“””Mẹ mà về ở với ông ta thì khổ đến hết đời””…

Bà Hồng năm nay đã 56 tuổi. Chồng bà mất từ khi ba đứa con còn thơ dại. Một mình gồng gánh, bà vừa là mẹ, vừa là cha, làm đủ nghề từ bán xôi, nhặt ve chai đến giúp việc theo giờ. Dù bao năm nắng mưa vất vả, gương mặt bà vẫn giữ được nét hiền hậu và duyên dáng một thời. Lúc rảnh rỗi bà vẫn cài hoa lên mái tóc bạc, son môi hồng nhẹ mỗi lần ra chợ – như một thói quen để không quên mình từng là phụ nữ.

Nhờ sự hi sinh thầm lặng ấy, hai cô con gái lớn đều học đại học, giờ đã lập gia đình và sống ở thành phố. Mỗi lần gọi điện, các con đều dặn:
– Mẹ đừng làm nhiều nữa, mẹ nghỉ ngơi đi!
Nhưng bà Hồng chỉ cười:
– Mẹ quen rồi, làm chơi chơi cho khoẻ người.

Bà vẫn sống trong căn nhà cấp bốn cũ kỹ ở quê. Một ngày nọ, ông Tuân – người đàn ông góa vợ đã ngoài 70 trong xóm – bắt đầu để ý đến bà. Ông là cán bộ hưu trí, lương tháng 11 triệu, sống một mình vì các con đều lập nghiệp xa. Ông thường ghé qua mang trái cây, bó hoa, rồi sửa lại cái mái nhà dột giùm bà.

Một hôm, ông ngỏ lời:

– Tôi biết bà cực cả đời vì con, giờ cũng đến lúc bà được sống cho mình. Tôi không mong gì nhiều, chỉ mong bà về ở cùng, nấu cơm rồi ngồi trò chuyện cho vui tuổi già. Tôi có lương hưu, bà không phải vất vả gì đâu.

Bà Hồng đỏ mặt, tim đập thình thịch như thiếu nữ mười tám. Nhưng khi bà kể chuyện cho hai cô con gái biết, phản ứng lại khiến bà chết lặng.

– Mẹ có tuổi rồi mà còn suy nghĩ nông nổi vậy à? – Con gái cả nói. – Ông ấy có con cái đàng hoàng, muốn cưới vợ để làm gì? Để có người hầu hạ chứ gì?

– Đúng đó mẹ, người ta già rồi còn bày đặt yêu đương. Mẹ sống yên ổn là tụi con mừng rồi. – Con gái thứ phụ hoạ.

Bà Hồng im lặng. Lòng bà chùng xuống. Tình cảm vừa mới nhen nhóm đã bị bóp nghẹt bởi lời nói của chính những đứa con mà bà dành trọn cả đời để chăm lo….sau một đêm suy nghĩ đã Hồng đã đưa ra quyết định…xem tiếp dưới cmt 👇”
“Bà Hồng ngồi thẫn thờ trên chiếc giường cũ, điện thoại vẫn

còn nóng trong tay. Lời nói của hai đứa con gái như những nhát dao cứa vào tim bà. “”Mẹ có tuổi rồi mà còn suy nghĩ nông nổi vậy à?””, “”Ông ấy có con cái đàng hoàng, muốn cưới vợ để làm gì? Để có người hầu hạ chứ gì?””, “”Người ta già rồi còn bày đặt yêu đương””. Bà nghe mà tai ù đi, lồng ngực đau thắt lại. Cái niềm vui nhỏ nhoi, len lỏi vừa nhen nhóm lên trong lòng phút chốc đã bị dập tắt tàn nhẫn.

Đêm đó, bà trằn trọc không sao ngủ được. Căn phòng tối om, chỉ có ánh đèn đường hắt qua khe cửa sổ, soi rõ vệt nứt chằng chịt trên bức tường vôi cũ. Bà nhìn lên trần nhà, những mảng vôi bong tróc gợi nhắc về năm tháng. Chồng bà mất khi các con còn đỏ hỏn. Một mình bà đã gồng gánh cả gia đình trên đôi vai bé nhỏ. Từ sáng sớm tinh mơ đã thức dậy thổi xôi mang ra chợ bán, đến tối mịt lại lọ mọ đi nhặt ve chai, ai thuê gì làm nấy, giúp việc theo giờ, rửa bát thuê… Bàn tay bà chai sần, tấm lưng còng xuống từ bao giờ không hay. Tất cả, tất cả chỉ vì các con. Mong cho chúng được học hành, được có cuộc sống tốt đẹp hơn đời mẹ.

Giờ đây, chúng đã trưởng thành, có gia đình riêng, sống ở thành phố xa hoa. Chúng dặn bà nghỉ ngơi, nhưng lại sẵn sàng buông những lời cay nghiệt khi bà tìm thấy chút hơi ấm bầu bạn tuổi già. “”Làm người hầu hạ ư?””. Nước mắt lăn dài trên gò má nhăn nheo của bà Hồng. Cả đời bà đã hầu hạ ai? Cả đời bà đã hy sinh cho ai? Để rồi đến cuối cùng, khi nghĩ đến bản thân mình một chút thôi, bà lại bị chính những đứa con mình dứt ruột đẻ ra quay lưng.

Căn nhà cấp bốn càng thêm quạnh quẽ trong đêm vắng. Tiếng côn trùng kêu rỉ rả bên ngoài như xé toạc sự cô đơn của bà. Ông Tuân… ông chỉ muốn có người bầu bạn, cùng nhau vui tuổi già. Lương hưu 11 triệu, ông đâu cần bà vất vả. Ông chỉ cần một nụ cười, một tiếng nói chuyện lúc cơm chiều, một người ngồi cạnh bên khi xem tivi. Điều giản dị đến thế, vậy mà sao lại khó khăn đến vậy?

Những lời nói phũ phàng của con gái cứ văng vẳng trong đầu, bóp nghẹt mọi hy vọng. Bà trở mình, chiếc giường kêu cọt kẹt. Bà cô đơn quá. Cô đơn trong chính căn nhà đã gắn bó cả cuộc đời, cô đơn ngay cả khi các con đã lớn khôn. Một quyết định chợt hình thành trong tâm trí người mẹ già, cay đắng nhưng dứt khoát.”
“Bình minh hé rạng nơi khung cửa sổ cũ kỹ của căn nhà cấp bốn. Những tia nắng yếu ớt đầu tiên luồn qua khe nứt, chiếu xuống nền gạch đã bạc màu. Trên chiếc giường kẽo kẹt, bà Hồng chậm rãi ngồi dậy. Đêm qua quá dài, quá nặng nề. Gương mặt bà hằn lên rõ sự mệt mỏi, quầng mắt thâm sâu. Trái tim bà vẫn còn nhói đau mỗi khi nhớ lại giọng nói gay gắt, những lời lẽ lạnh lùng của hai đứa con gái. “”Người hầu hạ ư?””. Câu nói đó như mũi kim đâm vào lớp da thịt đã chai sạn của bà. Cả đời bà chỉ biết cho đi, biết hy sinh. Vậy mà giờ đây…

Bà nhìn ra cửa sổ, nhìn những hàng cây xanh rì ngoài vườn. Cuộc đời bà đã gắn chặt với mảnh đất này, với căn nhà này. Với những hy sinh không lời. Giờ đây, bà đã già rồi. Cái tuổi xế chiều, không còn đủ sức gồng gánh nữa. Cái cần không phải là tiền bạc hay sự sung túc của con cái ở nơi xa, mà là một chút ấm áp, một tiếng nói bầu bạn lúc cuối ngày. Ông Tuân… ông chỉ muốn cùng bà chia sẻ quãng đời còn lại. Một mong muốn giản dị đến vậy, cớ sao lại bị chính con mình phản đối kịch liệt, thậm chí còn nói những lời lẽ xúc phạm?

Cơn đau trong lòng vẫn còn đó, âm ỉ và dai dẳng. Nhưng lẫn trong sự mệt mỏi và tổn thương ấy, ánh mắt bà Hồng dần hiện lên một tia kiên quyết. Bà đã sống vì người khác cả đời rồi. Sống vì chồng, sống vì con. Còn bà, còn cuộc đời của bà thì sao? Bà cũng có quyền được hạnh phúc chứ? Dù chỉ là chút hạnh phúc nhỏ nhoi cuối đời.

Bà Hồng đứng dậy, bước chân còn hơi loạng choạng. Bà đưa tay chạm vào bức tường vôi cũ, cảm nhận sự thô ráp, sần sùi của năm tháng. Đã đến lúc bà phải sống cho chính mình rồi. Đã đến lúc đưa ra lựa chọn, dù cho lựa chọn ấy có thể làm bà phải đối mặt với sự giận dữ, thậm chí là từ mặt của chính những đứa con mình yêu thương nhất. Nước mắt lại trào ra, nhưng lần này không phải chỉ vì đau khổ, mà còn vì một quyết định đầy cay đắng nhưng dứt khoát vừa được hạ xuống trong lòng người mẹ già.”
“Bà Hồng lững thững bước ra gian bếp nhỏ. Căn bếp vẫn đơn sơ như bao năm qua, chỉ có chiếc bếp củi và vài món đồ lặt vặt. Bà nhóm lửa, nấu vội nồi cháo trắng loãng. Bữa sáng đạm bạc, nhưng đủ để lấp đầy cái bụng đói. Bà ăn cháo trong im lặng, ánh mắt xa xăm. Sự kiên quyết trong đáy mắt vẫn còn đó, trộn lẫn với nỗi buồn dai dẳng.

Ăn xong, bà rửa bát rồi quay trở lại buồng. Bà lục tìm trong hộc tủ gỗ cũ, lấy ra chiếc điện thoại di động đời cũ, màn hình đã bạc màu. Bàn tay bà khẽ run lên khi bấm số. Số của ông Tuân. Bà hít một hơi sâu, đưa điện thoại lên tai.

Tiếng chuông reo dài. Rồi đầu dây bên kia có người nhấc máy.

“”Alo?”” Giọng ông Tuân vang lên, vẫn khỏe khoắn và có vẻ vui vẻ.

Bà Hồng mím môi, giọng hơi run run nhưng cố gắng giữ bình tĩnh: “”Tôi… tôi, Hồng đây, ông Tuân ạ.””

“”À, bà Hồng! Sao thế? Lâu lắm mới thấy bà gọi. Có chuyện gì không?”” Ông Tuân hỏi, nghe rõ sự ngạc nhiên và chút mừng rỡ.

Bà Hồng nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi ánh nắng đã lên cao hơn, rọi thẳng vào mắt bà. “”Tôi… tôi muốn gặp ông. Chiều nay ấy. Có chuyện quan trọng muốn nói trực tiếp với ông.””

Giọng ông Tuân chùng xuống một chút, nhưng vẫn giữ vẻ bình thản: “”Chuyện quan trọng à? Bà nói nghe nghiêm trọng thế. Thôi được rồi, chiều nay bà rảnh lúc nào?””

“”Khoảng… khoảng ba giờ chiều được không ông?”” Bà Hồng hỏi.

“”Ba giờ chiều à? Được chứ. Bà cứ đến nhà tôi nhé. Tôi ở nhà cả chiều mà.”” Ông Tuân đồng ý ngay, không chút do dự. Ông hoàn toàn không mảy may nghi ngờ về bản chất của cái ‘chuyện quan trọng’ mà bà Hồng muốn nói.

Bà Hồng nghe ông Tuân đồng ý, trong lòng vừa nhẹ nhõm vừa nặng trĩu. Nhẹ nhõm vì cuộc hẹn đã được thiết lập, nặng trĩu vì bà biết, cuộc nói chuyện chiều nay sẽ là một bước ngoặt lớn, có thể thay đổi hoàn toàn cuộc đời bà.

“”Vâng, thế chiều ba giờ tôi sang nhà ông.”” Bà Hồng nói, giọng đã bớt run hơn.

“”Ừ, thế nhé. Hẹn bà chiều nay.”” Ông Tuân vui vẻ nói.

“”Vâng. Chào ông.”” Bà Hồng khẽ nói rồi dập máy.

Bà giữ chặt chiếc điện thoại cũ trong tay. Ánh mắt bà nhìn về phía xa xăm, nơi thành phố nhộn nhịp mà hai cô con gái bà đang sống. Bà biết, quyết định của bà rồi sẽ gây bão tố. Nhưng lần này, bà sẽ không lùi bước nữa. Bà đã hy sinh đủ rồi.”
“Buổi chiều hôm đó, đúng ba giờ kém, bà Hồng đã có mặt dưới gốc cây xoài cổ thụ đầu xóm. Cây xoài già cỗi với tán lá sum suê như che chở cho những tâm sự nặng lòng. Ông Tuân đã đợi sẵn ở đó, dáng người ông vẫn thẳng thớm dù tuổi đã ngoài bảy mươi. Ông nhìn thấy bà Hồng từ xa, khuôn mặt ông giãn ra một chút, nhưng khi bà đến gần, ông nhận thấy vẻ mệt mỏi và ưu tư hiện rõ trên nét mặt bà.

“”Bà đến rồi à? Sao bà không sang nhà tôi ngồi cho mát?”” Ông Tuân cất tiếng hỏi, giọng ông vẫn trầm ấm.

Bà Hồng khẽ lắc đầu. “”Ngồi đây được rồi ông ạ. Tôi… tôi có chuyện muốn nói riêng với ông, không tiện ở nhà.””

Ông Tuân gật đầu, ánh mắt nhìn bà đầy vẻ cảm thông. Ông biết, “”chuyện quan trọng”” mà bà nhắc đến chắc chắn không phải chuyện vui. Ông chờ đợi, không giục giã.

Bà Hồng hít một hơi sâu, nhìn ra con đường đất nhỏ dẫn vào làng. Bà bắt đầu kể, giọng bà ban đầu còn ngập ngừng, nhưng rồi nỗi lòng cứ thế tuôn ra.

“”Ông biết không… hôm qua, sau khi nói chuyện với ông về… về chuyện hai ông bà mình ấy…”” Bà dừng lại, tìm từ thích hợp. “”Tôi có nói chuyện với hai đứa con gái lớn của tôi.””

Ông Tuân lắng nghe chăm chú.

“”Chúng… chúng nó phản đối dữ lắm ông ạ.”” Bà Hồng nói, giọng bà nghẹn lại. “”Chúng nó nói đủ thứ lời khó nghe. Rằng tôi giờ đã già rồi, còn đòi đi bước nữa làm gì cho thiên hạ dị nghị. Rằng tôi cả đời khổ cực vì chồng vì con, giờ chỉ nên ở nhà nghỉ ngơi, dưỡng già thôi. Rằng tôi mà lấy ông, người ta sẽ cười vào mặt chúng nó, nói chúng nó bất hiếu, không lo được cho mẹ nên mới để mẹ đi tìm người khác nương tựa.””

Nước mắt bắt đầu lăn dài trên gò má nhăn nheo của bà Hồng. Ông Tuân im lặng, chỉ nhẹ nhàng đưa cho bà chiếc khăn mùi soa.

“”Chúng nó còn nói… nói ông là người thành phố về hưu, lương cao, giàu có, không hiểu gì về cuộc sống vất vả của tôi cả. Rằng ông chỉ nhất thời thương hại, hoặc là… là có mục đích gì khác.”” Giọng bà Hồng run lên vì uất ức. “”Nghe những lời ấy… tim tôi đau như cắt ông ạ. Cứ ngỡ con cái hiểu mình, thương mình… ai ngờ…””

Bà Hồng cúi gằm mặt, nức nở. “”Tôi khổ tâm lắm ông ạ. Tôi hy sinh cả đời vì chúng nó. Từ lúc chồng mất sớm, một mình cặm cụi đủ nghề, bán xôi, nhặt ve chai, giúp việc… Chỉ mong chúng nó nên người, có cuộc sống tốt đẹp hơn mẹ. Giờ chúng nó thành đạt rồi, sống ở thành phố sung sướng, còn tôi… tôi vẫn một mình cô đơn trong căn nhà này. Tôi chỉ muốn… chỉ muốn có một người bầu bạn lúc tuổi già thôi mà sao khó khăn đến thế?””

Ông Tuân ngồi yên, ánh mắt ông chất chứa sự xót xa. Ông hiểu nỗi đau của bà Hồng, nỗi đau của người mẹ hy sinh nhưng không được con cái thấu hiểu.

Bà Hồng ngước lên nhìn ông, đôi mắt đỏ hoe. “”Tôi biết ơn ông lắm, ông Tuân ạ. Ông là người tốt, ông thương tôi thật lòng, tôi biết điều đó. Cái ơn ông muốn cưu mang, lo lắng cho tôi lúc tuổi già… tôi khắc ghi trong lòng.””

Bà Hồng nắm chặt vạt áo, giọng bà lạc đi.

“”Nhưng…”” Bà dừng lại, lồng ngực phập phồng. Những lời nói khó khăn nhất cứ nghẹn ứ nơi cổ họng. Bà biết, cái “”nhưng”” này sẽ làm tổn thương người đối diện, nhưng bà không thể không nói ra.

“”Tôi… tôi biết ơn ông lắm, nhưng…”””
“””…tôi biết ơn ông lắm, nhưng…”” Bà Hồng nghẹn lời, cúi gằm mặt. Bà không dám nhìn thẳng vào ông Tuân, sợ nhìn thấy sự thất vọng trong mắt ông. Nước mắt vẫn lăn dài.

Ông Tuân vẫn ngồi im lặng, kiên nhẫn chờ đợi. Ông thấy rõ sự giằng xé trong lòng người phụ nữ đối diện. Ông đã chuẩn bị tinh thần cho mọi khả năng, kể cả lời từ chối. Nhưng ông muốn bà Hồng phải nói ra hết, phải giãi bày hết những tâm sự đang đè nặng lên bà.

Khi bà Hồng im lặng quá lâu, chỉ còn tiếng nức nở khe khẽ, ông Tuân mới khẽ đưa tay ra. Bàn tay ông chai sần vì lao động thời trẻ, nhưng lúc này lại rất nhẹ nhàng nắm lấy bàn tay gầy gò, run rẩy của bà Hồng đang đặt trên đầu gối.

Bà Hồng giật mình ngẩng lên. Ánh mắt ông Tuân nhìn bà không hề có sự trách móc hay buồn bã. Thay vào đó, nó chất chứa một sự thấu hiểu sâu sắc, một nỗi xót xa và cảm thông chân thành. Đôi mắt ông như đang nói rằng ông đã hiểu tất cả, hiểu những khó khăn, những nỗi đau mà bà đã và đang trải qua, hiểu cả áp lực từ những người thân yêu nhất.

Ông Tuân giữ chặt lấy bàn tay bà, giọng ông trầm ấm và vững vàng, như một điểm tựa giữa cơn bão lòng của bà.

“”Tôi hiểu mà, bà Hồng ạ.”” Ông nói, ánh mắt không rời khỏi bà. “”Tôi hiểu những lời con cái bà nói, hiểu cả nỗi lòng bà lúc này. Cả đời bà đã vì con vì cháu rồi. Tôi biết ơn bà vì bà đã chia sẻ thật lòng với tôi như vậy.””

Ông siết nhẹ bàn tay bà như một lời động viên, một sự chia sẻ gánh nặng.

“”Quan trọng là…”” Ông Tuân ngừng một chút, nhìn sâu vào mắt bà. “”…Quan trọng là bà có thật lòng muốn bầu bạn với tôi không thôi. Còn lại, mọi chuyện khác… mình sẽ cùng tìm cách.”””
“Ông Tuân vẫn giữ chặt lấy bàn tay bà Hồng, ánh mắt kiên định nhưng đầy trìu mến. Bà Hồng cảm thấy một luồng hơi ấm lan từ bàn tay ông sang, như một dòng nước mát xoa dịu tâm hồn đang rối bời. Bà hít một hơi thật sâu, cố gắng lấy lại bình tĩnh. Nước mắt vẫn đọng trên khóe mi, nhưng sự giằng xé trong lòng đã dịu đi phần nào nhờ lời thấu hiểu từ người đàn ông đối diện.

“”Ông Tuân này…”” Bà Hồng khẽ nói, giọng còn hơi run. “”Thật lòng… thật lòng thì tôi cũng muốn lắm chứ ạ. Suốt bao nhiêu năm nay, một mình tôi gồng gánh, cô đơn đã thành quen rồi. Nhưng quả thật, có người bầu bạn, chia sẻ lúc tuổi già, đó là điều quý giá vô cùng.””

Bà nhìn xuống bàn tay mình đang nằm gọn trong tay ông. “”Tôi chỉ sợ… sợ các con tôi không hiểu. Chúng nó nói nặng lời, nói tôi bạc bẽo, quên ơn bố chúng nó. Lòng tôi đau như cắt, nhưng tôi cũng không muốn làm chúng nó buồn, làm gia đình xào xáo.”” Bà nhấp nhô khóe môi, nén tiếng thở dài. “”Tôi biết chúng nó thương tôi, nhưng cái cách chúng nó thể hiện… nó lại làm tổn thương tôi quá.””

Ông Tuân gật đầu, vẫn giữ ánh mắt nhìn bà đầy cảm thông. Ông đã lường trước được phản ứng của những người con. Đó là lẽ thường tình, nhưng cũng là rào cản lớn nhất.

“”Tôi hiểu hết, bà Hồng ạ. Tôi không ép buộc bà làm điều gì khiến bà phải khổ tâm. Cả đời bà đã hy sinh rồi.”” Ông dừng lại, giọng ông trở nên nhẹ nhàng hơn, như đang vẽ ra một viễn cảnh không quá áp lực. “”Mình không nhất thiết phải… phải làm rình rang gì cả. Cái tuổi này rồi, danh phận hay lễ nghĩa lớn lao có còn quan trọng bằng việc mình được vui vẻ, được có người bên cạnh sớm hôm?””

Bà Hồng ngước nhìn ông, trong mắt hiện lên tia hy vọng mong manh.

“”Ý ông là sao ạ?”” Bà hỏi khẽ.

“”Ý tôi là…”” Ông Tuân siết nhẹ bàn tay bà thêm lần nữa. “”Mình cứ từ từ thôi. Không cần phải chuyển về ở chung ngay, không cần phải tổ chức gì cả. Mình cứ bầu bạn thôi. Lúc nào bà buồn, bà muốn nói chuyện, tôi sang. Lúc nào tôi cần người chia sẻ, tôi chạy sang tìm bà. Ông sang bà phụ giúp việc này, bà sang ông phụ giúp việc kia. Cùng nhau đi chợ, cùng nhau nấu bữa cơm chiều… đơn giản vậy thôi.””

Ông nhìn thẳng vào mắt bà Hồng, chân thành. “”Là sự bầu bạn chân thành, là cùng nhau chăm sóc lẫn nhau lúc tuổi già. Chứ không phải là một đám cưới để thiên hạ bàn tán, hay để con cái bà thêm cớ phản đối. Bà thấy sao?””

Bà Hồng lắng nghe từng lời ông nói. Ánh mắt ông đầy sự chân thành, không một chút đòi hỏi hay ép buộc. Cái gọi là “”thỏa thuận”” này nhẹ nhàng hơn bà tưởng rất nhiều. Nó không đặt nặng gánh nặng danh nghĩa hay sự chấp thuận của người khác lên vai bà. Nó chỉ đơn giản là hai con người cô đơn tìm thấy nhau, và quyết định nương tựa vào nhau một cách lặng lẽ.

Một nụ cười nhẹ, lần đầu tiên sau bao nhiêu nước mắt, nở trên môi bà Hồng. Nụ cười ấy còn vương chút buồn, nhưng đã có thêm tia sáng của sự chấp thuận, của một niềm tin mới được nhen nhóm.

“”Ông Tuân…”” Bà khẽ gọi tên ông. “”Ông nói vậy… làm tôi thấy nhẹ lòng hơn nhiều rồi.””

“”Vậy là… mình cứ như thế nhé?”” Ông Tuân hỏi lại, giọng ông lộ rõ sự vui mừng.

Bà Hồng gật đầu, bàn tay vẫn ấm áp trong tay ông. “”Vâng ạ. Cứ từ từ thôi. Cùng bầu bạn, cùng chăm sóc lẫn nhau.”” Bà nhìn ra khoảng sân vắng trước nhà, nơi những gánh xôi, những bao ve chai, những ngày dài cô độc đã ngấm vào từng viên gạch. Giờ đây, dường như con đường phía trước đã bớt chông chênh hơn rất nhiều. “”Chỉ cần có vậy thôi, với tôi đã là đủ rồi.””

Ông Tuân mỉm cười, siết chặt tay bà lần cuối rồi buông ra. Gánh nặng trong lòng ông cũng được trút bỏ. Mặc kệ con cái họ nghĩ gì, nói gì, hai người già cô đơn đã tìm thấy một lối đi cho riêng mình, một “”thỏa thuận”” giản dị nhưng chứa đựng tất cả những gì họ cần ở tuổi xế chiều: một người để bầu bạn, một người để sẻ chia, một người để nương tựa. Họ sẽ bắt đầu từ từ, thật chậm rãi, như cách những dòng sông già chảy về biển lớn, không ồn ào, nhưng vững vàng và kiên định.”
“Bà Hồng và ông Tuân bắt đầu thực hiện “”thỏa thuận”” một cách lặng lẽ. Mỗi buổi sáng, ông Tuân thường tạt qua nhà bà Hồng trên đường đi chợ, đợi bà cùng đi. Hai người già chậm rãi bước bên nhau trên con đường làng quen thuộc, tay xách giỏ, thỉnh thoảng lại dừng lại nói dăm ba câu chuyện về rau dưa, về thời tiết. Có hôm, ông Tuân sang giúp bà Hồng sửa lại cái bờ rào mục nát, hoặc bà Hồng lại mang sang biếu ông đĩa xôi bà vừa nấu. Những hình ảnh giản dị ấy, tưởng chừng vô hại, lại không thoát khỏi ánh mắt soi mói của những người hàng xóm.

Bà Tám ở đầu ngõ, người nổi tiếng hay để ý chuyện thiên hạ, khẽ thì thầm với bà Hoa bên cạnh khi thấy ông Tuân và bà Hồng sóng bước về từ chợ. “”Ấy, bà Hoa xem kìa! Hai ông bà này dạo này như hình với bóng ấy nhỉ?””

Bà Hoa nhếch mép. “”Chứ còn gì nữa. Nghe đâu ông ấy ngày nào cũng sang đấy bà ạ. Chả biết tâm sự gì mà say sưa thế.””

Tiếng xì xào bắt đầu lan đi như một đám cháy nhỏ gặp gió. Từ “”đi chợ cùng nhau””, đến “”ông ấy sang nhà bà ấy suốt””, rồi biến thành “”chắc là hai ông bà ấy tính về chung một nhà””. Thậm chí có người còn thêm mắm thêm muối, nói rằng “”bà Hồng vừa góa bụa chưa được bao lâu đã vội đi tìm người khác, đúng là cái giống bạc tình!”” Họ quên mất bà Hồng đã một mình gà trống nuôi con hơn hai mươi năm trời. Cái vẻ mặt bà Hồng đã bớt u buồn hơn, nụ cười đã xuất hiện nhiều hơn một chút khi ở cạnh ông Tuân, trong mắt họ, lại biến thành bằng chứng của sự “”vui duyên mới””.

Tin đồn vốn chẳng có chân, nhưng lại chạy nhanh hơn bất kỳ phương tiện nào khác ở cái xóm nhỏ này. Nó luồn lách qua các hàng rào, bay theo tiếng rao quà vặt, đậu lại trên những câu chuyện phiếm bên ấm trà chiều. Và rồi, nó tìm đường đến với hai cô con gái lớn của bà Hồng ở thành phố.

Một buổi chiều muộn, khi chị con gái cả đang cắm cúi làm việc tăng ca, điện thoại reo lên. Là cô Sáu ở dưới quê, một người bà con xa nhưng khá thân thiết với gia đình.

“”Alo, con chào cô Sáu ạ!””

Đầu dây bên kia, giọng cô Sáu ngập ngừng rồi hạ thấp hẳn xuống, như sợ ai đó nghe thấy. “”Ừ, chào con. Con dạo này có khỏe không? Mẹ con ở nhà vẫn bình thường chứ?””

“”Dạ, con vẫn khỏe, công việc hơi bận chút ạ. Mẹ con thì vẫn vậy cô ạ.””

“”Ừ… Mà này con này,”” giọng cô Sáu bỗng chuyển sang tông thì thầm, “”cô nghe… nghe mấy bà hàng xóm nói chuyện… Chẳng biết thực hư thế nào, nhưng mà… họ bảo mẹ con dạo này… hay qua lại với ông Tuân hàng xóm đấy.””

Con gái cả nhíu mày. “”Ông Tuân nào ạ, cô?””

“”Thì cái ông cán bộ về hưu đối diện nhà mình ấy. Ông ấy góa vợ mấy năm rồi. Người ta bảo ông ấy ngày nào cũng sang nhà mình, rồi hai người còn hay đèo nhau đi chợ nữa cơ.””

Tim con gái cả như hẫng đi một nhịp. Cái sự phản đối kịch liệt của cô và em gái trước kia chợt ùa về. Cô nhớ rõ bà Hồng đã từng thổ lộ chuyện ông Tuân ngỏ ý, và phản ứng giận dữ của hai chị em. Cô lập tức cảm thấy một luồng máu nóng dồn lên thái dương.

“”Cô Sáu nghe ai nói thế ạ? Sao lại có chuyện đấy được?”” Giọng cô bắt đầu cao lên đầy vẻ hoài nghi và bực dọc. “”Mẹ con từ trước đến giờ chỉ biết đến bố, lo cho chúng con thôi mà.””

“”Thì cô cũng không tin lắm, nhưng mà… thấy mấy bà nói chắc như đinh đóng cột ấy. Còn bảo thấy hai người đi chợ cùng nhau thật mà. Cô thấy chuyện này… cũng không hay ho gì cho lắm. Sợ mang tiếng cho mẹ con. Nên cô gọi điện báo cho hai chị em biết, liệu mà liệu.””

Cô Sáu nói thêm vài câu mang tính cảnh báo rồi cúp máy. Con gái cả ngồi sụp xuống ghế, mặt tái mét. Tin đồn này… Nó là thật hay giả? Hay chỉ là thêu dệt? Nhưng sao cô Sáu lại phải gọi điện, giọng điệu lại nghiêm trọng đến vậy? Cô lập tức rút điện thoại gọi cho em gái.

“”Em à, chị có chuyện này muốn báo cho em biết…”” Giọng cô run run. “”Cô Sáu vừa gọi điện cho chị…””

Con gái thứ nghe xong, cũng sững sờ không kém. “”Cái gì ạ? Mẹ đi chợ với ông Tuân? Ngày nào cũng sang nhà mình á? Về chung một nhà á?”” Giọng cô thứ lắp bắp, rồi đột ngột chuyển sang gay gắt. “”Không thể nào! Cái bà Hồng đấy, bà ấy định làm cái trò gì nữa đây? Bọn mình đã nói rõ như thế rồi mà bà ấy vẫn… vẫn làm theo ý mình à?””

Hai chị em ở thành phố, cách xa quê hàng trăm cây số, lòng nóng như lửa đốt. Cái tin đồn từ xóm nhỏ quê nhà, dù chưa được xác thực, đã đủ để thổi bùng lên ngọn lửa giận dữ và lo sợ trong lòng họ. Sợ mẹ bị lừa gạt, sợ mẹ làm điều tiếng cho gia đình, và sâu xa hơn, là sự phản kháng cố hữu với bất kỳ ai muốn bước vào vị trí của người cha quá cố. Cuộc điện thoại kết thúc với sự đồng lòng gay gắt: họ cần phải làm gì đó. Nhanh. Trước khi mọi chuyện đi quá xa.”
“Căn nhà cấp bốn im ắng hơn thường lệ. Bà Hồng đang ngồi vá lại chiếc áo cũ, chiếc kim khâu luồn ra luồn vào một cách chậm rãi. Cái nắng chiều hanh hao hắt qua khung cửa sổ làm hiện rõ những hạt bụi li ti bay lơ lửng trong không khí. Bỗng, tiếng chuông điện thoại reo lên đột ngột, phá tan sự tĩnh lặng. Là số của con gái cả. Bà Hồng khẽ nhíu mày, một dự cảm chẳng lành lướt qua. Mấy hôm nay, các con ít gọi điện về, mà lần nào gọi cũng chỉ hỏi qua loa rồi thôi.

Bà Hồng đặt chiếc áo xuống, chậm rãi nhấc máy. “Alo, mẹ nghe đây con gái.” Giọng bà vẫn hiền hậu như mọi khi.

Đầu dây bên kia, không có tiếng chào hỏi dịu dàng quen thuộc, thay vào đó là một giọng nói căng thẳng, pha lẫn sự tức giận kìm nén. Là con gái cả. “Mẹ đang làm gì đấy?”

“À, mẹ đang ngồi vá áo thôi con.” Bà Hồng trả lời, tự hỏi có chuyện gì.

“Vá áo? Mẹ còn tâm trí đâu mà vá áo?” Giọng con gái cả bỗng cao lên, đầy vẻ bực tức. “Mẹ nói cho con biết ngay, chuyện mẹ qua lại với ông Tuân là sao?”

Bà Hồng sững người. Chiếc điện thoại như muốn tuột khỏi tay bà. “Con… con nghe ai nói thế?”

“Nghe ai nói à? Cả cái xóm này người ta nói ầm lên rồi mẹ ạ!” Lời lẽ của con gái cả càng lúc càng gay gắt. “Người ta bảo mẹ với ông ấy ngày nào cũng kè kè bên nhau, còn đèo nhau đi chợ nữa cơ! Có phải thật không?”

“Đâu có… làm gì có chuyện đèo nhau đi chợ.” Bà Hồng lắp bắp, cố gắng bào chữa. “Mẹ với ông ấy chỉ là… chỉ là đi chợ cùng nhau thôi.”

“Đi chợ cùng nhau? Bà Hồng à!” Lần này là giọng con gái thứ, chen vào từ đầu dây bên kia, cũng đầy vẻ bực bội. “Sao mẹ vẫn qua lại với ông ấy? Mẹ không nghe lời tụi con nói à? Bọn con đã nói mẹ tránh xa ông ta ra rồi cơ mà! Sao mẹ cứ cố tình làm trái ý bọn con thế?”

Giọng điệu tra hỏi và buộc tội của hai con gái khiến tim bà Hồng đau nhói. Bà cảm thấy như một đứa trẻ đang bị chất vấn bởi bố mẹ. “Mẹ… mẹ chỉ là…”

“Chỉ là cái gì hả mẹ?” Con gái cả ngắt lời bà một cách phũ phàng. “Mẹ xem lại mình đi! Bố mới mất được bao lâu hả mẹ? Mẹ làm thế này người ta cười vào mặt cho đấy mẹ biết không? Mang tiếng cho cả nhà đấy!”

Những lời nói như những nhát dao đâm thẳng vào trái tim bà Hồng. Cái danh dự, cái sĩ diện mà cả đời bà cố gắng giữ gìn, giờ đây lại bị chính các con lôi ra trách cứ vì cái “”tiếng”” mà người đời đồn thổi. Bà Hồng im lặng, cổ họng nghẹn ứ.

“Mẹ không nói gì à?” Con gái thứ tiếp tục, giọng vẫn hằn học. “Mẹ coi thường lời bọn con nói đúng không? Hay mẹ thấy lương ông ấy cao nên mẹ mới nhắm mắt làm liều thế hả? Mẹ nghĩ bọn con cần tiền của ông ta chắc?”

Câu nói cuối cùng như giọt nước tràn ly. Bà Hồng, người đàn bà đã còng lưng làm đủ thứ nghề để nuôi các con ăn học thành người, giờ lại bị các con gán cho cái tội ham tiền, ham giàu sang ở cái tuổi xế chiều. Nước mắt bà lưng tròng, nhưng bà nuốt ngược vào trong. Bà không thể để các con thấy sự yếu đuối của mình lúc này.

“Các con… các con nói gì thế?” Giọng bà Hồng run run. “Mẹ… mẹ không có nghĩ như vậy.”

“Không nghĩ như vậy thì sao mẹ vẫn gặp gỡ ông ta?” Con gái cả gần như hét vào điện thoại. “Mẹ muốn làm gì đây? Định đi bước nữa thật à? Mẹ có nghĩ đến mặt mũi của bọn con không? Bạn bè, đồng nghiệp của bọn con sẽ nghĩ gì khi biết mẹ bọn con như thế hả?”

Cuộc điện thoại tiếp tục với những lời trách móc, giận dữ và cả sự miệt thị dành cho ông Tuân. Bà Hồng chỉ còn biết lắng nghe trong câm lặng, trái tim tan nát. Bà nhận ra, khoảng cách giữa bà và các con không chỉ là vài trăm cây số địa lý, mà còn là một vực sâu về suy nghĩ và sự thấu hiểu. Cuộc gọi kết thúc abruptly với tiếng “”bíp”” dài, để lại bà Hồng ngồi một mình trong căn nhà vắng, chiếc điện thoại vẫn còn nóng trong tay, và những lời nói cay nghiệt của các con cứ văng vẳng trong đầu bà.”
“Chiếc điện thoại trượt khỏi tay bà Hồng, rơi xuống đệm ghế sofa một cách vô lực. Bà ngồi bất động, nước mắt cuối cùng cũng không kìm được mà lăn dài trên gò má khô gầy. Cổ họng bà nghẹn đắng, những lời nói cay nghiệt của các con cứ văng vẳng trong đầu. Bà Hồng đưa tay ôm lấy ngực, nơi trái tim đang đập những nhịp đau đớn.

“”Ham tiền… ngây thơ… lừa dối…”” Bà lẩm bẩm, giọng run run. “”Tụi nó nghĩ mẹ là loại người gì vậy trời?””

Bà cố gắng hít một hơi thật sâu, nhưng lồng ngực như bị siết chặt. Nuôi con khôn lớn, bà chưa bao giờ đòi hỏi gì, chỉ mong chúng hiểu cho bà một chút. Tuổi già, một mình lủi thủi trong căn nhà trống trải này, sao bà lại không được phép có một người bầu bạn?

“”Ông Tuân… ông ấy chỉ là muốn có người nói chuyện lúc tuổi già…”” Bà Hồng tự nhủ, cố gắng biện minh không chỉ cho ông Tuân mà còn cho chính mình. “”Mẹ cũng vậy mà… Mẹ cũng cần có người để sẻ chia, để bớt cô quạnh.””

Cả đời bà đã hy sinh cho các con. Góa chồng sớm, một mình bươn chải đủ nghề, bán xôi, nhặt ve chai, giúp việc, chỉ mong sao các con được học hành đến nơi đến chốn, có cuộc sống tốt đẹp hơn bà. Giờ đây, khi các con đã yên bề gia thất, có cuộc sống riêng ở thành phố xa xôi, bà chỉ mong một chút bình yên cho bản thân. Nhưng ngay cả cái mong muốn nhỏ nhoi ấy cũng bị các con chà đạp.

“”Các con không hiểu đâu…”” Nước mắt bà lại trào ra. “”Sống một mình khổ sở thế nào, các con làm sao biết được?””

Bà đứng dậy, đi thơ thẩn trong căn nhà. Từng góc nhà đều gợi nhớ về quá khứ, về những ngày vất vả một mình nuôi con, về người chồng đã khuất. Căn nhà này giờ quá rộng lớn và lạnh lẽo với một mình bà. Ông Tuân xuất hiện như một tia sáng nhỏ trong cuộc sống đơn điệu ấy. Ông không đòi hỏi gì ở bà, chỉ đơn giản là sự có mặt, là những câu chuyện tuổi già, là cùng nhau đi chợ, cùng nhau uống chén nước chè ngoài hiên.

“”Mẹ không có ngây thơ…”” Bà Hồng thì thầm, lau vội dòng nước mắt. “”Mẹ đủ khôn ngoan để biết ai thật lòng với mình. Ông ấy tốt với mẹ mà…””

Nhưng những lời buộc tội của các con vẫn cứ xoáy sâu vào tâm trí bà. “”Lương ông ấy cao nên mẹ mới nhắm mắt à?”” Câu nói đó như một vết dao cứa vào lòng tự trọng của bà. Cả đời bà chưa bao giờ sống dựa dẫm vào ai, chưa bao giờ bán rẻ bản thân vì tiền. Giờ đây, chính con ruột lại nghĩ bà là loại người như vậy.

Bà Hồng nhìn ra ngoài cửa sổ, nhìn về phía cuối con đường dẫn ra xóm. Xa xa là căn nhà của ông Tuân. Một cảm giác bất lực dâng lên trong lòng bà. Bà muốn giải thích cho các con hiểu, rằng tuổi già bà chỉ cần một người bầu bạn, không phải vì tiền bạc hay bất cứ điều gì khác. Nhưng các con không nghe, chúng chỉ khăng khăng với định kiến của mình, cho rằng ông ta lừa dối một bà già “”ngây thơ”” như bà.

Bà Hồng biết, cuộc chiến này sẽ còn dài. Không phải cuộc chiến với ông Tuân, mà là cuộc chiến để các con hiểu được nỗi lòng và mong muốn giản dị của một người mẹ tuổi xế chiều. Bà ngồi xuống ghế, mệt mỏi tựa đầu vào thành ghế, nước mắt vẫn còn đọng trên khóe mắt. Căn nhà lại chìm vào im lặng, chỉ còn tiếng kim đồng hồ tích tắc, đếm từng giây phút cô đơn trôi qua.”
“Chiếc điện thoại rung lên trên đệm ghế, cắt ngang dòng suy nghĩ hỗn độn của bà Hồng. Bà giật mình, vội vàng chụp lấy, nhìn thấy tên con gái cả hiện lên màn hình. Ngần ngừ một lát, bà vuốt nhẹ màn hình, đưa điện thoại lên tai.

“”Mẹ nghe đây con…”” Giọng bà yếu ớt.

Đầu dây bên kia, giọng cô con gái cả lạnh tanh, không chút hơi ấm. “”Mẹ nghe tụi con nói cho rõ đây ạ.””

Bà Hồng im lặng, chờ đợi. Tim bà đập thình thịch.

“”Tụi con đã nói hết rồi. Tụi con không đồng ý chuyện mẹ đi bước nữa với ông Tuân gì đó.””

“”Nhưng… nhưng mẹ thấy ông ấy tốt mà con. Ông ấy chỉ…”” Bà Hồng lắp bắp giải thích.

Giọng con gái cả ngắt lời bà một cách phũ phàng. “”Tốt cái gì ạ? Mẹ cứ như vậy sao tụi con yên tâm được? Tụi con đã nói là ông ta chỉ lợi dụng mẹ thôi!””

“”Sao con cứ nghĩ vậy hoài vậy? Mẹ đâu có ngây thơ đến mức đó. Mẹ đủ tuổi rồi, mẹ biết ai thật lòng với mẹ mà…””

“”Mẹ biết gì ạ? Mẹ cả đời ở quê, đâu có tiếp xúc với đủ loại người như tụi con trên thành phố! Mẹ làm sao hiểu được lòng người hiểm ác thế nào?””

Lời nói của con gái như xát muối vào lòng bà Hồng. Bà cắn môi, cố gắng giữ bình tĩnh. “”Nhưng mẹ chỉ muốn có người bầu bạn tuổi già thôi mà. Căn nhà này rộng quá, mẹ sống một mình cô quạnh lắm con ơi.””

“”Cô quạnh thì lên thành phố ở với tụi con!”” Con gái cả gắt lên. “”Mẹ lên đây, tụi con chăm sóc mẹ. Việc gì phải bám víu vào một người đàn ông lạ hoắc như vậy?””

“”Lên đó làm sao được? Mẹ quen ở đây rồi, với lại…””

“”Thôi không nói nhiều nữa!”” Giọng con gái cả bỗng chùng xuống, nhưng ẩn chứa sự quyết liệt đến tàn nhẫn. “”Tụi con nói lần cuối. Chuyện này tụi con không đồng ý. Nếu mẹ cứ nhất quyết như vậy…””

Bà Hồng nín thở.

“”… sau này có chuyện gì xảy ra, là do mẹ tự quyết định đấy nhé. Tụi con sẽ không chịu trách nhiệm đâu!””

Lời nói đó như một nhát dao đâm thẳng vào tim Bà Hồng. “”Không chịu trách nhiệm…”” Hai từ đó vang vọng trong đầu bà, đau đớn hơn bất kỳ lời mắng mỏ nào trước đó. Bà chết sững, tay cầm điện thoại như pho tượng. Cảm giác lồng ngực bị bóp nghẹt quay trở lại, mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

“”Các con… các con nói gì vậy?”” Bà Hồng thều thào.

“”Tụi con nói rồi. Mẹ cứ làm theo ý mẹ đi.””

Tiếng tút dài khô khốc vang lên, con gái cả đã ngắt máy. Bà Hồng vẫn đứng đó, bất động. Chiếc điện thoại rơi khỏi tay bà lần thứ hai, nhưng lần này bà không hề hay biết. Cả thế giới xung quanh bà như sụp đổ. Các con… chính con ruột lại đe dọa sẽ bỏ mặc bà nếu bà không làm theo ý chúng. Bà Hồng khuỵu xuống ghế sofa, nước mắt không còn rơi ra được nữa. Chỉ còn lại nỗi đau câm lặng, một vết thương quá sâu trong trái tim người mẹ.”
“…Cả thế giới xung quanh bà như sụp đổ. Các con… chính con ruột lại đe dọa sẽ bỏ mặc bà nếu bà không làm theo ý chúng. Bà Hồng khuỵu xuống ghế sofa, nước mắt không còn rơi ra được nữa. Chỉ còn lại nỗi đau câm lặng, một vết thương quá sâu trong trái tim người mẹ.

Ngay lúc ấy, ngoài sân, Ông Tuân đang bước những bước chân thong dong về phía cổng nhà bà. Ông tính ghé thăm một lát, xem bà thế nào. Nhưng khi còn cách sân mấy bước, một âm thanh lớn xé tan bầu không khí yên bình. Đó là tiếng người, tiếng nói chuyện, vọng ra từ trong nhà. Giọng nói cao vút, đầy sự giận dữ, là giọng con gái bà Hồng.

“”Mẹ cứ làm theo ý mẹ đi!”” Một câu gắt gỏng cuối cùng văng ra, rõ mồn một qua lớp cửa. Sau đó là tiếng tút dài khô khốc.

Ông Tuân dừng sững lại, như bị đóng băng. Ông vừa nghe thấy gì? Giọng điệu đó… sự tức giận đó… Và câu nói cuối cùng đầy lạnh lùng. Ông không nghe trọn vẹn cuộc trò chuyện, nhưng chỉ bấy nhiêu thôi cũng đủ để ông hiểu. Các con bà Hồng đang phản đối kịch liệt chuyện của ông và bà.

Ông đứng lặng ngoài sân, nhìn cánh cửa nhà im im. Lòng ông nặng trĩu. Ông đến đây với ý tốt, chỉ mong được bầu bạn tuổi già với bà, san sẻ bớt nỗi cô quạnh. Vậy mà, sự xuất hiện của ông lại trở thành nguyên nhân khiến bà phải chịu đựng những lời lẽ cay nghiệt, thậm chí là sự đe dọa từ chính con cái.

Một nỗi day dứt, tội lỗi dâng lên trong lòng ông. Ông đã vô tình đẩy bà vào tình thế khó xử này, làm bà phải đau khổ vì ông. Ông đứng đó một lúc lâu, như hóa đá, rồi khẽ thở dài. Ông quay lưng, bước đi thật chậm rãi, để lại căn nhà nhỏ cùng người phụ nữ đang gánh chịu nỗi đau khổ tột cùng bên trong.”
“Bà Hồng ngồi trên ghế sofa, vẫn còn run rẩy. Nước mắt đã cạn, nhưng nỗi đau trong lòng thì như một dòng sông cuộn chảy. Những lời nói sắc như dao của các con cứ lặp đi lặp lại trong đầu bà. Chúng nỡ lòng nào dùng tình mẫu tử để ép buộc bà? Chúng nỡ lòng nào đe dọa bỏ mặc người mẹ đã hy sinh cả đời vì chúng? Trái tim bà như bị xé làm trăm mảnh.

Lúc ấy, ngoài cổng, một bóng người ngập ngừng. Là ông Tuân. Sau khi bỏ đi lúc chiều, lòng ông cứ day dứt khôn nguôi. Ông không thể chịu được ý nghĩ bà Hồng đang một mình chịu đựng nỗi buồn vì ông. Ông quyết định quay lại, dù chỉ để nói vài lời an ủi.

Ông Tuân bước vào sân, lần này cánh cửa không còn đóng im lìm nữa. Ông thấy bà Hồng ngồi đó, dáng vẻ cô độc và suy sụp đến đáng thương. Ông khẽ gọi:

“Bà Hồng ơi…”

Bà Hồng giật mình ngẩng lên. Đôi mắt bà đỏ hoe, sưng húp. Bà cố gắng gượng cười:

“Ông Tuân… Sao ông lại quay lại?”

Ông Tuân bước vào nhà, ngồi xuống chiếc ghế đối diện. Ông nhìn bà với ánh mắt đầy sự cảm thông và lo lắng.

“Tôi… tôi thấy lo cho bà quá. Chiều… tôi có nghe loáng thoáng…” Ông ngập ngừng, không muốn nhắc lại chuyện khiến bà đau lòng. “Tôi xin lỗi. Có lẽ vì chuyện của tôi mà bà…”

Bà Hồng vội xua tay: “Không phải lỗi của ông đâu. Là do… do tôi không biết cách nói chuyện với các con.”

Ông Tuân thở dài. “Tôi biết các con bà thương bà, và chúng có lý do để lo lắng. Tôi rất tôn trọng tình cảm gia đình của bà. Bà đã vất vả cả đời vì chúng nó rồi.”

Ông dừng lại một chút, nhìn thẳng vào mắt bà Hồng, giọng nói trở nên chân thành và kiên định: “Nhưng bà Hồng này, tôi cũng muốn bà hiểu cho tôi. Tình cảm tôi dành cho bà là thật lòng. Tôi không còn trẻ nữa, bà cũng vậy. Cái chúng ta cần là một người bầu bạn, cùng nhau sẻ chia những tháng ngày tuổi già còn lại. Tôi không có ý định chen chân vào gia đình bà, hay làm ảnh hưởng đến các con của bà.”

Bà Hồng cúi mặt, vành mắt lại cay xè.

Ông Tuân thấy bà như vậy, lòng càng thêm nặng trĩu. Ông suy nghĩ một lát, rồi đưa ra một đề nghị:

“Hay là… hay là tôi thử nói chuyện với các con bà một lần nhé? Tôi sẽ nói cho chúng hiểu. Nói về con người tôi, về ý định của tôi, về việc tôi chỉ muốn được chăm sóc cho bà, bầu bạn với bà thôi. Có thể… có thể chúng sẽ hiểu?”

Bà Hồng ngước nhìn ông Tuân, vẻ mặt vừa ngạc nhiên, vừa do dự. Bà nghĩ đến thái độ gay gắt của các con lúc chiều, rồi lại nhìn ánh mắt chân thành của ông Tuân. Bà không biết phải trả lời thế nào. Nói chuyện với chúng sao? Liệu có ích gì không, hay chỉ làm mọi chuyện tệ hơn? Nhưng nhìn ông Tuân, bà lại thấy một tia hy vọng mong manh.”
“Bà Hồng nhìn ông Tuân, sự lưỡng lự vẫn hiện rõ trong mắt. Bà khẽ gật đầu. Có lẽ, đây là cơ hội cuối cùng.

Cuộc điện thoại với hai cô con gái khó khăn hơn bà tưởng. Bà Hồng phải dùng hết sự kiên nhẫn và cả tình cảm làm tin để thuyết phục. Con gái cả lạnh lùng, con gái thứ thì sẵng giọng, nhưng cuối cùng, trước giọng điệu mệt mỏi và có phần tuyệt vọng của mẹ, họ miễn cưỡng đồng ý về ăn một bữa cơm, với điều kiện “”chỉ một bữa này thôi, mẹ phải hứa đấy””. Bà Hồng biết, sự đồng ý này không xuất phát từ tình thương hay sự thấu hiểu, mà chỉ là một hành động miễn cưỡng để bà không làm phiền họ thêm nữa.

Vài ngày sau, căn nhà cấp bốn của Bà Hồng sạch sẽ hơn bao giờ hết. Trên chiếc bàn gỗ cũ kỹ bày biện vài món ăn đơn giản, quen thuộc mùi vị quê nhà. Bà Hồng hồi hộp ngồi chờ.

Chiếc taxi đỗ xịch ngoài cổng. Hai cô con gái bước xuống, trang phục gọn gàng, tươm tất kiểu thành phố. Họ bước vào sân, ánh mắt lướt qua khung cảnh giản dị rồi dừng lại ở cửa nhà. Ông Tuân đã ngồi đó, trên chiếc ghế quen thuộc, dáng vẻ lịch sự nhưng có chút căng thẳng.

Bầu không khí đặc quánh ngay từ giây phút họ bước chân vào nhà. Lời chào hỏi xã giao gượng gạo. Con gái cả chỉ khẽ cúi đầu, con gái thứ thì gần như lờ đi sự hiện diện của ông Tuân, chỉ hướng về phía mẹ.

Bà Hồng cố gắng phá tan sự im lặng ngột ngạt.

“”Hai đứa về rồi à? Mệt không con? Ngồi xuống đi.””

Hai cô con gái miễn cưỡng ngồi vào bàn, đối diện với ông Tuân. Họ tránh nhìn thẳng vào ông. Ông Tuân cũng cảm nhận được sự khó chịu toát ra từ hai người phụ nữ trẻ. Ông mỉm cười hiền hậu, cố gắng bắt chuyện.

“”Chào hai cháu. Chắc hai cháu đi đường xa về mệt nhỉ? Bác là Tuân, hàng xóm của bà Hồng đây.””

Con gái cả chỉ khẽ gật đầu. Con gái thứ nhếch môi, ánh mắt không chút thiện cảm.

“”Cháu chào bác.”” Giọng cô khô khốc.

Bà Hồng vội vàng xới cơm. “”Ăn cơm đi các con. Mẹ nấu vài món quen thuộc cả nhà mình hay ăn.””

Bữa cơm bắt đầu trong im lặng đáng sợ. Tiếng đũa chạm bát, tiếng nhai nuốt nhỏ nhặt vang vọng. Hai cô con gái chỉ gắp vài miếng chiếu lệ, vẻ mặt lộ rõ sự không thoải mái. Họ liếc nhìn ông Tuân bằng ánh mắt dò xét, cảnh giác. Ông Tuân cố gắng duy trì sự bình tĩnh, thỉnh thoảng gắp thức ăn cho bà Hồng, hoặc cố gắng khen món ăn của bà.

“”Bà Hồng nấu ăn khéo thật. Món nào cũng ngon.””

Hai cô con gái vẫn im lặng. Con gái thứ thậm chí còn khẽ thở dài, rõ ràng bày tỏ sự chán nản với màn kịch này. Bà Hồng cảm thấy trái tim thắt lại. Bà nhìn gương mặt lạnh lùng của các con, nhìn sự cố gắng của ông Tuân, và cảm thấy bất lực. Sự căng thẳng cứ thế tăng dần, như một sợi dây đàn bị kéo căng đến cực điểm, sẵn sàng đứt bất cứ lúc nào.”
“Sự căng thẳng cứ thế tăng dần, như một sợi dây đàn bị kéo căng đến cực điểm, sẵn sàng đứt bất cứ lúc nào. Ông Tuân nhìn sang bà Hồng, thấy vẻ lo lắng hiện rõ trên gương mặt người phụ nữ đã chịu nhiều vất vả. Ông khẽ đặt đũa xuống, hắng giọng một tiếng. Hai cô con gái lập tức ngừng nhai, hướng ánh mắt sắc lẻm về phía ông, vẻ đề phòng không hề che giấu.

Ông Tuân mỉm cười nhẹ, ánh mắt hiền từ nhưng chất chứa nhiều nỗi niềm. Ông nhìn thẳng vào hai cô gái, giọng nói trầm ấm và từ tốn, phá tan bầu không khí ngột ngạt.

“”Bác biết, có lẽ sự xuất hiện của bác ở đây khiến hai cháu không thoải mái.””

Con gái cả im lặng, chỉ nhếch môi. Con gái thứ thì đảo mắt ra chỗ khác, rõ ràng không muốn nghe.

Ông Tuân tiếp tục, giọng nói vẫn giữ sự bình tĩnh.

“”Bác cũng đã lớn tuổi rồi, qua cái thời tuổi trẻ nông nổi. Cả cuộc đời bác, phần lớn là làm việc rồi về hưu. Cái nhà cửa cũng rộng rãi nhưng chỉ có một mình. Cái cô đơn tuổi già… nó không dễ chịu chút nào đâu cháu ạ. Có khi chỉ thèm một tiếng nói chuyện, một người bầu bạn lúc tối lửa tắt đèn.””

Ông dừng lại một chút, nhìn bà Hồng với ánh mắt đầy sự trân trọng.

“”Bác và bà Hồng là hàng xóm lâu năm. Bác biết bà ấy đã vất vả thế nào để nuôi các cháu khôn lớn. Một người phụ nữ tần tảo, đức hạnh. Bà ấy xứng đáng có được những tháng ngày bình yên, có người bầu bạn, sẻ chia khi về già.””

Ông hít một hơi sâu, ánh mắt nhìn thẳng vào hai cô con gái, giọng điệu chân thành nhưng vẫn giữ sự cứng rắn của một người từng trải.

“”Bác không có ý định làm xáo trộn cuộc sống của hai cháu. Cuộc sống riêng của các cháu ở thành phố, bác hoàn toàn tôn trọng. Bác chỉ mong, ở cái tuổi này, bác và bà Hồng có thể nương tựa vào nhau, đơn giản chỉ là bầu bạn. Bác không cần gì cả, chỉ mong các cháu… hiểu cho mẹ và cho bác.””

Ông Tuân kết thúc câu nói, sự im lặng lại bao trùm. Hai cô con gái vẫn giữ nguyên vẻ mặt lạnh lùng, dường như lời nói của ông không chạm tới họ. Bà Hồng nhìn ông Tuân, rồi nhìn các con, lòng đầy bộn bề cảm xúc. Bà biết, trận chiến này còn lâu mới kết thúc.”
“Sự im lặng bao trùm căn phòng, chỉ còn tiếng quạt trần quay đều đều. Hai cô con gái nhìn ông Tuân với ánh mắt không chút lay chuyển, vẻ lạnh lùng vẫn nguyên vẹn như tạc. Con gái cả, người luôn tỏ ra quyết đoán hơn, khẽ hắng giọng. Giọng cô sắc và dứt khoát, hoàn toàn trái ngược với sự từ tốn của ông Tuân vừa rồi.

“”Bác Tuân à, chúng cháu hiểu bác nói gì.””

Ông Tuân thoáng nở nụ cười nhẹ vì nghĩ rằng cuối cùng họ cũng chịu lắng nghe. Nhưng nụ cười đó nhanh chóng vụt tắt khi con gái cả nói tiếp.

“”Nhưng hiểu không có nghĩa là đồng ý. Chúng cháu chỉ lo cho mẹ thôi bác ạ.””

Con gái thứ gật gù phụ họa, thêm vào với giọng điệu không kém phần kiên quyết.

“”Đúng đấy ạ. Ở cái tuổi này rồi, mẹ sống một mình bao năm nay vẫn ổn. Giờ tự dưng có người lạ muốn đến sống chung… Chúng cháu không an tâm được.””

“”Người lạ?”” Ông Tuân khẽ nhíu mày. “”Bác và bà Hồng là hàng xóm hai mươi năm nay…””

Con gái cả cắt ngang lời ông, giọng điệu pha chút coi thường, như thể đang nói chuyện với một đứa trẻ.

“”Hàng xóm là hàng xóm, sống chung là sống chung. Hai việc hoàn toàn khác nhau. Bác nói bác không cần gì, chỉ cần bầu bạn… Nhưng đời này, ai biết được chữ ‘ngờ’ hả bác? Lỡ đâu bác có ý đồ gì khác thì sao? Mẹ cháu cả đời chỉ biết lam lũ, chẳng hiểu gì về tiền bạc, đất cát cả.””

Bà Hồng ngồi bên cạnh, khuôn mặt tái đi vì sốc và tủi hổ. Bà định lên tiếng thanh minh, bảo vệ ông Tuân, nhưng con gái thứ đã nhanh hơn, quay sang bà với ánh mắt đầy vẻ ‘lo lắng’ (nhưng thực chất là kiểm soát).

“”Mẹ nghe con nói này, mẹ cả đời vất vả vì chúng con rồi. Giờ chúng con trưởng thành, có thể lo cho mẹ. Mẹ cứ ở đây an dưỡng tuổi già, chúng con sẽ gửi tiền về đều đặn, cuối tuần nếu rảnh thì về thăm mẹ. Cần gì phải đi bước nữa cho phiền phức, lại còn… lại còn dễ bị người ta lợi dụng.””

Từ “”lợi dụng”” được cô nhấn mạnh, như một mũi kim đâm thẳng vào mặt ông Tuân. Bà Hồng nhìn các con, rồi nhìn sang ông Tuân, thấy vẻ mặt ông đanh lại, không còn sự hiền từ ban đầu. Không khí lại trở nên căng như dây đàn, thậm chí còn ngột ngạt hơn trước. Các cô con gái nhìn ông Tuân chằm chằm, vẻ thách thức hiện rõ. Họ đã nói ra điều muốn nói, gạt phăng mọi lời chân thành của ông bằng sự nghi ngờ và thái độ cảnh giác tột độ. Cuộc nói chuyện tưởng chừng cởi mở lại biến thành một chiến tuyến mới.”
“Bà Hồng nín lặng, trái tim như bị bóp nghẹt bởi những lời lẽ đầy nghi kỵ và khinh suất của các con. Bà nhìn khuôn mặt cứng nhắc của hai cô con gái, rồi lại nhìn sang ông Tuân, thấy sự tổn thương và thất vọng hiện rõ trong đáy mắt người đàn ông hiền lành ấy. Bà biết, nếu bà không nói gì lúc này, sự im lặng sẽ được hiểu là sự đồng thuận với thái độ của các con, và mọi chuyện sẽ kết thúc tại đây, theo cách mà các con bà muốn. Nhưng cả đời bà đã sống vì các con, làm mọi thứ để các con được đủ đầy, để các con có thể ngẩng mặt với đời. Giờ đây, khi bà chỉ muốn tìm một chút bình yên tuổi già, lại bị chính các con coi thường, thậm chí nghi ngờ cả sự tử tế của một người hàng xóm bao năm.

Một luồng khí nóng dâng lên trong lồng ngực. Bà Hồng hít một hơi thật sâu, chậm rãi đến khó khăn, như thể đang dồn hết sức lực còn lại. Bà nhìn thẳng vào mắt hai cô con gái, ánh mắt không còn vẻ cam chịu, mà thay vào đó là sự kiên quyết lạ thường. Giọng bà cất lên, đứt quãng, nghẹn ngào, nhưng mỗi từ thoát ra đều chắc nịch, không thể lay chuyển.

“”Mẹ… mẹ đã quyết định rồi.””

Không khí lại đông đặc lại. Hai cô con gái chững lại, không còn giữ được vẻ thách thức ban đầu. Ông Tuân ngước nhìn Bà Hồng, ánh mắt đầy mong chờ và lo lắng. Bà Hồng tiếp tục, từng lời như vỡ ra từ sâu thẳm trái tim.

Bà Hồng nhìn hai con gái, đôi mắt đã rớm lệ nhưng giọng nói thì không chút do dự. “”Cả đời mẹ, mẹ chỉ biết cúi xuống. Cúi xuống để làm lụng, cúi xuống để nhặt từng đồng về nuôi các con ăn học. Mẹ chưa từng dám ngẩng mặt lên để sống cho riêng mình một ngày nào.””

Các cô con gái nhìn mẹ, không hiểu sao đột nhiên mẹ lại nói như vậy. Con gái cả định lên tiếng nhưng Bà Hồng giơ tay ra hiệu dừng lại.

“”Mẹ biết các con lo cho mẹ. Nhưng sự lo lắng của các con… nó làm mẹ thấy nghẹt thở. Các con lo mẹ bị lừa? Các con nghĩ cả đời lam lũ của mẹ không đủ để mẹ nhìn rõ lòng người sao? Ông Tuân… Ông ấy là người đã đưa mẹ hũ gạo khi nhà hết, là người đã giúp mẹ dựng lại cái hàng xôi khi trời giông bão. Là người đã ở đó, lặng lẽ, mấy chục năm nay. Không mưu cầu, không tính toán.””

Bà quay sang nhìn ông Tuân, nở một nụ cười chân thành, lần đầu tiên trong buổi nói chuyện căng thẳng này. Ông Tuân khẽ gật đầu, ánh mắt ấm áp trở lại.

“”Các con nói đúng, mẹ đã già rồi. Mẹ không cần tiền, các con gửi về mẹ tiêu không hết. Mẹ cần… một người bầu bạn. Một người để nói chuyện lúc tối trời. Một người để cùng đi chợ, cùng trông đám rau sau nhà. Một người… để không còn thấy cô đơn khi về già.””

Bà Hồng quay lại nhìn các con, giọng bà trầm xuống, đầy tâm sự. “”Các con có gia đình riêng của các con, có cuộc sống riêng của các con ở thành phố. Mẹ biết các con thương mẹ, nhưng các con không thể ở đây với mẹ mỗi ngày được. Mà tuổi già, cần nhất là có người bên cạnh.””

Bà Hồng lại hít một hơi sâu nữa, lần này là để lấy hết can đảm. “”Mẹ đã nghĩ thông rồi. Mẹ không muốn sống những ngày còn lại trong sự cô đơn và trong sự kiểm soát của các con. Mẹ đã hy sinh cả đời rồi. Quyết định của mẹ là…””

Bà Hồng ngừng lại một chút, nhìn sâu vào mắt từng người con, rồi nhìn sang ông Tuân, cuối cùng nhìn ra khoảng sân trước nhà, nơi nắng chiều đang dần tắt.

“”Mẹ sẽ về sống với ông Tuân.””

Một sự im lặng chết chóc bao trùm. Hai cô con gái trừng mắt nhìn mẹ, vẻ mặt từ ngạc nhiên chuyển sang tức giận và không thể tin được. Họ không ngờ rằng người mẹ hiền lành, cả đời chỉ biết nghe lời và hy sinh vì con cái của họ, lại dám đưa ra một quyết định táo bạo đến vậy, trái với mong muốn của họ hoàn toàn.

Ông Tuân nhìn Bà Hồng, đôi mắt ánh lên niềm vui khó tả, như thể không tin vào tai mình.

Cuộc nói chuyện đã đi đến hồi kết, nhưng đây không phải là kết thúc cho sự xích mích giữa mẹ và các con. Tuy nhiên, trong khoảnh khắc ấy, dưới ánh đèn vàng vọt của căn nhà cấp bốn, Bà Hồng cảm thấy một sự nhẹ nhõm kỳ lạ. Lần đầu tiên trong đời, bà cảm thấy mình đang thực sự sống cho chính mình, không phải theo sự sắp đặt của ai khác.

Ánh nắng cuối ngày rớt xuống bậc thềm cũ kỹ, nhuộm vàng cả khoảng sân trước căn nhà cấp bốn đã chứng kiến biết bao thăng trầm trong cuộc đời Bà Hồng. Bà ngồi đó, một mình trên chiếc ghế gỗ quen thuộc, nhìn về phía chân trời, nơi mặt trời đang dần khuất dạng. Cuộc đối thoại căng thẳng với các con và quyết định vừa đưa ra vẫn còn vang vọng trong tâm trí, nhưng không còn là nỗi dằn vặt, mà là một cảm giác bình yên kỳ lạ.

Cả một đời người đàn bà góa chồng sớm, một mình bươn chải nuôi ba đứa con nên người. Những buổi sáng sương lạnh thức dậy từ tờ mờ sáng đồ xôi, những buổi chiều lầm lũi nhặt ve chai dưới cái nắng như đổ lửa, những đêm thức trắng bên giường bệnh của con… Tất cả những khó khăn, vất vả ấy giờ đây như cuộn phim quay chậm trong tâm trí bà. Bà đã làm tròn bổn phận của một người mẹ, thậm chí là làm quá sức. Bà đã cho đi tất cả, không giữ lại gì cho riêng mình.

Quyết định đi bước nữa ở tuổi xế chiều không phải là sự bồng bột, càng không phải vì mưu cầu vật chất như cách các con bà suy diễn. Đó là sự lựa chọn cho chính bản thân, là sự khao khát được chia sẻ những ngày cuối đời với một người bạn già chân thành, tử tế. Ông Tuân không giàu có, nhưng ông có sự chân thành và thấu hiểu mà bà cần. Ông không phải là người thay thế chồng bà, mà là người bạn đồng hành trên chặng đường cô đơn còn lại.

Bà biết, con đường phía trước có thể vẫn còn những thử thách, những định kiến từ xã hội và sự chưa chấp nhận hoàn toàn từ các con. Nhưng trong khoảnh khắc này, bà không nghĩ đến điều đó. Bà chỉ cảm nhận sự thanh thản khi được là chính mình, được tự quyết định cuộc sống của mình sau bao nhiêu năm hy sinh.

Hoàng hôn buông xuống, vẽ lên bầu trời những vệt màu tím, cam, hồng rực rỡ. Gió se lạnh thổi qua, khẽ lay động những tàu lá chuối sau nhà. Bà Hồng đứng dậy, bước chân nhẹ nhàng hơn thường lệ. Có lẽ, bình yên không phải là không có sóng gió, mà là tìm thấy sự tĩnh lặng trong chính tâm hồn mình, bất chấp bão giông ngoài kia. Bà mỉm cười nhẹ nhõm, một nụ cười mãn nguyện của người phụ nữ đã đủ dũng cảm để sống cuộc đời mình mong muốn.”