tức giận, cho rằng cậu đang làm ô uế buổi lễ quan trọng nhất.
“”Vớ vẩn! Thằng này chắc chắn là sốc quá nói sảng rồi,”” một người chú lên tiếng. “”Bác cả, cứ tiếp tục đi thôi, sắp qua giờ lành rồi.””
Người bác cả chau mày, vẻ mặt đanh lại. Ông là trưởng họ, mọi quyết định đều do ông đưa ra. Ông không thể để một lời nói điên rồ của đứa cháu làm hỏng đại sự của cả dòng tộc. Ông quay sang mấy người phu, định vẫy tay ra hiệu.
Đúng lúc đó, chiếc điện thoại trong túi áo ông rung lên bần bật. Bực dọc, ông rút máy ra, định tắt đi. Nhưng khi nhìn thấy dòng chữ “”Nhà Tang Lễ TP”” hiện lên, tay ông khựng lại. Một dự cảm chẳng lành len lỏi vào tâm trí. Ông liếc nhìn Dũng, rồi bấm nút nghe.
“”A lô?””
Đầu dây bên kia, giọng một người đàn ông hoảng hốt vang lên, đủ to để vài người đứng gần cũng nghe thấy. “”Bác ơi! Bác là người nhà của cụ Trần Thị Lý phải không ạ? Xin bác đừng tiến hành an táng! Đã có một sai sót nghiêm trọng…””
Vẻ mặt người bác cả cứng lại. Đôi mắt ông mở to, từ tức giận chuyển sang hoang mang, rồi sụp đổ thành nỗi kinh hoàng tột độ. Bàn tay cầm điện thoại bắt đầu run lên. Ông không cần nghe hết câu chuyện. Nỗi sợ hãi hiện rõ trên mặt ông đã là câu trả lời cho tất cả.
Ông từ từ hạ điện thoại xuống, khuôn mặt trắng bệch như tờ giấy. Mọi tiếng ồn ào xung quanh im bặt. Cả nghĩa trang chìm vào một sự im lặng đáng sợ.
“”Sao… sao thế mình?”” Vợ ông rụt rè hỏi.
Người bác cả không trả lời. Ông nhìn trân trân vào cỗ quan tài đang treo lơ lửng trên miệng huyệt, rồi nhìn sang Dũng, ánh mắt chứa đầy sự hối hận và sợ hãi. Sau một khoảng lặng tưởng chừng như vô tận, ông thều thào, giọng lạc đi.
“”Phải… phải mở nắp ra xem.””
Câu nói đó như một mệnh lệnh cuối cùng phá tan mọi nghi ngờ. Không ai phản đối. Không khí đặc quánh lại, nỗi đau buồn ban đầu đã nhường chỗ cho một cảm giác kỳ dị, một sự pha trộn giữa sợ hãi tột cùng và tò mò không thể cưỡng lại. Mọi người tự động dạt ra, tạo thành một vòng tròn quanh huyệt mộ.
Người bác cả run rẩy bước tới. Mỗi bước chân của ông nặng như đeo đá. Ông chính là người đã không tin Dũng, là người suýt nữa đã chôn vùi sự thật này xuống ba tấc đất. Giờ đây, ông phải là người đối diện với nó. Bàn tay run rẩy của người con trai cả chạm vào nắp quan tài lạnh ngắt, chuẩn bị cho một sự thật có thể xé nát cả gia tộc.”
“Hai người phu trẻ tuổi hơn bước lên, cùng với người bác cả, dùng hết sức bình sinh để nạy những chiếc chốt cuối cùng. Tiếng “két… kẹt” khô khốc, ghê rợn vang lên, mỗi một âm thanh như một nhát dao cứa vào thần kinh của tất cả những người có mặt. Không khí đặc quánh lại, đến nỗi tiếng gió thổi qua kẽ lá cũng nghe rõ mồn một.
Nắp quan tài nặng trịch được nhấc bổng sang một bên.
Trong một khoảnh khắc chết lặng, toàn bộ không gian như đông cứng lại. Mọi ánh mắt đổ dồn vào bên trong, nín thở chờ đợi.
Và rồi, sự thật trần trụi phơi bày.
Bên trong, không phải là gương mặt phúc hậu, quen thuộc của bà Lý trong bộ áo dài gấm. Mà là một cụ ông hoàn toàn xa lạ, khuôn mặt hốc hác, mặc một bộ vest đen đã cũ sờn.
“”TRỜI ƠI!””
Một tiếng thét thất thanh, không phải của một người, mà là của rất nhiều người cùng lúc, xé tan sự im lặng ma quái.
Người bác cả lảo đảo lùi lại, hai mắt trợn trừng nhìn vào sự thật không thể chối cãi. Ông khuỵu xuống, đôi chân không còn chút sức lực nào, đập mạnh hai tay xuống nền đất khô cằn. Sự sụp đổ của người đàn ông quyền uy nhất dòng họ kéo theo một chuỗi hỗn loạn kinh hoàng.
Bố Dũng đứng sững như trời trồng. Ông nhìn từ cái xác lạ trong quan tài đến đứa con trai đang run rẩy của mình, khuôn mặt ông biến dạng vì kinh hoàng và hối hận. Ông đã mắng con mình, đã không tin nó.
Mẹ Dũng và mấy người cô dì ngã quỵ xuống đất, tiếng khóc than giờ đây không còn là sự tiếc thương, mà là tiếng gào thét của sự tuyệt vọng tột cùng. Có người ngất lịm đi, được người bên cạnh vội vàng lay gọi trong vô vọng. Khung cảnh tang lễ trang nghiêm phút chốc biến thành một địa ngục trần gian.
Dũng đứng đó, nước mắt trào ra không ngừng. Cậu đã đúng, nhưng cái giá của việc đúng này quá đắt. Bà của cậu… bà thật sự đã bị hỏa táng mất rồi. Sự xác nhận khủng khiếp này còn đau đớn hơn vạn lần sự nghi ngờ trước đó.
Giữa đám đông hỗn loạn, người bác cả ngẩng khuôn mặt đẫm nước mắt và bụi đất lên, nhìn Dũng với ánh mắt van lơn, tuyệt vọng. Giọng ông lạc đi, nức nở.
“”Vậy… vậy thì bà đâu? Dũng ơi, bà mình đâu rồi?”””
“Cùng lúc đó, tại phòng chờ của Nhà tang lễ thành phố.
Không gian tĩnh lặng đến ngột ngạt, chỉ có tiếng điều hòa chạy rè rè. Trái ngược hẳn với cảnh hỗn loạn kinh hoàng dưới nghĩa trang làng, nơi đây mang một vẻ trang nghiêm, lạnh lẽo. Gia đình ông Nguyễn Văn Hùng, gồm người con trai trưởng tên Tuấn và vợ anh, đang ngồi trên hàng ghế sofa da màu đen. Họ mặc đồ tang, gương mặt u buồn nhưng vẫn giữ vẻ bình tĩnh, chờ đợi để hoàn tất thủ tục cuối cùng và nhận lại tro cốt của cha. Một nhân viên trẻ vừa rót cho họ hai ly trà nóng, nhẹ giọng an ủi vài câu lấy lệ.
Cánh cửa phòng bật mở. Vị giám đốc nhà tang lễ, một người đàn ông trung niên thường ngày luôn giữ vẻ mặt điềm đạm, giờ đây bước vào với bộ dạng thảm hại. Gương mặt ông ta tái mét như tờ giấy, mồ hôi lạnh lấm tấm trên trán dù phòng bật điều hòa. Ông ta không dám nhìn thẳng vào gia đình ông Hùng, hai tay đan vào nhau bối rối.
Anh Tuấn cảm thấy có điều chẳng lành, anh đứng dậy: “”Thưa ông giám đốc, thủ tục của cha tôi xong chưa ạ?””
Vị giám đốc nuốt khan, cố gắng cất lên một giọng bình tĩnh nhưng nó vẫn lạc đi, run rẩy.
“”Thưa anh Tuấn… thưa chị… Trước hết, cho phép tôi thay mặt toàn bộ nhà tang lễ, gửi lời xin lỗi sâu sắc nhất đến gia đình.””
Ông ta cúi gập người. Một hành động bất thường khiến vợ chồng anh Tuấn sững sờ. Người vợ siết chặt tay chồng, linh tính mách bảo một chuyện khủng khiếp.
Anh Tuấn cau mày, giọng bắt đầu mất kiên nhẫn. “”Có chuyện gì vậy, thưa ông? Sao ông lại phải…””
“”Đã có một sai sót…”” Vị giám đốc ngẩng lên, đôi mắt hoảng loạn. “”Một sai sót… vô cùng nghiêm trọng.””
Từng lời ông ta thốt ra như búa tạ nện vào lồng ngực anh Tuấn. Không khí đặc quánh lại.
Vị giám đốc hít một hơi thật sâu, giọng nói như sắp vỡ ra: “”Xin thành thật xin lỗi gia đình… Thi hài của cụ ông Nguyễn Văn Hùng… hiện không có ở đây. Do nhầm lẫn trong khâu bàn giao… thi hài của cụ… hiện đang ở một nghĩa trang dưới quê và… và suýt nữa đã được an táng.””
“”ÔNG NÓI CÁI GÌ?”” Anh Tuấn hét lên, sự bình tĩnh tan vỡ. Anh lao tới, túm lấy cổ áo của vị giám đốc, đôi mắt đỏ ngầu vì giận dữ và không thể tin nổi. “”Ông nói lại xem nào? Bố tôi? Bố tôi đang ở đâu?””
Người vợ cũng bật khóc nức nở, đứng không vững. “”Trời ơi! Sao lại có thể xảy ra chuyện này được? Cha ơi!””
Vị giám đốc không dám chống cự, để mặc cho anh Tuấn lay người mình, giọng ông ta đầy tuyệt vọng. “”Chúng tôi đã phát hiện ra sai sót cách đây vài phút… chúng tôi đang cố gắng gọi điện xuống đó để ngăn lại… Xin anh bình tĩnh! Chúng tôi xin chịu mọi trách nhiệm!””
Anh Tuấn buông ông ta ra, lảo đảo lùi lại. Đầu óc anh quay cuồng. Bố anh… người cha đáng kính của anh… bị đưa đi nhầm như một món hàng. Nỗi đau mất cha chưa nguôi, giờ lại chồng lên sự phẫn nộ và xót xa đến tột cùng.
Anh thở hổn hển, cố gắng lắp ghép lại các mảnh thông tin kinh hoàng. Nếu thi hài của bố anh đang ở trong một cỗ quan tài ở nơi khác…
Một suy nghĩ lạnh buốt chạy dọc sống lưng anh. Anh nhìn chằm chằm vào vị giám đốc, rồi liếc mắt về phía cánh cửa dẫn vào khu vực lưu giữ tro cốt. Giọng anh run lên, không còn là sự giận dữ mà là nỗi kinh hoàng tột độ.
“”Vậy… nếu bố tôi ở đó…”” Anh nuốt nước bọt, cổ họng khô khốc. “”Thì hũ tro cốt… mà các người chuẩn bị giao cho chúng tôi… là của ai?”””
“Câu hỏi của anh Tuấn như một nhát dao cuối cùng, đâm thẳng vào sự gắng gượng của vị giám đốc. Không còn đường lui, ông ta lảo đảo, hai đầu gối như muốn khuỵu xuống. Toàn bộ sự thật kinh hoàng giờ đây phải được phơi bày.
“”Hũ tro cốt đó… là của cụ bà Trần Thị Lý,”” vị giám đốc nói, giọng nhỏ như tiếng muỗi kêu, nhưng lại vang dội như sấm trong sự tĩnh lặng của căn phòng. “”Lẽ ra… lẽ ra chúng tôi phải đưa cụ về nghĩa trang làng để an táng theo yêu cầu của gia đình. Nhưng… nhân viên của tôi đã nhầm lẫn… và đưa cụ đi hỏa táng.””
Sự im lặng chết chóc bao trùm. Anh Tuấn không còn la hét. Gương mặt anh trắng bệch, sự giận dữ ban nãy đã đông cứng lại thành một vẻ kinh hoàng tuyệt đối. Người vợ bên cạnh anh há hốc miệng, nước mắt ngừng chảy, chỉ còn lại nỗi sững sờ không thốt nên lời. Họ đã hỏa táng nhầm một người. Họ đã biến một người xa lạ thành tro bụi.
Đúng lúc đó, chiếc điện thoại trong túi vị giám đốc rung lên bần bật. Ông ta vội vã rút ra, nhìn vào màn hình rồi run rẩy đưa cho anh Tuấn. “”Là… là người nhà của cụ bà… Cháu trai của cụ đang ở đầu dây bên kia… Cậu ấy là người đã ngăn việc an táng cha của anh lại.””
Anh Tuấn nhìn chằm chằm vào chiếc điện thoại như một vật thể đáng nguyền rủa. Anh không nhận lấy nó. Anh chỉ gật đầu một cách máy móc. Vị giám đốc hiểu ý, run rẩy bấm nút nghe và bật loa ngoài.
Từ đầu dây bên kia, một giọng nói trẻ, khản đặc vì gào thét và uất nghẹn, vang lên.
“”Các người nói cái gì? Bà tôi… bà tôi bị hỏa táng rồi ư? Các người là một lũ cầm thú! Vậy người trong cỗ quan tài này là ai?””
Kèm theo đó là tiếng khóc la, tiếng chửi rủa ồn ào của rất nhiều người ở phía sau, tạo nên một bối cảnh hỗn loạn đến đau đớn.
Vợ anh Tuấn khẽ nấc lên một tiếng. Anh Tuấn hít một hơi thật sâu, cố nén cơn run rẩy đang lan khắp cơ thể. Anh cất giọng, cố gắng giữ cho nó không vỡ vụn. “”Alo… Tôi là Tuấn, con trai của cụ ông Nguyễn Văn Hùng.””
Sự hỗn loạn ở đầu dây bên kia đột ngột im bặt trong giây lát, rồi giọng của Dũng lại vang lên, lần này mang theo sự nghi hoặc và căm phẫn. “”Ông Hùng? Vậy… vậy người trong quan tài này… là cha của anh?””
“”Phải,”” anh Tuấn đáp, cổ họng khô rát. “”Và hũ tro cốt mà nhà tang lễ chuẩn bị giao cho tôi… là của bà anh.””
Một khoảng lặng kéo dài. Trong khoảng lặng đó, cả hai phía đều cảm nhận được trọn vẹn sự thật nghiệt ngã. Nỗi đau của gia đình này lại chính là sự thật của gia đình kia. Sự nhẹ nhõm vì cha mình chưa bị chôn cất của anh Tuấn lại là sự xác nhận cho nỗi đau mất mát không thể cứu vãn của gia đình Dũng.
Tiếng khóc nức nở của một người phụ nữ lớn tuổi vang lên qua điện thoại, xé nát cõi lòng. “”Trời ơi! Mẹ ơi! Sao người ta lại đối xử với mẹ như vậy!””
Dũng ở đầu dây bên kia dường như cũng đang gục ngã. Giọng cậu ta lạc đi, đầy căm hờn và bất lực. “”Tại sao? Tại sao lại là bà tôi?””
Anh Tuấn nhắm mắt lại. Anh không thể trả lời câu hỏi đó. Anh chỉ có thể nói điều duy nhất cần làm lúc này. “”Bây giờ… chúng ta cần gặp nhau. Hãy đưa cha tôi về lại nhà tang lễ. Chúng tôi sẽ đợi ở đây. Mọi chuyện cần phải được giải quyết.””
Sau một hồi im lặng, Dũng đáp, giọng nói đã trở nên lạnh lẽo, kiên quyết một cách đáng sợ. “”Được. Chúng tôi sẽ đến. Các người liệu mà chuẩn bị.””
Cuộc gọi kết thúc. Căn phòng lại chìm vào im lặng, nhưng giờ đây nó đặc quánh mùi bi kịch và sự đối đầu sắp xảy ra. Anh Tuấn và vợ ngồi phịch xuống ghế, kiệt sức. Họ đã tìm thấy cha mình, nhưng lại phải đối mặt với một gia đình mà họ đã vô tình gây ra nỗi đau không gì bù đắp nổi. Còn ở nghĩa trang làng, Dũng buông thõng điện thoại, nhìn cỗ quan tài xa lạ giữa đám đông họ hàng đang gào khóc trong tuyệt vọng. Nỗi đau mất bà giờ đây đã hóa thành một ngọn lửa căm hờn, chỉ chờ bùng cháy.”
“Dũng buông thõng chiếc điện thoại, bàn tay trắng bệch, khớp xương như muốn đâm thủng lớp da. Sự im lặng đáng sợ sau cuộc gọi của cậu khiến những tiếng khóc than xung quanh cũng phải ngưng lại. Mọi ánh mắt, đỏ hoe và sưng húp, đổ dồn về phía Dũng, chờ đợi một lời giải thích, hay một sự phủ nhận.
Một người chú của Dũng, không thể chịu nổi sự căng thẳng, lao tới nắm lấy vai cậu. “”Dũng! Chuyện gì vậy? Ai trong điện thoại? Bà mày… bà mày sao?””
Dũng ngẩng đầu lên. Gương mặt cậu không còn nước mắt, chỉ còn lại sự trống rỗng đến đáng sợ. Cậu nhìn thẳng vào mắt người chú, rồi nhìn một lượt khắp những gương mặt thân thuộc đang bao quanh mình.
“Bà… không còn nữa rồi.” Giọng Dũng khàn đi, vỡ nát. “Người ta… hỏa táng nhầm bà rồi. Người nằm trong này… không phải bà chúng ta.”
Câu nói như một tiếng sét đánh ngang trời quang. Đám đông chết lặng trong một giây, rồi bùng nổ thành một cơn hỗn loạn kinh hoàng hơn gấp bội. Tiếng gào thét, tiếng chửi rủa, tiếng khóc ai oán xé toạc không khí tĩnh mịch của nghĩa trang. Một người cô của Dũng ngã quỵ xuống đất, tay đấm thùm thụp vào ngực mình. “”Trời ơi! Mẹ ơi là Mẹ ơi! Sao số mẹ khổ thế này!””
Giữa cảnh tang thương hỗn loạn đó, một người đàn ông lớn tuổi, là em trai của bà Lý, bước ra. Gương mặt ông hằn sâu những nếp nhăn đau khổ, nhưng đôi mắt lại ánh lên một sự quyết đoán lạnh lùng. Ông chỉ tay vào cỗ quan tài đang nằm im lìm dưới huyệt mộ.
“”Không thể được!”” Giọng ông đanh lại, át cả tiếng khóc. “”Tuyệt đối không thể để một người lạ mặt nằm ở đất của dòng họ Trần! Đây là sự sỉ nhục không thể chấp nhận!””
Ông quay sang mấy người thanh niên trai tráng trong họ, những người vừa trang trọng khiêng linh cữu xuống, giờ đang đứng ngơ ngác. “”Nhấc lên! Phải nhấc cỗ quan tài này ra ngay lập tức!””
Mệnh lệnh của ông như một gáo nước lạnh dội vào tất cả mọi người. Nhấc linh cữu ra khỏi huyệt mộ đã đào? Đó là một việc đại kỵ, một điều chưa từng có trong lịch sử của làng, của dòng họ. Nó còn đau đớn và bẽ bàng hơn cả việc tang lễ bị gián đoạn.
Nhưng không ai dám cãi lời. Nỗi đau mất mát giờ đã bị nỗi nhục nhã và căm phẫn lấn át. Họ không thể để kẻ gây ra bi kịch này, dù là vô tình, lại được yên nghỉ trên mảnh đất thiêng của gia tộc.
Buổi tang lễ trang trọng biến thành một màn vật lộn đầy bi hài. Những sợi dây thừng vội vã được thả xuống. Mấy người thanh niên, quần áo xô xệch, mồ hôi nhễ nhại, gắng sức kéo cỗ quan tài nặng trịch lên. Tiếng hò hét “”Một, hai, ba… kéo!”” xen lẫn với tiếng khóc nức nở của những người phụ nữ. Cỗ quan tài kẹt lại, trượt đi, rồi lại được kéo lên trong sự khó nhọc và tuyệt vọng.
Cuối cùng, sau một hồi vật lộn, cỗ quan tài cũng được đưa lên khỏi mặt đất. Nó nằm chỏng chơ bên cạnh cái huyệt trống hoác, như một lời chế nhạo câm lặng cho cả dòng họ Trần. Lớp sơn bóng loáng của nó giờ đây lấm lem bùn đất, trông thật lạc lõng và oan nghiệt.
Cả gia đình đứng vây quanh cỗ quan tài xa lạ và cái huyệt mộ trống rỗng, một cảnh tượng chưa từng có. Nỗi đau, sự bẽ bàng và cơn phẫn nộ dâng lên đến tột cùng.
Dũng không khóc nữa. Nước mắt đã cạn, chỉ còn lại ngọn lửa căm hờn cháy rực trong đáy mắt. Cậu nhìn cỗ quan tài, rồi nhìn về phía con đường dẫn ra khỏi nghĩa trang. Họ sẽ phải trả giá. Nhà tang lễ đó sẽ phải trả một cái giá đắt nhất cho sự nhầm lẫn chết người này.”
“Không một lời nào được nói thêm. Cơn thịnh nộ đã thay thế cho mọi giọt nước mắt. Dưới mệnh lệnh câm lặng nhưng đanh thép của người em trai bà Lý, cả dòng họ Trần lập tức hành động. Mấy chiếc xe ô tô đỗ bên ngoài cổng nghĩa trang đồng loạt nổ máy, rú lên những âm thanh giận dữ. Cỗ quan tài xa lạ được vội vàng đưa lên một chiếc xe bán tải, như một vật chứng ô nhục mà họ phải mang theo để đối chất.
Dũng ngồi ở ghế phụ chiếc xe dẫn đầu, bên cạnh là người chú vừa lay cậu lúc nãy. Đôi mắt cậu dán chặt vào con đường phía trước, không chớp. Cậu không còn cảm nhận được nỗi đau nữa, chỉ còn một sự trống rỗng lạnh lẽo và một mục tiêu duy nhất: bắt những kẻ vô trách nhiệm phải trả giá.
Đoàn xe tang lễ, vốn đi theo một lộ trình trang nghiêm, giờ đây lao đi với một tốc độ điên cuồng, xé toạc sự tĩnh lặng của buổi chiều. Họ không quay về làng, mà phóng thẳng về phía thành phố, nơi Nhà tang lễ tọa lạc.
Khi đoàn xe phanh gấp trước cổng Nhà tang lễ thành phố, không khí nơi đây đã khác hẳn. Vài nhân viên mặc đồng phục trắng đứng túm tụm ngoài cửa, mặt cắt không còn giọt máu. Thấy đoàn xe của gia đình bà Lý hùng hổ tiến vào, họ giật bắn mình, người thì vội vã chạy vào trong, người thì đứng chết trân tại chỗ.
Cánh cửa chính của nhà tang lễ bật mở. Một người đàn ông trung niên, mặc vest đen chỉn chu nhưng mái tóc đã rối bù, vội vã bước ra. Gương mặt ông ta tái nhợt, trán lấm tấm mồ hôi. Đây chính là giám đốc. Phía sau ông ta, một gia đình khác cũng đang đứng đó, gương mặt họ cũng ngập trong sự hoang mang và đau đớn tột cùng. Trong tay người đàn ông của gia đình đó là một hũ tro cốt. Ánh mắt họ chạm phải ánh mắt của Dũng và dòng họ Trần, một sự thấu hiểu cay đắng và bi thảm lóe lên giữa hai bên.
Người em trai của bà Lý bước xuống xe đầu tiên. Vóc người ông gầy guộc nhưng uy thế của một người từng trải khiến vị giám đốc không dám nhìn thẳng.
“”Bà Lý đâu? Chị tôi đâu?”” Giọng ông khàn đặc, nhưng từng chữ như nhát dao găm thẳng vào sự im lặng.
Vị giám đốc không dám trả lời. Ông ta bước tới, và trước sự sững sờ của tất cả mọi người, ông cúi rạp người xuống một góc chín mươi độ. Giọng ông ta run rẩy, lạc đi vì sợ hãi và hối hận.
“”Lỗi lầm này không thể tha thứ. Chúng tôi xin nhận mọi trách nhiệm và chấp nhận mọi hình thức đền bù từ hai gia đình. Xin hãy cho chúng tôi cơ hội để sửa sai.””
Lời thú nhận và cầu xin vang lên giữa sảnh lớn lạnh lẽo. Nhưng nó không xoa dịu được gì. Nó như đổ thêm dầu vào ngọn lửa phẫn nộ đang cháy bừng bừng.
Một người cô của Dũng gào lên: “”Sửa sai? Mẹ tôi thành tro rồi thì các người sửa bằng cách nào? Các người đền bằng cách nào?””
Gia đình kia cũng bật khóc. Người vợ ôm chặt lấy hũ tro cốt, nức nở: “”Vậy đây… đây là tro cốt của cụ bà nhà các vị sao? Còn bố tôi… Bố tôi đâu?””
Sự thật phơi bày một cách trần trụi và tàn nhẫn. Hai gia đình, hai nỗi đau, cùng chung một bi kịch do sự tắc trách không thể tưởng tượng nổi.
Giữa cảnh hỗn loạn đó, Dũng từ từ bước lên phía trước. Cậu không gào thét, không khóc lóc. Ánh mắt cậu lạnh như băng, nhìn thẳng vào vị giám đốc đang cúi gập người.
“”Đền bù?”” Dũng nhếch mép, một nụ cười chua chát và đáng sợ hiện lên. “”Cơ hội sửa sai? Được thôi.””
Cậu dừng lại một giây, để cho sự im lặng và căng thẳng dâng lên đến đỉnh điểm. Mọi ánh mắt đổ dồn về phía cậu, chờ đợi.
“”Hãy trả lại bà tôi nguyên vẹn như lúc ban đầu.”””
“Câu nói của Dũng lạnh lẽo, sắc như dao, cắm thẳng vào không gian vốn đã đặc quánh sự phẫn nộ và đau thương. Vị giám đốc ngẩng phắt lên, gương mặt vốn đã tái nhợt giờ đây trắng bệch như một tờ giấy. Ông ta lắp bắp, cổ họng khô khốc không thể thốt ra một lời nào mạch lạc. Trả lại một người đã hoá thành tro bụi? Đó là điều không tưởng, là một sự sỉ nhục vào chính sự bất lực của ông ta.
“”Tôi… chúng tôi… không thể…”” Cuối cùng, vị giám đốc cũng nặn ra được mấy chữ, giọng run rẩy.
Nhận thấy sự im lặng đầy áp lực từ hai phía gia đình, ông ta hít một hơi thật sâu, như thể gom hết can đảm còn lại. Ông biết, im lặng lúc này đồng nghĩa với việc tự sát.
“”Xin hãy nghe tôi giải thích,”” ông ta nói, giọng đã bớt run nhưng vẫn ngập tràn sự hối lỗi. “”Đây là lỗi lầm tày trời của chúng tôi. Sáng nay, do lượng công việc quá tải đột ngột, chúng tôi đã phải điều động cả nhân viên mới vào hỗ trợ. Một nhân viên trẻ, vì thiếu kinh nghiệm và quá áp lực, trong một phút giây bất cẩn… đã dán nhầm hồ sơ và bảng tên của hai cụ lên hai cỗ quan tài khác nhau.””
Lời giải thích được đưa ra, đơn giản đến mức tàn nhẫn. Một sự tắc trách không thể biện minh.
Người em trai bà Lý nghiến răng, hai bàn tay nắm chặt lại nổi đầy gân xanh. “”Chỉ vì một thằng nhân viên mới mà chị tôi…?”” Ông không nói hết câu, nhưng sự khinh bỉ và căm hận trong ánh mắt đã nói lên tất cả.
“”Vậy ra bố tôi bị đem đi chôn thay vì hoả táng theo di nguyện của ông ấy?”” Người đàn ông của gia đình kia thốt lên, giọng lạc đi vì đau đớn.
Vị giám đốc cúi đầu thấp hơn nữa, không dám nhìn vào mắt bất kỳ ai. “”Chúng tôi xin nhận toàn bộ trách nhiệm. Chúng tôi biết không lời xin lỗi nào là đủ cả. Trước mắt, nhà tang lễ xin cam kết sẽ chi trả toàn bộ chi phí tổ chức lại tang lễ cho cả hai gia đình, theo đúng nghi thức và yêu cầu của mỗi bên.””
Ông ta ngừng lại một giây, liếc nhìn phản ứng của mọi người, rồi nói tiếp với một giọng khẩn khoản hơn.
“”Và để chuộc lại lỗi lầm không thể tha thứ này, chúng tôi xin được gửi tới mỗi gia đình một khoản bồi thường tổn thất tinh thần. Một khoản bồi thường lớn, là tất cả sự thành khẩn và khả năng của chúng tôi.””
Hai chữ “”bồi thường”” vang lên, lạnh lẽo và trơ trẽn giữa sảnh đường đầy tang tóc. Nó không xoa dịu được nỗi đau, mà như một cái tát giáng thẳng vào phẩm giá của người đã khuất và nỗi đau của người ở lại.
Một người cô của Dũng bật cười, một tiếng cười chua chát đến xé lòng. “”Bồi thường? Các người định giá mạng của mẹ tôi bao nhiêu tiền? Nói đi!””
Giữa không khí căng như dây đàn, Dũng, người nãy giờ vẫn im lặng, đột nhiên lên tiếng. Giọng cậu bình thản một cách đáng sợ.
“”Vậy là… tính mạng của bà tôi có giá?””
Cậu nhìn thẳng vào vị giám đốc, đôi mắt không một chút cảm xúc, nhưng lại khiến ông ta cảm thấy toàn thân lạnh toát, như thể đang bị một con thú săn mồi nhìn chằm chằm.”
“Câu hỏi của Dũng như một nhát búa vô hình, đập tan bầu không khí vốn đã vỡ vụn. Vị giám đốc nhà tang lễ chết sững, mồ hôi lạnh túa ra sau gáy. Trả lời thế nào đây? Thừa nhận rằng sinh mạng một con người trong mắt họ có thể quy ra bằng tiền? Im lặng chính là thừa nhận.
Những người lớn trong họ nhà bà Lý cũng sững sờ. Cơn phẫn nộ của họ bỗng chốc bị khựng lại bởi sự lạnh lùng, sắc lẹm của một đứa trẻ. Họ gào thét, họ chửi bới, nhưng không lời nào có sức nặng bằng câu hỏi đơn giản mà tàn nhẫn ấy.
Giữa sự im lặng chết chóc đó, Dũng không chờ đợi câu trả lời. Cậu từ từ thu lại ánh nhìn sắc như dao của mình. Đôi mắt cậu lướt qua những gương mặt người lớn đang méo mó vì giận dữ và đau thương, rồi dừng lại ở phía gia đình kia. Cậu thấy một người phụ nữ trạc tuổi mẹ mình, gương mặt bà không biểu lộ sự căm hận tột độ như những người khác, mà chìm trong một nỗi bàng hoàng, đau đớn đến trống rỗng. Đó chính là con gái của ông Hùng, người đàn ông xấu số bị chôn nhầm.
Bất chấp những ánh mắt ngạc nhiên, Dũng lặng lẽ tách khỏi đám đông họ hàng nhà mình. Cậu bước những bước chậm rãi, chắc chắn, đi về phía người phụ nữ. Không gian như dạt ra cho cậu đi. Mọi tiếng xì xào, mọi hơi thở nặng nề đều ngừng lại, tất cả đổ dồn vào bóng dáng nhỏ bé của cậu.
Dũng dừng lại trước mặt người phụ nữ, khoảng cách chỉ còn vài bước chân. Cậu không ngẩng lên nhìn thẳng vào mắt bà. Thay vào đó, cậu cúi đầu, một cái cúi đầu đầy tôn trọng và hối lỗi. Giọng cậu vang lên, không còn sự băng giá nữa mà chỉ có sự chân thành đến nao lòng.
“”Cháu xin lỗi cô vì chuyện của cụ ạ.””
Lời xin lỗi bất ngờ khiến người phụ nữ giật mình. Bà nhìn cậu bé trước mặt, nhìn mái đầu đang cúi thấp. Trong một thoáng, mọi sự tức giận, mọi sự đổ lỗi mà bà có thể đã có trong lòng bỗng chốc tan biến. Bà thấy được sự day dứt thật sự trong giọng nói của cậu. Bà nhìn thấy một đứa trẻ đang phải gánh chịu một bi kịch không thuộc về mình.
Bà khẽ thở ra, một hơi thở mang theo cả nỗi đau và sự nhẹ nhõm kỳ lạ. Bà tiến lại một bước, giọng khẽ run nhưng rõ ràng.
“”Cảm ơn cháu.””
Dũng ngẩng lên, đôi mắt có chút ngạc nhiên.
Người phụ nữ nhìn thẳng vào mắt cậu, trong đáy mắt bà không có sự trách móc, chỉ có một nỗi buồn sâu thẳm và một sự biết ơn chân thành. “”Nếu không có sự dũng cảm của cháu, có lẽ chúng tôi đã mất cha mãi mãi mà không biết.”””
“Khoảnh khắc ấy, không khí đặc quánh như vỡ tan. Lời cảm ơn của người phụ nữ không chỉ dành cho Dũng, mà còn là một lối thoát cho tất cả những người đang bị kẹt trong cơn phẫn nộ. Những tiếng gào thét của họ hàng nhà bà Lý tắt lịm. Họ nhìn Dũng, rồi nhìn người phụ nữ xa lạ, và lần đầu tiên sau nhiều giờ đồng hồ, họ nhìn thấy nỗi đau của người khác thay vì chỉ thấy sự mất mát của riêng mình.
Vị giám đốc nhà tang lễ, người đã đứng như trời trồng, vội chớp lấy cơ hội. Ông ta bước lên, giọng nói đã mất hết vẻ trịch thượng, chỉ còn lại sự mệt mỏi và khẩn khoản.
“”Hai bên gia đình… xin hãy bình tĩnh. Sai sót là của chúng tôi, chúng tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm. Bây giờ, điều quan trọng nhất là đưa các cụ về đúng nơi an nghỉ. Chúng tôi đề nghị thế này: đội của chúng tôi sẽ lập tức tới nghĩa trang làng để tiến hành thủ tục đưa thi hài của cụ ông lên. Cùng lúc đó, tại đây, chúng tôi sẽ trang trọng trao lại hũ tro cốt của cụ bà cho gia đình.””
Không ai phản đối. Sự im lặng chính là đồng ý. Cơn bão đã qua, để lại một sự trống rỗng và mệt mỏi rã rời. Hai gia đình, dù vẫn đứng ở hai phía căn phòng, nhưng bức tường vô hình của sự thù địch đã sụp đổ.
Vài giờ sau, tại nghĩa trang làng.
Màn đêm bắt đầu buông xuống sớm hơn thường lệ, hoặc có lẽ nỗi buồn đã khiến ánh ngày tàn úa đi. Dưới ánh đèn vàng vọt từ chiếc xe chuyên dụng, những người nhân viên nhà tang lễ lầm lũi làm việc. Tiếng xẻng xúc vào lớp đất mới nghe khô khốc, não nề. Mỗi một tảng đất được lật lên như cứa thêm một nhát dao vào lòng gia đình ông Hùng. Họ đứng cách đó không xa, im lặng, chôn chân nhìn vào huyệt mộ đang dần mở ra một lần nữa. Con gái ông Hùng nắm chặt tay mẹ mình, truyền cho bà chút hơi ấm ít ỏi. Bà không khóc, nước mắt đã cạn rồi. Ánh mắt bà chỉ dán chặt vào một điểm, chờ đợi được nhìn thấy khuôn mặt cha mình lần cuối.
Cùng lúc đó, tại nhà tang lễ thành phố.
Không gian lạnh lẽo, vô trùng. Dũng đứng cạnh cha mình, trước một chiếc bàn phủ vải trắng. Vị giám đốc đích thân mang ra một chiếc hộp gỗ nhỏ, được chế tác tinh xảo. Ông ta đặt nó lên bàn với một sự cẩn trọng và thành kính chưa từng có.
“”Đây là tro cốt của cụ bà ạ.””
Cha của Dũng run rẩy đưa hai tay ra, đón lấy chiếc hộp. Nó nặng hơn ông nghĩ, nặng trĩu nỗi đau và sự thật phũ phàng. Ông ôm chặt chiếc hộp vào lòng, gục đầu xuống. Bờ vai người đàn ông mạnh mẽ rung lên bần bật. Những người họ hàng xung quanh cũng không cầm được nước mắt. Cuối cùng, bà cũng đã ở đây, trong vòng tay họ, nhưng lại theo một cách xé lòng thế này.
Dũng không khóc. Cậu bé chỉ lặng lẽ nhìn chiếc hộp gỗ trên tay cha. Vậy là xong. Cuộc hành trình đòi lại công bằng cho bà đã kết thúc.
Trở lại nghĩa trang làng, chiếc quan tài màu nâu sẫm cuối cùng cũng được đưa lên khỏi mặt đất. Nắp quan tài được mở ra. Con gái ông Hùng bước tới, nhìn vào trong. Đúng là cha bà rồi. Bà khẽ thở ra một hơi dài, như trút đi gánh nặng đã đè nén mình suốt cả ngày.
Hai cuộc trao trả diễn ra ở hai nơi khác nhau, nhưng lại đồng thời trong cùng một khoảnh khắc. Không có lời nói, không có sự đối mặt, chỉ có một sự im lặng tuyệt đối. Nhưng trong sự im lặng ấy, cả hai gia đình đều cảm nhận được một điều gì đó. Họ biết rằng ở một nơi khác, có những con người cũng đang trải qua một nỗi đau tương tự. Họ là nạn nhân của cùng một bi kịch. Nỗi đau chung đó, bằng một cách nào đó, đã trở thành một sợi dây vô hình, gắn kết họ lại với nhau trong khoảnh khắc định mệnh này.”
“Vài ngày sau, bầu trời xanh và trong hơn hẳn. Nắng vàng dịu nhẹ, rải những vệt ấm áp lên con đường đất dẫn vào nghĩa trang làng. Không còn sự đông đúc, ngột ngạt. Lễ an táng thứ hai của bà Lý được tổ chức chỉ với những người thân trong gia đình, trang trọng mà ấm cúng. Không còn những tiếng khóc gào thảm thiết, chỉ còn lại nỗi tiếc thương âm thầm và một sự thanh thản kỳ lạ.
Tất cả mọi người đều đã có mặt. Họ đứng thành một vòng tròn nhỏ quanh huyệt mộ đã được chuẩn bị sẵn, một nơi có tầm nhìn đẹp, hướng ra cánh đồng lúa xanh mướt. Cha của Dũng, người đàn ông đã sụp đổ chỉ vài ngày trước, giờ đây đứng thẳng lưng, ánh mắt ông dù vẫn trĩu nặng nỗi buồn nhưng đã ánh lên một niềm tự hào không thể che giấu mỗi khi nhìn về phía con trai mình. Những người họ hàng khác cũng vậy. Ánh mắt họ dành cho Dũng không còn là sự nghi ngờ hay coi thường, mà là sự tôn trọng và biết ơn chân thành. Cậu bé đến muộn bằng taxi ngày nào, giờ đã trở thành trụ cột tinh thần của cả gia tộc trong cơn biến cố.
Khi nghi lễ cuối cùng được thực hiện, cha của Dũng lặng lẽ ôm hũ tro cốt của bà Lý trong tay. Ông nhìn nó một lúc lâu, rồi không nói một lời, ông quay sang và trang trọng đặt chiếc hộp gỗ vào đôi tay đang chìa ra của Dũng. Đó là một hành động không có trong kịch bản nghi lễ, nhưng lại là điều tất cả mọi người đều cảm thấy đúng đắn nhất. Dũng không hề nao núng. Cậu đón lấy hũ tro cốt của bà, cảm nhận sức nặng của nó, sức nặng của trách nhiệm và tình thương.
Cậu từ từ quỳ xuống, cẩn thận và nhẹ nhàng đặt chiếc hộp vào bên trong huyệt mộ. Mọi ánh mắt đều đổ dồn vào cậu, nín thở. Dưới ánh nắng ban mai, Dũng cúi đầu, ghé sát miệng vào phần mộ, giọng thì thầm đủ để chỉ có gió và đất trời nghe thấy, nhưng tấm lòng của cậu thì ai cũng cảm nhận được.
“”Bà ơi, cháu đưa bà về nhà rồi đây ạ.””
Một cơn gió nhẹ thoảng qua, làm xao động những ngọn cỏ xanh. Khoảnh khắc ấy, dường như cả đất trời đều lắng lại để chứng giám. Bi kịch kinh hoàng đã chính thức khép lại.
Sóng gió rồi cũng sẽ qua, chỉ có gia đình là ở lại. Những ngày sau đó, không khí trong gia tộc họ Trần thay đổi hẳn. Mọi người nói chuyện với nhau nhiều hơn, không phải bằng những lời khách sáo, mà bằng sự quan tâm chân thành. Họ nhận ra rằng, trong lúc hoảng loạn nhất, họ đã suýt chút nữa đẩy người thân của mình ra xa, đã để sự tức giận làm mờ đi lý trí. Câu chuyện về hai gia đình cùng chung một nỗi đau, về cuộc trao trả lặng lẽ trong đêm, trở thành một lời nhắc nhở không bao giờ cũ. Họ không gặp lại gia đình ông Hùng, cũng không còn nhắc đến nhà tang lễ với sự căm phẫn. Sự việc đã dạy cho họ một bài học đắt giá hơn mọi lời xin lỗi hay bồi thường vật chất. Đó là bài học về sự lắng nghe, về niềm tin và về trách nhiệm với người đã khuất cũng như người đang sống. Dũng không còn là đứa cháu đích tôn chỉ biết hưởng thụ. Cậu trưởng thành hơn, điềm tĩnh hơn, và lời nói của cậu giờ đây có một sức nặng đặc biệt. Bi kịch đã lấy đi của họ một người bà kính yêu, nhưng nó cũng đã trả lại cho họ một gia đình đúng nghĩa, một sự gắn kết tưởng chừng đã phai nhạt theo thời gian, nay lại bền chặt hơn bao giờ hết. Ngôi mộ của bà Lý không bao giờ lạnh lẽo, bởi nó được sưởi ấm bằng tình yêu thương và sự hối lỗi đã được hóa giải.”