Con trai đỗ thủ khoa đại học, mẹ chồng khao cả làng 1200 mâm cỗ . Đến lúc dân làng tới nhìn hơn 1000 đĩa gà chuẩn bị lên mâm ai cũng ki.nh hã.i bỏ về luôn…Lúc trưởng thôn đến mẹ chồng mới ngã ngửa hóa ra………ĐỌC TIẾP NỘI DUNG DƯỚI BÌNH LUẬN👇
“Bà Sáu còn chưa kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra, chỉ thấy đám đông cứ thế ào ào bỏ về, không thèm nán lại một giây. Bà tức tối, định cất giọng gọi lại thì trưởng thôn Ba đã sải những bước chân nặng nề tiến vào sân. Vẻ mặt ông nghiêm trọng chưa từng thấy, đôi lông mày rậm cau chặt lại.
Không một lời chào hỏi, ông Ba đi thẳng đến dãy bàn bày cỗ, nơi hàng trăm con gà luộc vàng óng vẫn đang bốc hơi nghi ngút. Bà Sáu thấy vậy liền đon đả.
“”Ô, trưởng thôn đến rồi đấy ạ! Mời ông vào trong nhà uống chén nước cho mát rồi lát nữa nhập tiệc cùng gia đình tôi và bà con.””
Ông Ba không đáp, đôi mắt sắc như dao của ông dán chặt vào một con gà gần nhất. Ông đưa bàn tay thô ráp, chai sần của mình lên, quệt mạnh một đường ngang qua lớp da gà căng bóng. Một vệt màu vàng khè, nhớp nháp lập tức dính vào tay ông. Ông Ba đưa ngón tay lên ngang mũi, hít một hơi rồi nhăn mặt ghê tởm. Một mùi hắc nồng của hóa chất xộc thẳng lên.
Bà Sáu chết sững. Nụ cười trên môi bà đông cứng lại.
Ông Ba giơ ngón tay dính đầy thứ vệt vàng đó lên trước mặt bà Sáu. Giọng ông đanh lại, vang vọng khắp khoảng sân đang dần trở nên trống trải.
“”Bà Sáu ơi là bà Sáu! Đây là gà người ta quét sơn công nghiệp chứ có phải nghệ đâu! Bà định đầu độc cả làng đấy à?””
Từng chữ của ông Ba như những nhát búa nện thẳng vào đầu bà Sáu. Sơn công nghiệp? Đầu độc? Tai bà ù đi. Bà Sáu sững sờ, lắp bắp.
“”Sơn… sơn… Ông nói gì vậy, trưởng thôn? Gà nhà tôi… gà tôi đặt dịch vụ nấu cỗ uy tín…””
“”Uy tín mà thế này à?”” – Ông Ba gằn giọng, chỉ tay ra cả dãy bàn dài dằng dặc. “”Hơn một nghìn con gà này, con nào cũng như con nào! Bà nhìn đi! Bảo

sao dân làng họ chạy mất dép! May mà họ còn chưa ăn, chứ ăn vào thì cả cái làng X này nhập viện hết, nhà bà có bán hết gia tài đi cũng không đền nổi đâu!””
Bà Sáu run rẩy bước tới, run rẩy đưa tay quệt thử vào một con gà khác. Và rồi, một vệt sơn vàng đặc sệt y hệt dính vào tay bà. Mùi hóa chất nồng nặc khiến bà lảo đảo, suýt ngã quỵ. Chân tay bà bủn rủn, toàn thân lạnh toát. Hóa ra đây là lý do. Hóa ra đây là sự thật kinh hoàng đằng sau vẻ ngoài hào nhoáng của bữa tiệc. Nam, con trai bà, đứng chết trân gần đó, khuôn mặt từ tự hào chuyển sang tái mét vì sốc và xấu hổ. Cậu vội chạy đến đỡ lấy người mẹ đang lảo đảo.
“”Mẹ! Mẹ ơi!””
Bà Sáu không nghe thấy tiếng con trai gọi nữa. Trong đầu bà chỉ còn ong ong tiếng chửi rủa của gã chủ dịch vụ nấu cỗ lúc sáng khi bà chê hắn làm ăn chậm chạp. “”Là gã ta! Chính gã đã hại tôi!”” – suy nghĩ đó lóe lên trong đầu bà Sáu trước khi mọi thứ tối sầm lại.”
“Cơn choáng váng chỉ kéo dài vài giây trước khi bị dập tắt bởi một ngọn lửa giận dữ và uất hận bùng lên dữ dội. “”Không! Không thể ngất đi lúc này!”” – ý nghĩ đó ghim chặt vào tâm trí bà Sáu. Bà đẩy nhẹ tay Nam ra, đôi mắt long lên sòng sọc, không còn vẻ hoảng loạn mà là sự căm phẫn tột độ.
Bà không nói không rằng, đôi tay run lẩy bẩy bắt đầu mò mẫm trong túi áo bà ba. Chiếc điện thoại cục gạch cũ mèm. Đúng nó rồi. Những ngón tay xương xẩu, chai sạn của bà bấm loạn xạ vào danh bạ, tìm đến số điện thoại của gã chủ dịch vụ mà bà đã lưu vội với cái tên “”Cỗ Rẻ””. Bà ấn nút gọi bằng một lực mạnh đến nỗi móng tay trắng bệch đi.
Tiếng chuông chờ vang lên, từng tiếng “”tút… tút…”” khô khốc, não nề vang vọng khắp khoảng sân tan hoang, giữa những mâm cỗ im lìm chết chóc. Nam và ông Ba đứng nhìn bà, không ai nói một lời.
“”A lô? Ai đấy?”” – một giọng đàn ông lè nhè, lười biếng vang lên từ đầu dây bên kia, nghe như còn đang ngái ngủ.
Cơn uất nghẹn dâng lên tận cổ họng, bà Sáu nghiến răng, gần như hét vào chiếc điện thoại.
“”Là tôi! Bà Sáu ở làng X đây! Cái đồ thất đức! Các người…””
Giọng bà lạc đi, bà hít một hơi thật sâu để lấy lại bình tĩnh, nhưng chỉ có tiếng nức nở bật ra. Bà gào lên trong điện thoại, một tiếng gào xé lòng, tuyệt vọng.
“”Sao… sao các người lại làm ăn thất đức như thế?””
Đầu dây bên kia im lặng một thoáng, rồi đột nhiên, một tiếng cười khẩy vang lên, ghê rợn và đầy mỉa mai. Tiếng cười đó lớn dần, trở thành một tràng cười cợt nhả, khả ố.
“”Thất đức? Tiền nào của nấy thôi bà già. Ham của rẻ thì ráng mà chịu chứ kêu ca nỗi gì. Cỗ bàn trông hoành tráng là được rồi, ai biết bên trong có gì đâu. He he… Cảm ơn tiền cọc nhé, tôi bận lắm!””
*Tút… tút… tút…*
Cuộc gọi bị ngắt ngang. Sự im lặng đột ngột từ chiếc điện thoại còn đáng sợ hơn cả tiếng cười man rợ vừa rồi. Bà Sáu chết sững, chiếc điện thoại vẫn áp chặt vào tai như thể không tin vào những gì mình vừa nghe. Toàn bộ sức lực trong người bà như bị rút cạn. Bàn tay bà buông thõng. Chiếc điện thoại rơi xuống nền đất xi măng, vỡ tan thành nhiều mảnh.
Đôi mắt bà Sáu giờ đây trống rỗng, vô hồn. Ngọn lửa giận dữ đã tắt ngấm, chỉ còn lại tro tàn của sự tuyệt vọng và tủi nhục. Bà khụy xuống, đôi chân không còn đứng vững nổi. Trước mắt bà, 1200 mâm cỗ vàng ươm giờ đây như một lời chế nhạo khổng lồ cho sự sĩ diện hão và thói ham rẻ của bà. Trời đất xung quanh bà như chao đảo rồi sụp đổ hoàn toàn.”
“””Mẹ! Mẹ ơi!”” Nam hét lên, hoảng loạn đỡ lấy thân hình mềm oặt của mẹ. Cậu không hiểu chuyện gì đang xảy ra.
“”Bà ấy… bà ấy vừa nói chuyện điện thoại với bên nấu cỗ rồi ngất đi,”” ông Ba giải thích vội, giọng đầy lo lắng, chỉ tay về phía chiếc điện thoại vỡ tan tành trên nền đất.
Nam nhìn theo hướng tay ông Ba, rồi lại nhìn xuống gương mặt đẫm nước mắt, thất thần của mẹ. Cơn thịnh nộ bắt đầu dâng lên trong lòng cậu. Cậu nhẹ nhàng đặt mẹ tựa vào lòng mình, rồi quay sang ông Ba, ánh mắt kiên quyết.
“”Bác Ba, bác nói rõ cho cháu biết đi. Bên nấu cỗ đã nói gì với mẹ cháu?””
Ông Ba thở dài, kể lại vắn tắt cuộc nói chuyện cay nghiệt mà ông vừa nghe được, từ thái độ dửng dưng đến tràng cười man rợ và lời thú nhận “”tiền nào của nấy”” của gã chủ dịch vụ. Ông cũng chỉ về phía những mâm cỗ, nói về chuyện gà bị hỏng khiến cả làng bỏ về.
Mỗi lời của ông Ba như một nhát dao đâm thẳng vào tim Nam. Gương mặt cậu từ hoang mang chuyển sang tím tái vì giận dữ. Cậu là thủ khoa, là niềm tự hào của mẹ, của cả dòng họ. Bữa tiệc này là để vinh danh cậu. Vậy mà giờ đây, nó đã biến thành một trò hề, một nỗi sỉ nhục không thể gột rửa vì sự thất đức của kẻ khác.
“”Cái đồ lừa đảo!”” Nam nghiến răng kèn kẹt, hai bàn tay siết chặt lại thành nắm đấm, những đốt ngón tay trắng bệch. Cậu nhìn mẹ mình đang khóc nấc trong vô vọng, nhìn 1200 mâm cỗ trơ trọi như một bằng chứng của sự tủi nhục. Một quyết định lóe lên trong đầu cậu. Không, cậu không thể để mẹ mình gục ngã như thế này. Cậu không thể để danh dự của gia đình bị chà đạp như thế này.
Cậu đỡ mẹ ngồi vững lại, lau nước mắt cho bà rồi nói, giọng quả quyết và đanh thép, không giống với một cậu tân sinh viên mà giống một người đàn ông trưởng thành đang đối mặt với giông bão.
“”Mẹ, mẹ đừng khóc nữa. Chuyện này không thể để yên như vậy được. Con sẽ đòi lại công bằng cho mẹ!”””
“Lời nói quả quyết của Nam không những không làm bà Sáu vững tâm hơn, mà ngược lại như một giọt nước cuối cùng làm tràn ly nước mắt tủi nhục của bà. Nghe con trai nói sẽ “”đòi lại công bằng””, bà bỗng thấy lòng mình đau như cắt. Công bằng ư? Chính bà cũng là một phần của sự sai trái này.
Bà gạt nhẹ tay con trai ra, đôi vai run lên bần bật. Bà nhìn Nam, rồi lại nhìn ông Ba, gương mặt già nua nhăn nhúm co rúm lại. Và rồi, bà oà khóc. Không phải tiếng khóc nấc nghẹn ngào trong vô vọng nữa, mà là tiếng khóc vỡ oà, xé lòng, như thể mọi đè nén, mọi sĩ diện hão cuối cùng đã bị đập tan.
“”Công bằng gì nữa hả con… Lỗi là tại mẹ! Tất cả là tại mẹ!”” Bà Sáu nức nở, giọng nói lạc đi giữa những tiếng thổn thức.
Nam sững người. Cậu không hiểu. Cậu chỉ nghĩ mẹ mình là nạn nhân của một vụ lừa đảo trắng trợn.
Trước ánh mắt kinh ngạc của con trai và cái nhìn ái ngại của ông Ba, bà Sáu không còn giữ được chút sức lực nào nữa. Bà ngồi sụp xuống nền đất, nước mắt giàn giụa.
“”Mẹ… mẹ muốn khao làng vì con đỗ thủ khoa… Mẹ muốn nở mày nở mặt với thiên hạ…”” Bà vừa khóc vừa nói, từng lời như dao cứa. “”Nhưng… nhưng nhà mình làm gì có tiền. Mẹ không đủ tiền để đặt cỗ tử tế… nên mẹ đã liều… Mẹ lên mạng tìm… thấy có chỗ nó nhận nấu giá rẻ đến bất thường… Mẹ đã mờ mắt, không thèm kiểm tra kỹ…””
Bà Sáu ngẩng khuôn mặt đẫm nước mắt lên nhìn Nam, nỗi ân hận tột cùng hiện rõ trong đôi mắt đã mờ đục. Bà dùng tay đấm thùm thụp vào lồng ngực mình, những tiếng động tuy không mạnh nhưng nghe sao mà chua xót.
“”Mẹ chỉ muốn con được hãnh diện… Mẹ chỉ muốn cả cái làng X này phải nhìn con bằng ánh mắt khác… Mẹ sai rồi, con ơi… Mẹ sai rồi!””
Lời thú nhận của bà như một nhát búa giáng mạnh vào tâm trí Nam. Cơn giận dữ trong cậu bỗng chốc nguội lạnh, thay vào đó là một nỗi xót xa đến cùng cực. Hoá ra, nguồn cơn của tấn bi kịch này lại xuất phát từ tình yêu thương mù quáng, từ cái sĩ diện đáng thương của mẹ cậu. Ông Ba đứng bên cạnh chỉ biết lặng lẽ quay mặt đi, lén đưa tay lên quệt ngang khoé mắt đã hoe đỏ.
Giữa khoảng sân tan hoang với 1200 mâm cỗ trơ trọi, chỉ còn lại tiếng khóc đứt ruột của người mẹ và sự chết lặng của đứa con trai.”
“Cái quệt tay vội vàng nơi khoé mắt của ông Ba không che giấu được sự rung động nhất thời, nhưng nó cũng là hành động cuối cùng của sự yếu mềm. Ngay khoảnh khắc ông quay người lại, đối diện với tấn bi kịch của gia đình bà Sáu, ánh mắt ông đã không còn là sự thương cảm đơn thuần nữa. Nó trở nên sắc lạnh, cứng rắn và đầy quyết đoán. Trách nhiệm của một người trưởng thôn đã lấn át hoàn toàn tình làng nghĩa xóm.
Ông Ba không nói thêm một lời an ủi nào. Ông lướt mắt qua bà Sáu đang co quắp trên nền đất, nhìn Nam đang chết lặng vì sự thật phũ phàng, rồi tầm nhìn của ông dừng lại ở bãi chiến trường la liệt những mâm cỗ. Hơn một nghìn đĩa gà, hàng nghìn món ăn khác đang bốc lên một thứ mùi vừa chua loét, vừa tanh tưởi dưới cái nắng bắt đầu gay gắt. Một ý nghĩ lạnh buốt chạy dọc sống lưng ông: nếu dân làng không phát hiện kịp, nếu họ đã ăn hết số thức ăn này, hậu quả sẽ khủng khiếp đến mức nào? Cả làng X này có thể đã biến thành một làng tang tóc.
Sự do dự biến mất. Ông Ba rút ra chiếc điện thoại cục gạch cũ kỹ từ trong túi áo, những ngón tay chai sần bấm số dứt khoát. Cuộc gọi đầu tiên được kết nối.
“”A lô, trực ban công an xã đấy phải không? Tôi Ba, trưởng thôn làng X đây. Yêu cầu các đồng chí cử người xuống nhà bà Sáu ở cuối làng ngay lập tức. Có vụ việc lừa đảo cung cấp thực phẩm bẩn, quy mô cực kỳ lớn, có khả năng gây nguy hiểm cho sức khoẻ toàn dân. Xuống ngay nhé, tôi đang ở hiện trường!””
Ông ngắt máy, không đợi bên kia trả lời thêm. Ngón tay ông lại lướt trên bàn phím, bấm một dãy số khác.
“”Trung tâm y tế dự phòng huyện? Tôi là Ba, trưởng thôn làng X. Báo cáo khẩn! Tại làng chúng tôi vừa phát hiện một vụ cung cấp thực phẩm nghi ngờ có độc tố, số lượng hơn một nghìn hai trăm mâm cỗ. Yêu cầu trung tâm cử ngay đội phản ứng nhanh xuống lấy mẫu xét nghiệm và tiến hành thu giữ, niêm phong toàn bộ tang vật. Đây là vấn đề an toàn tính mạng của cả làng, phải làm khẩn cấp!””
Đặt chiếc điện thoại trở lại túi áo, ông Ba quay sang nhìn thẳng vào bà Sáu và Nam, giọng ông đanh lại, vang vọng khắp khoảng sân tan hoang.
“”Chuyện này không thể để chìm được, phải làm cho ra nhẽ! Tôi không chỉ làm vì nhà bác, mà còn vì an nguy của cả cái làng này!””
Lời tuyên bố dõng dạc của ông như một tiếng sấm cắt ngang tiếng khóc ai oán của bà Sáu. Bà ngẩng lên, nỗi sợ hãi về pháp luật xen lẫn với một tia hy vọng le lói. Nam nhìn ông trưởng thôn, sự nể phục trào dâng trong lòng. Giữa lúc mẹ con cậu đang chìm trong tuyệt vọng và tủi nhục, người đàn ông này đã đứng ra, biến nỗi đau riêng của một gia đình thành một cuộc đấu tranh vì công lý chung.”
“Lời tuyên bố của ông Ba như một hòn đá ném vào mặt hồ tĩnh lặng, không chỉ khiến mẹ con bà Sáu sững sờ mà còn khuấy động cả đám người hiếu kỳ vẫn còn nán lại ở phía cổng. Họ là những người hàng xóm, ban nãy vì sợ hãi mà lùi ra xa, nhưng giờ đây, khi thấy trưởng thôn đã vào cuộc một cách quyết liệt, sự tò mò lại trỗi dậy, kéo họ tiến lại gần hơn.
Một người, hai người, rồi cả chục người thận trọng bước vào khoảng sân tan hoang. Bỏ qua bà Sáu đang khóc lóc thảm thiết, ánh mắt họ đổ dồn vào thứ đã gây nên tấn bi kịch này: những đĩa gà luộc vàng óng. Một người đàn bà bạo dạn nhất, cầm đôi đũa còn sót lại trên mâm, khều nhẹ vào một miếng thịt gà.
Không có lớp mỡ vàng tươm ra như gà ta thông thường. Thay vào đó, lớp da căng bóng một cách giả tạo bị rách toạc, để lộ ra thớ thịt bên trong trắng bệch, tái nhợt và có phần bở rệu. Một mùi hăng hắc, khó tả xộc thẳng lên mũi, một thứ mùi hóa chất nồng nặc trộn lẫn với mùi tanh tưởi của thịt ôi thiu.
“”Trời đất ơi… cái này… cái này là sơn mà!”” – người đàn bà kinh hãi thốt lên, vứt vội đôi đũa như phải bỏng.
Câu nói như một mồi lửa châm vào thùng thuốc súng. Sự thương cảm ít ỏi mà họ dành cho bà Sáu ban nãy bỗng chốc tan biến. Thay vào đó là nỗi sợ hãi tột cùng cho chính bản thân và gia đình mình, và nỗi sợ đó nhanh chóng hóa thành cơn phẫn nộ dữ dội. Họ vừa thoát khỏi một bàn tiệc tử thần.
“”Trời ơi là trời! Suýt nữa thì cả nhà tôi ăn phải thứ này rồi!”” – một người khác la lên, giọng đầy uất hận.
Một người đàn ông to béo, mặt đỏ phừng phừng vì tức giận, hùng hổ tiến lên chỉ thẳng vào mặt bà Sáu đang ngồi bệt dưới đất. Ông ta gầm lên, tiếng nói át cả tiếng khóc của bà.
“”May mà phát hiện kịp, chứ con cháu chúng tôi ăn vào có mệnh hệ gì thì nhà bà có đền nổi không? Bà Sáu! Bà vì tiếc tiền mà định hại cả làng này đấy à?””
Bà Sáu giật nảy mình, ngước đôi mắt sưng húp lên nhìn người hàng xóm, miệng lắp bắp không thành lời. “”Tôi… tôi không có…””
Nam thấy mẹ bị sỉ nhục, vội vàng gượng dậy che chắn trước mặt bà. “”Không phải lỗi của mẹ cháu! Mẹ cháu cũng là người bị hại! Xin các bác…””
Nhưng lời của cậu học trò tân khoa giờ đây chẳng có chút trọng lượng nào. Một người khác chen vào, giọng chua chát: “”Bị hại? Ai biết được có phải bà ta thông đồng với thằng nấu cỗ để dùng đồ rẻ tiền không? Khao con đỗ thủ khoa mà làm ăn thất đức thế này à?””
Tiếng xì xào, chỉ trích mỗi lúc một lớn. “”Đúng thế! Mất hết cả phúc đức!”” “”Suýt nữa thì ăn cỗ hóa ăn giỗ!””
Cơn phẫn nộ của đám đông như một cơn lũ, sẵn sàng cuốn phăng đi chút tỉnh táo cuối cùng. Họ bắt đầu nhìn bà Sáu bằng ánh mắt của một kẻ tội đồ.”
“Đúng lúc ấy, không gian đang đặc quánh lại vì những lời buộc tội cay nghiệt bỗng bị xé toạc bởi tiếng phanh xe kít một tiếng chói tai ngoài cổng. Mọi ánh mắt đổ dồn ra phía con đường đất. Một chiếc xe bán tải cũ nát trờ tới rồi dừng lại, bụi tung mù mịt.
Cánh cửa xe bật mở. Gã chủ dịch vụ nấu cỗ, mặt vênh váo, nhảy xuống. Theo sau gã là hai tên thanh niên xăm trổ đầy mình, mặt mày lầm lì, bặm trợn, tay lăm lăm điếu thuốc lá, phả khói một cách thách thức. Sự xuất hiện của chúng khiến đám đông đang phẫn nộ cũng phải dạt ra, chừa một lối đi vì e ngại.
Ông Ba, với tư cách trưởng thôn, là người đầu tiên trấn tĩnh lại. Ông sải bước lên phía trước, gương mặt đỏ bừng vì giận dữ.
“”Mày còn dám vác mặt về đây à, thằng thất đức!””
Gã chủ cỗ nhếch mép cười khẩy, một nụ cười trơ tráo đến cùng cực. Gã phủi phủi bụi trên vai áo rồi cất giọng lè nhè, lớn đủ để cả sân nghe thấy.
“”Ơ hay, ông trưởng thôn nói chuyện lạ thế. Tôi làm ăn sòng phẳng. Các người gọi tôi đến, tôi nấu cho các người ăn. Giờ xong việc thì tôi về dọn đồ nghề chứ sao?””
Gã liếc nhìn một vòng qua những mâm cỗ tan hoang, qua những gương mặt kinh hãi và giận dữ của dân làng X, nhưng trong mắt gã không hề có một chút hối lỗi. Gã vênh mặt lên, giọng đầy thách thức.
“”Tiền đã trả, hàng đã giao, các người định làm gì tôi nào?””
Dứt lời, gã hất hàm ra hiệu cho hai tên đàn em.
“”Dọn đồ, về!””
Hai gã thanh niên lập tức tiến vào, định thu dọn mấy chồng bát đĩa và xoong nồi còn vương vãi. Chúng đi đứng nghênh ngang, huých vai vào một vài người dân khiến họ phải lùi lại. Nam thấy vậy, cơn uất nghẹn trong lòng bùng lên. Cậu lao tới, đứng chắn trước mặt gã chủ cỗ.
“”Khoan đã! Các người không được đi đâu hết! Các người đã hại cả nhà tôi, hại cả làng X này!””
Gã chủ cỗ liếc nhìn Nam từ đầu đến chân bằng ánh mắt khinh bỉ, rồi dùng một tay đẩy mạnh vào ngực cậu, khiến Nam vốn đang yếu sức phải loạng choạng ngã dúi dụi xuống nền đất bẩn.
“”Cút ra, thằng ranh con. Chuyện người lớn, mày đừng có xía vào.””
Chính cảnh tượng đó đã đánh thức con người kiên cường bên trong bà Sáu. Tiếng khóc của bà tắt lịm. Bà Sáu đứng phắt dậy, đôi mắt sưng húp giờ đây không còn nước mắt mà long lên một cách đáng sợ, nhìn chằm chằm vào gã chủ cỗ. Bà chỉ thẳng tay vào mặt gã, giọng nói run rẩy nhưng đanh lại vì căm phẫn tột cùng.
“”Dừng lại! Mày… mày đã lấy của tao tiền, giờ mày còn định hại cả con tao nữa sao?”””
“Trước lời buộc tội đanh thép của bà Sáu, gã chủ cỗ chỉ phá lên cười một tràng ghê rợn. Tiếng cười của gã xé toạc bầu không khí vốn đã căng như dây đàn.
“”Bà già này nói hay thật! Con bà yếu ớt, người ta đụng nhẹ một cái đã ngã lăn quay thì trách ai? Trách nó là công tử bột ấy!””
Gã còn chưa dứt lời, ông Ba đã không thể chịu đựng thêm được nữa. Dù tuổi cao, bước chân của ông vẫn vững chãi và quyết liệt. Ông đứng chắn ngay trước mặt gã chủ cỗ, dang hai tay ra như một bức tường thành sống, che cho cả Nam và bà Sáu phía sau. Giọng ông đanh lại, vang lên đầy uy quyền của một người đứng đầu làng.
“”Các người không được mang đi đâu hết, chờ chính quyền đến giải quyết!””
Gã chủ cỗ nheo mắt nhìn ông Ba, cái nhếch mép càng thêm trơ tráo. Gã rít một hơi thuốc dài rồi phả thẳng khói vào mặt vị trưởng thôn đáng kính.
“”Ông già, tránh ra cho tôi làm ăn!””
Nói rồi, gã không một chút do dự, dùng cả bờ vai rộng và cánh tay thô kệch xô mạnh vào người ông Ba. Bị đẩy bất ngờ, ông Ba loạng choạng, suýt ngã ngửa ra sau. Dân làng X đứng xung quanh đồng loạt kêu lên một tiếng kinh hãi. Xô ngã một thanh niên đã quá quắt, giờ gã còn dám ra tay với cả một bậc cao niên, một vị trưởng thôn.
Ngay lập tức, Nam, người vừa gượng dậy, thấy cảnh tượng đó thì hai mắt đỏ ngầu. Cơn giận dữ và uất nghẹn dồn nén bấy lâu nay bùng nổ như núi lửa. Cậu lao vút tới, nhanh như một tia chớp, kịp thời đỡ lấy tấm lưng còng của trưởng thôn trước khi ông ngã xuống đất.
Sau khi dìu ông Ba đứng vững, Nam quay người lại. Cậu không còn là chàng thủ khoa thư sinh, hiền lành nữa. Cậu đứng thẳng người, đối diện trực tiếp với gã chủ cỗ. Ánh mắt cậu căm phẫn, tóe lửa, nhìn gã như muốn thiêu đốt tất cả sự đểu giả, tàn nhẫn của kẻ đối diện. Giọng Nam không lớn, nhưng từng chữ rít qua kẽ răng, lạnh lẽo và đanh thép.
“”Ông vừa làm cái gì vậy?”””
“Trước câu hỏi sắc lạnh của Nam, gã chủ cỗ thoáng sững người nhưng rồi ngay lập tức lấy lại vẻ trịch thượng. Gã cười khẩy một tiếng, cái điệu cười nghe còn đáng ghét hơn cả lúc trước.
“”Tao làm gì à? Tao đang dạy dỗ lại cái làng này cách nói chuyện phải phép đấy! Mày là thằng ranh con nào mà dám lên giọng với tao? Thủ khoa thì to à?””
Dứt lời, gã vẫy tay ra hiệu cho đám lâu la xăm trổ đang lăm le phía sau. “”Tụi bay, dạy cho thằng công tử bột này biết thế nào là lễ độ đi!””
Đám người bặm trợn đồng loạt tiến lên, vây quanh Nam. Dân làng X đứng phía xa nín thở, nhiều người phụ nữ sợ hãi che miệng. Bà Sáu và ông Ba tim như thắt lại, định lao lên che chắn cho Nam nhưng đã muộn.
Nhưng trái với dự đoán của tất cả, Nam không hề tỏ ra sợ hãi hay nao núng. Cơn giận dữ bùng nổ lúc nãy dường như đã được nén lại, chuyển hóa thành một sự bình tĩnh đến đáng sợ. Giữa vòng vây của đám côn đồ, cậu từ tốn đưa tay vào túi quần.
Trong một khoảnh khắc, gã chủ cỗ nghĩ rằng cậu định rút vũ khí gì đó. Nhưng không. Nam chỉ lẳng lặng rút ra chiếc điện thoại thông minh. Dưới ánh mắt ngỡ ngàng của tất cả mọi người, cậu bình tĩnh mở khóa màn hình, ngón tay lướt nhanh và bấm vào biểu tượng máy quay. Một chấm đỏ nhỏ bắt đầu nhấp nháy trên màn hình.
Nam giơ cao chiếc điện thoại, lia ống kính một vòng từ khuôn mặt biến dạng vì tức giận của gã chủ cỗ, sang đám lâu la hung hãn, rồi dừng lại ở những mâm cỗ gà ôi thiu. Sau đó, cậu hướng thẳng camera về phía gã đầu sỏ, giọng nói đột nhiên vang lên dõng dạc, át cả tiếng xì xào trong sân.
“”Toàn bộ hành vi lừa đảo, cung cấp thực phẩm bẩn, đe dọa, hành hung người già của các người đã được ghi lại đầy đủ trong này!””
Cậu dừng một nhịp, ánh mắt sắc như dao găm thẳng vào mắt gã chủ cỗ.
“”Công an đang trên đường đến đây. Bằng chứng này sẽ được gửi thẳng cho họ!””
Câu nói như một gáo nước lạnh dội thẳng vào mặt gã chủ cỗ. Nụ cười ngạo mạn trên môi gã đông cứng lại rồi vụn vỡ. Khuôn mặt gã từ đỏ gay chuyển sang trắng bệch, rồi tái mét. Gã sững người lại đúng một giây, con ngươi co lại vì hoảng hốt. Đám tay chân của gã cũng khựng lại, nhìn nhau bối rối, không còn vẻ hung hăng như trước. Bầu không khí căng như dây đàn bỗng chốc đảo chiều.”
“Sự im lặng đặc quánh trong sân nhà bà Sáu bị xé toạc bởi một âm thanh mà gã chủ cỗ và đám đàn em kinh sợ nhất lúc này.
U…ú…ú…
Tiếng còi xe công an, lúc đầu còn xa xôi từ phía đầu làng X, mỗi lúc một gần, mỗi lúc một chói tai. Nó như một bản án tử hình vang lên sớm, dập tắt mọi tia hy vọng lật ngược tình thế của gã chủ cỗ.
“”Công an… Công an thật!”” – một tên lâu la lắp bắp, mặt trắng bệch như tờ giấy.
Cái vẻ hung hăng, bặm trợn của chúng tan biến như bong bóng xà phòng. Gã chủ cỗ quay phắt lại, ánh mắt điên cuồng nhìn chằm chằm vào Nam, rồi lại liếc về phía cổng làng như một con thú bị dồn vào chân tường. Gã gầm lên một tiếng tuyệt vọng:
“”Chạy! Tụi bay, chạy mau!””
Nhưng đã quá muộn.
Ngay khi gã và đám tay chân vừa kịp xoay người, một chiếc xe bán tải của công an xã đã phanh kít một tiếng chói tai ngay trước cổng nhà bà Sáu. Cửa xe bật mở. Bốn đồng chí công an trong quân phục và hai cán bộ y tế dự phòng mặc áo blouse trắng nhanh chóng bước xuống, gương mặt ai cũng nghiêm nghị.
Người đi đầu là đồng chí trưởng công an xã, một người đàn ông tầm thước, nước da rám nắng, ánh mắt sắc lẹm. Anh ta giơ tay, giọng nói đanh thép, vang vọng khắp sân:
“”Tất cả đứng yên! Yêu cầu chủ cơ sở nấu cỗ và những người liên quan ở lại, hợp tác làm việc! Chúng tôi đã nhận được tin báo về hành vi cung cấp thực phẩm không đảm bảo an toàn và gây rối trật tự công cộng!””
Lời tuyên bố dõng dạc như một chiếc búa tạ giáng thẳng vào tâm lý đang trên bờ vực sụp đổ của đám người kia. Gã chủ cỗ đứng sững tại chỗ, hai chân như mọc rễ xuống đất, khuôn mặt xám ngoét, cắt không còn một giọt máu. Đám đàn em của gã cũng cúi gằm mặt, không dám nhúc nhích.
Các đồng chí công an nhanh chóng tản ra, tạo thành một vòng vây chặt chẽ, không cho ai có cơ hội tẩu thoát. Hai cán bộ y tế lập tức đeo găng tay, mở hộp dụng cụ chuyên dụng và tiến thẳng đến khu vực các mâm cỗ gà. Họ cẩn trọng lật từng miếng thịt, soi xét, rồi bắt đầu lấy mẫu cho vào các túi niêm phong. Từng hành động chuyên nghiệp, dứt khoát của họ là một lời khẳng định không thể chối cãi cho tội trạng của gã chủ cỗ.
Nam bình tĩnh hạ chiếc điện thoại xuống, tiến lại gần vị trưởng công an.
“”Thưa đồng chí, tôi là Nam, con trai chủ nhà. Toàn bộ hành vi lừa đảo, đe dọa hành hung của những người này đã được tôi ghi lại đầy đủ.””
Vị trưởng công an nhìn Nam, ánh mắt có một tia ngạc nhiên rồi nhanh chóng chuyển thành sự tin cậy. Anh gật đầu.
“”Tốt lắm! Cảm ơn cháu. Bằng chứng này rất quan trọng. Yêu cầu cháu cung cấp cho chúng tôi để phục vụ công tác điều tra.””
Nói rồi, anh quay sang gã chủ cỗ, giọng lạnh như băng.
“”Yêu cầu anh xuất trình giấy tờ tùy thân và giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm của cơ sở! Mời tất cả các anh về trụ sở công an xã để làm việc!””
Trước mệnh lệnh không thể kháng cự, gã chủ cỗ và đám lâu la chỉ biết lí nhí tuân theo, bị các đồng chí công an áp giải ra xe. Gã chủ cỗ ngoái đầu lại, ném về phía Nam một cái nhìn căm hận tột cùng, nhưng đáp lại gã chỉ là vẻ mặt bình thản và ánh mắt kiên định của chàng thủ khoa.
Sân nhà bà Sáu lúc này đã được giăng dây phong tỏa. Bà Sáu nhìn cảnh tượng đó, tay vẫn còn run nhưng trong lòng đã trút đi được gánh nặng ngàn cân. Bà bước tới bên cạnh con trai, bàn tay gầy guộc run run đặt lên vai Nam, giọng nghẹn ngào: “”Nam… con của mẹ…”””
“Nam quay lại, nhẹ nhàng gỡ bàn tay run rẩy của mẹ ra, rồi nắm chặt lấy. Anh nhìn sâu vào đôi mắt trũng sâu, mệt mỏi của bà Sáu, nơi sự nhẹ nhõm vì thoát nạn vẫn chưa thể che lấp đi nỗi xấu hổ và tan nát.
“”Mẹ à,”” Nam cất giọng, nhỏ nhưng kiên định. “”Chuyện chưa kết thúc ở đây đâu.””
Bà Sáu ngơ ngác, giọng lạc đi: “”Công an… công an bắt hết chúng nó đi rồi mà con. Mọi chuyện xong rồi…””
Nam lắc đầu, ánh mắt anh lướt qua sân khấu tan hoang, qua những mâm cỗ bị xới tung, qua những ánh mắt tò mò đầy phán xét của vài người dân còn nán lại ở phía xa, và dừng lại ở dải băng phong tỏa màu vàng của công an.
“”Chúng nó bị bắt là vì pháp luật, mẹ ạ. Nhưng lỗi lầm của nhà mình thì vẫn còn đây.”” Anh siết nhẹ tay mẹ. “”Cái lỗi vì sự sĩ diện hão, vì muốn nở mày nở mặt mà suýt nữa đã gây họa lớn cho cả làng X. Chúng ta không thể trốn tránh nó được.””
Nỗi xấu hổ dâng lên cuồn cuộn trong lòng bà Sáu. Bà cúi gằm mặt xuống, muốn rút tay lại nhưng bị con trai giữ chặt. “”Nhưng… nhưng bây giờ mẹ còn mặt mũi nào mà nhìn mọi người nữa, con ơi…””
“”Chính vì thế chúng ta càng phải đối mặt, mẹ ạ,”” Nam nói, giọng anh rắn rỏi hơn. “”Trốn tránh chỉ khiến người ta thêm khinh miệt. Chỉ có sự chân thành mới mong được cảm thông.””
Nói rồi, không để bà Sáu kịp phản đối, Nam cầm tay mẹ, dắt bà bước đi. Anh không đi về phía cổng, không đi vào nhà, mà đi thẳng về phía sân khấu. Cái sân khấu tráng lệ vốn được dựng lên để vinh danh anh, giờ đây trông thật trơ trọi và lố bịch giữa khung cảnh hỗn loạn.
Từng bước chân của hai mẹ con như nện vào sự im lặng của buổi chiều tà. Những người dân còn đứng lại nín thở nhìn theo. Ông Ba, trưởng thôn, đang trao đổi gì đó với đồng chí công an, cũng phải dừng lại, ánh mắt đầy kinh ngạc hướng về phía Nam.
Nam dắt mẹ bước lên từng bậc thang của sân khấu. Bà Sáu run lẩy bẩy, cả người như muốn ngã quỵ nhưng được cánh tay vững chãi của con trai dìu lấy.
Đứng giữa sân khấu, Nam buông tay mẹ ra, bước tới cầm lấy chiếc micro vẫn còn cắm trên giá. Một tiếng “”roẹt”” nhỏ vang lên từ loa, đủ để thu hút sự chú ý của tất cả mọi người còn sót lại trong sân.
Nam hít một hơi thật sâu. Anh nhìn xuống người mẹ đang cúi đầu khóc không thành tiếng, nhìn ra những gương mặt dân làng quen thuộc đang đứng ở xa, và nhìn vào sự tan hoang do chính gia đình mình gián tiếp gây ra.
Giọng anh run run, nhưng mỗi chữ thốt ra lại vô cùng dõng dạc, vang vọng khắp khoảng sân tĩnh lặng.
“”Thay mặt mẹ con, con xin thành thật xin lỗi tất cả bà con trong làng!””
Tất cả mọi người sững sờ.
“”Lỗi lầm này,”” Nam nói tiếp, giọng càng thêm quả quyết, “”là do sự sĩ diện hão của gia đình con. Vì một chút danh tiếng hư ảo, chúng con đã đặt niềm tin sai chỗ, đã suýt chút nữa đẩy sức khỏe, tính mạng của mọi người vào nguy hiểm.””
Anh liếc nhìn tấm băng rôn “”Lễ khao đỗ Thủ khoa”” đang bay phần phật trong gió, ánh mắt ánh lên một nỗi cay đắng nhưng cũng đầy quyết tâm.
“”Thành tích của con sẽ là vô nghĩa, nếu nó được xây nên từ sự nguy hiểm của bà con, từ sự lo lắng của cả làng. Con xin nhận mọi trách nhiệm. Một lần nữa, mẹ con con xin cúi đầu xin lỗi!””
Nói dứt lời, Nam cúi gập người một góc chín mươi độ. Bên cạnh anh, nghe từng lời của con trai như từng nhát dao cứa vào lòng, bà Sáu cũng nức nở rồi từ từ cúi người theo. Hai mẹ con, một già một trẻ, đứng cúi đầu nhận lỗi trước sân khấu vinh danh dang dở của chính mình.
Sự im lặng bao trùm. Những lời xì xào tắt hẳn. Không ai ngờ chàng thủ khoa lại có hành động như vậy.
Giữa không gian đặc quánh ấy, ông Ba, trưởng thôn, từ nãy đến giờ vẫn lặng lẽ quan sát, chậm rãi bước về phía sân khấu. Gương mặt ông không còn vẻ kinh ngạc, thay vào đó là một biểu cảm phức tạp, khó đoán.”
“Những bước chân của ông Ba không nhanh không chậm, nhưng mỗi bước lại như gõ một nhịp vào lồng ngực của những người có mặt. Ông không đi thẳng đến chỗ Nam mà lại đến bên bà Sáu trước. Bàn tay chai sần, thô ráp của người trưởng thôn cả đời lam lũ nhẹ nhàng đỡ lấy cánh tay người phụ nữ đang run lên vì xấu hổ và kiệt sức, giúp bà đứng thẳng dậy.
Bà Sáu lí nhí, không dám ngẩng mặt lên: “”Ông Ba… tôi… tôi có lỗi với cả làng…””
Ông Ba không nói gì, chỉ khẽ lắc đầu.
Phía dưới sân, những lời xì xào bắt đầu nổi lên, nhưng không còn là sự chỉ trích gay gắt nữa. Lời xin lỗi thẳng thắn của Nam, hành động cúi đầu nhận lỗi của hai mẹ con đã thực sự chạm đến lòng trắc ẩn của những người nông dân chất phác. Sự giận dữ ban đầu đã bị thay thế bằng những tiếng thở dài thông cảm.
Một người phụ nữ trung niên chép miệng nói với người bên cạnh, đủ to để những người xung quanh nghe thấy: “”Thằng bé nó biết nghĩ thế là quý rồi. Ai mà muốn cơ sự ra nông nỗi này đâu.””
Một người đàn ông khác gật gù: “”Đúng thế, cái tội lớn nhất là ở cái bọn lừa đảo kia kìa. Nhà bà Sáu cũng chỉ là nạn nhân thôi.””
Những lời bàn tán ấy, dù nhỏ, cũng đủ lọt vào tai Nam và bà Sáu. Bà Sáu càng thêm xấu hổ, còn Nam thì thấy lòng mình chùng xuống. Anh biết, sự cảm thông này là một đặc ân mà anh và mẹ không đáng được nhận.
Lúc này, ông Ba mới quay sang Nam. Gương mặt ông đã giãn ra, không còn vẻ nghiêm nghị căng thẳng. Ông đưa tay vỗ mạnh hai cái vào vai Nam, một cái vỗ đầy vững chãi và tin tưởng.
Giọng ông trầm ấm, vang lên rõ ràng: “”Đứng thẳng người lên, cháu trai.””
Nam từ từ ngẩng lên, đôi mắt đỏ hoe nhìn ông Ba đầy biết ơn.
Ông Ba nhìn thẳng vào mắt anh, giọng nói mang theo sức nặng của một người đứng đầu làng: “”Cháu có học, có hơn người ở chỗ biết nhận sai và sửa sai. Làng xóm sẽ không vì chuyện này mà trách gia đình cháu đâu.””
Lời nói của vị trưởng thôn như một dòng nước mát dội tan đi không khí ngột ngạt bấy lâu. Nó không chỉ là sự tha thứ của riêng ông, mà còn đại diện cho cả tình làng nghĩa xóm.
Bà Sáu không kìm được nữa, bật khóc nức nở. Nhưng lần này, đó là những giọt nước mắt của sự trút bỏ, của sự nhẹ nhõm khi gánh nặng đè nén trong lòng suốt mấy tiếng đồng hồ qua cuối cùng cũng được gỡ xuống. Nam siết chặt lấy tay mẹ, truyền cho bà sức mạnh. Anh nhìn những người dân làng còn ở lại, một lần nữa cúi đầu. Lần này không phải để nhận lỗi, mà là để cảm ơn.”
“Sau cái cúi đầu cảm tạ của Nam, những người dân làng còn nán lại cũng không nói thêm gì. Họ lẳng lặng quay gót, vài người đi qua còn vỗ nhẹ lên vai Nam, một cử chỉ an ủi không lời. Không khí bẽ bàng, căng như dây đàn đã tan biến, chỉ còn lại sự im lặng nặng trĩu của một cuộc vui đã tàn trong thảm họa.
Ông Ba đứng lại, ánh mắt nhìn bao quát một lượt sân nhà bà Sáu. Ông thở dài, rồi quay sang mấy người thanh niên khỏe mạnh trong làng.
“”Thôi, chuyện đã rồi. Các chú các anh ở lại phụ một tay dọn dẹp, còn lại thì về nghỉ đi.””
Đúng lúc này, từ phía cổng làng, một chiếc xe tải nhỏ của trung tâm y tế dự phòng huyện tiến vào, theo sau là vài cán bộ mặc đồng phục. Họ làm việc rất nhanh chóng và chuyên nghiệp. Không một lời tra hỏi, không một ánh mắt phán xét, họ chỉ lẳng lặng đeo găng tay, dùng kẹp gắp từng đĩa gà biến chất cho vào các thùng nhựa lớn có dán niêm phong.
Hơn một nghìn đĩa gà, bằng chứng cho sự phù phiếm và cả niềm tự hào sai lầm của bà Sáu, lần lượt được đưa đi. Bà Sáu đứng như trời trồng, chết lặng nhìn từng thùng đồ ăn được khuân lên xe. Mỗi một thùng được chở đi như xẻo đi một miếng thịt của bà. Nỗi nhục nhã ê chề dâng lên đến tận cổ họng.
Chiếc xe tải cuối cùng cũng lăn bánh, mang theo toàn bộ tàn tích của bữa tiệc tai tiếng. Tiếng động cơ xa dần rồi tắt hẳn, trả lại cho Làng X sự yên tĩnh vốn có.
Sân nhà bà Sáu giờ đây trống hoác, chỉ còn lại những dãy bàn ghế ngay ngắn nhưng lạnh lẽo, trơ trọi dưới ánh hoàng hôn đang dần buông. Gió chiều thổi qua, mang theo cái se lạnh, làm những tấm bạt trên mái rạp bay phần phật, nghe đến não lòng.
Sức lực cuối cùng dường như đã bị rút cạn. Bà Sáu lảo đảo rồi ngồi bệt xuống bậc thềm xi măng lạnh ngắt. Đôi vai gầy của bà run lên. Bà không khóc, nhưng nỗi đau trong ánh mắt còn hơn cả ngàn lời than khóc.
Nam lặng lẽ đến bên, ngồi xuống cạnh mẹ. Anh không nói gì, chỉ nhẹ nhàng đặt tay lên vai bà.
Bà Sáu quay sang nhìn con trai. Ánh mắt bà lúc này vô cùng phức tạp. Có sự hối hận tột cùng, sự xót xa cho đứa con trai vừa đỗ đạt đã phải chịu tai tiếng. Nhưng len lỏi trong đó, là một niềm tự hào không thể che giấu. Bà tự hào vì cách Nam đã dũng cảm đứng ra nhận lỗi, đã hành xử như một người đàn ông trưởng thành, có học thức và có tấm lòng. Thằng bé không chỉ là thủ khoa trên giấy tờ, nó còn là thủ khoa của lòng nhân nghĩa.
Bà run run cất giọng, tiếng nói khản đặc: “”Mẹ… mẹ xin lỗi, Nam à. Vì cái sĩ diện của mẹ…””
Nam lắc đầu, siết chặt tay mẹ hơn. Giọng anh ấm áp và vững chãi: “”Chuyện qua rồi mẹ ạ. Đây cũng là một bài học cho con.””
Bà Sáu nhìn vào khoảng sân trống không, nước mắt cuối cùng cũng lăn dài trên gò má nhăn nheo. Bà chợt nhận ra, bài học đắt giá nhất đời người không phải đến từ sách vở hay trường lớp danh giá nào. Nó đến từ chính những sai lầm cay đắng nhất, những sai lầm do sự phù phiếm, thói sĩ diện hão của bản thân gây ra. Một bài học mà bà đã phải trả giá bằng danh dự của cả gia đình.”
“Màn đêm dần buông xuống, nuốt chửng những tia sáng cuối cùng của hoàng hôn. Hai mẹ con bà Sáu vẫn ngồi lặng trên bậc thềm. Cái lạnh của xi măng thấm vào da thịt, nhưng không buốt giá bằng nỗi cô đơn và tủi hổ đang bao trùm cả khoảng sân rộng thênh thang.
Bất chợt, từ phía cổng, có tiếng bước chân lạo xạo. Bà Tư hàng xóm, tay bưng một nồi canh khoai mỡ còn bốc khói, ngập ngừng bước vào. Thấy hai mẹ con bà Sáu ngồi co ro, bà không nói gì về chuyện đã qua, chỉ nhẹ nhàng cất giọng:
“”Bác Sáu… Thằng Nam… Tối rồi, hai mẹ con ăn tạm bát canh cho nóng bụng.””
Bà Sáu ngẩng lên, đôi mắt sưng húp nhìn người hàng xóm. Bà định mở miệng từ chối nhưng cổ họng nghẹn lại.
Chưa dứt lời, lại có thêm vài bóng người nữa tiến vào. Vợ chồng chú Năm mang sang đĩa cá rô kho tộ thơm phức. Cô Bảy xách theo rổ rau lang luộc xanh mướt và chén nước mắm ớt. Rồi ông Ba cũng đến, tay cầm nải chuối ngự vừa chín tới. Chẳng ai bảo ai, họ lẳng lặng đi vào, mỗi người đặt một món ăn dân dã lên chiếc bàn duy nhất còn sót lại giữa sân.
Một người thanh niên nhanh nhẹn kéo dây, mắc vội một bóng đèn vàng lên giàn rạp. Ánh sáng ấm áp tỏa ra, xua đi cái lạnh lẽo, cô quạnh của khoảng sân. Vài người khác xúm lại, khiêng thêm mấy chiếc bàn, mấy cái ghế từ trong nhà ra. Chẳng mấy chốc, một góc sân trống hoác đã biến thành một bữa tiệc nhỏ ấm cúng.
Bà Sáu sững sờ. Bà nhìn những món ăn quê mùa, nhìn những gương mặt quen thuộc, thân thương. Không có sơn hào hải vị, không có sân khấu hoành tráng, chỉ có tình người mộc mạc. Nước mắt bà lại ứa ra, nhưng lần này không phải vì tủi nhục, mà vì xúc động.
Ông Ba vỗ vai bà Sáu, giọng trầm ấm:
“”Thôi, ngồi xuống ăn đi bà. Coi như của đi thay người. Cái tiệc lớn không thành thì mình làm cái tiệc nhỏ. Quan trọng nhất là tình làng nghĩa xóm, là thằng Nam nó đỗ đạt, thành tài.””
Nam đỡ mẹ ngồi vào bàn. Cậu nhìn những món ăn giản dị, hít hà mùi thơm của cơm nóng, của cá kho, của canh rau. Mùi vị này quen thuộc quá, nó là mùi vị của sự bình yên. Mọi người xúm lại, người gắp cho bà Sáu miếng cá, người giục Nam ăn thêm bát cơm. Không một lời trách móc, không một ánh nhìn phán xét, chỉ có những lời động viên chân thành.
“”Ăn đi cháu, ăn cho có sức mà lên thành phố học hành.””
“”Chuyện xui rủi thôi, ai mà muốn. Đừng để trong lòng.””
Nam ngồi giữa vòng tay của những người hàng xóm. Cậu gắp cho mẹ một miếng cá, rồi lại rót cho ông Ba chén nước. Cậu nhìn nụ cười đã bớt đi vẻ gượng gạo của mẹ, nhìn những ánh mắt chân thành xung quanh. Một cảm giác ấm áp lan tỏa khắp cơ thể. Cậu bất giác mỉm cười. Lần đầu tiên trong ngày, và có lẽ là lần đầu tiên sau chuỗi ngày dài chỉ biết đến sách vở và áp lực, nụ cười của Nam mới thật sự thanh thản và nhẹ nhõm đến vậy. Đây mới chính là bữa tiệc mà cậu mong chờ. Một bữa tiệc thực sự, không phải để khoe khoang, mà để sẻ chia.”
“Bữa cơm nhỏ tiếp tục trong tiếng trò chuyện râm ran, xua tan đi cái lạnh lẽo của màn đêm và nỗi ê chề của một ngày dài. Nam ăn thật chậm, cậu muốn ghi nhớ từng khoảnh khắc này, từng hương vị, từng ánh mắt. Cậu nhìn mẹ, bà Sáu đang gắp một miếng rau vào bát bà Tư, nụ cười đã thôi gượng gạo. Cậu nhìn ông Ba đang trầm ngâm kể chuyện làng, nhìn những người dân quê mộc mạc nhưng giàu tình nghĩa.
Họ, cũng giống như mẹ cậu, cả một đời lam lũ, chắt chiu. Họ cũng có những ước mơ giản dị, cũng mong con cháu mình có một tương lai tươi sáng hơn. Sự cố hôm nay, suy cho cùng, cũng bắt nguồn từ cái nghèo, từ sự thiếu thốn, từ khao khát được một lần “”nở mày nở mặt”” của mẹ. Một ý nghĩ chợt lóe lên và nhanh chóng định hình rõ rệt trong tâm trí Nam.
Tiếng đôi đũa tre đặt xuống mặt bàn vang lên một cách dứt khoát. Giữa những tiếng nói cười, âm thanh nhỏ ấy lại thu hút sự chú ý của tất cả mọi người.
Nam từ từ đứng dậy. Cậu hít một hơi thật sâu, ánh mắt nhìn thẳng vào những gương mặt thân thương đang ngước lên nhìn mình. Cậu cúi đầu, giọng nói có chút run rẩy nhưng vô cùng rành rọt:
“”Thưa ông Ba, thưa các bác, các cô chú, các anh chị. Hôm nay… là một ngày đáng nhớ của con. Nhưng không phải vì cái danh thủ khoa, cũng không phải vì bữa tiệc lớn không thành. Mà vì tấm lòng của tất cả mọi người.””
Cậu nhìn một vòng, ánh mắt dừng lại ở người mẹ đang sững sờ.
“”Mẹ con… vì quá thương con, vì muốn con được rạng danh với làng xóm mà đã suýt nữa mắc phải một sai lầm lớn. Con không trách mẹ, con chỉ thấy thương mẹ, và thương cả những người dân quê mình. Chỉ vì cái nghèo, cái khó mà đôi khi chúng ta phải làm những việc mình không hề mong muốn.””
Giọng Nam trở nên đanh thép, quả quyết, không còn vẻ non nớt của một cậu học trò.
“”Con xin hứa với tất cả mọi người ở đây! Sau này khi con học thành tài, con nhất định sẽ quay về! Con sẽ dùng tất cả những gì mình học được để giúp đỡ xây dựng quê hương, để làng X của chúng ta phát triển, để không một đứa trẻ nào phải bỏ học, không một người mẹ nào phải vì túng quẫn mà làm liều như mẹ con nữa!””
Lời hứa của chàng trai trẻ vang vọng khắp khoảng sân nhỏ, đanh gọn và chắc nịch. Không gian lặng đi một khắc, rồi ông Ba là người đầu tiên mỉm cười, gật gù và vỗ tay. Tiếng vỗ tay ban đầu còn lẹt đẹt, rồi như được tiếp thêm lửa, tất cả mọi người cùng hưởng ứng. Tiếng vỗ tay ngày một lớn dần, vang dội, không phải thứ âm thanh xã giao, mà là sự công nhận, sự hy vọng và niềm tin chân thành nhất. Bà Sáu nhìn con trai, nước mắt tự hào lăn dài trên gò má đã hằn sâu nếp nhăn. Trong ánh đèn vàng ấm áp, bóng dáng Nam cao lớn, vững chãi hơn bao giờ hết.”
“Tiếng vỗ tay lắng xuống, để lại một khoảng lặng đầy ý nghĩa. Nam bước tới, nhẹ nhàng đỡ mẹ ngồi xuống ghế. Bà Sáu ngước nhìn con, ánh mắt không còn sự sững sờ mà chan chứa niềm tự hào và sự hối lỗi muộn màng. Bà run run nắm lấy tay con trai, một cái nắm tay chặt hơn ngàn lời muốn nói.
Ông Ba chậm rãi đứng dậy, hắng giọng.
“”Thằng Nam nói phải lắm. Lời hứa của cháu, không chỉ ông mà cả làng này đều ghi nhận. Cứ yên tâm mà đi học, chuyện ở nhà đã có bà con làng xóm. Mẹ cháu từ nay cũng là mẹ của cả làng, không ai để bà ấy phải chịu thiệt thòi đâu.””
Nói rồi, ông quay sang những người còn lại.
“”Thôi, cũng muộn rồi. Mọi người về nghỉ đi. Chuyện gì qua thì cho qua. Làng ta lại quay về như cũ, thương yêu đùm bọc lẫn nhau.””
Mọi người lục tục đứng dậy, ai đi qua cũng vỗ vai Nam một cái, gật đầu với bà Sáu một cách thân tình. Cái không khí ngột ngạt, khó xử của bữa tiệc tan hoang đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là sự ấm áp, cảm thông.
Những ngày sau đó, Làng X có một sự thay đổi âm thầm. Câu chuyện về bữa tiệc 1200 mâm trở thành một giai thoại, một bài học mà người ta kể cho con cháu nghe không phải để chế giễu, mà để răn dạy về thói sĩ diện hão. Người ta không còn gọi bà Sáu bằng cái giọng mỉa mai sau lưng. Thay vào đó, họ thấy một bà Sáu khác hẳn.
Bà không còn đóng chặt cổng, mà thường xuyên ra đầu ngõ ngồi nói chuyện với mấy bà hàng xóm. Thấy nhà ai có việc, bà cũng xắn quần chạy sang phụ một tay. Cái sân nhà bà, nơi từng định dựng rạp đãi khách, giờ đây trở thành chỗ phơi thóc, phơi ngô chung cho cả xóm mỗi khi trời nắng đẹp. Bà Sáu cười nhiều hơn, những nụ cười móm mém, chân chất, không còn vẻ kênh kiệu, xa cách. Bà nhận ra, niềm vui không đến từ những mâm cao cỗ đầy, mà đến từ những lời hỏi thăm giản dị, từ bát chè đỗ đen hàng xóm mang sang ngày hè oi ả.
Rồi ngày Nam lên đường nhập học cũng tới. Sáng hôm đó, bà Sáu dậy từ sớm, nấu cho con một nồi xôi đỗ xanh thơm phức, gói ghém cẩn thận cùng mấy quả trứng gà luộc. Bà không dúi cho con một cọc tiền dày cộp như đã từng tưởng tượng. Bà chỉ đưa cho con một khoản vừa đủ, rồi dặn dò bằng giọng nghèn nghẹn.
“”Lên thành phố học hành, ráng mà nên người, con nhé. Đừng tranh đua với ai, đừng vì cái danh hão mà làm khổ mình, khổ người. Cứ sống cho tử tế, cho đàng hoàng, ấy mới là điều mẹ mong nhất.””
Nam ôm chầm lấy mẹ, cái ôm thật chặt. Cậu biết, trong hành trang lên thành phố của mình, ngoài sách vở và ước mơ, còn có cả một bài học đắt giá về sự khiêm tốn và trách nhiệm. Cậu không chỉ đi học cho riêng mình, mà còn mang theo cả niềm hy vọng của mẹ, của ông Ba, của cả Làng X.
Chiếc xe khách từ từ lăn bánh, cuốn theo bụi đỏ đường quê. Nam ngoái đầu nhìn lại, thấy bóng mẹ nhỏ dần, nhỏ dần rồi khuất hẳn sau rặng tre đầu làng. Cậu siết chặt quai ba lô, mắt nhìn thẳng về phía trước. Một chặng đường mới đã bắt đầu.
Và thế là, câu chuyện về bữa tiệc thủ khoa ồn ào bậc nhất Làng X đã khép lại. Vị đắng của thất bại, của sự bẽ bàng ngày hôm đó, theo thời gian, lại kết thành một vị ngọt của sự khởi đầu. Người ta nhận ra rằng, vấp ngã lớn nhất đôi khi lại chính là cơ hội để ta đứng dậy một cách vững vàng hơn. Thất bại của 1200 mâm cỗ không dập tắt đi niềm tự hào về một người con đỗ đạt, mà ngược lại, nó còn gột rửa đi những lớp bụi phù hoa, để lại giá trị cốt lõi nhất: tình người, sự khiêm nhường và khát vọng vươn lên chân chính. Bà Sáu tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn sau bao năm chạy theo danh vọng ảo. Làng X có được một bài học xương máu về sự đoàn kết và giá trị đích thực của cuộc sống. Còn chàng thủ khoa tên Nam, cậu mang theo một hành trang còn quý hơn cả kiến thức sách vở, đó là bài học về làm người. Bữa tiệc không thành ấy, rốt cuộc, lại là bữa tiệc ý nghĩa nhất, bởi nó đã “”khao”” cả một ngôi làng một bài học để trưởng thành. Tương lai của Làng X, và của chính Nam, từ đống tro tàn của sự sĩ diện, đã bắt đầu nảy mầm, hứa hẹn một mùa quả ngọt lành và ý nghĩa hơn rất nhiều.”