“Bà cụ tay xách túi nylon, lò dò về xin ở nhờ nhà con trai: “Mẹ không còn gì cả…” con dâu sư-ng sỉ-a chẳng buồn mời cơm, nào ngờ 1 tháng sau bà cụ mang 3 tỷ về nhà thông báo…

Bà cụ Sáu – 76 tu;/ổi, quê tận miền Tây – lưng còng, tóc bạc, lọm khọm bước xuống chiếc xe khách bụi mờ, tay xách đúng một túi nylon đựng vài bộ quần áo cũ.
Mấy năm nay, bà sống một mình dưới quê, sau khi bán đất chia cho 3 người con, chỉ giữ lại mảnh ruộng nhỏ sống qua ngày.

Nhưng năm nay nước mặn xâm, ruộng chết, bà lên thành phố, đứng trước cửa nhà con trai, rụt rè nói:

– “Mẹ… không còn gì cả. Cho mẹ ở nhờ ít bữa, mẹ sẽ lo kiếm việc làm gì cũng được.”

Con dâu – Thảo – vừa mở cửa thấy mẹ chồng đã thở dài. Tối đó, cơm dọn đủ 4 người, không kêu bà ăn. Bà cụ lặng lẽ ăn chén cháo nguội, rồi trải chiếu ngủ ngoài hiên, không dám mở miệng.

Cả tháng trời, bà giặt quần áo, nấu ăn, đưa đón cháu.
Thảo vẫn lạnh lùng, có khi còn lườm nguýt:

– “Già rồi còn về đây làm gánh nặng.”

Nhưng đúng 1 tháng sau. Một người đàn ông trung niên mặc vest, đi xe hơi, đến gõ cửa.
Tự xưng là luật sư của bà cụ Sáu.

Ông nhẹ nhàng đặt lên bàn một cặp hồ sơ, kèm theo một vali tiền rồi dõng dạc tuyên bố… 👇👇”
“””…dõng dạc tuyên bố: “Tôi là luật sư đại diện cho một người thân của bà Trần Thị Sáu. Vừa qua, người này đã qua đời và để lại toàn bộ tài sản cho bà Sáu theo di chúc hợp pháp.”

Thảo và Con trai nhìn nhau đầy nghi hoặc. Gương mặt Thảo lộ rõ vẻ khinh khỉnh. “”Thân thích gì chứ? Bà già này làm gì có thân thích nào giàu có mà để lại tài sản?””, Thảo thầm nghĩ. Con trai cũng nhíu mày, không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Họ nhìn chiếc vali đặt cạnh cặp hồ sơ với ánh mắt dò xét.

Luật sư vẫn giữ vẻ bình tĩnh, mở cặp hồ sơ ra, lấy một vài tờ giấy đặt lên bàn. Ông liếc nhìn thái độ của Thảo và Con trai, rồi tiếp tục: “Theo di chúc được lập cách đây mười năm, người này không có người thân ruột thịt nào khác ngoài bà Sáu, do đó đã quyết định để lại

toàn bộ gia sản, bao gồm tiền mặt và một số tài sản khác, cho bà.”

Thảo bật cười khẩy một tiếng, nhưng lập tức im bặt khi luật sư nói tiếp, giọng nói vang rõ: “Tổng số tiền mặt bà Sáu được thừa kế là ba tỷ đồng.”

Cả Thảo và Con trai chết lặng. Ba tỷ đồng? Con số quá lớn lao khiến họ không thể tin vào tai mình. Mắt Thảo trợn tròn, nhìn chằm chằm vào chiếc vali da màu đen. Nụ cười khinh miệt trên môi cô tắt ngúm, thay vào đó là vẻ bàng hoàng tột độ. Con trai cũng đứng như trời trồng, không thốt nên lời. Họ nhìn người mẹ già vẫn đang ngồi lặng lẽ ở một góc phòng, không biểu lộ cảm xúc gì rõ rệt, như thể bà không hiểu luật sư vừa nói gì, hoặc đã quá quen với những điều phi lý.

Luật sư gật đầu, xác nhận sự thật: “Và số tiền ba tỷ đồng đó… đang nằm trong chiếc vali này.” Ông chỉ tay vào chiếc vali.”
“Cả hai nhìn chằm chằm vào chiếc vali như thể nó là một vật thể ngoài hành tinh vừa rơi xuống phòng khách tồi tàn của họ. Ba tỷ đồng? Con số ấy lởn vởn trong đầu họ, vừa khó tin, vừa đầy mê hoặc. Thảo vẫn đứng sững, đôi mắt mở to hết cỡ, đồng tử dường như dán chặt vào lớp da trên chiếc vali. Vẻ mặt khinh khỉnh thường trực nay đã biến mất hoàn toàn, thay vào đó là sự trống rỗng và sững sờ. Cô ta thầm nghĩ, bà già này? Bà già rách nát chỉ có một túi nylon đựng đồ đó á? Thừa kế ba tỷ đồng? Vô lý!

Con trai bà Sáu cũng không khá hơn, anh đứng cứng đơ, há hốc miệng, lắp bắp không thành lời. Mồ hôi lấm tấm trên trán. Cả đời anh làm lụng vất vả, chạy vạy ngược xuôi cũng chưa bao giờ dám mơ đến số tiền lớn như vậy. Giờ nó lại đang nằm trong một chiếc vali… dành cho mẹ anh? Người mẹ mà anh và vợ vừa mới đón về miễn cưỡng, thậm chí còn không cho bà một bữa cơm tử tế?

Khoảng không gian chùng xuống, chỉ còn tiếng điều hòa vù vù và tiếng tim đập thình thịch của hai vợ chồng. Luật sư kiên nhẫn chờ đợi, ánh mắt quét qua gương mặt của Thảo và Con trai, ghi nhận từng biểu cảm. Bà cụ Sáu vẫn ngồi yên lặng ở góc nhà, dường như thế giới bên ngoài không ảnh hưởng gì đến bà.

Dần dần, vẻ sững sờ trên mặt Thảo co lại, thay bằng một biểu cảm phức tạp hơn. Ánh mắt cô từ bàng hoàng chuyển sang dò xét, rồi nghi ngờ xen lẫn một chút gì đó tham lam lóe lên. Cô là người đầu tiên lấy lại được sự tỉnh táo sau cú sốc. Cô hít một hơi thật sâu, nuốt nước bọt, cố gắng lấy lại giọng nói bình thường nhưng vẫn không giấu được sự căng thẳng.

“”Khoan đã, luật sư,”” Thảo lên tiếng, giọng hơi run run. Cô bước lại gần bàn, ánh mắt vẫn dán vào chiếc vali. “”Ông… ông có chắc là không có sự nhầm lẫn nào ở đây không ạ?”” Ánh mắt nghi ngờ của Thảo chuyển từ chiếc vali sang gương mặt điềm tĩnh của vị luật sư. “”Ý tôi là… bà ấy…”” Thảo liếc nhìn về phía Bà cụ Sáu bằng ánh mắt vẫn còn pha lẫn chút khinh thường cũ, dù số tiền kia đã khiến sự khinh thường đó lung lay dữ dội. “”Bà ấy làm gì có thân thích giàu có nào? Cả đời chỉ ở quê, làm ruộng… Ruộng còn mất hết vì nước mặn rồi kia mà?”””
“Vị luật sư mỉm cười nhẹ, nụ cười điềm tĩnh nhưng chất chứa chút gì đó bí hiểm khiến Thảo hơi rùng mình. Ông từ tốn đặt cặp hồ sơ lên bàn, ngay bên cạnh chiếc vali đầy tiền.

“”Tôi hiểu sự ngạc nhiên của cô,”” ông nói, giọng vẫn nhỏ nhẹ nhưng đủ vang trong căn phòng im lặng. “”Thông tin này quả thật rất bất ngờ, ngay cả với chúng tôi ban đầu. Tuy nhiên, mọi thứ đều có bằng chứng cụ thể, và hoàn toàn hợp pháp.””

Ông mở cặp hồ sơ, lấy ra một xấp giấy tờ, cẩn thận đặt xuống bàn. “”Bà cụ Sáu có một người em gái ruột,”” Luật sư bắt đầu giải thích, mắt nhìn thẳng vào Thảo và Con trai, bỏ qua ánh mắt khó hiểu của họ. “”Bà ấy tên là Nguyễn Thị Bé. Cách đây gần 50 năm, bà Bé đã ra nước ngoài định cư cùng gia đình nhà chồng. Từ đó, liên lạc giữa hai chị em gần như bị cắt đứt hoàn toàn do nhiều biến động.””

Thảo và Con trai nhìn nhau, vẻ ngờ vực giảm đi một chút, thay vào đó là sự tò mò pha lẫn choáng váng. Họ chưa từng nghe Bà cụ Sáu nhắc đến người em gái nào ở nước ngoài. Bà ấy luôn kể về cuộc sống cơ cực một mình ở quê, về mảnh ruộng bị nước mặn tàn phá.

“”Bà Bé sống ở nước ngoài, lập nghiệp và có một cuộc sống rất thành công,”” Luật sư tiếp tục. “”Bà ấy không lập gia đình lần thứ hai sau khi chồng qua đời, cũng không có con cái. Cách đây vài tháng, bà Bé qua đời vì bạo bệnh. Trong di chúc được lập hợp pháp, bà ấy bày tỏ tâm nguyện muốn để lại toàn bộ tài sản của mình cho người thân duy nhất mà bà còn nhớ rõ: người chị gái ở Việt Nam, là Bà cụ Sáu.””

Luật sư dừng lại một chút, để thông tin này ngấm vào đầu hai vợ chồng. Ông chỉ vào xấp giấy tờ. “”Đây là bản sao di chúc đã được công chứng, có cả bản gốc bằng tiếng nước ngoài và bản dịch tiếng Việt. Đây là các giấy tờ chứng minh danh tính của bà Bé, giấy chứng tử, và các văn bản xác nhận tài sản cũng như việc chuyển nhượng quyền thừa kế.””

Con trai lắp bắp: “”Em gái… ở nước ngoài? Nhưng sao mẹ chưa bao giờ…?””

“”Có thể do khoảng cách địa lý, thời gian quá lâu, hoặc bà cụ không muốn nhắc lại chuyện cũ,”” Luật sư đáp. “”Việc của chúng tôi là tìm đúng người thừa kế theo di chúc. Sau quá trình xác minh kéo dài, chúng tôi đã tìm được Bà cụ Sáu thông qua các thông tin về quê quán và một số manh mối khác.””

Ông chỉ vào chiếc vali tiền. “”Đây là số tiền mặt được chuyển đổi từ một phần tài sản của bà Bé ở nước ngoài để tiện cho bà cụ sử dụng ngay. Ngoài ra, còn có các tài sản khác như bất động sản và các khoản đầu tư sẽ được xử lý sau theo nguyện vọng của Bà cụ Sáu.””

Thảo nhìn chằm chằm vào đống giấy tờ, rồi lại nhìn sang chiếc vali. Vẻ khinh khỉnh ban nãy đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là sự sửng sốt tột độ và một chút gì đó gọi là kinh hãi len lỏi trong ánh mắt. Ba tỷ… không phải là tiền trợ cấp hay nhầm lẫn. Đó là tài sản thừa kế thật sự. Từ một người em gái mà họ chưa bao giờ biết đến.

Trong khoảnh khắc đó, mọi hình ảnh về Bà cụ Sáu gầy gò, lầm lũi với chiếc túi nylon, ngồi co ro ở góc nhà, hay bữa cháo nguội lạnh, bỗng hiện lên rõ mồn một trong tâm trí Thảo và Con trai, tạo thành một sự tương phản đau điếng với số tiền khổng lồ trước mắt. Sự khinh miệt bỗng chốc hóa thành một gánh nặng đè lên lồng ngực.”
“””Có thể do khoảng cách địa lý, thời gian quá lâu, hoặc bà cụ không muốn nhắc lại chuyện cũ,”” Luật sư đáp. “”Việc của chúng tôi là tìm đúng người thừa kế theo di chúc. Sau quá trình xác minh kéo dài, chúng tôi đã tìm được Bà cụ Sáu thông qua các thông tin về quê quán và một số manh mối khác.””

Ông chỉ vào chiếc vali tiền. “”Đây là số tiền mặt được chuyển đổi từ một phần tài sản của bà Bé ở nước ngoài để tiện cho bà cụ sử dụng ngay. Ngoài ra, còn có các tài sản khác như bất động sản và các khoản đầu tư sẽ được xử lý sau theo nguyện vọng của Bà cụ Sáu.””

Thảo nhìn chằm chằm vào đống giấy tờ, rồi lại nhìn sang chiếc vali. Vẻ khinh khỉnh ban nãy đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là sự sửng sốt tột độ và một chút gì đó gọi là kinh hãi len lỏi trong ánh mắt. Ba tỷ… không phải là tiền trợ cấp hay nhầm lẫn. Đó là tài sản thừa kế thật sự. Từ một người em gái mà họ chưa bao giờ biết đến.

Trong khoảnh khắc đó, mọi hình ảnh về Bà cụ Sáu gầy gò, lầm lũi với chiếc túi nylon, ngồi co ro ở góc nhà, hay bữa cháo nguội lạnh, bỗng hiện lên rõ mồn một trong tâm trí Thảo và Con trai, tạo thành một sự tương phản đau điếng với số tiền khổng lồ trước mắt. Sự khinh miệt bỗng chốc hóa thành một gánh nặng đè lên lồng ngực. Con trai nuốt khan, cảm thấy cổ họng khô khốc.

“”Nhưng… nhưng sao mẹ lại sống khổ sở ở quê đến vậy? Ruộng chết vì nước mặn…”” Con trai lắp bắp hỏi, giọng lạc đi.

Luật sư thở dài nhẹ. “”Đó là điều chúng tôi cũng tìm hiểu. Có lẽ, bà cụ là người kiệm lời, không muốn làm phiền con cái. Hoặc có những lý do sâu xa hơn về mối quan hệ giữa hai chị em sau gần nửa thế kỷ xa cách. Chúng tôi chỉ được ủy quyền để thực hiện di chúc và tìm người thừa kế.”” Ông dừng lại, ánh mắt lướt qua gương mặt biến sắc của hai vợ chồng. “”Bà cụ Sáu hiện đang ở đâu? Chúng tôi cần gặp bà để hoàn tất thủ tục và bàn giao tài sản.””

Thảo và Con trai lại nhìn nhau, ánh mắt đầy bối rối và hoảng loạn. Họ chưa bao giờ ngờ rằng người mẹ chồng/mẹ đẻ mà họ coi thường, thậm chí hắt hủi, lại mang trong mình một bí mật quá khứ lớn đến thế, một bí mật trị giá hàng tỷ đồng. Vẻ mặt kênh kiệu của Thảo sụp đổ hoàn toàn, thay vào đó là sự lo lắng tột độ. Bà cụ Sáu đang ngủ ngoài hiên… liệu bà có nghe thấy gì không? Và quan trọng hơn, khi biết sự thật này, bà sẽ phản ứng thế nào?”
“””Bà cụ Sáu hiện đang ở đâu? Chúng tôi cần gặp bà để hoàn tất thủ tục và bàn giao tài sản.”” Luật sư nói, ánh mắt quét một lượt khắp gian phòng.

Thảo và Con trai vẫn đang nhìn nhau, nỗi hoảng loạn lẫn sự hối hận hiện rõ. Nhưng ngay khi lời của Luật sư vừa dứt, một luồng suy nghĩ nhanh như chớp chạy qua đầu Thảo. Tiền! Ba tỷ! Cô ta không thể để vụt mất cơ hội này. Thái độ khinh khỉnh, lạnh lùng lập tức tan biến. Một nụ cười tươi rói đột ngột nở trên môi Thảo, nhanh đến mức chính cô ta cũng ngạc nhiên với sự giả tạo của mình.

“”Ôi chao! Mẹ ơi, sao mẹ lại ngồi đây!”” Thảo kêu lên một tiếng kinh ngạc giả tạo, giọng nói bỗng ngọt xớt, khác hẳn thái độ thường ngày. Cô ta quay phắt người lại, đi nhanh về phía hiên nhà nơi Bà cụ Sáu đang ngồi co ro, lưng dựa vào tường.

Bà cụ Sáu mở mắt nhìn, ngạc nhiên đến sững sờ trước thái độ bất ngờ của con dâu. Thảo nhanh nhẹn ngồi xuống bên cạnh bà, đưa tay đỡ lấy cánh tay gầy guộc của bà.

“”Mẹ ơi, sao mẹ lại ngủ ở ngoài này? Trời tối rồi, sương xuống lạnh lắm đấy mẹ ạ!”” Thảo nói, giọng đầy vẻ quan tâm, vừa nói vừa nhẹ nhàng phủi bụi trên áo bà. “”Mẹ vào nhà đi mẹ ơi, sao lại ngồi thế này chứ. Để con đỡ mẹ dậy nhé.””

Bà cụ Sáu vẫn chưa hết ngạc nhiên, lắp bắp: “”À… mẹ… mẹ ngồi đây chút thôi con…””

“”Ngồi gì ngoài này mẹ. Mau vào nhà đi ạ.”” Thảo sốt sắng đỡ Bà cụ Sáu đứng dậy, vẻ mặt niềm nở chưa từng có. Cô ta nhìn sang Con trai và Luật sư, nở một nụ cười hơi gượng gạo. “”Mẹ em hay thế đấy ạ, cứ thích ngồi hóng gió ngoài này. Khổ thân mẹ.””

Con trai đứng chết trân tại chỗ, chứng kiến màn “”quay xe”” 180 độ của vợ. Anh ta cảm thấy vừa xấu hổ, vừa kinh ngạc trước khả năng diễn xuất của Thảo. Luật sư chỉ khẽ nhướng mày, ánh mắt sắc sảo quan sát toàn bộ cảnh tượng, không nói gì.

Thảo lúc này đã hoàn toàn lấy lại vẻ “”bình tĩnh””, dịu dàng dìu Bà cụ Sáu đi về phía cửa ra vào. “”Mẹ ơi, vào nhà với con nhé. Con pha nước ấm cho mẹ rửa mặt rồi mình nói chuyện mẹ nhé.”” Giọng điệu ngọt ngào, nhẹ nhàng đến khó tin.”
“Thảo dịu dàng dìu Bà cụ Sáu qua ngưỡng cửa, bước vào trong nhà. Bà cụ Sáu vẫn còn ngỡ ngàng, từng bước chân rụt rè. Con trai đứng bất động phía sau, ánh mắt dõi theo bóng lưng gầy gò của mẹ. Vẻ chết trân ban nãy dần thay bằng một sự ngượng nghịu đến khó coi.

Anh ta nhìn mẹ, rồi nhìn sang người vợ đang diễn kịch một cách hoàn hảo. Cổ họng anh ta như nghẹn lại. Suốt cả tháng trời mẹ về ở nhờ, anh ta đã làm gì? Anh ta đã thấy mẹ ăn chén cháo nguội, đã biết mẹ ngủ ngoài hiên lạnh lẽo. Anh ta đã nghe những lời nói cay nghiệt của Thảo dành cho mẹ. Nhưng anh ta đã chọn cách im lặng, né tránh, để mặc mẹ mình chịu đựng.

Giờ đây, trước mặt mẹ, trước mặt cả vị Luật sư xa lạ đang chứng kiến tất cả, anh ta cảm thấy xấu hổ hơn bao giờ hết. Không chỉ xấu hổ vì sự giả tạo trơ trẽn của vợ, mà còn xấu hổ vì sự hèn nhát, vô tâm của chính mình.

Anh ta khẽ nhúc nhích môi, như muốn gọi mẹ, muốn nói một lời xin lỗi, hay một lời giải thích vụng về nào đó. Nhưng rồi lại thôi. Những lời đó mắc kẹt lại trong cổ họng, nặng trĩu như đá. Anh ta không đủ can đảm để đối diện với ánh mắt của mẹ lúc này, dù ánh mắt ấy chỉ đầy sự ngạc nhiên và có chút bối rối, chứ không hề trách móc.

Thảo đã đưa Bà cụ Sáu vào sâu hơn bên trong phòng khách, tiếng nói ngọt ngào của cô ta vẫn vọng lại. Con trai vẫn đứng đó, sững sờ, chìm đắm trong sự hối hận và bất lực của chính mình, nhìn theo bóng mẹ khuất dần. Luật sư chỉ đứng im lặng, ánh mắt sắc lẻm không bỏ sót một chi tiết nào trên gương mặt và cử chỉ của người con trai.”
“Bà cụ Sáu bước đi chầm chậm theo sự dẫn dắt của Thảo. Căn nhà rộng rãi, bày biện sang trọng khác hẳn cái chái nhà xiêu vẹo ở quê bà. Thảo nói những lời ngọt ngào, hỏi han bà có mệt không, có khát nước không. Giọng điệu dịu dàng đến mức khiến người ngoài nghe vào sẽ nghĩ cô ta là một người con dâu hiếu thảo nhất trần đời.

Nhưng Bà cụ Sáu, với đôi mắt đã nhìn thấu bao thăng trầm của cuộc đời, không biểu lộ chút kinh ngạc hay xúc động nào trước sự thay đổi chóng mặt này. Gương mặt khắc khổ của bà vẫn giữ vẻ tĩnh lặng. Bà chỉ lặng lẽ quan sát Thảo đang đóng kịch, quan sát đứa con trai đang đứng chết trân ở cửa, nhìn vẻ mặt hổ thẹn, ngượng nghịu của nó.

Ánh mắt bà dừng lại thật lâu trên khuôn mặt con trai. Đứa con mà bà đã dành cả đời tần tảo nuôi nấng. Đứa con mà suốt một tháng qua đã làm ngơ trước sự khinh miệt của vợ nó dành cho mẹ. Không có sự trách móc hay giận dữ trong mắt bà. Chỉ có một nỗi buồn sâu lắng, hòa lẫn với sự từng trải, như thể bà đã quá quen với những mặt trái của cuộc đời này. Bà hiểu sự yếu hèn của con trai, hiểu sự giả tạo của con dâu. Bà không cần họ diễn vở kịch này vì bà.

Thảo đưa bà đến ngồi xuống chiếc sofa mềm mại. Luật sư bước vào theo sau, ánh mắt anh ta vẫn đầy vẻ thăm dò. Con trai cuối cùng cũng lúng túng bước vào, cố gắng nở một nụ cười méo mó nhưng thất bại.

“”Mẹ ngồi đây nghỉ nhé. Con đi lấy nước cho mẹ,”” Thảo nói, giọng vẫn đầy vẻ quan tâm giả tạo. Cô ta liếc nhanh về phía con trai, như ra hiệu cho anh ta làm gì đó.

Con trai lúng túng nhìn mẹ, rồi nhìn vợ. Anh ta vẫn chưa biết nên đối diện với tình huống này thế nào.

Bà cụ Sáu không đáp lời Thảo, cũng không nhìn con trai. Bà chỉ khẽ gật đầu, rồi đưa mắt nhìn quanh căn nhà xa lạ. Đôi mắt bà như đang nhìn xuyên qua lớp hào nhoáng bên ngoài, tìm kiếm điều gì đó đã mất mát.”
“Thảo nhanh chóng quay lại với một ly nước lọc đặt lên bàn trước mặt Bà cụ Sáu. Nụ cười vẫn giữ nguyên trên môi cô ta, ngọt ngào và giả tạo.

“”Mẹ uống nước đi cho đỡ khát ạ. Chắc đi đường xa mẹ mệt lắm.””

Bà cụ Sáu khẽ cầm ly nước lên, nhấp một ngụm nhỏ. Bà vẫn im lặng, ánh mắt dõi theo đứa cháu nhỏ từ trong phòng chạy ra, nhìn thấy bà cụ lạ mặt thì rụt rè nép sau lưng bố.

“”Cháu ra chào bà đi con,”” Thảo nhẹ nhàng nói với đứa trẻ, giọng ra vẻ trìu mến.

Đứa cháu ngập ngừng, ngước nhìn bố rồi lại nhìn người bà xa lạ. Con trai khẽ đẩy nhẹ con về phía trước.

“”Chào bà đi con.””

Đứa trẻ lí nhí “”Con chào bà.””

Bà cụ Sáu khẽ gật đầu đáp lại đứa cháu. Khuôn mặt bà vẫn điềm tĩnh như không có gì xảy ra. Thảo nhìn cảnh đó, trong lòng có chút khó chịu nhưng vẫn cố giữ nụ cười.

“”Giờ trưa rồi, con đã chuẩn bị cơm nước xong hết rồi ạ. Mời mẹ vào dùng cơm.””

Cô ta đứng dậy, làm bộ đỡ Bà cụ Sáu. Bàn ăn đã được bày biện thịnh soạn, đầy những món ngon mà có lẽ cả đời Bà cụ Sáu chưa từng thấy qua. Thảo liên tục gắp thức ăn vào bát bà, giới thiệu từng món một.

“”Mẹ ăn đi ạ, món này là con nấu đó, mẹ xem có hợp khẩu vị không.””

Bà cụ Sáu chỉ ăn vài miếng nhỏ, thái độ vẫn điềm đạm, không khen chê gì. Điều này khiến Thảo có chút mất tự nhiên. Cô ta đã kỳ vọng bà sẽ cảm động, sẽ nói lời cảm ơn, hoặc ít nhất là tỏ ra ngạc nhiên trước bữa ăn thịnh soạn này. Nhưng không, đôi mắt bà vẫn phẳng lặng như mặt nước.

Sau bữa ăn, Thảo đưa Bà cụ Sáu đi xem phòng ngủ. Cô ta mở cánh cửa căn phòng rộng rãi nhất, đẹp đẽ nhất trong nhà.

“”Đây là phòng của mẹ ạ. Con đã chuẩn bị hết chăn đệm mới, điều hòa, tivi… Mẹ xem có vừa ý không?””

Bà cụ Sáu bước vào phòng, nhìn quanh một lượt. Căn phòng này đối lập hoàn toàn với cái chái nhà dột nát ở quê hay cái góc hiên bà từng ngủ nhờ. Nhưng bà vẫn không nói gì, chỉ khẽ gật đầu.

“”Nếu có gì không thoải mái, mẹ cứ nói với con nhé,”” Thảo tiếp tục màn kịch. “”Với lại, con thấy sức khỏe mẹ có vẻ không tốt lắm, mai con đưa mẹ đi bệnh viện kiểm tra sức khỏe tổng quát nhé. Tiện thể con đưa mẹ đi mua sắm vài bộ quần áo mới, ở quê chắc mẹ chưa có dịp mua sắm nhiều.””

Thảo nói một tràng, giọng đầy vẻ quan tâm. Cô ta cố gắng nhét vào đầu Bà cụ Sáu hình ảnh về một người con dâu chu đáo, hết lòng vì mẹ chồng. Con trai đứng bên cạnh, nhìn vợ diễn kịch, rồi lại nhìn mẹ, vẻ mặt vẫn lúng túng, không dám đối diện trực tiếp với ánh mắt bà. Luật sư vẫn giữ vẻ mặt lạnh lùng, im lặng quan sát mọi việc diễn ra trước mắt. Anh ta dường như đã quá quen với những màn kịch tương tự trong sự nghiệp của mình.

Bà cụ Sáu ngồi xuống mép giường, nhìn ra cửa sổ. Bà khẽ thở dài, một tiếng thở dài rất nhẹ, nhưng chứa đựng cả một đời người. Mọi nỗ lực ‘chuộc lỗi’ của Thảo, mọi lời nói ngọt ngào, mọi sự bày biện hào nhoáng dường như không chạm được tới trái tim bà. Bà đã thấy quá rõ sự giả tạo đằng sau tất cả. Bà hiểu vì sao Thảo lại đột ngột thay đổi thái độ, và điều đó càng khiến bà cảm thấy buồn hơn là vui.”
“Bà cụ Sáu ngồi xuống mép giường, nhìn ra cửa sổ. Bà khẽ thở dài, một tiếng thở dài rất nhẹ, nhưng chứa đựng cả một đời người. Mọi nỗ lực ‘chuộc lỗi’ của Thảo, mọi lời nói ngọt ngào, mọi sự bày biện hào nhoáng dường như không chạm được tới trái tim bà. Bà đã thấy quá rõ sự giả tạo đằng sau tất cả. Bà hiểu vì sao Thảo lại đột ngột thay đổi thái độ, và điều đó càng khiến bà cảm thấy buồn hơn là vui.

“”Mẹ thấy phòng này thế nào ạ?”” Thảo cố gắng hỏi, giọng vẫn đầy vẻ quan tâm giả tạo. “”Nếu cần gì mẹ cứ nói nhé. Giờ mẹ nghỉ ngơi một lát đi, con pha cho mẹ ly trà thảo mộc cho dễ chịu.””

Bà cụ Sáu chỉ khẽ lắc đầu. “”Không cần đâu con. Tôi không khát.””

Thảo hơi khựng lại, nhưng nụ cười nhanh chóng trở lại. “”À… vậy mẹ cứ nghỉ ngơi nhé. Con xuống dưới nhà.””

Cô ta đứng dậy, nhìn Bà cụ Sáu một lượt, ánh mắt dò xét. Bà cụ Sáu vẫn ngồi yên, nhìn ra cửa sổ, như thể không hề nghe thấy lời Thảo nói. Thái độ dửng dưng này khiến Thảo bực mình. Cô ta đã bỏ công bày vẽ đủ thứ, từ bữa cơm thịnh soạn đến căn phòng sang trọng, nói những lời lẽ ngọt ngào, mà bà lão này vẫn không hề tỏ ra chút cảm kích hay vui mừng nào.

“”Bà ấy giả bộ à?”” Thảo thầm nghĩ, ánh mắt sắc lại. “”Hay là bà ấy quá quê mùa đến nỗi không biết sung sướng là gì?””

Con trai Bà cụ Sáu vẫn đứng nép sau Thảo, không dám nhìn thẳng vào mẹ. Anh ta cảm thấy lúng túng tột độ trước thái độ của cả mẹ lẫn vợ. Luật sư vẫn đứng khoanh tay, vẻ mặt không biểu cảm, chỉ lẳng lặng quan sát như một khán giả đang theo dõi một màn kịch vụng về.

Thảo hít một hơi sâu, cố gắng giữ bình tĩnh. “”Vậy mẹ cứ nghỉ ngơi đi nhé. Có gì mẹ gọi con.”” Cô ta nói rồi quay lưng đi ra, con trai lững thững theo sau.

Khi cánh cửa phòng đóng lại, Bà cụ Sáu vẫn ngồi đó, nhìn ra ngoài cửa sổ. Đôi mắt bà không còn vẻ buồn bã, mà thay vào đó là sự tĩnh lặng đến lạ thường. Bà không quan tâm đến căn phòng sang trọng hay những lời đường mật vừa nghe. Điều duy nhất bà cảm nhận được là sự cô đơn ngay giữa nơi xa hoa này, và sự thật trần trụi đằng sau sự thay đổi chóng vánh của cô con dâu. Bà hiểu, sự giàu sang bất ngờ này không làm thay đổi bản chất con người, chỉ khiến những gì vốn có bên trong được bộc lộ rõ ràng hơn mà thôi. Bà chỉ nhẹ nhàng thở ra, tiếng thở dài lần này còn khẽ hơn lần trước, như một lời chấp nhận lặng lẽ.”
“Luật sư gật đầu, nhìn lướt qua Bà cụ Sáu đang ngồi tĩnh lặng. Ông quay sang Thảo và người con trai.

“”Tôi đã hoàn tất việc bàn giao toàn bộ hồ sơ di chúc và tài sản thừa kế theo đúng di nguyện của cụ.”” Luật sư nói, giọng dứt khoát. “”Số tiền ba tỷ đồng đã được xác nhận. Đây là các giấy tờ liên quan đến quyền sở hữu, các thủ tục cần thiết để chuyển đổi, và các hướng dẫn về thuế, phí nếu có.””

Ông đặt chồng hồ sơ lên bàn cùng với chiếc vali. Tiếng “”cạch”” nhẹ khi chiếc vali chạm mặt bàn gỗ như một lời khẳng định về sức nặng của nó, không chỉ về vật chất mà còn về những gì nó mang lại.

Thảo và người con trai không rời mắt khỏi chiếc vali và chồng giấy tờ. Ánh mắt họ sáng lên một cách tham lam không thể che giấu. Mọi vẻ quan tâm giả tạo dành cho Bà cụ Sáu bỗng chốc tan biến, thay vào đó là sự tập trung tột độ vào “”núi tiền”” đang nằm trước mặt.

“”Vâng… vâng, cảm ơn luật sư.”” Thảo lắp bắp, tay hơi run run đưa ra chạm nhẹ vào mép chiếc vali. Cô ta nuốt nước bọt, tim đập nhanh hơn bao giờ hết.

“”Mọi thứ đã rõ ràng rồi.”” Luật sư tiếp tục, không biểu lộ cảm xúc. “”Theo di chúc, cụ Sáu là người thừa kế duy nhất và hợp pháp của toàn bộ tài sản này. Nếu có bất kỳ vấn đề pháp lý nào phát sinh sau này, gia đình có thể liên hệ với văn phòng của tôi.””

Ông thu dọn vài thứ lặt vặt, chuẩn bị rời đi.

“”Vậy… vậy mẹ cứ giữ số tiền này ạ?”” Người con trai cuối cùng cũng lên tiếng, giọng hơi run run vì hồi hộp và tham lam. Anh ta nhìn Bà cụ Sáu rồi lại nhìn chiếc vali, lòng đầy sự tính toán.

Luật sư nhìn thẳng vào người con trai, ánh mắt sắc lạnh. “”Đúng vậy. Theo pháp luật, đây là tài sản thuộc về cụ Sáu. Việc cụ Sáu sử dụng hay định đoạt nó như thế nào là quyền của cụ. Không ai có quyền can thiệp, trừ khi có ủy quyền hợp pháp từ cụ.””

Câu nói này như một gáo nước lạnh dội vào sự hăm hở của Thảo và chồng. Họ thoáng nhìn nhau, vẻ mặt hơi sượng lại, nhưng ánh mắt vẫn dán chặt vào chiếc vali.

Luật sư đứng dậy. “”Nhiệm vụ của tôi đã hoàn thành. Chào cụ, chào anh chị.””

Ông cúi chào Bà cụ Sáu một cái chào trang trọng, khác hẳn thái độ dửng dưng khi nói chuyện với Thảo và con trai bà. Bà cụ Sáu khẽ gật đầu, đôi mắt vẫn nhìn ra ngoài cửa sổ, như thể mọi chuyện vừa diễn ra không liên quan gì đến bà.

Luật sư xách chiếc cặp rỗng, bước ra cửa. Thảo và chồng vẫn đứng chôn chân tại chỗ, mắt không rời chiếc vali, chỉ lơ đễnh nói theo: “”Vâng, chào luật sư ạ…””

Khi cánh cửa đóng lại, một sự im lặng nặng nề bao trùm căn phòng. Chỉ còn lại tiếng thở dồn dập của Thảo và chồng, cùng sự tĩnh lặng tuyệt đối từ phía Bà cụ Sáu.

Họ đứng đó, nhìn chằm chằm vào chiếc vali chứa ba tỷ đồng và chồng hồ sơ. “”Núi tiền”” ấy như một vật thể ma thuật, hút hết mọi sự chú ý và cảm xúc của họ. Vẻ mặt Thảo bỗng chốc trở nên phức tạp: vừa hưng phấn tột độ, vừa có chút lo lắng, và ẩn chứa sự tính toán nhanh như chớp. Người con trai thì há hốc miệng, ánh mắt chỉ còn thấy những tờ tiền.

Bà cụ Sáu vẫn ngồi yên vị ở mép giường, lặng lẽ nhìn ra ngoài. Bà biết, màn kịch vừa rồi chỉ là mở đầu. Trận chiến thật sự, cuộc đối mặt với bản chất thật của con người, chỉ vừa mới bắt đầu. Bà nhẹ nhàng thở hắt ra, tiếng thở dài lần này mang theo chút mệt mỏi, nhưng không có vẻ gì là ngạc nhiên hay sốc. Bà đã lường trước tất cả.”
“Cánh cửa vừa khép lại, không khí căng thẳng lúc nãy bỗng chốc vỡ tan, nhường chỗ cho một sự hưng phấn đến tột độ. Thảo và chồng lao đến chiếc bàn, nơi chiếc vali và chồng hồ sơ vẫn còn nằm đó như một báu vật. Ánh mắt họ dán chặt vào chiếc vali, sáng lên vẻ tham lam không thể che giấu. Thảo không kìm được, bàn tay run run chạm vào mặt vali, như muốn xác nhận sự tồn tại của nó.

“”Ba tỷ… ba tỷ đồng!”” Thảo thì thầm, giọng run lên vì phấn khích. “”Anh… anh thấy chưa? Ba tỷ!””

Người con trai gật đầu lia lịa, miệng há hốc. Anh ta chỉ lặp lại một cách vô thức, như đang mơ: “”Ba tỷ… thật sự là ba tỷ…””

Họ nhìn nhau, nụ cười khoái trá dần nở trên môi. Vẻ mặt sượng sùng khi nãy đã biến mất hoàn toàn. Trước mặt họ lúc này chỉ còn là viễn cảnh về một cuộc sống xa hoa, sung túc. Họ dường như quên bẵng đi sự hiện diện của Bà cụ Sáu đang ngồi lặng lẽ ở mép giường, đôi mắt vẫn nhìn ra ngoài cửa sổ.

Thảo nhanh chóng mở chiếc vali, những cọc tiền mới tinh hiện ra. Mùi tiền xộc vào mũi khiến họ càng thêm kích động. Cô ta không thèm đếm, chỉ vuốt ve những cọc tiền như thể chúng là sinh mạng của mình.

“”Trời ơi… nhiều quá… nhiều quá!”” Thảo nói, giọng ngày càng cao. “”Với số tiền này… chúng ta có thể làm được bao nhiêu thứ! Bao nhiêu thứ!””

Người con trai cuối cùng cũng lấy lại được giọng. “”Đúng vậy! Em nghĩ xem… chúng ta nên làm gì đầu tiên?””

“”Đầu tiên á?”” Thảo nhanh nhảu, ánh mắt lướt qua những cọc tiền với tốc độ chóng mặt. “”Đương nhiên là mua nhà mới! Cái nhà này chật chội quá rồi. Phải mua một căn chung cư cao cấp, hoặc một căn nhà mặt đất rộng rãi hơn ở khu trung tâm ấy! Để con cái sau này còn có chỗ học hành tử tế!””

“”Tuyệt vời! Anh cũng nghĩ vậy.”” Người con trai hưởng ứng ngay lập tức. “”Rồi… rồi xe nữa! Cái xe cũ của anh tã quá rồi. Mua một chiếc sedan hạng sang đi, cho bõ công bao năm vất vả.””

“”Đúng rồi! Xe xịn, nhà đẹp!”” Thảo cười lớn, tiếng cười khô khốc nhưng đầy thỏa mãn. “”Còn thừa bao nhiêu… chúng ta sẽ tính tiếp. Đầu tư vào đâu đó sinh lời nhanh ấy. Mở một cửa hàng, hoặc mua đất đợi lên giá…””

“”Hay là… hay là đi du lịch một chuyến nhỉ?”” Người con trai đề nghị. “”Đi nước ngoài ấy! Từ trước đến giờ có bao giờ mình được đi đâu xa đâu.””

“”Ồ, ý hay đấy!”” Thảo gật gù. “”Nhưng phải tính toán đã. Ưu tiên vẫn là những thứ cố định trước. Nhà, xe… Rồi tiền để dành đầu tư nữa. Du lịch thì sau cũng được. Quan trọng là phải có của ăn của để, phải làm giàu nhanh chóng!””

Họ cứ thế bàn bạc sôi nổi, ánh mắt long lanh hình những tờ tiền. Những từ ngữ như “”giàu sang””, “”tương lai tươi sáng””, “”thoải mái chi tiêu”” liên tục được họ nhắc đi nhắc lại. Họ quên mất rằng người vừa mang đến cho họ cơ hội đổi đời này vẫn đang ngồi đó, lặng lẽ như cái bóng. Họ nói về những kế hoạch xa hoa mà không hề đoái hoài đến cảm xúc hay sự tồn tại của Bà cụ Sáu.

Trong tâm trí họ lúc này, ba tỷ đồng là của chung, là cơ hội để cả hai vợ chồng “”phất”” lên. Họ đã tự động gán quyền sở hữu số tiền khổng lồ ấy cho bản thân, bỏ qua hoàn toàn lời luật sư nói rằng người thừa kế hợp pháp là Bà cụ Sáu.

Bà cụ Sáu vẫn ngồi yên vị, đôi mắt nhìn ra ngoài ô cửa sổ. Ánh nắng chiều hắt vào căn phòng, chiếu lên gương mặt bà, không biểu lộ cảm xúc gì đặc biệt. Nhưng sâu thẳm trong đôi mắt ấy, là sự quan sát tĩnh lặng, là nỗi đau thầm kín khi chứng kiến sự thay đổi chóng mặt của con người trước đồng tiền. Tiếng cười nói hưng phấn của Thảo và người con trai vang vọng trong căn phòng, càng làm nổi bật sự cô độc và im lặng của bà. Bà không nói một lời, chỉ khẽ nhắm mắt lại, như đang ghi nhớ từng lời họ nói, từng biểu cảm trên khuôn mặt họ. Màn kịch đổi trắng thay đen của lòng người, bà đã thấy rõ.”
“Tiếng cười nói hưng phấn của Thảo và người con trai vang vọng trong căn phòng, càng làm nổi bật sự cô độc và im lặng của bà. Bà không nói một lời, chỉ khẽ nhắm mắt lại, như đang ghi nhớ từng lời họ nói, từng biểu cảm trên khuôn mặt họ. Màn kịch đổi trắng thay đen của lòng người, bà đã thấy rõ. Bà cụ Sáu mở mắt, ánh nhìn vẫn hướng ra ngoài cửa sổ, nhưng tâm trí bà không còn ở đó nữa. Bà nghe rõ từng từ họ nói, những kế hoạch chi tiêu, những ước mơ xa hoa được xây dựng trên số tiền mà bà – người mẹ già yếu, người vừa bị họ đối xử bạc bẽo – lẽ ra là người thừa kế.

“”Chúng ta phải mua nhà ở khu nào có trường quốc tế ấy anh ạ,”” Thảo nói, giọng đầy tính toán. “”Để con mình được học hành tử tế từ bé. Đừng để nó thua kém con nhà người ta.””

“”Phải rồi, phải rồi,”” người con trai gật gù lia lịa. “”Rồi phải thuê người giúp việc nữa. Em vất vả quá rồi, từ nay không phải động tay động chân vào việc gì nữa.””

“”Đương nhiên rồi!”” Thảo cười khoái trá. “”Rồi còn phải sắm sửa đồ đạc trong nhà nữa chứ. Sofa nhập khẩu, tivi màn hình cong lớn nhất, tủ lạnh side-by-side… Phải biến cái tổ ấm này thành một nơi đáng sống, xứng đáng với số tiền chúng ta có!””

“”Tiền nhiều thế này, lo gì không đủ,”” người con trai nói, tay vỗ vỗ vào vali tiền. “”À, còn tiền đưa về quê cho ông bà ngoại nữa chứ. Dù gì cũng phải cho ông bà biết con cái làm ăn phát đạt.””

Thảo bỗng khựng lại một nhịp, sau đó tặc lưỡi. “”Thôi cái vụ đấy tính sau đi anh. Tiền này mình làm ra mà. Lo cho gia đình nhỏ mình trước đã. Hơn nữa…”” Cô ta liếc nhìn về phía Bà cụ Sáu, ánh mắt chợt lóe lên vẻ khó chịu. “”Hơn nữa, ai biết có chuyện gì xảy ra không. Cứ cầm chắc trong tay đã.””

Người con trai hiểu ý vợ, gật gù đồng tình. Họ lại quay trở lại với những kế hoạch tương lai đầy màu hồng, nói về những món đồ hiệu, những chuyến nghỉ dưỡng sang chảnh mà họ sẽ tận hưởng. Họ nói về sự “”đổi đời””, về việc cuối cùng cũng thoát khỏi cảnh sống chật vật, túng thiếu.

Bà cụ Sáu vẫn lắng nghe. Trái tim bà thắt lại. Không phải vì bà tiếc nuối số tiền ấy, mà vì bà đau lòng khi chứng kiến sự thay đổi đến đáng sợ của con trai và con dâu. Sự háo hức, sự tính toán, và đặc biệt là sự lạnh lùng khi nhắc đến “”ai biết có chuyện gì xảy ra không”” kèm theo cái liếc nhìn về phía bà, khiến bà nhận ra một sự thật cay đắng. Họ không hề coi bà là mẹ, là người thân cần được yêu thương, chăm sóc. Họ chỉ thấy một gánh nặng, một người già vô dụng mà họ miễn cưỡng phải chứa chấp. Và giờ đây, trước số tiền khổng lồ, bà trong mắt họ có lẽ chỉ là một trở ngại tiềm ẩn, một người có thể “”gây chuyện””.

Nỗi đau hằn sâu trong đôi mắt bà cụ. Những ngày tháng cơ cực ở quê, cánh đồng chết vì nước mặn, chén cháo nguội, giấc ngủ ngoài hiên… tất cả hiện lên như thước phim tua chậm. Bà đã sống cả đời vì con, vì cháu, chịu đựng mọi khó khăn chỉ mong con cái được đủ đầy. Nhưng giờ đây, nhìn vào sự tham lam trần trụi và sự vô tâm tột độ này, bà hiểu ra một điều quan trọng. Tiền bạc có thể làm thay đổi con người, làm mờ mắt họ, khiến họ quên đi tình thân, đạo hiếu. Và rằng, tình yêu thương một chiều, sự hy sinh vô điều kiện, nếu đặt sai chỗ, chỉ mang lại sự tổn thương cho chính mình.

Đôi tay nhăn nheo của Bà cụ Sáu khẽ nắm chặt. Một tia sáng khác lạ chợt lóe lên trong ánh mắt bà. Nó không còn là sự cam chịu hay đau khổ, mà là một sự kiên định, một quyết tâm vừa được hình thành. Bà đã lắng nghe đủ. Bà đã nhìn thấy rõ. Từ khoảnh khắc này, mọi chuyện sẽ khác.

Trong lòng Bà cụ Sáu, một quyết định thầm lặng đã được đưa ra. Quyết định ấy nặng trĩu, nhưng cũng mang theo một sự giải thoát kỳ lạ. Bà vẫn ngồi đó, im lặng như cái bóng, nhưng bên trong, một chương mới đã bắt đầu. Chương này, bà sẽ tự viết lấy.”
“Một lúc sau, Bà cụ Sáu khẽ hắng giọng. Âm thanh nhỏ nhẹ, nhưng trong không khí náo nhiệt của hai người đối diện, nó lập tức cắt ngang dòng chảy hưng phấn. Thảo và người con trai đang mải mê với đống tiền và cặp hồ sơ, chợt khựng lại, quay sang nhìn bà. Bà cụ Sáu vẫn ngồi trên chiếc ghế cũ kỹ, nhưng ánh mắt bà giờ đây không còn vẻ cam chịu hay đau khổ. Nó phẳng lặng, xen lẫn một chút gì đó rất xa lạ.

“”Hai đứa lại đây mẹ nói chuyện một lát,”” Bà cụ Sáu lên tiếng, giọng bà vẫn nhẹ nhàng, không hề lớn tiếng, nhưng lại mang một sự kiên định đến kỳ lạ.

Người con trai và Thảo nhìn nhau đầy khó hiểu. Chuyện gì nữa đây? Chẳng lẽ bà muốn chia chác? Thảo nhíu mày, lộ rõ vẻ khó chịu. Cô ta không muốn bất kỳ ai làm phiền vào giờ phút “”đổi đời”” này. Người con trai lưỡng lự một lát rồi cũng đứng dậy, miễn cưỡng bước về phía mẹ. Thảo tặc lưỡi, đặt vali tiền và cặp hồ sơ xuống bàn, chậm rãi theo sau, mặt vẫn sưng sỉa.

Họ đứng cách bà cụ một khoảng, chờ đợi. Bà cụ Sáu nhìn hai người con, ánh mắt dừng lại trên gương mặt Thảo, rồi chuyển sang gương mặt con trai bà – gương mặt đã từng rất thân thuộc, giờ đây lại như xa lạ bởi sự tính toán và tham lam.

“”Mẹ không nói về tiền bạc,”” Bà cụ Sáu bắt đầu, như đọc được suy nghĩ của họ. Câu nói này khiến Thảo và người con trai hơi giật mình, vẻ chờ đợi sự chia chác vừa tắt ngấm, thay vào đó là sự khó hiểu và có phần thất vọng.

Bà cụ Sáu tiếp lời, giọng bà hơi trầm xuống, nhưng vẫn giữ sự bình tĩnh đến đáng sợ. “”Mẹ muốn nói về tình cảm gia đình. Về cách đối xử với nhau.””

Thảo nhếch mép, khoanh tay trước ngực, thái độ rõ ràng là không kiên nhẫn. “”Có gì mà nói nữa hả mẹ? Tiền bạc rõ ràng rành mạch rồi mà. Giờ mẹ muốn gì nữa?”” Cô ta nghĩ bà cụ đang vòng vo.

Người con trai cũng tỏ vẻ mệt mỏi. “”Vâng, mẹ nói đi. Tụi con đang bận một số việc.””

Bà cụ Sáu hít một hơi sâu. “”Các con có biết, mẹ về đây với cái gì không?””

Thảo và người con trai lại nhìn nhau. Câu hỏi này quá đơn giản, thậm chí là ngớ ngẩn. “”Thì… thì có cái túi nylon thôi chứ gì,”” người con trai lắp bắp.

“”Đúng vậy,”” Bà cụ Sáu gật đầu. “”Chỉ một cái túi nylon. Cả đời mẹ, tài sản lớn nhất là các con. Là thằng Tí, con bé Mít.”” Bà nhắc đến tên hai đứa cháu, nhưng không có vẻ gì là dịu dàng hơn. “”Mẹ nghĩ, về đây, dù không có tiền, không làm được gì, thì ít ra cũng có hơi ấm gia đình. Có người để dựa vào tuổi già.””

Thảo cười khẩy. “”Hơi ấm gia đình? Dựa vào? Mẹ nghĩ mẹ là ai chứ? Mẹ về đây là ở nhờ đấy nhé. Con đã nuôi mẹ một tháng rồi đấy thôi!””

Người con trai không nói gì, cúi gằm mặt xuống.

Bà cụ Sáu không để lời nói của Thảo làm mình lung lay. Bà nhìn thẳng vào mặt con trai. “”Con có nhớ, những ngày mẹ bệnh, con đã nói với Thảo thế nào không? Con có nhớ những chén cháo nguội mẹ đã ăn không? Con có nhớ, mẹ đã ngủ ở đâu suốt những ngày qua không?””

Những câu hỏi của bà cụ như những nhát dao cứa vào sự chai sạn của hai người. Thảo vẫn tỏ vẻ bất cần, nhưng người con trai thì khẽ rùng mình. Những hình ảnh đó, anh ta đã cố gắng chôn vùi.

“”Mẹ… mẹ nói gì kỳ vậy,”” người con trai lắp bắp biện minh. “”Lúc đó… lúc đó…””

“”Lúc đó các con nghĩ mẹ không có gì, phải không?”” Bà cụ Sáu nói tiếp, giọng bà vẫn đều đều, nhưng sức nặng trong từng lời nói lại càng tăng lên. “”Nghĩ mẹ là gánh nặng, là cái của nợ già yếu chỉ biết ăn bám?””

Thảo hất mặt. “”Chứ còn gì nữa! Mẹ về đây có làm được gì đâu? Chỉ có mỗi việc trông cháu, mà cũng lóng ngóng. Tiền bạc không có, bệnh tật đầy mình… Nếu không phải là con trai mẹ, thì ai thèm chứa chấp?””

Người con trai giật mình nhìn Thảo, nhưng cô ta không quan tâm. Cô ta đang trút hết những bực dọc kìm nén bấy lâu.

“”Thảo à,”” Bà cụ Sáu gọi tên con dâu. “”Con nói đúng. Mẹ không có tiền. Mẹ già yếu. Nhưng mẹ là mẹ của chồng con. Là bà nội của cháu con.””

Bà dừng lại, nhìn xoáy vào mắt họ. “”Đạo làm con, làm cháu, làm dâu… nó nằm ở đâu, hả các con?””

Không khí trở nên căng như dây đàn. Bà cụ Sáu vẫn ngồi đó, đối diện với sự tham lam và vô tâm của hai người con, không hề tỏ ra yếu đuối hay van xin. Bà đang nói chuyện sòng phẳng, không phải về tiền bạc, mà về một thứ đã mục ruỗng trong căn nhà này: tình người.”
“Bà cụ Sáu nhìn xoáy vào mắt họ, đợi một câu trả lời. Nhưng chỉ có sự im lặng và né tránh. Bà khẽ thở dài, không phải vì mệt mỏi, mà như tiếc nuối.

“”Suốt một tháng qua,”” Bà cụ Sáu tiếp tục, giọng bà chậm rãi, như đang điểm lại từng ngày. “”Mẹ về đây, mang theo cái thân già bệnh tật, mang theo nỗi lo mất hết ruộng vườn. Mẹ nghĩ, dù có khó khăn, thì nhà mình vẫn là chỗ dựa.””

Thảo đứng đó, khuôn mặt lạnh lùng. Cô ta nghĩ, những lời này thật sáo rỗng. Giờ có tiền rồi, nói mấy cái tình cảm này có ích gì?

“”Nhưng mẹ đã lầm,”” Bà cụ Sáu nói, giọng bà hơi run lên nhưng ánh mắt vẫn kiên định. “”Mẹ không phải là người để dựa vào. Mẹ là gánh nặng. Mẹ là cái của nợ.”” Bà dùng chính những từ Thảo đã nói, khiến Thảo hơi giật mình. Người con trai cúi gằm mặt sâu hơn.

“”Mỗi lần ăn chén cháo nguội, mẹ không chỉ thấy đói bụng, mà thấy lòng mình lạnh đi. Lạnh lắm các con ạ.”” Bà cụ Sáu nói, như đang tự sự với chính mình. “”Mỗi đêm nằm co ro ngoài hiên, mẹ không chỉ thấy xương cốt đau nhức, mà thấy trái tim mình đau hơn gấp bội.””

Bà nhìn người con trai. “”Mẹ sinh ra con, nuôi con khôn lớn. Dù nghèo khó, mẹ chưa bao giờ để con thiếu thốn tình thương. Mẹ làm lụng vất vả, chỉ mong con thành người.””

Rồi bà nhìn Thảo. “”Con về làm dâu nhà này, mẹ xem con như con gái ruột. Mẹ chăm cháu cho con, mẹ vun vén cho gia đình này, dù mẹ chẳng còn sức lực là bao.””

“”Nhưng các con đối xử với mẹ thế nào?”” Bà cụ Sáu hỏi, câu hỏi không cần trả lời. “”Các con xem mẹ như kẻ ăn nhờ ở đậu. Xem mẹ như người dư thừa. Chỉ vì… mẹ không có tiền.””

Bà cụ Sáu khẽ đưa mắt về phía vali tiền và cặp hồ sơ trên bàn. Ánh mắt bà không có vẻ tham lam hay tiếc nuối, chỉ có sự thấu hiểu chua xót.

“”Nhìn đống tiền này đi.”” Bà cụ Sáu chỉ tay về phía đó. “”Nhiều lắm phải không? Đủ để mua nhà lầu, xe hơi, đủ để sống sung sướng cả đời.””

Thảo và người con trai lại nhìn theo tay bà. Ánh mắt họ lại dán chặt vào tiền, quên mất cả sự căng thẳng vừa rồi.

“”Nhưng tiền này,”” Bà cụ Sáu nói, giọng bà trở nên uyên thâm và đượm buồn, “”có mua được lương tâm không? Có mua được đạo nghĩa không? Có mua được một giấc ngủ ngon khi biết mình đã đối xử tệ bạc với người sinh ra mình không?””

Bà nhìn họ lần cuối, ánh mắt đầy sự thất vọng nhưng cũng có một chút… phán xét. “”Các con ạ, tiền bạc chỉ là vật ngoài thân. Sống trên đời, điều quan trọng nhất là làm người. Đừng để đồng tiền làm mờ mắt, làm chai sạn trái tim mình.””

Bà cụ Sáu dừng lại. Im lặng bao trùm căn phòng. Tiếng thở dốc của Thảo và người con trai như bị nuốt chửng bởi không khí nặng nề.

Bà cụ Sáu khẽ gật đầu, như đã nói hết những điều cần nói. Bà không cần họ trả lời. Bà đã đưa ra bài học. Giờ là lúc họ phải tự suy ngẫm… hoặc không. Bà cụ Sáu nhìn xuống đôi bàn tay gầy guộc của mình. Rồi bà đưa mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, về phía chân trời xa xăm. Thảo và người con trai vẫn đứng đó, đờ đẫn nhìn bà, rồi nhìn lại đống tiền.”
“Bà cụ Sáu quay lại, ánh mắt không còn vẻ xa xăm mà trở nên gần gũi, nhưng chứa đựng một nỗi buồn khó tả. Bà nhìn thẳng vào Thảo và người con trai, hai kẻ vẫn đang dán chặt mắt vào vali tiền như bị bỏ bùa.

“”Các con à,”” Bà cụ Sáu cất giọng, lần này không còn chất vấn hay dạy đời, chỉ đơn thuần là tuyên bố. “”Số tiền này… đúng là nhiều thật.””

Bà cụ Sáu đưa tay vuốt nhẹ nếp nhăn trên trán, như đang đưa ra một quyết định đã suy nghĩ rất kỹ. Thảo và người con trai nín thở chờ đợi. Cái khoảnh khắc định đoạt gia tài đang đến. Sự tham lam và mong chờ hiện rõ trên khuôn mặt họ, không thể che giấu.

“”Mẹ đã nghĩ rồi,”” Bà cụ Sáu nói tiếp, giọng bà bình thản đến lạ lùng, trái ngược hoàn toàn với sự căng thẳng của hai kẻ đứng trước mặt. “”Số tiền này, mẹ sẽ không giữ lại nhiều đâu.””

Thảo và người con trai giãn người ra một chút, sự mong chờ càng lớn hơn. Chắc chắn là bà sẽ chia cho họ thôi. Giữ lại một ít đủ tiêu tuổi già là được rồi.

“”Mẹ chỉ giữ lại một phần nhỏ,”” Bà cụ Sáu nói, “”đủ để lo cho cái thân già này những ngày cuối đời. Không cần nhiều.””

Họ gật gù, lòng thầm tính toán xem “”một phần nhỏ”” đó là bao nhiêu. Một tỷ? Hai tỷ? Hay ít nhất cũng vài trăm triệu?

“”Rồi mẹ sẽ dùng một ít,”” Bà cụ Sáu nói tiếp, “”để giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn ở quê mình. Những người nghèo khổ, neo đơn… giống như mẹ ngày xưa vậy.””

Nghe đến đây, nét mặt Thảo hơi cau lại. Giúp người ngoài? Sao không nghĩ đến con cái trước? Nhưng cô ta vẫn im lặng, cố gắng giữ vẻ mặt bình thường. Người con trai cũng có vẻ không vui, nhưng anh ta cũng không dám nói gì.

“”Còn lại…”” Bà cụ Sáu dừng lại, ánh mắt bà nhìn thẳng vào Thảo và người con trai. Cái nhìn đó sắc như dao, xuyên thấu vào tận tâm can họ.

“”…tất cả số tiền còn lại,”” Bà cụ Sáu nói, giọng bà vang lên rõ ràng trong căn phòng im ắng, “”mẹ sẽ dùng làm từ thiện hết.””

“”Làm… làm từ thiện?”” Thảo buột miệng hỏi, giọng run run vì không tin vào tai mình. Người con trai sững sờ, mắt mở to.

“”Đúng vậy,”” Bà cụ Sáu khẳng định. “”Làm từ thiện. Xây cầu, xây trường, giúp người nghèo… Mẹ sẽ nhờ luật sư này lo liệu hết.”” Bà quay sang Luật sư, ông gật đầu xác nhận.

Rồi Bà cụ Sáu nhìn lại Thảo và người con trai, ánh mắt lạnh lẽo. “”Còn các con… mẹ sẽ không cho một đồng nào cả.””

Căn phòng như nổ tung bởi tuyên bố đó. Thảo và người con trai chết sững, khuôn mặt biến sắc hoàn toàn. Nụ cười trên môi họ tắt lịm, thay vào đó là vẻ kinh hoàng, giận dữ, và sự mất mát không thể tin được. Họ nhìn chằm chằm vào Bà cụ Sáu, như thể bà vừa biến thành một người khác. Ba tỷ đồng! Tất cả sẽ làm từ thiện? Không cho họ một đồng nào? Làm sao có thể?”
“””Không… không thể nào! Mẹ nói gì vậy?”” Thảo hét lên, giọng lạc đi vì sốc. Gương mặt cô ta từ trạng thái mong chờ chuyển sang đỏ bừng vì giận dữ và uất hận. “”Ba tỷ đồng! Mẹ cho hết? Không cho tụi con một xu nào?””

Người con trai đứng bên cạnh, sững sờ như pho tượng. Anh ta lắp bắp: “”Mẹ… mẹ nói đùa đúng không? Con là con của mẹ mà! Sao mẹ lại…””

Bà cụ Sáu nhìn họ, ánh mắt bà không hề nao núng trước cơn thịnh nộ của hai người. Vẻ bình thản của bà càng khiến Thảo và người con trai điên tiết hơn.

“”Mẹ không nói đùa,”” Bà cụ Sáu đáp, giọng vẫn đều đều, không cao không thấp. “”Số tiền này không phải là của mẹ. Nó là ơn trên ban cho mẹ để mẹ làm những điều có ích hơn.””

“”Có ích hơn?”” Thảo cười khẩy, nụ cười méo mó đầy cay đắng. “”Có ích hơn việc lo cho con trai mẹ? Lo cho cháu nội mẹ? Chúng con mới là người cần được mẹ giúp đỡ lúc này!””

“”Các con cần giúp đỡ?”” Bà cụ Sáu nhếch môi cười nhạt, nụ cười đó sâu sắc như vết hằn trên khuôn mặt bà. “”Các con có nhà cửa, có công việc, có sức khỏe… Mẹ đến đây chỉ với một cái túi nylon, ruộng đồng mất hết vì nước mặn. Ai mới là người cần giúp đỡ?””

“”Nhưng… nhưng đó là tài sản của mẹ!”” người con trai cố gắng phân bua, giọng anh ta đầy sự bất lực và oán trách. “”Mẹ phải cho con chứ! Theo lý thì…””

“”Lý?”” Bà cụ Sáu cắt ngang, giọng bà lạnh đi. “”Cái lý nào cho mẹ ăn chén cháo nguội? Cái lý nào bắt mẹ ngủ ngoài hiên? Cái lý nào để mẹ sống trong nhà này mà như người dưng nước lã? Cái lý nào khi mẹ ốm đau không ai đoái hoài, chỉ chờ xem mẹ có gì để lại?””

Mỗi lời nói của Bà cụ Sáu như một nhát dao đâm vào tim Thảo và người con trai. Họ tái mặt, không thể nói gì hơn. Những hành động khinh bạc, những lời nói cay nghiệt mà họ dành cho bà cụ trong suốt một tháng qua hiện về rõ mồn một, chế giễu sự tham lam của họ.

“”Các con đã dạy cho mẹ một bài học,”” Bà cụ Sáu nói tiếp, giọng bà trở nên trầm hơn. “”Bài học về sự bạc bẽo. Về việc tiền bạc có thể làm con người ta thay đổi như thế nào. Và bài học rằng… lòng nhân ái không thể tìm thấy ở những nơi chỉ có sự toan tính.””

Thảo và người con trai nhìn nhau, rồi lại nhìn chằm chằm vào vali tiền đang đặt trên sàn nhà. Ba tỷ đồng… chỉ còn là con số không thuộc về họ. Sự giận dữ dâng lên tột độ, nhưng sự thất vọng còn lớn hơn. Họ cảm thấy như vừa vuột mất cả thế giới.

“”Mẹ đã quyết định rồi,”” Bà cụ Sáu kết thúc. Bà quay sang Luật sư. “”Ông giúp tôi hoàn tất các thủ tục. Tiền này, tôi muốn nó đến tay những người thực sự cần nó.””

Luật sư gật đầu nghiêm nghị. Thảo và người con trai đứng đó, bất động. Khuôn mặt họ xám lại, ánh mắt tràn ngập sự nuối tiếc và căm giận. Họ không thể tin rằng sự đối xử tệ bạc của mình lại dẫn đến cái kết cay đắng này. Cái kết mà họ mất tất cả, chỉ vì lòng tham đã che mờ lý trí.

Bà cụ Sáu không nhìn họ nữa. Bà khẽ thở dài, một tiếng thở dài trút bỏ gánh nặng. Bà đã sống một cuộc đời vất vả, đã chịu đựng đủ sự tủi nhục. Nhưng giờ đây, khi đưa ra quyết định này, bà cảm thấy lòng mình nhẹ bẫng. Số tiền này không còn là gánh nặng, mà là cơ hội để bà làm điều ý nghĩa cuối đời. Bà quay lưng bước đi, bỏ lại sau lưng hai con người đang chìm trong sự hối hận và cay cú.

Rồi những ngày sau đó trôi qua thật khác. Bà cụ Sáu, với một phần nhỏ trong số tiền đủ để tự lo cho bản thân, chọn một cuộc sống bình dị, có lẽ không còn cảnh phải ăn nhờ ở đậu, không còn bị ai khinh khi. Bà dùng số tiền còn lại để giúp đỡ những mảnh đời khó khăn mà bà từng chứng kiến, những người nông dân lam lũ mất mùa, những đứa trẻ nghèo không được đến trường. Mỗi cây cầu được xây, mỗi mái nhà tình thương được dựng lên, mỗi nụ cười của những người nhận được sự giúp đỡ đều mang lại cho bà một sự thanh thản mà tiền bạc không thể mua được. Bà tìm thấy ý nghĩa thực sự của cuộc sống ở cuối chặng đường, không phải trong sự giàu sang phú quý, mà trong sự sẻ chia và lòng nhân ái. Còn Thảo và người con trai, họ vẫn sống trong căn nhà ấy, nhưng luôn bị ám ảnh bởi ba tỷ đồng đã vụt mất. Họ không chỉ mất đi cơ hội đổi đời, mà còn mất đi tình thân. Sự hối hận, hoặc có lẽ chỉ là nỗi tiếc nuối vô hạn vì lòng tham đã che mờ tất cả, gặm nhấm họ mỗi ngày. Bài học mà Bà cụ Sáu để lại không chỉ là về tiền bạc, mà là về giá trị đích thực của con người, về cái giá phải trả cho sự ích kỷ và bạc bẽo. Cuối cùng, người thanh thản nhất lại là người phụ nữ gầy gò từng đến với chỉ một chiếc túi nylon, người đã dùng sự chân thành và lòng tốt làm thước đo cuối cùng cho cuộc đời mình.”