“Vừa nghe thấy tên tôi là A Dính, bố vợ tương lai liền thay đổi sắc mặt đập bàn “”lấy thằng này ở vậy cho xong””, nhưng ông không ngờ ngày lên thăm nhà chúng tôi trên đỉnh núi, ông phải cúi mặt gặp thông gia đến hết đời…
Ngay từ lần đầu nghe con gái nhắc đến tên tôi — A Dính — ông bố vợ tương lai đã thay đổi sắc mặt.
Ông đập bàn, gằn từng chữ:
– “Lấy thằng đó, thì tao thà cưới cho mày một ông già U60 còn hơn! A Dính hả? Nghe tên là biết dân tộc thiểu số rồi! Lấy nó, ở vậy cho xong!”
Mẹ cô ấy can ngăn không được, cô ấy khóc đến sưng mắt nhưng vẫn quyết giữ tình yêu.
Còn tôi, tôi chỉ cười – chẳng trách được người đời. Họ chưa từng lên đến đỉnh núi, nên họ không thấy trên ấy có những con người mà lòng tự trọng cao hơn cả nóc nhà.
Thế rồi, sau bao lần thuyết phục, ông đồng ý “lên bản một chuyến cho biết nhà thằng rể tương lai sống kiểu gì.”
Ngày hôm đó, ông mặc áo sơ mi trắng, thắt cà vạt, ngồi trong xe Ford Everest 7 chỗ, mặt nhăn như vừa bị ép đi đám giỗ.
Chúng tôi phải đi thêm 2 tiếng bằng xe bán tải mới tới được bản trên.
Vừa bước xuống, ông đã toan quay vào xe, nhưng rồi đứng khựng lại.
Trước mắt ông là một căn nhà sàn gỗ lim sừng sững như biệt phủ, nằm giữa vườn địa lan rộng cả hecta, dưới là dãy nhà kính trồng dược liệu chạy dài đến chân núi.
Một người phụ nữ bước ra chào — mẹ tôi, mặc áo dài thổ cẩm chỉnh tề, nói bằng tiếng Kinh rành rọt:
– “Chào anh thông gia, mời anh dùng chén nước sâm do nhà trồng.”
Ông cười gượng, nhưng vẫn còn cố giữ sĩ diện.
Cho đến khi bước vào bên trong…
Ông bắt đầu toát mồ hôi.
Mẹ tôi điềm tĩnh rót trà, nói nhỏ về gia đình, bố vợ bắt đầu luống cuống đỏ mặt lắp bắp… 👇👇”
“Vừa bước chân qua ngưỡng cửa Nhà A Dính, Bố vợ tương lai hoàn toàn khựng lại. Không gian bên trong mở ra rộng lớn đến choáng ngợp, khác hẳn với hình dung về một căn nhà sàn vùng núi mà ông từng có. Ánh mắt ông đảo đi đảo lại như không tin vào mắt mình, quét qua từng món nội thất. Toàn bộ là gỗ lim, những bộ bàn ghế

đồ sộ chạm khắc tinh xảo, những chiếc cột nhà sừng sững nâng đỡ mái, sàn nhà bóng loáng phản chiếu ánh sáng… tất cả đều tỏa ra vẻ sang trọng, quyền quý mà ông chỉ thấy trong những dinh thự hào nhoáng nhất dưới xuôi.

Miệng ông hơi hé ra, dường như quên cả thở. Mồ hôi trên trán, trên sống mũi vẫn thi nhau chảy xuống, làm ướt đẫm cổ áo sơ mi trắng. Sự ngượng nghịu lúc nãy khi mới gặp Mẹ A Dính chỉ là khởi đầu, giờ đây nó cuộn lên thành một cơn bão trong lòng ông khi đối diện với sự thật về nơi ở của A Dính.
Trong khi ông đang lạc vào thế giới gỗ quý và sự choáng ngợp tột độ, Mẹ A Dính vẫn điềm tĩnh như không có gì xảy ra. Bà nhẹ nhàng đặt chén nước sâm sóng sánh màu mật ong lên bàn trà, giọng nói nhỏ nhẹ, điềm đạm bắt đầu kể về gia đình, về A Dính…
Bố vợ tương lai cố trấn tĩnh, hít một hơi thật sâu, nhưng mọi nỗ lực đều vô ích. Ông chỉ nghe loáng thoáng những điều bà nói, tâm trí vẫn dán chặt vào sự xa hoa choáng váng xung quanh. Ông muốn đáp lời, muốn tỏ ra là một thông gia lịch thiệp, nhưng cổ họng như nghẹn lại. Khuôn mặt ông đỏ bừng, những tiếng ‘à… ừm… vâng…’ thoát ra ngập ngừng, đứt quãng, càng làm lộ rõ sự bối rối, luống cuống của ông. Ánh mắt ông tránh né, không dám nhìn thẳng vào người phụ nữ đối diện, người mà ban nãy ông còn thầm cho là “”dân tộc thiểu số”” đơn giản. Sự kiêu ngạo, định kiến ông mang theo từ dưới xuôi tan chảy như sương dưới nắng. Trước sự thật không thể chối cãi này, ông chỉ còn lại sự choáng váng và cảm giác ngượng ngùng tột độ, sâu sắc hơn bao giờ hết.”
“Mẹ A Dính vẫn giữ nét điềm tĩnh như ban đầu, bà nhẹ nhàng đặt chén nước sâm xuống bàn. Giọng nói nhỏ nhẹ, không chút vội vã, tiếp tục câu chuyện mà bà đang kể trước khi Bố vợ tương lai hoàn toàn bị sự choáng ngợp nhấn chìm.
“…Gia đình chúng tôi ở đây đã mấy đời rồi,” bà bắt đầu, đôi mắt hiền từ nhìn thẳng vào Bố vợ tương lai đang cố gắng tập trung. “Từ thời ông cố của A Dính, đã bắt đầu lên rừng sâu khai thác những cây gỗ quý. Hồi ấy còn khó khăn, vận chuyển cực nhọc lắm. Nhưng nhờ ơn trời, đất đai ở đây ưu đãi, rừng cho nhiều thứ giá trị.”
Bà dừng lại một chút, khẽ mỉm cười. “Rồi đến đời ông nội A Dính, thì phát triển hơn một chút. Không chỉ khai thác gỗ thô nữa, mà còn tự tay chế biến, đục đẽo ra những sản phẩm nội thất, đồ mỹ nghệ. Những món đồ bác thấy trong nhà này, đa số đều là do ông nội, rồi đến bố A Dính và cả A Dính bây giờ, tự tay làm cả đấy.”
Bố vợ tương lai nghe từng lời bà nói, tai ông ù đi. Cái gì? Khai thác gỗ quý? Chế biến đồ gỗ? Chính những món đồ xa hoa khiến ông mất hết sĩ diện lúc nãy, lại là sản phẩm của gia đình này ư? Khuôn mặt ông, vốn đang đỏ bừng vì bối rối và ngượng ngùng, dần dần mất đi sắc máu.
Mẹ A Dính không để ý đến sự thay đổi trên gương mặt ông, vẫn tiếp tục với chất giọng đều đều, điềm đạm. “Mấy năm gần đây, nhận thấy rừng ngày càng cạn kiệt, bố A Dính mới chuyển hướng. Thay vì chỉ trông vào gỗ, chúng tôi tập trung vào phát triển dược liệu. Với diện tích đất rộng lớn trên núi, khí hậu lại thuận lợi, gia đình đã đầu tư xây dựng các nhà kính hiện đại để trồng và nghiên cứu các loại cây dược liệu quý.”
Bà hướng ánh mắt ra phía cửa sổ lớn nhìn về phía sườn núi, nơi có thể lờ mờ nhìn thấy những mái nhà kính lấp lánh dưới nắng chiều. “Trang trại dược liệu này giờ là nguồn thu nhập chính của gia đình. Nó không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mà còn giúp bà con trong bản có thêm công ăn việc làm, có cơ hội tiếp cận với khoa học kỹ thuật nữa.”
Bố vợ tương lai ngồi bất động. Mỗi câu nói của Mẹ A Dính như một nhát dao cứa vào sự kiêu ngạo của ông. Trang trại dược liệu rộng lớn? Nhà kính hiện đại? Giúp đỡ bà con trong bản? Tất cả những gì ông từng nghĩ về một gia đình dân tộc thiểu số “”nghèo khổ””, “”thấp kém”” đều sụp đổ hoàn toàn. Ông nhìn bà, nhìn ngôi nhà sàn gỗ lim “”sừng sững như biệt phủ””, nhìn chén nước sâm sóng sánh trên bàn… Khuôn mặt ông giờ đây đã hoàn toàn tái mét, trắng bệch như tờ giấy. Họng ông khô đắng, không thể thốt lên bất cứ lời nào. Ông chỉ còn biết lặng lẽ lắng nghe, cảm giác như đang chìm dần xuống đáy vực của sự xấu hổ và hối hận.”
“Mẹ A Dính vẫn giữ nét điềm tĩnh, bà khẽ nhấp một ngụm nước sâm rồi tiếp lời, giọng đều đều như đang kể một câu chuyện thường ngày, nhưng mỗi từ lại như búa bổ vào tai Bố vợ tương lai.
“Diện tích trang trại trồng dược liệu của gia đình cũng vào khoảng hơn một trăm hecta trên sườn núi phía sau nhà,” bà nói, ánh mắt lướt qua khuôn mặt đang đông cứng của ông khách. “Khí hậu và thổ nhưỡng ở đây rất thích hợp cho nhiều loại cây quý. Mỗi tháng, chúng tôi cung cấp một lượng lớn dược liệu khô và chiết xuất cho các công ty dược phẩm lớn dưới xuôi. Họ đưa xe tải chuyên dụng lên tận bản để lấy hàng.”
Bà mỉm cười nhẹ. “Số lượng cũng đủ để duy trì cuộc sống tươm tất cho mấy trăm người làm công ở đây, anh ạ. Đa số là bà con trong bản, còn lại là kỹ sư nông nghiệp từ thành phố lên hỗ trợ kỹ thuật.”
Bố vợ tương lai nghe đến con số “”mấy trăm người””, cơ thể ông như bị điện giật. Hàng trăm? Hàng trăm người làm công? Duy trì cuộc sống tươm tất cho hàng trăm người? Đây không còn là một trang trại nhỏ lẻ của một gia đình dân tộc thiểu số làm kinh tế nữa. Đây là một doanh nghiệp quy mô, một cơ ngơi đồ sộ mà ngay cả những người giàu có ở thành phố như ông cũng khó lòng sánh kịp.
Khuôn mặt ông từ tái mét giờ chuyển sang trắng bệch, không còn một chút sắc máu. Họng ông khô rát, cảm giác nghẹn ứ không thể nói thành lời. Ông chỉ còn biết trừng mắt nhìn Mẹ A Dính, người phụ nữ với chiếc áo dài thổ cẩm giản dị nhưng toát lên khí chất quyền quý, như thể bà đang nói về một chuyện đương nhiên, hiển nhiên. Cảm giác xấu hổ, choáng váng và sự thật trần trụi về khoảng cách giàu nghèo bị đảo ngược hoàn toàn đè nặng lên lồng ngực, khiến ông không sao thở nổi. Ông gục đầu xuống, hai bàn tay siết chặt vào nhau, chỉ biết lặng lẽ lắng nghe, hoàn toàn bị sự thật về quy mô thật sự của gia đình A Dính nhấn chìm.”
“Mẹ A Dính nhìn người đàn ông đang cúi gằm mặt trước mặt, bà không hề có ý dừng lại. Bà chuyển chủ đề một cách nhẹ nhàng, giọng nói giờ pha thêm chút tự hào khi nhắc đến con trai mình.
“A Dính nhà tôi,” bà bắt đầu, ánh mắt trìu mến hướng về phía A Dính, người đang ngồi yên lặng bên cạnh. “Thằng bé sau khi tốt nghiệp đại học dưới xuôi về, nó không chê bản nghèo, không ham thành phố hoa lệ. Nó quyết tâm ở lại đây, dùng kiến thức học được để giúp bà con.”
Bà ngừng một lát, để lời nói thấm vào không khí đang đặc quánh. “Nó là người trực tiếp đưa các kỹ thuật tiên tiến vào đây. Từ việc xây dựng hệ thống nhà kính hiện đại hơn, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, đến việc nghiên cứu cải tiến quy trình trồng trọt, ứng dụng sinh học để nâng cao chất lượng dược liệu. Tất cả đều là một tay nó cùng với các kỹ sư khác thực hiện.”
Mẹ A Dính mỉm cười, nụ cười này sâu sắc hơn những lần trước. “Nhờ có nó mà quy mô trang trại mới được mở rộng như bây giờ, năng suất và chất lượng dược liệu đều tăng vượt bậc, đưa mô hình kinh tế của bản lên một tầm cao mới.”
Bố vợ tương lai nghe từng lời, ông ta ngẩng phắt đầu lên. Cái tên “”A Dính”” thoát ra từ miệng Mẹ A Dính với sự trân trọng và tự hào như vậy khiến ông choáng váng. A Dính? Cái thằng mà ông ta vừa khinh thường là “”thằng nhóc miền núi””, là “”đứa con rể nghèo”” ấy, lại là người đứng sau cả một cơ ngơi đồ sộ này? Lại là kiến trúc sư trưởng cho sự phát triển vượt bậc của cái bản trên núi heo hút này sao?
Ánh mắt ông ta nhìn A Dính lúc này không còn là sự khinh miệt nữa, mà pha lẫn giữa kinh ngạc tột độ và một nỗi xấu hổ cay đắng. Kinh ngạc vì sự thật quá khác xa với những gì ông ta tưởng tượng, và xấu hổ vì những lời lẽ miệt thị, những đánh giá sai lầm mà ông ta đã dành cho chàng trai trẻ này, cho gia đình này. Toàn bộ sự kiêu ngạo của ông ta đã bị đập tan nát, không còn sót lại chút gì.”
“Mẹ A Dính mỉm cười nhìn phản ứng của ông thông gia, nụ cười ấy không có chút ác ý nào mà chỉ đơn thuần là sự bình thản của người đã nắm chắc mọi chuyện. Bà không để không khí chùng xuống quá lâu, nhẹ nhàng đặt chén trà xuống bàn gỗ.
“”Trà sâm uống xong rồi, hay ông bà ra đây xem chút phong cảnh trên núi nhà tôi,”” bà nói, giọng điềm đạm, rồi bà đứng dậy, thong thả bước ra phía hiên nhà.
A Dính và bạn gái cũng đứng lên theo. Bố vợ tương lai vẫn còn lảo đảo trong mớ suy nghĩ hỗn độn, nhưng theo bản năng, ông ta cũng đứng dậy và bước theo Mẹ A Dính. Mẹ vợ tương lai lo lắng nhìn chồng, rồi cũng đi sau.
Bước ra đến hiên rộng, một khung cảnh hùng vĩ và choáng ngợp đập thẳng vào mắt bố vợ tương lai. Từ vị trí cao này, nhìn xuống, không còn là những triền đồi hoang sơ hay những nếp nhà lụp xụp mà ông ta tưởng tượng. Thay vào đó là một màu xanh mướt trải dài đến tận chân núi – đó là vườn địa lan bạt ngàn, được quy hoạch bài bản, những luống hoa thẳng tắp, sắc màu tươi tắn.
Xa hơn một chút, những dãy nhà kính hiện đại, mái vòm sáng loáng dưới ánh mặt trời, trải dài liên tục như một thành phố thu nhỏ giữa lòng núi. Hệ thống nhà kính này không chỉ đơn thuần là mái che, mà rõ ràng là một tổ hợp công nghệ cao với cấu trúc vững chãi, hệ thống thông gió, tưới tiêu được sắp đặt khoa học. Nó không giống bất cứ thứ gì ông ta từng thấy ở miền núi, thậm chí còn hiện đại hơn nhiều trang trại dưới xuôi ông ta biết.
Khung cảnh này như một cú đấm trực diện vào mọi định kiến, mọi lời lẽ khinh thường mà ông ta đã dùng để miêu tả A Dính và gia đình cậu. Cái “”thằng rể miền núi nghèo”” theo lời ông ta lại là người đang đứng trên đỉnh cao của một cơ ngơi đồ sộ đến không tưởng.
Bố vợ tương lai đứng sững lại, hai mắt mở to, nhìn chằm chằm vào bức tranh trước mặt. Miệng ông ta khẽ hé ra, muốn nói điều gì đó nhưng lại không thể thốt nên lời. Toàn thân ông ta cứng đờ, đứng im như một bức tượng đá giữa hiên nhà sàn lộng gió. Cái vẻ kiêu ngạo, khinh khỉnh ban đầu giờ đây đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là sự kinh ngạc tột độ và một nỗi hổ thẹn không thể che giấu. Ông ta thực sự đã sai, sai một cách cay đắng.”
“Bố vợ tương lai vẫn còn đứng sững sờ, mắt dán chặt vào cảnh tượng hùng vĩ trước mặt, miệng khẽ hé mở. Sự kiêu ngạo ban đầu đã tan biến hoàn toàn, chỉ còn lại vẻ ngỡ ngàng và sự hổ thẹn bủa vây. Ông ta không thể tin vào mắt mình, cái cơ ngơi đồ sộ này lại là nơi được gọi là “”nhà trên núi”” của A Dính.
Mẹ A Dính vẫn giữ nụ cười bình thản, bà khẽ quay sang nhìn Bố vợ tương lai, ánh mắt lướt qua vẻ mặt thất thần của ông ta rồi lại hướng về phía cảnh vật. Bà không nói gì thêm, để cho khung cảnh đó tự nói lên tất cả.
Đúng lúc đó, từ phía con đường mòn dẫn lên nhà, vài bóng người xuất hiện. Họ mặc đồng phục gọn gàng, sạch sẽ, không phải là trang phục của người lao động chân tay bình thường mà giống như cán bộ kỹ thuật hoặc quản lý. Họ đi bộ nhanh nhẹn, tiến thẳng về phía hiên nhà.
Khi đến gần, nhóm người dừng lại, tất cả đồng loạt cúi đầu chào Mẹ A Dính với thái độ rất mực kính trọng.
“”Chào Bà chủ,”” một người trong số họ, có vẻ là người đứng đầu, lên tiếng. Giọng nói dứt khoát, mang sự chuyên nghiệp.
Mẹ A Dính khẽ gật đầu đáp lại, vẫn giữ nét mặt điềm đạm. “”Có việc gì không các chú?””
“”Dạ thưa Bà chủ,”” người kia tiếp lời, “”chúng cháu báo cáo tình hình ạ. Vườn địa lan đợt này phát triển rất tốt, đúng theo kế hoạch. Diện tích mở rộng thêm hai hecta nữa đã hoàn thành. Khu nhà kính trồng sâm Ngọc Linh giống mới cũng đã ươm thành công, tỷ lệ nảy mầm vượt mong đợi ạ.””
Hắn nói một tràng, báo cáo ngắn gọn nhưng đủ để cho thấy quy mô và sự chuyên nghiệp của hoạt động. Hắn không hề để ý đến sự có mặt của những người khách lạ mặt bên cạnh Bà chủ, chỉ tập trung vào việc báo cáo công việc.
Mẹ A Dính lắng nghe, thỉnh thoảng khẽ gật đầu. “”Tốt. Cứ theo đúng quy trình mà làm. Nhớ kiểm tra kỹ hệ thống tưới tiêu và nhiệt độ trong nhà kính, dạo này thời tiết thất thường.””
“”Dạ vâng, chúng cháu rõ ạ,”” người đó đáp lời, rồi cùng nhóm người cúi đầu chào Mẹ A Dính một lần nữa trước khi quay đi, tiếp tục công việc.
Cuộc trao đổi ngắn gọn, chỉ vài câu báo cáo và chỉ đạo, nhưng lại có sức nặng ngàn cân đối với Bố vợ tương lai. Ông ta đứng đó, nghe rõ mồn một những lời họ nói. “”Vườn địa lan””, “”hai hecta””, “”nhà kính trồng sâm Ngọc Linh””, “”Bà chủ””… Những từ ngữ đó như từng nhát dao khắc sâu thêm sự thật tàn khốc vào tâm trí ông ta. Đây không chỉ là một gia đình “”làm nông”” bình thường như ông ta vẫn nghĩ, đây là một tập đoàn, một thế lực thực sự trên vùng núi này. Mẹ A Dính không chỉ là chủ nhà mà còn là người đứng đầu của một hệ thống sản xuất, kinh doanh quy mô lớn, có đội ngũ quản lý, kỹ thuật riêng.
Vẻ mặt của Bố vợ tương lai từ ngỡ ngàng chuyển sang tái nhợt. Mẹ vợ tương lai đứng cạnh ông, nhìn thấy cảnh tượng này và nghe những lời báo cáo kia, bà cũng không khỏi choáng váng. Bà đã biết gia đình A Dính giàu, nhưng không thể tưởng tượng được lại giàu đến mức này, và có thế lực đến mức này. Bà liếc nhìn chồng, thấy vẻ mặt thất bại ê chề của ông ta, lòng vừa kinh ngạc vừa có chút thương hại.
A Dính và bạn gái đứng bên cạnh, lặng lẽ chứng kiến tất cả. A Dính vẫn giữ vẻ bình thản, còn bạn gái thì nhẹ nhàng nắm lấy tay A Dính, ánh mắt tràn đầy sự tự hào và kiên định. Giờ đây, không còn nghi ngờ gì nữa, sự lựa chọn của cô là hoàn toàn đúng đắn.”
“Sau khoảnh khắc sững sờ ngoài hiên, Mẹ A Dính khẽ mỉm cười, cất giọng mời khách vào nhà dùng bữa. Bố vợ tương lai và Mẹ vợ tương lai, như người mất hồn, chầm chậm bước theo Bà. A Dính và Bạn gái A Dính đi phía sau, ánh mắt trao nhau sự thấu hiểu.
Bước vào bên trong, sự choáng ngợp còn tăng lên gấp bội. Không gian rộng lớn, nội thất gỗ quý được chạm khắc tinh xảo, hòa quyện với nét kiến trúc độc đáo của nhà sàn miền núi. Mẹ A Dính dẫn họ đến khu vực bàn ăn.
Bàn ăn được bày biện thịnh soạn chưa từng thấy. Đủ loại sơn hào hải vị được dọn ra, không chỉ có đặc sản núi rừng quý hiếm mà còn có tôm hùm Alaska size lớn, cua biển chắc nịch, các loại hải sản tươi sống khác… tất cả đều được chuyển từ miền xuôi lên ngay trong ngày bằng phương tiện chuyên dụng. Màu sắc, hương thơm lan tỏa khiến người ta phải nuốt nước bọt.
Bố vợ tương lai, với vẻ mặt vẫn còn đọng lại sự bàng hoàng từ bên ngoài, được mời ngồi vào vị trí trung tâm. Ông ta khẽ ngồi xuống, đôi mắt đảo quanh bàn ăn lấp lánh, sự ngạo nghễ ban đầu đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là sự lúng túng và khó tin. Mẹ vợ tương lai ngồi đối diện, vẻ mặt vẫn còn sự sửng sốt pha lẫn thương hại nhìn chồng.
Khi Mẹ A Dính vẫn giữ vẻ điềm tĩnh, quý phái của một người chủ nhà hiếu khách nhưng cũng đầy quyền lực, nhẹ nhàng mời mọi người dùng bữa, Bố vợ tương lai cố gắng cầm đôi đũa gỗ mun được chạm khắc tinh xảo lên, nhưng tay ông ta run run, không còn chút vững vàng nào. Ông ta dường như không biết nên bắt đầu từ đâu trước bàn tiệc xa hoa này.
Khung cảnh này đối lập hoàn toàn với hình ảnh ông ta ngồi tự tin, khoanh tay chỉ trỏ trong chiếc Ford Everest sang trọng chỉ vài tiếng trước. Cái vẻ hách dịch, coi thường A Dính và gia đình cậu giờ đây tan thành mây khói, chỉ còn lại sự bất lực và hổ thẹn.
Mẹ A Dính khẽ quan sát Bố vợ tương lai, ánh mắt chứa đựng sự hiểu biết sâu sắc, nhưng Bà không nói gì, để cho ông ta tự đối diện với cảm xúc của mình.
A Dính ngồi cạnh Bạn gái A Dính, cả hai đều im lặng, chứng kiến màn “”lật kèo”” ngoạn mục của số phận. Bạn gái A Dính nắm chặt tay A Dính dưới gầm bàn, nụ cười kín đáo nở trên môi, vừa tự hào vừa nhẹ nhõm. Cô biết, bữa trưa này không chỉ là một bữa ăn, mà là lời khẳng định đanh thép nhất cho tình yêu và sự lựa chọn của cô.”
“Mẹ A Dính khẽ mỉm cười, tay thong thả gắp một miếng tôm hùm đặt vào bát Bố vợ tương lai.
“”Mời ông dùng bữa. Mấy món này đều là đặc sản nhà tôi, nhưng thi thoảng cũng phải đổi vị chút đỉnh cho đỡ ngán. Cái anh bạn vận tải dưới xuôi chiều qua có chuyến hàng lên, tôi tiện nhờ gửi vài thứ.”” Bà nói, giọng điềm đạm, như đang nói về những thứ bình thường nhất.
Bố vợ tương lai giật mình, vội vàng cúi đầu cảm ơn, nhưng đôi tay vẫn còn run rẩy. Ông ta cố gắng nhai miếng tôm, nhưng hương vị hảo hạng dường như không còn đọng lại trên đầu lưỡi, thay vào đó là sự cay đắng khó tả.
Mẹ A Dính tiếp tục câu chuyện một cách tự nhiên, ánh mắt nhìn về phía xa xăm, như đang nhớ lại một kỷ niệm vui.
“”Nhà tôi trên này, nhiều khi cũng thành cái trạm dừng chân cho mấy đoàn công tác. Nhớ đợt trước, cái ông Chủ tịch tỉnh cùng phái đoàn mấy bộ ngành lên khảo sát tình hình phát triển dược liệu và du lịch sinh thái trên vùng mình ấy mà.””
Bố vợ tương lai đang cố gắng nuốt trôi miếng tôm thì khựng lại. Cái tên “”Chủ tịch tỉnh”” như một nhát dao cứa vào sự tự mãn còn sót lại trong ông ta. Ông ta trố mắt nhìn Mẹ A Dính, không tin vào tai mình.
Bà vẫn tiếp tục, không hề để ý đến phản ứng của ông ta. “”Các ông ấy lên xem mô hình nhà kính của nhà tôi, rồi tham quan vườn địa lan. Bữa trưa hôm đó cũng dọn mấy món tương tự bữa này thôi, có thêm vài món đặc sản rừng nữa. Mấy ông ấy khen nức nở, bảo cái quy mô và cách làm của nhà tôi có thể nhân rộng cho cả tỉnh. Sau đó, hai bên cũng ngồi lại nói chuyện về kế hoạch hợp tác, nào là hỗ trợ vốn, mở rộng thị trường, rồi phát triển du lịch cộng đồng gắn với vườn cây dược liệu…””
Giọng Mẹ A Dính nhẹ nhàng, không hề có ý khoe mẽ, nhưng mỗi câu mỗi chữ như những viên đá tảng đè nặng lên ngực Bố vợ tương lai. Ông ta ngồi chết lặng. Chủ tịch tỉnh? Phái đoàn bộ ngành? Hợp tác cấp tỉnh? Những thứ đó xa vời vợi so với cái thế giới “”doanh nhân thành đạt”” mà ông ta vẫn tự phong.
Mẹ A Dính quay sang nhìn Bố vợ tương lai, thấy vẻ mặt ông ta tái mét, đũa rơi khỏi tay lúc nào không hay. Bà khẽ nhíu mày, “”Ông sao vậy? Không hợp khẩu vị à?””

Bố vợ tương lai lắp bắp, “”À… không… không phải… Tôi… tôi chỉ là hơi… ngạc nhiên thôi.””
Mẹ A Dính mỉm cười, “”Ngạc nhiên gì đâu ông. Làm ăn lớn thì phải có mối quan hệ rộng chứ. Mấy ông lớn dưới xuôi hay các đoàn doanh nhân nước ngoài lên tìm hiểu cơ hội đầu tư cũng hay ghé nhà tôi lắm. Họ muốn học hỏi kinh nghiệm làm nông nghiệp công nghệ cao trên vùng núi này, hoặc đặt vấn đề liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm dược liệu ấy mà. Vợ chồng tôi ngày trước cũng lăn lộn dưới xuôi một thời gian dài, mối lái quen biết cũng nhiều.””
“”Doanh nhân nước ngoài””… “”Liên kết sản xuất””… “”Tiêu thụ sản phẩm dược liệu””… Mỗi từ ngữ Mẹ A Dính thốt ra như những đòn chí mạng giáng vào lòng tự tôn của Bố vợ tương lai. Cái khối tài sản khổng lồ, ngôi nhà “”sừng sững như biệt phủ””, vườn địa lan rộng hàng hecta, nhà kính trồng dược liệu hiện đại… tất cả không chỉ là sự giàu có đơn thuần. Nó được xây dựng trên nền tảng của những mối quan hệ “”khủng””, những kết nối mà ông ta, dù có đi hết cuộc đời này, cũng chưa chắc đã chạm tới.
Bố vợ tương lai nhìn Mẹ A Dính, người phụ nữ đang mặc chiếc áo dài thổ cẩm đơn giản nhưng toát lên vẻ quyền quý và điềm tĩnh, hoàn toàn không giống một người “”ở vùng núi hẻo lánh””. Cái vẻ coi thường, khinh khỉnh mà ông ta dành cho “”thông gia”” mình chỉ vài giờ trước tan biến hoàn toàn, thay vào đó là nỗi sợ hãi và sự kính nể tột cùng. Ông ta nhận ra, “”thông gia”” của mình không chỉ giàu, mà còn có “”thế”” rất mạnh.
A Dính và Bạn gái A Dính vẫn im lặng quan sát. Ánh mắt Bạn gái A Dính tràn đầy sự ngưỡng mộ dành cho mẹ A Dính, người đã dùng sự khéo léo và đẳng cấp của mình để “”dạy”” cho bố cô một bài học nhớ đời. A Dính mỉm cười nhẹ, nắm chặt tay bạn gái hơn nữa. Cậu biết, màn “”lật kèo”” này mới chỉ là sự khởi đầu.”
“Bố vợ tương lai vẫn còn sững sờ, cố gắng điều chỉnh lại hơi thở dồn dập của mình. Miếng tôm hùm trong miệng giờ đây dường như đã biến thành cát bụi, khô khốc và khó nuốt. Cái vẻ mặt kiêu căng, tự mãn ban nãy đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là sự bối rối, sợ hãi và một nỗi nhục nhã khôn tả. Ông ta nhìn Mẹ A Dính, nhìn A Dính, nhìn Bạn gái A Dính, không biết phải nói gì, phải làm gì.
Không khí trong căn nhà sàn gỗ lim bỗng chùng xuống. Mẹ vợ tương lai khẽ nắm lấy tay chồng, ánh mắt vừa thương hại vừa trách cứ. Bạn gái A Dính vẫn giữ nét mặt kiên định, nhưng ánh mắt nhìn bố đầy thất vọng.
Lúc này, A Dính, người vẫn giữ im lặng từ đầu, khẽ nhúc nhích. Cậu đặt đũa xuống một cách nhẹ nhàng, hướng ánh mắt thẳng về phía Bố vợ tương lai. Giọng cậu trầm ấm, không chút cao giọng hay oán trách, chỉ bình thản như đang kể một câu chuyện.
“”Thưa bố…”” A Dính bắt đầu, “”Con biết, từ lúc gặp con ở dưới xuôi, bố đã không có thiện cảm. Bố nghĩ con nhà nghèo, không xứng với con gái bố. Bố nhìn vào chiếc xe con đi, nhìn vào bộ quần áo con mặc, nhìn vào nơi con sống, và đánh giá con.””
Bố vợ tương lai giật mình, cúi gằm mặt xuống, không dám nhìn thẳng vào A Dính. Ông ta cảm thấy từng lời nói của cậu con rể tương lai như những mũi kim châm vào trái tim mình.
A Dính tiếp tục, giọng vẫn điềm đạm, không hề có ý công kích, chỉ đơn thuần là chia sẻ quan điểm sống của mình. “”Con hiểu điều đó. Xã hội mình, nhiều người vẫn hay nhìn vào vỏ bọc bên ngoài để đánh giá một con người. Nhà cao cửa rộng, xe sang, quần áo đắt tiền… những thứ đó thật dễ khiến người ta lầm tưởng về giá trị thực.””
Cậu dừng một lát, ánh mắt nhìn xa xăm ra phía vườn địa lan đang khoe sắc ngoài kia. “”Nhưng với con, và cả mẹ con, quan niệm sống lại khác. Giá trị của một con người không nằm ở việc anh ta sở hữu bao nhiêu tài sản. Nó nằm ở cách anh ta sống mỗi ngày, cách anh ta đối xử với những người xung quanh, cách anh ta đối xử với chính mình, và những gì anh ta tạo ra cho cộng đồng này.””
A Dính quay lại nhìn Bố vợ tương lai, ánh mắt chân thành. “”Tiền bạc là quan trọng, đúng vậy. Nó giúp cuộc sống tiện nghi hơn. Nhưng nó không phải là tất cả. Có những thứ tiền không mua được, như sự chân thành, lòng tử tế, sự kiên trì, và đặc biệt là tình yêu thương.””
Cậu khẽ mỉm cười, một nụ cười hiền lành. “”Con không giỏi ăn nói hoa mỹ, cũng không có gì để khoe khoang. Nhưng con tin vào những gì con đang làm. Con yêu mảnh đất này, yêu công việc của mình. Con làm ra sản phẩm có ích cho sức khỏe mọi người, tạo công ăn việc làm cho bà con trong bản. Đó là những giá trị mà con theo đuổi.””
Mỗi lời A Dính nói ra, dù nhẹ nhàng, lại như một gáo nước lạnh dội thẳng vào mặt Bố vợ tương lai. Cái sự “”nghèo hèn”” mà ông ta vẫn gán cho A Dính giờ đây lại toát lên một vẻ đáng kính. Sự chân thành, điềm đạm của A Dính càng làm nổi bật sự nông cạn, hám danh, coi trọng vật chất của chính ông ta.
Ông ta cảm thấy xấu hổ tột độ. Không chỉ vì bị “”thông gia nhà quê”” lật kèo một cách ngoạn mục, mà còn vì những lời nói giản dị, sâu sắc của A Dính đã vạch trần cái tôi nhỏ bé, đầy định kiến của ông ta. Ông ta nhìn A Dính, nhìn người thanh niên mà ông ta đã khinh rẻ, giờ đây lại cảm thấy mình thật thấp kém.
Bạn gái A Dính nhìn A Dính với ánh mắt yêu thương và tự hào vô bờ bến. Cô biết, cô đã chọn đúng người. Mẹ A Dính khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên sự hài lòng. Bà đã giao phó con trai mình cho một người bạn đời xứng đáng.
Bố vợ tương lai ngồi im lặng, không biết phải đáp lại thế nào. Lời nói của A Dính không phải là lời buộc tội, nhưng nó lại có sức nặng hơn bất kỳ lời trách mắng nào. Ông ta nhận ra, mình đã sai. Sai lầm trầm trọng.”
“Bố vợ tương lai vẫn ngồi đó, vai trùng xuống, ánh mắt dán chặt vào nền nhà sàn, né tránh mọi ánh nhìn. Sự im lặng trong căn nhà gỗ lim sừng sững bỗng trở nên nặng trịch, đè nén lồng ngực ông ta. Ông ta cảm thấy mình như một kẻ tội đồ đang bị phán xét, không phải bởi ai khác, mà bởi chính những lời nói khinh bỉ, hẹp hòi của mình trong quá khứ.
Trong tâm trí ông ta, những câu nói độc địa mà ông ta đã buông ra khi mới gặp A Dính bỗng vọng lại rõ mồn một, như một vết dao cứa vào lòng tự trọng: *Thằng này dân tộc, ở vậy cho xong.* *Mấy cái thứ trên núi thì làm ăn gì được.* *Nó lấy con mình chỉ vì tiền, muốn đổi đời thôi.* Những lời lẽ ấy, giờ đây, nghe lại thật chua chát và ngu xuẩn.
Ông ta ngẩng đầu lên một chút, nhìn lướt qua không gian xung quanh. Căn nhà sàn này, ông ta đã tưởng tượng nó sẽ tồi tàn, đơn sơ, giống như cái mác “”nhà quê”” mà ông ta gán cho A Dính. Nhưng không, nó đứng đó, uy nghi, bề thế, làm từ loại gỗ quý giá mà có nằm mơ ông ta cũng chưa chắc dám nghĩ tới. Ngoài kia, không phải là nương rẫy hoang vu, mà là một vườn địa lan rộng lớn, nở rộ khoe sắc, một nhà kính hiện đại lấp lánh dưới nắng, nơi chứa đựng những loại dược liệu quý giá. Mẹ A Dính, người mà ông ta coi là “”thông gia nhà quê””, lại hiện lên với dáng vẻ điềm tĩnh, phúc hậu trong bộ áo dài thổ cẩm quyền quý, toát lên khí chất của một người phụ nữ từng trải và thành đạt.
Ông ta nhìn lại A Dính, người thanh niên mà ông ta đã khinh rẻ ra mặt. A Dính không hề có vẻ gì là kẻ khoe khoang, làm màu. Cậu ấy chỉ đơn giản là sống cuộc sống của mình, làm công việc mình yêu thích, tạo ra giá trị thực. Sự chân thành, điềm đạm của A Dính lúc này lại càng làm nổi bật sự nông cạn, phô trương và đầy định kiến của chính ông ta.
Một cảm giác xấu hổ tột cùng ập đến. Nó không chỉ là sự xấu hổ vì bị “”lật kèo”” một cách ngoạn mục, mà còn là sự hổ thẹn sâu sắc trước nhân cách và sự giàu có (cả vật chất lẫn tinh thần) của gia đình A Dính, thứ mà ông ta đã mù quáng khinh thường. Ông ta nhận ra sự nhỏ nhen, thiển cận của mình. Ông ta đã để những định kiến hẹp hòi che mờ mắt, suýt chút nữa đã đánh mất đi một người con rể tốt và khiến con gái mình đau khổ.
Nỗi ăn năn gặm nhấm tâm can. Ông ta đã sai rồi. Sai một cách trầm trọng. Những lời lẽ miệt thị dân tộc, khinh thường người nghèo của ông ta giờ đây vang vọng như tiếng cười chế giễu chính sự ngu dốt và kiêu căng của ông ta. Ông ta chỉ muốn biến mất khỏi đây, hoặc ít nhất là có một cái lỗ để chui xuống, trốn tránh ánh mắt của mọi người, đặc biệt là ánh mắt thất vọng của con gái mình.”
“Ông bố vợ tương lai vẫn ngồi đó, vai trùng xuống, ánh mắt dán chặt vào nền nhà sàn. Sự im lặng nặng nề bao trùm không gian uy nghi của căn nhà gỗ lim. Con gái ông ta, **Bạn gái A Dính**, đứng đối diện với cha mình. Ánh mắt cô chăm chú dõi theo từng nét biểu cảm trên khuôn mặt cha.
Trong ánh mắt ấy, người ta thấy rõ sự hòa quyện đầy mâu thuẫn của biết bao cảm xúc. Có sự cảm thông sâu sắc dành cho người cha đang chìm trong hổ thẹn. Cô nhìn thấy nỗi đau và sự sụp đổ trong ánh mắt trốn tránh của ông, và trái tim cô quặn lại vì xót xa. Cô đã từng đau khổ, từng khóc rất nhiều vì sự phản đối kịch liệt, những lời nói đầy định kiến và khinh bỉ của cha dành cho **A Dính**. Những giọt nước mắt tủi thân, uất ức ấy vẫn còn mặn chát nơi khóe mắt cô.
Giờ đây, khi sự thật phơi bày trước mắt, khi người cha kiêu ngạo, đầy định kiến của cô bị đánh gục hoàn toàn bởi sự thật không thể chối cãi về sự giàu có, quyền quý và nhân cách của gia đình **A Dính**, **Bạn gái A Dính** cảm thấy một sự nhẹ nhõm đến lạ. Gánh nặng trong lòng cô được trút bỏ. Mối tình của cô với **A Dính** không còn bị che phủ bởi những lời gièm pha về sự “”đũa mốc chòi mâm son”” hay “”lợi dụng, đào mỏ”” nữa. Sự chân thành của **A Dính**, sự kiên định của tình yêu hai người đã được minh chứng theo cách kịch tính nhất.
Nhưng cùng với sự nhẹ nhõm ấy, là một nỗi buồn man mác. Nỗi buồn không phải cho bản thân, mà buồn cho chính người cha của mình. Cô buồn cho sự thiển cận, cho những định kiến hẹp hòi đã ăn sâu vào tâm trí ông, khiến ông suýt chút nữa đã đánh mất đi hạnh phúc của con gái, suýt chút nữa đã tạo ra một vết rạn không thể hàn gắn trong gia đình. Nhìn cha ngồi đó, thất bại và ê chề, **Bạn gái A Dính** không hả hê, chỉ thấy xót xa cho sự mù quáng của ông.
Ánh mắt cô đầy thông cảm, như muốn nói “”Con hiểu nỗi đau của cha lúc này””, nhưng cũng có chút thất vọng, trách cứ thầm lặng, như một lời nhắc nhở “”Cha đã sai rồi””. Nước mắt lại đọng nơi khóe mi **Bạn gái A Dính**, không phải vì tủi thân hay tức giận, mà vì sự phức tạp của cảm xúc, vì nhìn thấy sự sụp đổ của một bức tường định kiến mà cha cô đã xây dựng, và vì sự chua chát của bài học mà ông đang phải nếm trải.
Ông bố vợ tương lai cảm nhận được ánh mắt của con gái đang đổ dồn về mình. Ông không dám ngẩng lên nhìn thẳng. Ánh mắt ấy, ông biết, chất chứa đủ sự thấu hiểu lẫn những tổn thương mà ông đã gây ra. Nó như một lời phán xét không lời, sắc bén hơn bất kỳ lời mắng mỏ nào. Ông chỉ biết cúi gằm mặt, ước gì mình có thể tan biến ngay lập tức.”
“Cái im lặng nặng trịch bao trùm không gian sau khi bữa cơm thân mật tại căn biệt phủ gỗ lim kết thúc. Mùi cơm lam, gà đồi nướng lá mắc mật và những món ăn đặc sản miền sơn cước vẫn còn vương vấn trong không khí, nhưng không làm tan đi sự căng thẳng bủa vây. **Bố vợ tương lai** vẫn ngồi đó, vai trĩu xuống, mắt dán chặt vào sàn nhà, như thể đang cố gắng chìm sâu vào từng thớ gỗ lim kia. **Bạn gái A Dính** vẫn đứng đối diện cha mình, ánh mắt phức tạp đầy cảm thông, xót xa lẫn chút thất vọng. **A Dính** và **Mẹ A Dính** ngồi điềm tĩnh ở vị trí chủ nhà, không ai nói một lời, chỉ im lặng quan sát.
Rồi, sau một quãng im lặng kéo dài như vô tận, phá tan bầu không khí ngột ngạt, **Bố vợ tương lai** đột ngột hắng giọng. Ông từ từ ngẩng đầu lên một chút, ánh mắt tránh né không dám nhìn thẳng vào ai. Giọng nói của ông nhỏ hơn hẳn so với vẻ kiêu căng, đầy định kiến khi ông mới đến đây. Nó run run, ngập ngừng, đầy vẻ bẽ bàng và khó tin.
“”Tôi… tôi thật sự không ngờ…”” Ông lắp bắp, ánh mắt đảo quanh căn nhà, nhìn những cột gỗ to sừng sững, nhìn vườn địa lan xanh mướt qua khung cửa, nhìn căn nhà kính lấp lánh dưới nắng chiều xa xa. “”Gia đình anh… thật sự…””
Ông dừng lại, như đang tìm kiếm một từ ngữ nào đó để diễn tả, nhưng lại không thể tìm thấy từ nào đủ sức nặng, đủ sự phù hợp để nói lên cảm giác choáng váng, sụp đổ của mình lúc này. Cuối cùng, chỉ còn lại một tiếng thở dài và một câu nói đầy thừa nhận, đầy ngượng nghịu:
“”…quá sức tưởng tượng của tôi rồi.”””
“Cái im lặng nặng trịch bao trùm không gian sau khi bữa cơm thân mật tại căn biệt phủ gỗ lim kết thúc. Mùi cơm lam, gà đồi nướng lá mắc mật và những món ăn đặc sản miền sơn cước vẫn còn vương vấn trong không khí, nhưng không làm tan đi sự căng thẳng bủa vây. Bố vợ tương lai vẫn ngồi đó, vai trĩu xuống, mắt dán chặt vào sàn nhà, như thể đang cố gắng chìm sâu vào từng thớ gỗ lim kia. Bạn gái A Dính vẫn đứng đối diện cha mình, ánh mắt phức tạp đầy cảm thông, xót xa lẫn chút thất vọng. A Dính và Mẹ A Dính ngồi điềm tĩnh ở vị trí chủ nhà, không ai nói một lời, chỉ im lặng quan sát.
Rồi, sau một quãng im lặng kéo dài như vô tận, phá tan bầu không khí ngột ngạt, Bố vợ tương lai đột ngột hắng giọng. Ông từ từ ngẩng đầu lên một chút, ánh mắt tránh né không dám nhìn thẳng vào ai. Giọng nói của ông nhỏ hơn hẳn so với vẻ kiêu căng, đầy định kiến khi ông mới đến đây. Nó run run, ngập ngừng, đầy vẻ bẽ bàng và khó tin.
“”Tôi… tôi thật sự không ngờ…”” Ông lắp bắp, ánh mắt đảo quanh căn nhà, nhìn những cột gỗ to sừng sững, nhìn vườn địa lan xanh mướt qua khung cửa, nhìn căn nhà kính lấp lánh dưới nắng chiều xa xa. “”Gia đình anh… thật sự…””
Ông dừng lại, như đang tìm kiếm một từ ngữ nào đó để diễn tả, nhưng lại không thể tìm thấy từ nào đủ sức nặng, đủ sự phù hợp để nói lên cảm giác choáng váng, sụp đổ của mình lúc này. Cuối cùng, chỉ còn lại một tiếng thở dài và một câu nói đầy thừa nhận, đầy ngượng nghịu:
“”…quá sức tưởng tượng của tôi rồi.””
Mẹ A Dính vẫn ngồi đó, dáng vẻ điềm tĩnh, quyền quý trong chiếc áo dài thổ cẩm tinh tế. Bà nhìn Bố vợ tương lai, ánh mắt thấu hiểu, không chút phán xét. Một nụ cười nhân hậu, không chút đắc thắng hay chê bai, nở trên môi bà.
MẸ A DÍNH
(Giọng điềm đạm, ấm áp)
Anh quá khách sáo rồi. Tiền bạc hay vật chất chỉ là phù du. Quan trọng là tình nghĩa giữa người với người, và hai đứa trẻ nó yêu thương nhau chân thành. Chúng tôi chỉ mong hai đứa sống hạnh phúc là đủ.
Lời nói của Mẹ A Dính như một dòng nước mát tưới lên sự bẽ bàng đang cháy bỏng trong lòng Bố vợ tương lai. Ông ngẩng phắt đầu lên, ánh mắt đầy sự ngỡ ngàng, rồi từ từ chuyển sang cảm động. Khuôn mặt ông đỏ bừng, không phải vì giận dữ, mà vì sự xấu hổ dâng trào.”
“Bố vợ tương lai nhìn Mẹ A Dính, ánh mắt từ ngỡ ngàng chuyển sang cảm động, rồi cuối cùng dừng lại ở sự ăn năn, xấu hổ. Khuôn mặt ông đỏ bừng, bàn tay siết chặt vào nhau. Ông hắng giọng lần nữa, không còn vẻ hống hách ngày trước, chỉ còn sự rụt rè, thậm chí là run sợ trước sự tử tế không ngờ.
Tôi… tôi thật sự xin lỗi. Vì những lời nói… lúc nãy. Tôi đã quá nông cạn.
Mẹ A Dính chỉ khẽ lắc đầu, nụ cười vẫn giữ nguyên trên môi. Bạn gái A Dính nhìn cha mình, ánh mắt phức tạp dần tan biến, thay vào đó là sự nhẹ nhõm, như thể gánh nặng đè nén bấy lâu cuối cùng cũng được cất đi. A Dính vẫn giữ vẻ bình thản, chỉ gật đầu nhẹ thay cho lời chấp nhận.
Rồi, một cách chậm rãi, Bố vợ tương lai bắt đầu thay đổi tư thế ngồi. Ông thả lỏng hơn, không còn vẻ căng cứng, phòng thủ. Ánh mắt ông nhìn A Dính và Mẹ A Dính với sự tôn trọng rõ rệt.
Thật tình… trước giờ tôi chỉ nghĩ cuộc sống trên này… rất khó khăn, thiếu thốn. Nhưng nhìn cơ ngơi này, nhìn mọi thứ ở đây… Tôi hoàn toàn sai rồi. Cho tôi hỏi… cuộc sống trên núi… của gia đình anh thế nào? Việc đi lại có vất vả lắm không?
Ông bắt đầu những câu hỏi, không còn vẻ soi mói hay định kiến. Giờ đây, giọng ông chân thành và quan tâm.
Anh làm… cái vườn địa lan kia mất bao lâu? Trồng dược liệu trong nhà kính… có cần nhiều công sức không? Chắc hẳn phải có bí quyết đặc biệt?
A Dính nhìn cha vợ tương lai, một nụ cười nhỏ nở trên môi. Anh hiểu rằng rào cản lớn nhất đã sụp đổ. Anh bắt đầu trả lời, giọng điềm đạm, pha chút tự hào nhưng không khoe khoang.
Dạ, cũng không có gì đặc biệt ạ. Vườn địa lan thì nhà con làm từ lâu rồi, chủ yếu là do đất và khí hậu trên này hợp. Còn nhà kính dược liệu thì cũng tốn công chăm sóc ạ, nhưng đổi lại thì cho năng suất và chất lượng tốt. Việc đi lại thì cũng quen rồi ạ, hai tiếng xe bán tải xuống thị trấn cũng không quá xa xôi gì.
Mẹ A Dính tiếp lời, bổ sung thêm về nếp sống, về sự gắn bó với núi rừng.
Cuộc sống trên này tuy không ồn ào, náo nhiệt như dưới phố, nhưng bình yên lắm. Bà con lối xóm sống tình nghĩa. Mùa nào thức nấy. Có khó khăn gì thì cùng nhau chia sẻ, giúp đỡ. Sức khỏe cũng tốt hơn nhiều nhờ không khí trong lành và đồ ăn sạch.
Bố vợ tương lai lắng nghe một cách chăm chú, gật gù. Ánh mắt ông đầy sự tò mò và hứng thú. Ông không ngắt lời, không chen ngang với những phán xét. Vẻ mặt ông giờ đây giống như một người học trò đang lắng nghe điều mới mẻ, hoàn toàn trái ngược với hình ảnh kiêu ngạo lúc mới đến.
Vậy… các cháu… ý là những người trẻ trên này, họ có xuống phố lập nghiệp nhiều không? Hay đa số vẫn gắn bó với bản làng?
Câu hỏi của ông cho thấy sự quan tâm thực sự đến cuộc sống, đến con người nơi đây, không còn chỉ nhìn vào vỏ bọc bên ngoài. Bạn gái A Dính đứng đó, nhìn cha mình bằng ánh mắt đầy biết ơn, như thể đang nói lời cảm ơn A Dính và gia đình đã giúp cha cô nhận ra sai lầm. Mẹ vợ tương lai khẽ thở phào, một nụ cười nhẹ nhõm cũng xuất hiện trên môi bà.
Trong suốt quãng thời gian còn lại của buổi thăm nhà, thái độ của Bố vợ tương lai đã thay đổi một trăm tám mươi độ. Ông không còn kiêu căng hay hống hách, mà trở nên khiêm tốn, rụt rè. Ông chủ động hỏi han đủ điều về cuộc sống trên núi, từ những khó khăn, thách thức cho đến những thuận lợi, vẻ đẹp của nơi này, tất cả đều bằng sự chân thành, không còn chút định kiến hay xem thường nào. Ông chăm chú lắng nghe những câu chuyện giản dị nhưng đầy sức sống về cuộc sống miền sơn cước, như thể đang khám phá một thế giới hoàn toàn mới mẻ, khác xa với những gì ông từng hình dung trong đầu.
”
“””
Chiếc xe Ford Everest lăn bánh chầm chậm rời khỏi con đường nhỏ dẫn vào bản. Bên trong xe, không khí im lặng bao trùm. Mẹ vợ tương lai và Bạn gái A Dính khẽ liếc nhìn Bố vợ tương lai đang ngồi ở ghế phụ. Ánh mắt ông dán chặt ra ngoài cửa sổ, nhìn những dãy núi trùng điệp, những nếp nhà sàn dần lùi lại phía sau. Khuôn mặt ông đăm chiêu, không còn vẻ căng thẳng hay tức giận như những ngày trước đó, thay vào đó là một sự suy tư sâu sắc, nặng trĩu.
Ông không nói một lời nào trong suốt chặng đường dài 2 tiếng ngồi trên chiếc xe bán tải rời khỏi bản, rồi chuyển sang xe Ford Everest để trở về miền xuôi. Mỗi cảnh vật lướt qua, từ những thửa ruộng bậc thang xanh mướt đến những cánh rừng già, dường như đều khắc sâu thêm vào tâm trí ông một điều gì đó mới mẻ, hoàn toàn khác biệt với thế giới quen thuộc ông vẫn sống.
Trong đầu ông, những hình ảnh của Mẹ A Dính điềm tĩnh, quyền quý trong chiếc áo dài thổ cẩm, căn nhà sàn gỗ lim bề thế như biệt phủ, khu vườn địa lan bạt ngàn thơm ngát, nhà kính hiện đại trồng dược liệu giá trị cứ luân phiên hiện về. Rồi hình ảnh A Dính, chàng trai rắn rỏi, tài năng, đầy lòng hiếu thảo và sự tự tôn. Những gì ông từng nghĩ về “”””người miền núi””””, về “”””dân tộc thiểu số””””, về sự “”””nghèo nàn, lạc hậu”””” sụp đổ hoàn toàn, tan biến như sương khói dưới ánh mặt trời.
Ông chợt nhận ra sự nông cạn, kiêu ngạo và phiến diện của chính mình. Ông đã vội vàng đánh giá một con người, cả một vùng đất chỉ dựa trên những định kiến cũ kỹ, những lời đồn thổi sai lệch. Chuyến đi định mệnh này không chỉ là cuộc “”””kiểm tra”””” con rể tương lai, mà còn là một bài học đắt giá mà cuộc đời dành cho chính ông.
Khi chiếc xe về đến gần nhà, Bố vợ tương lai vẫn trầm ngâm. Nhưng sự trầm ngâm đó giờ đây không còn là sự khó chịu, mà là sự chiêm nghiệm. Về đến nhà, ông bước xuống xe, dáng vẻ đã khác xưa. Ông không vội vã vào nhà hay quay trở lại với cuộc sống thường nhật. Thay vào đó, ông đứng lặng hồi lâu trên sân, hít thở không khí quen thuộc của thành phố, nhưng tâm trí vẫn còn lơ lửng ở vùng núi xa xôi kia.
Vài ngày sau chuyến đi, sự thay đổi ở Bố vợ tương lai càng thể hiện rõ. Ông không còn né tránh khi con gái nhắc đến A Dính. Ngược lại, ông bắt đầu hỏi han.
Cuộc sống trên đó thế nào con? Anh A Dính… công việc làm ăn có vất vả không?
Bạn gái A Dính ngạc nhiên nhìn bố, rồi nở nụ cười rạng rỡ. Đây là lần đầu tiên bố chủ động hỏi về A Dính với thái độ quan tâm thực sự.
Bạn gái A Dính bắt đầu kể cho bố nghe về những dự định của A Dính, về cách anh ấy giúp đỡ bà con trong bản, về tình cảm gắn bó của anh với mảnh đất quê hương. Bố vợ tương lai chăm chú lắng nghe, gật gù.
Rồi ông bắt đầu tìm hiểu thêm. Ông lên mạng đọc báo về các mô hình kinh tế đồi rừng, về việc bảo tồn và phát huy các loại cây dược liệu quý. Ông thậm chí còn tìm xem các video về văn hóa, phong tục của các dân tộc thiểu số vùng cao. Sự tò mò và cởi mở thay thế hoàn toàn sự khinh thường trước đây.
Một buổi tối, trong bữa cơm gia đình, Bố vợ tương lai nhìn sang A Dính, người đang ngồi bên cạnh con gái mình. Ánh mắt ông giờ đây đầy vẻ chấp nhận và quý mến.
A Dính… Về chuyện của hai đứa… bố… bố đồng ý. Bố xin lỗi vì những suy nghĩ thiển cận trước đây. Bố sai rồi. Con là một chàng trai tốt, một người có tài, có tâm. Gia đình con… thật đáng kính trọng. Bố… bố rất mừng vì con gái bố đã tìm được một người như con. Con… con chính là thành viên trong gia đình này.
Lời nói của Bố vợ tương lai như cởi bỏ tảng đá nặng trong lòng tất cả mọi người, đặc biệt là Bạn gái A Dính và A Dính. Bạn gái A Dính xúc động rơi nước mắt. Mẹ vợ tương lai mỉm cười nhẹ nhõm. A Dính nhìn thẳng vào mắt Bố vợ tương lai, thấy sự chân thành tuyệt đối. Anh khẽ gật đầu, lòng trào dâng niềm hạnh phúc.
Từ ngày đó, không còn khoảng cách hay định kiến nào nữa. Bố vợ tương lai chủ động gọi điện hỏi thăm A Dính, tìm hiểu về công việc làm ăn trên bản. Ông thậm chí còn bàn bạc với A Dính về khả năng hợp tác kinh doanh dược liệu, sử dụng mạng lưới tiêu thụ ở thành phố của mình để giúp đỡ gia đình A Dính và bà con trong bản. Mối quan hệ giữa hai gia đình từ chỗ đối đầu căng thẳng đã chuyển thành sự gắn bó, sẻ chia và cùng nhau hướng tới tương lai. Chuyến đi về bản trên đỉnh núi kia không chỉ mang lại một chàng rể cho gia đình ông, mà còn mang lại cho ông một bài học sâu sắc về sự khiêm nhường, về giá trị đích thực của con người và về tình yêu thương vượt qua mọi rào cản, định kiến. Ông hiểu rằng, hạnh phúc không nằm ở việc tìm kiếm một người “”””môn đăng hộ đối”””” theo nghĩa vật chất, mà là tìm được một người thực sự yêu thương con gái ông, có nhân cách và đủ khả năng xây dựng một cuộc sống ấm no, hạnh phúc bằng chính đôi tay của mình, dù họ đến từ đâu.”””