“Mẹ chỉ xin ít tiền để về quê, nhưng con gái viện đủ lý do để từ chối, rồi cắt luôn khoản chu cấp hàng tháng. Nào ngờ chỉ vài ngày sau, bà con dưới quê gọi điện lên, mang theo một tin như s/ét đ/ánh .””
Bà Tư – 72 tuổi – sống một mình trong căn phòng trọ nhỏ ở Sài Gòn. Căn phòng ấy do con gái thuê giúp mỗi tháng. Bà từng là giáo viên tiểu học, một đời tằn tiện, gầy dựng từng đồng để nuôi con nên người. Giờ đây, con gái bà – chị Hoài – là quản lý cấp cao trong một công ty lớn, thu nhập mỗi tháng có thể nuôi vài gia đình.
Một buổi chiều oi bức, bà gọi điện:
“Mẹ muốn xin ít tiền để về quê vài hôm. Ở đây bí bách quá, mẹ thấy ngột ngạt…”
Chị Hoài thở dài qua điện thoại, giọng chán nản:
“Trời đất, mẹ về quê làm gì lúc này? Đường xá xa xôi, rồi ai lo cho mẹ? Con còn đang xoay tiền đáo hạn, chuẩn bị mở cửa hàng mới. Mẹ ráng chịu vài tháng nữa đi, rồi con tính.”
Bà Tư im lặng, rồi lặng lẽ dập máy.
Vài hôm sau, bà gọi lại. Lần này, không ai bắt máy. Tin nhắn cũng không được hồi âm. Đến cuối tháng, khoản tiền chu cấp hằng tháng vẫn bặt vô âm tín. Không một lời giải thích.
Trong căn phòng trọ ẩm thấp, bà ngồi một mình, đếm từng đồng lẻ còn lại. Sau cùng, bà lấy chiếc nhẫn cưới cũ kỹ – kỷ vật duy nhất của người chồng quá cố – đi bộ đến tiệm cầm đồ:
“Cho tôi vay ít tiền. Tôi cần về quê một chuyến…”
Ba ngày sau.
Chị Hoài đang họp với đối tác thì điện thoại rung liên tục. Là số máy lạ – hiện tên “Cô Hồng – xóm dưới”. Chị lưỡng lự rồi bắt máy.
Giọng người phụ nữ ở đầu dây run run:
“Hoài ơi… Mẹ mày… mẹ mày ….mất rồi …(Còn tiếp 👇)”
“Hai chữ ‘mất rồi’ như một nhát búa vô hình giáng thẳng vào đỉnh đầu Hoài. Chiếc điện thoại tuột khỏi tay cô, rơi xuống nền gạch hoa cương lạnh lẽo của phòng họp. MỘT TIẾNG “XOẢNG” khô khốc vang lên. Màn hình vỡ nát thành hàng trăm mảnh li ti, giống hệt như tâm trí cô lúc này.
Hoài chết lặng. Tai cô ù đi, đặc quánh. Vị đối tác ngồi đối diện đang lo lắng gọi tên cô, nhưng âm thanh đó dường như ở một thế

giới khác, xa xôi, méo mó. Cô không nghe thấy gì ngoài tiếng gào thét câm lặng trong lồng ngực.
Cô run rẩy cúi xuống, nhặt chiếc điện thoại đã vỡ tan lên, áp vào tai. Mảnh kính vỡ cứa nhẹ vào má nhưng cô không cảm thấy đau.
“Cô… cô Hồng… cô nói đùa phải không? Mẹ cháu… mẹ cháu làm sao mà…” Giọng Hoài lạc đi, vỡ vụn.
Bên kia đầu dây, tiếng cô Hồng nức nở, xen lẫn tiếng khóc của nhiều người khác. “Nó về quê hôm kia… tự đi xe về, không cho ai hay. Người ta thấy nó gục bên đường… Hoài ơi là Hoài… sao mày lại để mẹ mày ra nông nỗi này…”
Từng lời của cô Hồng như từng mũi dao đâm vào tim Hoài. Bận đáo hạn? Mở cửa hàng mới? Những lý do đó giờ đây nghe sao mà đê tiện, sao mà tàn nhẫn đến thế. Hình ảnh mẹ cô, Bà Tư, lủi thủi trong căn phòng trọ ẩm thấp, cầm chiếc nhẫn cưới cũ kỹ đi cầm đồ hiện lên rõ mồn một. Bà chỉ xin một chút tiền về quê, chỉ một chút thôi.
Vị đối tác đứng dậy, lo lắng hỏi bằng tiếng Việt lơ lớ: “Chị Hoài, chị ổn không?”
Hoài không đáp. Sự hoảng loạn tột độ đã bóp nghẹt lý trí của cô. Cô ném chiếc điện thoại vỡ nát lên bàn, mặc kệ những ánh mắt kinh ngạc của cả phòng họp.
“Cuộc họp kết thúc!” – cô hét lên, giọng ai oán rồi lao ra khỏi cửa như một người điên, để lại sau lưng sự ngỡ ngàng và bản hợp đồng tiền tỷ còn đang dang dở.”
“Cánh cửa phòng họp bật tung. Hoài lao ra ngoài như một cơn bão, không hề nhìn đường, đâm sầm vào người trợ lý đang ôm một chồng tài liệu dày cộp.
“Á! Chị Hoài…”
Giấy tờ bay tung tóe như bươm bướm trắng trong cơn gió lốc. Nhưng Hoài không còn tâm trí để ý đến. Cô gạt tay cô trợ lý ra, mặc kệ tiếng gọi hoảng hốt và ánh mắt kinh ngạc của những nhân viên khác ở khu vực làm việc bên ngoài.
Đôi chân cô như không còn là của mình, loạng choạng bước đi trong vô định. Trong đầu cô chỉ có một suy nghĩ duy nhất: gọi lại. Phải gọi lại ngay.
Màn hình chiếc điện thoại vỡ nát nhòe đi vì nước mắt. Ngón tay run rẩy của Hoài trượt trên mặt kính vỡ, cố bấm vào số của cô Hồng. Máy bận. Tiếng tút tút tút liên hồi như một mũi khoan xoáy vào màng nhĩ, vào tâm can đang rỉ máu của cô.
Tuyệt vọng. Hoài thoát ra, tìm đến danh bạ. Hai chữ “Mẹ yêu” hiện lên khiến lồng ngực cô thắt lại, đau đớn như bị ai đó bóp nghẹt. Cô bấm gọi, áp mảnh kính lạnh lẽo vào bên má đã ướt đẫm.
Không có tiếng chuông.
Chỉ có một tiếng tút dài, đều đặn, lạnh lẽo và vô tận. Một âm thanh của sự chia cắt, của sự kết thúc. Nó kéo dài đến vô vọng, như một đường thẳng trên màn hình điện tâm đồ, khẳng định một sự thật mà Hoài không dám đối mặt.
“Mẹ ơi… mẹ nghe máy đi mẹ… Con xin mẹ…” Hoài thì thào trong vô thức, giọng lạc đi.
Không có ai trả lời. Chỉ có tiếng tút dài ghê rợn.
Cơn hoảng loạn tột độ cuối cùng cũng nhấn chìm cô. Hoài ném chiếc điện thoại vô dụng xuống đất, lao về phía bàn làm việc của mình. Cô vơ vội chiếc túi xách, bàn tay cào cấu trong đó tìm chùm chìa khóa xe. Mọi thứ rơi đổ loảng xoảng: thỏi son, hộp phấn, cây bút mạ vàng… những thứ phù phiếm mà trước đây cô luôn nâng niu.
Tìm thấy rồi! Chùm chìa khóa lạnh ngắt trong lòng bàn tay.
Không nói một lời, không nhìn một ai, Hoài lao về phía thang máy dành cho ban lãnh đạo. Cô bấm điên cuồng vào nút đi xuống, như thể làm vậy có thể khiến thời gian quay trở lại.
Cửa thang máy bằng inox bóng loáng từ từ khép lại, nhốt cô vào một không gian chật hẹp, tĩnh lặng đến đáng sợ. Đối diện với hình ảnh phản chiếu của chính mình – một người đàn bà tóc tai rũ rượi, mắt đỏ hoe, gương mặt thất thần – Hoài không kìm được nữa. Cô khuỵu xuống, hai tay ôm mặt, và tiếng khóc nức nở, ai oán vỡ òa trong không gian kín.
“Ting.”
Cửa thang máy mở ra ở hầm gửi xe. Hoài lảo đảo bước ra, không khí ẩm và lạnh lẽo của tầng hầm phả vào mặt. Cô tìm đến chiếc xe sang của mình, bàn tay run rẩy đến mức cắm chìa khóa vào ổ mấy lần không được.
Cuối cùng cánh cửa xe cũng bật mở. Hoài ngã vào ghế lái, gục đầu lên vô lăng. Trong không gian tĩnh mịch của hầm xe, chỉ còn lại tiếng nấc nghẹn ngào của một người con gái vừa nhận ra mình đã vĩnh viễn mất đi điều quý giá nhất trên đời. Cuộc đua của cô bây giờ mới bắt đầu, nhưng đích đến đã không còn ai ở đó chờ đợi.”
“Tiếng động cơ gầm lên, xé tan sự tĩnh lặng của tầng hầm. Chiếc xe sang lao vun vút như một con thú bị thương, thoát khỏi bóng tối để hòa vào dòng xe cộ hỗn loạn của Sài Gòn. Hoài đạp lút chân ga, đôi mắt vô hồn dán chặt vào con đường phía trước. Cô không còn khóc, nước mắt đã cạn khô, chỉ còn lại một hố sâu trống rỗng và lạnh lẽo trong lồng ngực.
Những ánh đèn đường, những tòa nhà cao tầng nhòe đi thành những vệt sáng dài vô tận qua khung cửa kính. Tiếng còi xe inh ỏi xung quanh không thể lọt vào tai cô. Trong đầu Hoài chỉ còn văng vẳng tiếng tút dài vô vọng của cuộc gọi cuối cùng và giọng nói nghẹn ngào của cô Hồng. “”Mẹ mày… mất rồi…””
Cô lái xe như một người điên, vượt đèn đỏ, lạng lách qua những dòng người đông đúc. Nỗi sợ hãi và sự hối hận đang cào xé tâm can cô, thúc giục cô phải đến đó, phải nhìn thấy, dù cho sự thật có tàn nhẫn đến mức nào.
Chiếc xe đắt tiền thắng một tiếng “”két”” chói tai trước con hẻm nhỏ dẫn vào khu trọ của Bà Tư. Nó nằm đó, giữa những ngôi nhà cấp bốn lụp xụp, nổi bật một cách lạc lõng và trịch thượng. Hoài lảo đảo bước ra khỏi xe, đôi chân như muốn khuỵu xuống.
Vừa đến đầu hẻm, cô đã thấy một đám đông nhỏ đang tụ tập. Bà chủ nhà trọ và vài người hàng xóm đang đứng xì xào, vừa nói vừa liếc về phía căn phòng cuối dãy. Thấy Hoài, họ im bặt. Ánh mắt tò mò xen lẫn thương hại đổ dồn về phía cô, mỗi ánh nhìn như một mũi kim châm vào da thịt.
Bà chủ nhà, một người phụ nữ trạc ngũ tuần, mặt hiền lành, bước tới, giọng đầy ái ngại. Bà tránh nhìn thẳng vào mắt Hoài, chìa ra một chiếc chìa khóa cũ.
“”Cô Hoài… Bác Tư đi mấy hôm rồi. Trước khi đi, bác ấy dọn dẹp phòng gọn gàng lắm, còn gửi tôi tiền phòng tháng này…””
Hoài không nghe được vế sau. Hai chữ “”đi rồi”” xoáy vào tai cô như một mũi khoan. Bàn tay cô run rẩy đưa ra, đón lấy chiếc chìa khóa dự phòng lạnh ngắt. Nó nằm trong lòng bàn tay cô như một mảnh băng, như bằng chứng cho sự thật mà cô đã cố gắng chối bỏ suốt quãng đường.
“”Gọn gàng lắm…”” Bà chủ nhà lặp lại, giọng nhỏ đi, như một lời an ủi vụng về.
Hoài không nói gì. Cô lách qua đám đông, bước đi như một cái bóng về phía căn phòng trọ quen thuộc mà xa lạ. Quen thuộc vì cô đã từng đến đây vài lần, xa lạ vì cô chưa bao giờ thực sự để tâm đến nó. Mọi âm thanh như tắt lịm, chỉ còn lại tiếng bước chân nặng nề của Hoài trên nền xi măng ẩm và tiếng tim đập thình thịch trong lồng ngực.
Đứng trước cánh cửa gỗ đã sờn màu sơn, Hoài hít một hơi thật sâu, nhưng không khí chỉ khiến lồng ngực thêm tắc nghẽn. Bàn tay run rẩy của cô đưa lên, tra chìa khóa vào ổ. Một tiếng “”cạch”” khô khốc vang lên, sắc lẹm như nhát dao cuối cùng cắt đứt mọi hy vọng.
Cánh cửa từ từ hé mở, mang theo mùi ẩm mốc và không khí tù đọng của một căn phòng đã vắng hơi người từ lâu.”
“Hoài đẩy cánh cửa nặng nề. Ánh sáng vàng vọt từ chiếc bóng đèn tròn duy nhất trên trần nhà hắt xuống, phủ lên căn phòng một màu tang tóc.
Không gian lạnh lẽo, nhưng ngăn nắp đến nao lòng. Chiếc giường gỗ cũ kỹ được trải một tấm ga đã bạc màu nhưng phẳng phiu. Mấy bộ quần áo cũ được gấp vuông vắn, đặt gọn gàng trong một chiếc thùng giấy nhỏ ở góc phòng. Mọi thứ đều sạch sẽ, như thể người chủ của nó chỉ vừa mới ra ngoài một lát rồi sẽ về. Sự tươm tất ấy như một cái tát vô hình giáng thẳng vào mặt Hoài, cay đắng và hổ thẹn.
Đôi mắt vô hồn của cô quét một lượt khắp căn phòng, rồi dừng lại ở chiếc bàn gỗ nhỏ kê sát tường. Trên mặt bàn, bên cạnh một ly nước đã đóng cặn, là một cuốn sổ cũ, bìa vải đã sờn rách, ngả màu cháo lòng.
Hoài bước tới như một người mộng du. Bàn tay cô run rẩy, gần như không dám chạm vào cuốn sổ. Đó là nhật ký của mẹ cô. Thứ mà cô biết là có tồn tại, nhưng chưa bao giờ bận tâm hỏi đến.
Lồng ngực cô thắt lại, mỗi hơi thở đều mang theo nỗi đau đớn. Cô lật từng trang. Nét chữ của mẹ cô, một cựu giáo viên tiểu học, vẫn ngay ngắn, nắn nót dù có đôi chỗ đã run rẩy theo tuổi tác. Những dòng chữ ghi lại những ngày tháng cô đơn ở Sài Gòn, những nỗi nhớ quê, nhớ chồng da diết, những lần mong ngóng một cuộc gọi của con gái. Mỗi một chữ, mỗi một dòng đều như những mũi kim đâm vào trái tim Hoài.
Cô lật đến trang cuối cùng. Nét mực còn rất mới, như vừa được viết hôm qua.
“”Mẹ bán nhẫn của ba rồi.””
Cổ họng Hoài nghẹn ứ lại. Chiếc nhẫn cưới, kỷ vật duy nhất của ba.
“”Mẹ phải về, sắp đến ngày giỗ của ông ấy.””
Nước mắt bắt đầu trào ra, nhòe đi những dòng chữ phía dưới. Đó là lý do mẹ cô gọi, là lý do mẹ cần tiền. Một lý do mà cô đã thẳng thừng từ chối vì “”bận””.
“”Hoài nó bận, mẹ không phiền nó nữa…””
Câu chữ cuối cùng như một nhát búa tạ giáng xuống tâm can Hoài. Không một lời oán trách, chỉ có sự thấu hiểu đến tàn nhẫn. Mẹ cô, cho đến tận lúc cuối cùng, vẫn chỉ nghĩ cho cô, vẫn sợ làm phiền cô.
Cuốn sổ tuột khỏi bàn tay bất lực của Hoài, rơi xuống nền xi măng lạnh ngắt. Sức lực của cô cũng bị rút cạn theo. Đôi chân cô khuỵu xuống.
Một tiếng gào xé lòng, bị dồn nén suốt quãng đường, cuối cùng cũng vỡ tung ra. Hoài quỵ sụp trên sàn nhà, hai tay đấm thùm thụp xuống nền đất lạnh lẽo, gào khóc nức nở. Tiếng khóc của cô vang vọng khắp căn phòng trống rỗng, hòa cùng nỗi ân hận muộn màng và nỗi đau mất mát không gì bù đắp nổi.”
“Tiếng gào đã tắt, chỉ còn lại những tiếng nấc nghẹn ngào, đứt quãng. Hoài ngồi bệt trên nền xi măng lạnh buốt, cơ thể rã rời nhưng nỗi đau trong lồng ngực thì lại đang bùng lên dữ dội hơn bao giờ hết.
Một sức mạnh vô hình của sự hối hận tột cùng đã kéo Hoài đứng dậy. Đôi mắt cô sưng húp, đỏ ngầu, nhưng ánh nhìn lại trở nên điên cuồng. Cô vơ vội chiếc túi xách, loạng choạng lao ra khỏi căn phòng trọ ám ảnh.
Chiếc xe sang lao đi trong màn đêm, xé toạc sự tĩnh lặng của con hẻm nhỏ. Hoài nhấn lút chân ga, vô lăng siết chặt trong đôi tay run rẩy. Cô phải về quê. Ngay lập tức.
Con đường cao tốc dài hun hút trước mặt. Ánh đèn đường loang loáng vụt qua rồi lùi lại phía sau, tựa như những thước phim ký ức đang tua ngược một cách tàn nhẫn trong đầu Hoài.
*Ký ức ập về, không báo trước, sắc lẹm như một lưỡi dao.*
Hình ảnh mẹ cô, Bà Tư, lủi thủi trong chính căn phòng trọ chật hẹp ấy. Bà ngồi bên bàn, tỉ mẩn lau tấm ảnh cưới cũ kỹ của hai ông bà. Bóng lưng còng xuống, cô độc đến nao lòng. Bà không khóc, nhưng nỗi buồn dường như đã hóa thành một lớp sương mờ đặc quánh, bao trùm lấy tấm thân già nua.
*Một ký ức khác xen vào, tiếng nói của mẹ văng vẳng bên tai, yếu ớt, ngập ngừng qua điện thoại, chỉ mới vài tuần trước.*
“”Alo, Hoài hả con… Mẹ…””
Giọng Hoài lúc đó vang lên, sắc lẹm và thiếu kiên nhẫn. Cô đang bận xem xét một hợp đồng béo bở.
“”Mẹ có chuyện gì nói nhanh đi, con đang bận!””
Bên kia đầu dây im lặng một lúc, rồi giọng Bà Tư nhỏ lại, như thể sợ làm con gái phật lòng.
“”…Mẹ… mẹ muốn xin con một ít tiền… để về quê. Sắp đến ngày giỗ của ba con rồi.””
Hoài nhíu mày, sự bực dọc hiện rõ trên mặt. Cô đã cắt khoản chu cấp hàng tháng không một lời giải thích, cho rằng mẹ cô có thể tự xoay xở với số tiền tiết kiệm ít ỏi.
“”Tiền? Mẹ không nhớ là con đang phải xoay tiền đáo hạn ngân hàng à? Còn phải lo mở cửa hàng mới nữa, tiền đâu ra! Mẹ cứ ở yên trên đó đi, giỗ ba thì thắp nén hương vọng từ xa là được rồi, bày vẽ làm gì!””
*Keng!*
Tiếng còi xe tải inh ỏi phía sau kéo Hoài về thực tại. Cô giật mình nhận ra mình suýt nữa đã lạc tay lái. Nước mắt lại trào ra, hòa cùng những giọt mưa đang đập vào kính xe, khiến khung cảnh trước mắt nhòe đi.
“”Aaaaaa!””
Hoài hét lên một tiếng trong không gian chật hẹp của chiếc xe, tay đấm mạnh vào vô lăng. Tiếng hét của sự bất lực, của sự ăn năn muộn màng. Tại sao lúc đó cô lại có thể nói ra những lời phũ phàng như vậy? Tại sao cô không nhận ra sự khẩn thiết trong giọng nói của mẹ?
Hình ảnh cuối cùng trong ký ức là khuôn mặt mẹ qua màn hình video call, nụ cười gượng gạo, đôi mắt trĩu nặng nỗi thất vọng mà bà cố che giấu.
“”Ừ… Mẹ biết rồi. Con lo công việc đi. Mẹ không sao đâu.””
“”Mẹ không sao đâu…”” Câu nói ấy bây giờ như hàng ngàn mũi kim đâm vào tim Hoài. Mẹ đã không sao, cho đến khi mẹ không còn nữa.
Chiếc xe vẫn lao đi, xé tan màn đêm và màn mưa. Nhưng nó không thể chạy nhanh hơn nỗi giày vò đang cào xé tâm can cô. Quãng đường về quê chưa bao giờ dài và đọa đày đến thế. Mỗi một mét đường trôi qua là một lần trái tim cô lại bị cứa thêm một nhát dao của sự hối hận.”
“Trời vẫn còn lất phất mưa khi chiếc xe sang trọng của Hoài rẽ vào con ngõ nhỏ dẫn về ngôi nhà ở quê. Âm thanh động cơ xe đắt tiền gầm gừ một cách lạc lõng, phá vỡ sự im lặng tang tóc bao trùm cả xóm.
Cánh cổng tre hé mở. Hoài bước xuống xe, đôi chân run rẩy. Gót giày cao gót hàng hiệu lún sâu vào lớp bùn đất ẩm ướt. Cô ngẩng đầu nhìn căn nhà cấp bốn cũ kỹ, nơi cô đã lớn lên, giờ đây lạnh lẽo và xa lạ đến đáng sợ. Một tấm vải liệm trắng được treo trước cửa, bay phần phật trong gió như một lời ai oán.
Dưới mái hiên, vài người bà con đang ngồi trên những chiếc ghế đẩu, im phăng phắc. Họ là những gương mặt thân quen, những người cô chú, anh chị họ mà Hoài đã không gặp từ rất lâu. Nhưng không có một lời chào. Không một cái gật đầu. Chỉ có những cặp mắt đồng loạt hướng về phía Hoài, lạnh như băng, sắc như dao. Có ánh mắt là sự trách móc, có ánh mắt là sự khinh bỉ, và có cả những ánh mắt dửng dưng như thể cô là người hoàn toàn xa lạ.
Hoài cảm thấy lồng ngực mình như bị một tảng đá đè nặng, mỗi bước chân tiến vào sân đều khó khăn tựa ngàn cân. Cô muốn mở miệng gọi một tiếng “”cô””, một tiếng “”chú””, nhưng cổ họng lại nghẹn đắng, không thể thốt ra thành lời. Sự giàu sang, vị thế quản lý cấp cao của cô ở Sài Gòn giờ đây trở nên vô nghĩa, thậm chí lố bịch trước những ánh nhìn phán xét này.
Đúng lúc đó, cánh cửa gỗ cũ kỹ kẽo kẹt mở. Cô Hồng, người hàng xóm đã báo tin cho cô, bước ra. Khuôn mặt cô hốc hác, đôi mắt đỏ hoe sưng mọng vì khóc quá nhiều. Thấy Hoài, cô Hồng khựng lại một giây, ánh mắt phức tạp lướt qua bộ quần áo đắt tiền và gương mặt thất thần của cô.
Giọng cô Hồng khản đặc, không còn chút hơi sức, cũng không còn sự niềm nở thường ngày.
“”Về rồi à?””
Hoài lắp bắp, âm thanh phát ra chỉ như tiếng nấc vỡ vụn.
“”Cô Hồng… Mẹ con… Mẹ con đâu…””
Cô Hồng nhìn Hoài, một cái nhìn sâu thẳm, chất chứa cả nỗi xót xa cho Bà Tư và sự thất vọng tột cùng dành cho đứa con gái vô tâm. Cô khẽ lắc đầu, một giọt nước mắt nóng hổi muộn màng lăn dài trên gò má hốc hác.
“”Mày về muộn quá rồi, Hoài à.””
Câu nói đó như một nhát búa cuối cùng, đập tan chút hy vọng le lói còn sót lại trong Hoài. Đôi chân cô mềm nhũn, cả người đổ sập xuống nền đất lạnh lẽo, ẩm ướt, ngay trước ngưỡng cửa ngôi nhà mà cô đã không còn thuộc về.”
“Hai người đàn ông, là anh họ của Hoài, lẳng lặng bước tới, xốc hai bên nách cô dậy. Họ không nói một lời, chỉ kéo cô đứng lên một cách thô bạo rồi để cô tựa vào cột hiên, gương mặt lạnh tanh không một chút cảm xúc. Hoài lảo đảo, đôi mắt vô hồn nhìn vào khoảng không trước mặt.
Cô Hồng hít một hơi thật sâu, cố nén lại cơn uất nghẹn đang dâng lên trong lồng ngực. Cô bước tới, nắm lấy cánh tay Hoài, lực siết chặt đến mức những ngón tay hằn sâu vào lớp vải áo đắt tiền.
“”Mày đi theo cô.””
Cô Hồng kéo Hoài đi vòng ra sau nhà, đến bên cạnh giàn mướp xác xơ. Không gian ở đây yên tĩnh hơn, chỉ còn tiếng gió rít qua kẽ lá và tiếng nấc nghẹn ngào của Hoài.
“”Mày có biết mẹ mày về đây như thế nào không?”” – Giọng cô Hồng run lên, vừa căm giận vừa xót xa.
Hoài chỉ biết lắc đầu, nước mắt giàn giụa.
Cô Hồng buông tay Hoài ra, ánh mắt nhìn xoáy vào cô như muốn xuyên thủng tâm can. “”Mẹ mày gọi cho cô lúc nửa đêm, giọng yếu lắm. Bà ấy nói không liên lạc được với mày, nói mày bận lo chuyện làm ăn lớn.””
Từng lời của cô Hồng như từng mũi kim châm vào tim Hoài. Cô nhớ lại lý do mình đã nói với mẹ: “”Con bận xoay tiền đáo hạn, còn chuẩn bị mở cửa hàng mới nữa, mẹ thông cảm.””
“”Hôm sau bà ấy về đến nhà thì đã kiệt sức,”” cô Hồng kể tiếp, giọng lạc đi. “”Người bà ấy gầy rộc, xanh xao như tàu lá. Về tới cổng, bà ấy chỉ kịp vịn tay vào cột rồi ngồi phịch xuống đất, thở không ra hơi. Cô với mấy người hàng xóm phải xúm vào dìu bà ấy vào nhà.””
Một hình ảnh khủng khiếp hiện lên trong đầu Hoài: người mẹ già yếu của cô, một mình trên chuyến xe đò đông đúc, lả đi vì mệt mỏi và đói khát.
“”Suốt cả buổi chiều hôm đó, bà ấy không ăn uống gì hết. Cả nhà khuyên thế nào cũng không được. Bà ấy chỉ ngồi lặng lẽ bên bàn thờ ông nhà,”” cô Hồng đưa tay quệt ngang dòng nước mắt. “”Bà ấy cứ ngồi như vậy, ngắm di ảnh của ông, tay mân mê một thứ gì đó trong túi áo mà cô nhìn không rõ.””
Cô Hồng ngừng lại, nuốt khan một tiếng rồi nhìn thẳng vào mắt Hoài, giọng nói đanh lại, chất chứa tất cả nỗi oán trách.
“”Bà ấy nói với cô, bà ấy về để làm giỗ cho ông nhà, chỉ sợ không kịp.””
Hoài sững người. Giỗ của bố. Cô đã hoàn toàn quên mất. Cái lý do “”bận rộn”” của cô đột nhiên trở nên trơ trẽn và tàn nhẫn đến không thể tả.
Cô Hồng nói tiếp, giọng như một lời phán quyết cuối cùng, nghiền nát chút tỉnh táo còn sót lại của Hoài.
“”Để có tiền về, bà ấy đã phải ra tiệm cầm đồ, bán đi kỷ vật duy nhất mà ông nhà để lại. Chiếc nhẫn cưới cũ kỹ trên tay bà ấy, mày còn nhớ không?””
Hoài trợn tròn mắt, lồng ngực đau nhói như bị ai đó bóp nghẹt. Cô không thể thở được. Chiếc nhẫn cưới mà mẹ cô chưa bao giờ tháo ra, kể cả lúc làm lụng vất vả nhất.
“”Tối đó,”” cô Hồng gằn từng chữ, “”sau khi thắp cho ông nhà một nén nhang, bà ấy đi luôn trong lúc ngủ. Thanh thản, nhẹ nhàng như một ngọn đèn cạn dầu.”””
“Những lời của cô Hồng như một nhát búa cuối cùng, đập tan tành chút lý trí còn sót lại trong Hoài. Cô khuỵu xuống, hai tay ôm lấy đầu, cơ thể co giật trong cơn nấc nghẹn không thành tiếng. Hình ảnh người mẹ gầy guộc, tay mân mê chiếc nhẫn cưới, lặng lẽ nhìn di ảnh chồng trước khi ra đi cứa vào tâm can cô một vết dao sâu hoắm. Cô Hồng liếc nhìn dáng vẻ thảm hại của Hoài, một cái nhìn pha lẫn giữa khinh bỉ và thương hại, rồi lẳng lặng quay gót bỏ đi, để lại cô một mình với sự dằn vặt đang gặm nhấm tâm hồn.
Mãi một lúc sau, khi tiếng khóc của Hoài đã gần như tắt lịm, chỉ còn lại những tiếng nấc rời rạc, một người đàn ông lớn tuổi, gương mặt khắc khổ, bước ra từ trong nhà. Đó là một người cậu họ của Hoài. Ông không nhìn cô bằng ánh mắt trách móc như những người khác, chỉ có một nỗi buồn sâu thẳm. Ông đứng trước mặt Hoài, im lặng.
Sau một hồi, ông cất giọng khàn khàn, chìa về phía cô một chiếc hộp gỗ nhỏ, màu nâu sẫm, đã cũ mòn theo năm tháng.
“”Đây là của mẹ mày dặn trao lại cho mày.””
Hoài ngẩng khuôn mặt đẫm nước mắt lên. Đôi tay cô run rẩy như không còn là của mình, từ từ vươn ra đón lấy chiếc hộp. Nó nhẹ bẫng, nhưng trong tay Hoài lúc này lại nặng tựa ngàn cân. Những ngón tay thon dài, vốn quen cầm bút ký những hợp đồng bạc tỷ, giờ đây lóng ngóng mãi mới mở được chiếc chốt khóa đơn sơ.
Nắp hộp bật mở. Hoài nín thở.
Bên trong không phải là một kỷ vật quý giá, không phải là lời trăng trối oán hờn. Chỉ có một cuốn sổ tiết kiệm đã sờn gáy và một mẩu giấy nhỏ được gấp làm tư.
Hoài run run cầm cuốn sổ lên. Ngân hàng Agribank. Tên chủ tài khoản: Nguyễn Thị Tư. Cô lật trang bên trong, nơi ghi số dư. Con số hiện ra khiến lồng ngực cô như bị ai đó đấm một cú trời giáng. Bốn triệu bảy trăm nghìn đồng. Số tiền còn không bằng một bữa ăn của cô với đối tác. Số tiền mà mẹ cô, người bị chính cô cắt khoản trợ cấp hàng tháng, đã chắt chiu, dành dụm.
Đôi mắt cô mờ đi, nhòe nhoẹt. Cô buông cuốn sổ, run rẩy nhặt mẩu giấy ố vàng lên. Nét chữ của mẹ cô, xiêu vẹo nhưng vẫn còn rõ ràng.
“”Tiền mẹ dành dụm, sau này cho cháu ngoại của bà.””
Mẩu giấy rơi xuống từ những ngón tay vô lực của Hoài. Cháu ngoại. Mẹ cô không dành dụm cho bản thân. Bà dành dụm cho một đứa cháu chưa từng tồn tại, cho một tương lai mà bà vẫn hằng hy vọng. Tình yêu thương vô điều kiện, tinh khiết ấy, trong khoảnh khắc này, lại trở thành lời phán xét tàn nhẫn nhất. Hoài cúi gằm mặt, một tiếng thét câm lặng, đau đớn đến xé lòng bật ra từ sâu trong cổ họng. Chiếc hộp gỗ rơi xuống nền đất, vỡ tan.”
“Tiếng vỡ chói tai của chiếc hộp gỗ khiến không gian đang đặc quánh vì tang tóc càng thêm ngột ngạt. Người cậu họ giật mình, vội cúi xuống đỡ Hoài dậy, nhưng cô đã hoàn toàn mất hết sức lực. Cả cơ thể mềm oặt, đổ sụp vào vòng tay ông, chỉ còn lại những tiếng nấc khô khốc, đứt quãng. Ông thở dài, dìu cô ngồi xuống chiếc ghế đẩu đặt cạnh bàn thờ nghi ngút khói hương.
Hoài ngồi đó như một pho tượng vô hồn. Đôi mắt sưng húp, dại đi, nhìn trân trân vào di ảnh mẹ. Nụ cười hiền hậu của bà Tư trong ảnh như đang nhìn thẳng vào cô, không một lời oán trách, nhưng chính sự bao dung ấy lại khiến lồng ngực Hoài đau nhói như bị hàng ngàn mũi kim châm chích.
Xung quanh, những người họ hàng bắt đầu tụ tập đông hơn để chuẩn bị cho các nghi lễ tiếp theo. Họ đi lại, sắp xếp, bàn bạc, nhưng ánh mắt ai cũng thỉnh thoảng lại liếc về phía Hoài, những cái nhìn đầy ẩn ý. Rồi những lời xì xầm bắt đầu nổi lên, lúc đầu chỉ là tiếng thì thầm nho nhỏ, sau đó ngày một rõ hơn, như những con rắn độc len lỏi vào tâm trí cô.
Một bà cô họ xa, tay cầm chén trà, vừa thổi vừa liếc xéo về phía Hoài, nói với người ngồi cạnh:
“”Khóc lóc thảm thiết nhỉ. Lúc mẹ nó còn sống một thân một mình trên thành phố thì có thấy mặt mũi đâu.””
Người phụ nữ kia bĩu môi, tiếp lời:
“”Thì thế. Nghe đâu còn tính toán từng đồng, cắt cả tiền chu cấp hàng tháng của bà cụ. Bất hiếu!””
Mỗi một từ lọt vào tai Hoài như một nhát dao cứa vào da thịt. Cô cúi gằm mặt xuống, hai bàn tay đan chặt vào nhau đến trắng bệch, móng tay bấm sâu vào da thịt mà không hề cảm thấy đau. Cô chỉ muốn bịt tai lại, muốn chạy trốn khỏi nơi này, nhưng đôi chân như bị đóng đinh xuống đất.
Rồi lời buộc tội sau cùng, tàn nhẫn nhất, vang lên từ một góc khác, đủ lớn để cô và những người xung quanh nghe rõ mồn một.
“”Đấy, cứ bảo nuôi con ăn học thành tài, giàu có trên thành phố mà xem. Để mẹ già phải bán cả cái nhẫn cưới kỷ vật của chồng về quê chết một mình. Đúng là có phúc mà không biết hưởng.””
Cái tát cuối cùng. Vô hình nhưng lại đau đớn hơn ngàn vạn cái tát hữu hình. Chiếc nhẫn cưới. Hình ảnh mẹ cô gầy guộc ở tiệm cầm đồ lại hiện về, đè nát chút tỉnh táo còn sót lại của Hoài. Đầu cô cúi rạp xuống, gần như chạm vào đầu gối. Bờ vai trong chiếc áo vest hàng hiệu đắt tiền run lên bần bật. Cô không còn dám ngẩng mặt lên nhìn ai, cũng không dám nhìn vào di ảnh của mẹ nữa. Cô sợ. Sợ phải đối mặt với sự thật rằng chính mình, đứa con gái bà yêu thương nhất, đã đẩy bà đến bước đường cùng.
Xung quanh, những lời xì xầm vẫn tiếp tục, nhưng Hoài không còn nghe thấy gì nữa. Trong đầu cô chỉ còn ong ong một câu duy nhất: “”Mẹ ơi, con sai rồi… Con sai thật rồi…”””
“Tàn tro của những nén nhang cuối cùng rơi lả tả. Đám tang cuối cùng cũng kết thúc. Dòng người thưa dần, những lời chia buồn khách sáo cũng tan vào không khí. Chỉ còn lại Hoài và căn nhà cũ kỹ, lạnh lẽo. Cô Hồng, người hàng xóm tốt bụng, vỗ nhẹ vào vai cô.
“”Cháu ở lại nghỉ ngơi đi. Có gì thì cứ gọi cô một tiếng.””
Hoài chỉ khẽ gật đầu, không đủ sức để nói một lời cảm ơn trọn vẹn. Khi bóng cô Hồng khuất sau cánh cổng, cả không gian rộng lớn bỗng chốc đổ ập xuống, đè nén cô trong sự im lặng đến đáng sợ. Mọi âm thanh đều biến mất, chỉ còn lại tiếng vo ve của một con ruồi nào đó và nhịp tim nặng nề của chính cô.
Hoài lê từng bước chân vô định qua khoảng sân rêu phong, đi vào trong nhà. Căn nhà vẫn vậy, chẳng có gì thay đổi so với ký ức của cô. Chỉ có điều, nó đã mất đi hơi ấm của mẹ. Cô đi ngang qua phòng khách, nơi chiếc bàn thờ vẫn nghi ngút khói, rồi vô thức dừng lại trước cửa phòng ngủ của bà Tư.
Bàn tay cô run rẩy đặt lên nắm đấm cửa đã hoen gỉ. Một tiếng “”két”” khô khốc vang lên khi cánh cửa gỗ cũ kỹ mở ra. Căn phòng nhỏ, đơn sơ hiện ra trước mắt cô. Chiếc giường tre, cái bàn học cũ nơi mẹ vẫn soạn giáo án ngày xưa, mọi thứ đều được sắp xếp ngăn nắp, gọn gàng.
Ánh mắt Hoài dừng lại ở chiếc tủ quần áo bằng gỗ ép đã sờn màu. Cô bước tới, ngón tay lướt trên bề mặt thô ráp của nó. Hít một hơi thật sâu, cô từ từ kéo cánh cửa tủ ra.
Một mùi hương quen thuộc đến đau lòng lập tức ùa ra, bao bọc lấy cô. Mùi dầu gió mẹ hay xoa mỗi khi trái gió trở trời, mùi long não cũ kỹ, và mùi vải vóc thân thương đã gắn bó với bà cả một đời. Mùi hương này, đã bao lâu rồi cô không còn được ngửi thấy?
Đôi mắt Hoài nhòe đi. Cô đưa tay vào trong, chạm vào những bộ quần áo cũ được gấp ngay ngắn. Toàn là những bộ đồ bà ba giản dị, những chiếc áo sơ mi đã bạc màu. Cô rút ra một chiếc áo cánh màu hoa cà, chiếc áo mà cô nhớ mẹ đã mặc trong lần cuối cùng cô về thăm quê cách đây mấy năm.
Hoài ôm ghì lấy chiếc áo, áp chặt nó vào lồng ngực, vùi mặt mình vào lớp vải sờn cũ. Cô hít hà lấy mùi hương của mẹ như một kẻ chết đuối vớ được cọc, cố gắng níu giữ chút hơi ấm cuối cùng còn sót lại. Nước mắt không còn tuôn trào như trước. Thay vào đó là một sự trống rỗng, một cảm giác tội lỗi sắc lạnh như dao cứa vào từng thớ thịt.
Những thành tựu mà cô luôn tự hào, những hợp đồng bạc tỷ, căn hộ sang trọng giữa lòng thành phố, chiếc xe hơi đắt tiền… tất cả bỗng chốc hiện về trong tâm trí cô, rồi tan biến như bong bóng xà phòng. Cô ôm bộ quần áo của mẹ, quỳ sụp xuống sàn nhà lạnh lẽo. Sự nghiệp, tiền tài giờ đây trở nên vô nghĩa, nhạt nhẽo và đáng khinh bỉ làm sao. Tất cả những thứ đó không thể đổi lại được một lời dặn dò, một cái ôm, hay một hơi ấm của mẹ.
Cô độc và hối hận. Hai cảm xúc đó như hai gọng kìm khổng lồ, siết chặt lấy trái tim cô đến nghẹt thở. Trong căn phòng vắng lặng, chỉ còn lại bóng dáng người con gái trong bộ đồ hiệu đắt tiền đang gục ngã, ôm lấy manh áo cũ của mẹ mình mà run lên từng hồi.”
“Chuyến xe từ quê về Sài Gòn dài như vô tận. Hoài không ngủ, chỉ ngồi bất động nhìn ra ngoài cửa kính. Những cánh đồng, những mái nhà lướt qua rồi lùi lại phía sau, cũng như những năm tháng cô đã bỏ lại mẹ mình. Chiếc xe sang trọng giờ đây giống như một cỗ quan tài di động, giam cầm cô trong sự ân hận muộn màng.
Vừa bước chân vào căn hộ penthouse, mùi hương xa xỉ quen thuộc không còn khiến cô dễ chịu. Nó trở nên xa lạ, lạc lõng. Không cởi bỏ bộ đồ tang lễ trên người, việc đầu tiên Hoài làm là rút điện thoại ra. Bàn tay cô, vốn chỉ quen lướt trên những con số hợp đồng, giờ đây run rẩy bấm một số quen thuộc.
Đầu dây bên kia bắt máy gần như ngay lập tức, giọng hào hứng.
“”A lô, Hoài à? Em về tới rồi sao? Anh đang định gọi em đây. Phía đối tác mặt bằng vừa gọi, họ đồng ý giảm thêm 5% cho mình đấy! Tuần sau ký hợp đồng là vừa đẹp!””
Hoài hít một hơi sâu, không khí lạnh của máy điều hòa phả vào buồng phổi khiến cô thấy buốt giá. Cô nhìn ra ban công, nơi Sài Gòn về đêm đang lên đèn lộng lẫy, những ánh đèn mà cô từng khao khát và tự hào. Giờ đây, chúng chỉ như những đốm lửa ma trơi vô hồn.
“”Anh Phong,”” giọng Hoài vang lên, đều đều và không một chút cảm xúc. “”Dự án cửa hàng mới… chúng ta hủy bỏ đi.””
Sự im lặng đột ngột ở đầu dây bên kia. Vài giây sau, người đối tác tên Phong mới lắp bắp hỏi lại, không tin vào tai mình.
“”Hủy? Em nói gì vậy Hoài? Em đang đùa phải không? Mọi thứ đã chuẩn bị xong xuôi cả rồi, tiền cọc cũng đã đặt. Em bị làm sao vậy?””
“”Tôi không đùa,”” Hoài siết chặt chiếc điện thoại, giọng cô trở nên kiên quyết, gần như sắt lại. “”Mọi tổn thất về hợp đồng, tôi sẽ chịu trách nhiệm bồi thường toàn bộ. Coi như tôi đơn phương phá vỡ.””
“”Nhưng tại sao? Chuyện gì đã xảy ra? Đây là tâm huyết của chúng ta cả năm nay cơ mà!””
Hoài nhắm mắt lại. Hình ảnh người mẹ gầy gò trong căn phòng trọ ẩm thấp, hình ảnh chiếc nhẫn cưới cũ kỹ bị đem đi cầm cố hiện lên rõ mồn một. Tâm huyết? So với cả cuộc đời mẹ, nó có đáng là gì?
“”Tôi xin lỗi,”” cô nói, giọng ráo hoảnh nhưng ẩn chứa một nỗi đau không thể diễn tả. “”Tôi có việc quan trọng hơn phải làm.””
Cô cúp máy ngang, không cho đối tác có cơ hội nói thêm một lời nào. Tiếng “”tút”” dài vang lên, trả lại sự tĩnh lặng tuyệt đối cho căn hộ.
Hoài buông điện thoại xuống bàn. Cô chậm rãi nhìn quanh không gian mà mình đã đánh đổi cả thanh xuân, cả tình thân để có được. Bức tranh trừu tượng đắt tiền trên tường, bộ sofa da nhập khẩu từ Ý, chiếc đèn chùm pha lê lấp lánh… Mọi thứ đều bóng loáng, đắt giá, và trống rỗng đến đáng sợ. Căn hộ này, niềm kiêu hãnh của cô, giờ đây không khác gì một nhà mồ sang trọng. Sự giàu có, thành công mà cô từng theo đuổi giờ đây hiện lên như một lời chế nhạo cay đắng cho sự vô tâm của chính mình. Cô có tất cả, nhưng lại mất đi điều quý giá nhất.”
“Không lãng phí thêm một giây nào, Hoài vớ lấy chiếc túi xách và chìa khóa xe trên bàn. Cô không thèm thay bộ đồ tang lễ màu đen, không thèm nhìn lại căn hộ lạnh lẽo. Trong đầu cô lúc này chỉ có một mục tiêu duy nhất, một hình ảnh duy nhất: chiếc nhẫn cưới cũ kỹ của mẹ. Tờ giấy cầm đồ nhàu nát mà cô tìm thấy trong ví của mẹ lúc ở quê nhà như một lưỡi dao cứa vào tâm trí cô.
Chiếc xe sang lao đi trong đêm, bỏ lại khu penthouse xa hoa phía sau. Hoài lái xe như một người mộng du, đi về phía một khu phố lao động cũ kỹ, nơi cô chưa từng đặt chân đến. Cô dừng xe trước một con hẻm nhỏ, tối tăm. Tấm biển “”CẦM ĐỒ T.H”” bạc màu, cũ kỹ hiện ra dưới ánh đèn đường vàng vọt.
Cô hít một hơi sâu, đẩy cánh cửa sắt nặng trịch kêu kèn kẹt. Bên trong, không gian chật chội, ngột ngạt với đủ thứ đồ đạc cũ. Một người đàn ông trung niên, đầu hói, đang ngồi sau quầy tính tiền, ngước đôi mắt dò xét nhìn vị khách ăn mặc sang trọng nhưng gương mặt lại thất thần, đẫm nước mắt.
Hoài bước tới, giọng cô run rẩy, gần như lạc đi.
“”Thưa chú… cho con hỏi… khoảng hơn một tuần trước, có một bà cụ… một bà giáo già… đến đây cầm một chiếc nhẫn cưới phải không ạ?””
Ông chủ tiệm nheo mắt, lục lọi trong trí nhớ.
“”Nhiều người đến đây lắm cô ơi, tôi không…””
“”Bà cụ gầy lắm ạ,”” Hoài vội vã cắt lời, giọng cô khẩn thiết. “”Tóc bạc, mặc một chiếc áo bà ba màu nâu đã sờn… Bà ấy nói cần tiền gấp để về quê.””
Nghe đến chi tiết “”bà giáo già”” và “”về quê””, ánh mắt ông chủ tiệm chợt thay đổi. Ông nhìn Hoài một lượt từ đầu đến chân, rồi thở dài.
“”À… tôi nhớ rồi. Bà cụ tội nghiệp. Trông bà ấy khắc khổ lắm, nhưng nói chuyện thì rất nhẹ nhàng. Lúc đặt chiếc nhẫn lên quầy, tay bà ấy run run. Cứ mân mê mãi, giống như không nỡ rời xa.””
Mỗi lời của ông chủ tiệm như một nhát búa giáng thẳng vào tim Hoài. Cô cắn chặt môi để không bật khóc thành tiếng.
“”Nó… nó còn ở đây không chú? Con xin chuộc lại… Bằng mọi giá!””
Ông chủ tiệm im lặng một lát, rồi lật sổ. Ông ta đi vào trong, một lúc sau quay ra với một chiếc hộp nhỏ. Ông đặt lên mặt quầy một chiếc nhẫn vàng tây, kiểu dáng xưa cũ, vành nhẫn đã mòn vẹt vì năm tháng.
Đó chính là nó. Kỷ vật của ba, vật bất ly thân của mẹ.
“”Của cô đây,”” ông chủ tiệm nói, giọng trầm xuống. “”Bà cụ chỉ cầm có năm trăm ngàn thôi. Bà nói chỉ cần đủ tiền vé xe là được.””
Năm trăm ngàn. Hoài chết lặng. Chỉ vì năm trăm ngàn mà mẹ cô đã phải bán đi thứ quý giá cuối cùng. Trong khi đó, cô sẵn sàng chi hàng tỷ đồng cho một dự án vô nghĩa. Cô run rẩy mở ví, rút ra một xấp tiền polymer mới cứng, đẩy về phía ông chủ tiệm.
“”Con gửi chú. Cảm ơn chú nhiều lắm.””
Cô không đợi ông chủ tiệm đếm tiền hay thối lại. Bàn tay cô run rẩy nhặt chiếc nhẫn lên. Khoảnh khắc những ngón tay cô chạm vào nó, một cảm giác kỳ lạ chạy dọc sống lưng. Chiếc nhẫn lạnh lẽo, nhưng trong lòng bàn tay Hoài, nó dường như đang ấm dần lên. Cô có thể cảm nhận được hơi ấm từ tay mẹ, cảm nhận được tình yêu thương vô bờ bến và cả sự hy sinh thầm lặng của bà trong suốt mấy mươi năm qua. Cô siết chặt chiếc nhẫn trong lòng bàn tay, áp nó vào ngực mình. Nước mắt không thể kìm nén được nữa, tuôn rơi như mưa trên gương mặt hối hận muộn màng.”
“Chiếc xe sang lướt đi trong im lặng, rời khỏi con hẻm tối tăm. Hoài không quay về căn penthouse lộng lẫy nữa. Cô lái xe vô định, nước mắt đã khô trên gò má, để lại một cảm giác bỏng rát. Trong lòng bàn tay, chiếc nhẫn cưới của mẹ vẫn còn hơi ấm, hoặc đó chỉ là do cô tưởng tượng. Nhưng hơi ấm đó là thật. Nó đốt cháy sự vô tâm của cô, thắp lên một ngọn lửa quyết tâm chưa từng có.
Sáng hôm sau, mặt trời vừa lên, một nhân viên môi giới bất động sản lịch lãm đã có mặt tại căn hộ của Hoài. Anh ta đi một vòng, đôi mắt không giấu nổi vẻ thán phục.
“”Chị Hoài, phải nói là căn hộ của chị quá hoàn hảo. Em làm nghề bao năm chưa thấy căn nào có vị trí và nội thất đẳng cấp thế này. Chị… thật sự muốn bán gấp ạ?””
Hoài đứng bên cửa sổ kính khổng lồ, nhìn xuống thành phố lấp lánh phía dưới. Nơi này từng là niềm kiêu hãnh, là mục tiêu cả đời của cô. Giờ đây, nó chỉ là một cái lồng son lạnh lẽo.
“”Đúng vậy. Bán gấp.”” Giọng cô đều đều, không một chút cảm xúc. “”Giá tôi đã đưa, không thương lượng. Yêu cầu duy nhất là giao dịch bằng tiền mặt, càng sớm càng tốt.””
Người nhân viên sững sờ. “”Thưa chị, với mức giá này… thấp hơn thị trường ít nhất 20%. Nếu chị cho em thêm chút thời gian…””
“”Tôi không có thời gian.”” Hoài cắt ngang, cuối cùng cũng quay lại nhìn anh ta, ánh mắt cô sắc lạnh. “”Hoặc là bán với giá đó, hoặc là thôi.””
Tại văn phòng, không khí làm việc đang hối hả như thường lệ thì Hoài bước vào. Mọi ánh mắt đổ dồn về phía cô. Cô vẫn mặc bộ đồ đen của ngày hôm qua, gương mặt tiều tụy nhưng lưng thẳng tắp, bước đi vững chãi. Vài tiếng xì xầm nổi lên.
“”Nhìn chị Hoài kìa… Chắc là suy sụp lắm.””
“”Tội nghiệp thật, nhưng dự án mới sắp tới giai đoạn quan trọng, chị ấy mà nghỉ lúc này thì cả phòng điêu đứng…””
Hoài lờ đi tất cả, đi thẳng đến phòng của giám đốc. Cô đặt một tờ đơn đã ký sẵn lên bàn mà không cần một lời mào đầu.
Vị giám đốc, một người đàn ông trung niên vốn rất trọng dụng Hoài, ngỡ ngàng. “”Hoài? Em làm gì thế này? Anh biết em đang rất đau buồn. Em cứ nghỉ phép một tháng, hai tháng cũng được. Mọi việc ở công ty cứ để anh lo.””
“”Em cảm ơn sếp.”” Hoài đáp, giọng cô lần đầu tiên có chút run rẩy, nhưng không phải vì yếu đuối. “”Nhưng em không nghỉ phép. Em xin nghỉ việc hẳn.””
“”NGHỈ HẲN?”” Vị giám đốc đứng bật dậy. “”Em nói gì vậy? Em điên rồi sao? Vị trí này, sự nghiệp em đã đổ bao nhiêu công sức gầy dựng? Cái dự án mà em tâm huyết sắp ra mắt rồi! Em định vứt bỏ tất cả sao?””
Một nụ cười buồn bã thoáng qua trên môi Hoài. “”Thưa sếp, có những thứ còn quan trọng hơn cả sự nghiệp mà em đã thẳng tay vứt bỏ. Bây giờ, em chỉ muốn đi sửa chữa lại những gì còn có thể.””
Cô nói xong, cúi đầu chào rồi quay lưng bước ra, để lại vị giám đốc sững sờ với lá đơn trên bàn.
Ngay khi cô vừa về chỗ ngồi để thu dọn vài món đồ cá nhân, điện thoại reo lên. Là Lan, cô bạn thân trong giới thượng lưu.
“”Hoài! Mày điên thật rồi! Tao vừa nghe tin mày rao bán nhà, giờ lại còn nghỉ việc? Mày định làm gì thế? Mọi người đang bàn tán, nói mày sốc quá nên đầu óc có vấn đề rồi đấy!””
Hoài bình thản đặt cuốn sổ tay vào thùng carton. Bàn tay cô chạm vào chiếc nhẫn đang đeo trên cổ bằng một sợi dây chuyền mỏng.
“”Tao không điên đâu, Lan. Có lẽ đây là lần đầu tiên trong mười năm qua, tao thực sự tỉnh táo.”” Giọng cô nhẹ bẫng. “”Tao phải về nhà. Về nơi mẹ tao thuộc về. Đó cũng là nơi tao đã đánh mất chính mình.””
Nói rồi, cô cúp máy, không để cho bạn mình kịp phản ứng. Hoài bê chiếc thùng carton nhỏ, bên trong chỉ có vài vật dụng cá nhân ít ỏi, và bước ra khỏi văn phòng. Cô không ngoái đầu lại. Cô biết, bạn bè, đồng nghiệp đều cho rằng cô đã hóa điên. Nhưng chỉ cô biết, mình đang làm điều đúng đắn nhất cuộc đời. Cô phải trở về quê. Về với đất mẹ.”
“Chiếc xe dừng lại trước căn nhà cũ nát ở quê. Mái ngói xô lệch, tường vôi bong tróc từng mảng lớn, và khoảng sân trước, nơi mẹ cô từng vun trồng cả một vườn hoa, giờ chỉ còn cỏ dại mọc cao đến đầu gối. Nó như một vết sẹo câm lặng, đối lập hoàn toàn với những ngôi nhà tầng khang trang của hàng xóm xung quanh.
Vừa thấy bóng Hoài bước xuống từ chiếc xe hơi bám đầy bụi đỏ, mấy người hàng xóm đang ngồi hóng mát đầu ngõ đã bắt đầu xì xầm.
“”Nhìn kìa, con Hoài đấy phải không? Lâu lắm mới thấy nó vác mặt về.””
“”Chắc trên thành phố làm ăn thất bát, phá sản rồi chứ gì. Mẹ nó mất không về, giờ về đây làm gì không biết.””
“”Tiểu thư quen sống sung sướng, về cái xó này chắc được dăm ba bữa lại chạy mất dép thôi.””
Hoài nghe thấy hết, nhưng cô không đáp lại. Ánh mắt cô chỉ dán chặt vào ngôi nhà. Nơi này chứa đựng tuổi thơ của cô, chứa đựng những ngày tháng cuối cùng của mẹ mà cô đã bỏ lỡ. Cô siết chặt bàn tay, cảm nhận chiếc nhẫn của mẹ qua lớp áo. Cảm giác tội lỗi như một lưỡi dao cứa vào tim, nhưng nó cũng chính là động lực mạnh mẽ nhất.
Sáng hôm sau, cả xóm nhỏ ngỡ ngàng khi thấy một chiếc xe tải chở đầy vật liệu xây dựng đỗ xịch trước cổng nhà Hoài. Gạch, xi măng, sơn, cửa kính… được công nhân khuân vào sân. Hoài, trong bộ quần áo lao động giản dị, bắt đầu chỉ đạo. Nhưng cô không chỉ đứng chỉ đạo.
Người ta thấy cô, người phụ nữ từng đi giày cao gót, mặc đồ hiệu, giờ đây xắn tay áo, đeo bao tay, tự mình khuân gạch. Cô không thuê thợ hồ. Bàn tay từng ký những hợp đồng bạc tỷ giờ đây cầm bay, vụng về trát lại từng mảng tường. Mồ hôi ướt đẫm lưng áo, chảy ròng ròng trên gương mặt thanh tú, hòa vào bụi vôi vữa. Đôi bàn tay mềm mại nhanh chóng phồng rộp, rồi chai sần.
Những lời dè bỉu ban đầu dần im bặt, thay vào đó là những ánh mắt tò mò không giấu giếm. Họ đứng từ xa quan sát, không thể tin vào mắt mình. Cô không hề diễn. Cô làm việc từ sáng sớm đến tối mịt, lầm lũi như một cái bóng.
Sau khi phần thô đã tạm ổn, Hoài tự tay lăn từng thùng sơn. Cô chọn màu vàng kem, màu mà mẹ cô từng nói là màu của nắng ấm. Cô sơn kỹ lưỡng, tỉ mỉ, như thể đang tô vẽ lại những ký ức tươi đẹp.
Rồi cô bắt đầu cuốc đất, nhổ sạch cỏ dại ở mảnh sân trước. Cô đến chợ huyện, mua về đủ loại hoa mà mẹ cô từng yêu thích: hoa hồng, hoa cúc, hoa mười giờ. Cô cặm cụi vun từng luống đất, đặt từng gốc cây xuống, tưới nước bằng chính đôi tay mình. Mỗi một gốc hoa được trồng xuống, dường như một phần tâm hồn khô cằn của Hoài cũng được tưới mát.
Cô Hồng, người hàng xóm đã báo tin cho Hoài, thỉnh thoảng đi ngang qua, lặng lẽ nhìn vào. Bà thấy bóng dáng của Bà Tư năm xưa trong hình ảnh cô con gái đang cặm cụi chăm sóc vườn hoa.
Một buổi chiều, khi Hoài đang sơn lại hàng rào gỗ màu trắng, một bà hàng xóm từng chê bai cô nhiều nhất bỗng dè dặt đi tới.
“”Cô Hoài… trời nắng chang chang thế này mà làm, có cần… có cần tôi pha cho ly nước chanh không?””
Hoài ngẩng lên, đôi mắt có chút ngạc nhiên. Cô lau mồ hôi trên trán, nở một nụ cười thật hiền, không còn vẻ kiêu kỳ xa cách ngày nào.
“”Dạ thôi, cháu cảm ơn bác. Cháu có nước trong nhà rồi ạ.””
Nụ cười và lời cảm ơn chân thành đó khiến bà hàng xóm có chút bối rối. Ngôi nhà cũ đang dần hồi sinh. Bức tường vàng kem ấm áp, mái ngói đỏ tươi, và vườn hoa nhỏ đã bắt đầu lấm tấm những nụ xanh. Nó không còn là một vết sẹo, mà đang trở thành một điểm sáng bình yên và ấm cúng giữa xóm làng. Hoài đứng giữa sân, nhìn thành quả lao động của mình, lòng cô dâng lên một cảm giác bình yên đến lạ. Đây mới thực sự là nhà.”
“Một năm trôi qua.
Ngôi nhà với bức tường vàng kem và hàng rào trắng giờ đây không còn tĩnh lặng. Mỗi buổi chiều, nơi đây lại rộn rã tiếng trẻ em ê a đánh vần, tiếng cười nói trong veo. Khoảng sân trước với vườn hoa hồng, hoa cúc khoe sắc rực rỡ đã trở thành nơi nô đùa của lũ trẻ sau giờ học. Hoài đã biến ngôi nhà của mẹ thành một lớp học tình thương, đúng như ước nguyện thầm kín mà bà chưa bao giờ dám ngỏ lời.
Hoài, trong chiếc áo sơ mi giản dị, mái tóc búi cao gọn gàng, đang đi lại giữa những dãy bàn ghế gỗ mộc mạc. Vẻ mặt cô không còn nét sắc sảo, xa cách của một nữ quản lý cấp cao, thay vào đó là sự kiên nhẫn và dịu dàng.
“”Nào, bé An, con nhìn xem, phép tính này đâu có khó. 5 trừ 3 còn mấy nào?””
Hoài cúi xuống bên cạnh một cô bé có bím tóc hai bên, tay cầm tay cô bé, chỉ vào từng que tính trên bàn.
Cô bé lí nhí: “”Dạ… còn… còn hai ạ.””
“”Đúng rồi! Con gái giỏi quá!”” – Hoài xoa đầu cô bé, nở nụ cười ấm áp. Nụ cười ấy chân thật, không một chút gượng gạo, nó đến từ tận đáy lòng.
Những đứa trẻ trong lớp đều là con nhà lao động nghèo trong xóm. Có đứa mồ côi, có đứa bố mẹ đi làm ăn xa. Chúng đến đây không chỉ để học con chữ, mà còn để cảm nhận sự quan tâm, chăm sóc mà chúng thiếu thốn. Dưới mái nhà này, Hoài không chỉ là cô giáo, mà còn là người chị, người mẹ.
Giờ tan học, lũ trẻ tíu tít chạy ùa ra sân.
“”Con chào cô Hoài ạ!””
“”Mai cô lại dạy chúng con nhé!””
Hoài đứng ở cửa, vẫy tay chào từng đứa một cho đến khi bóng đứa trẻ cuối cùng khuất sau con ngõ nhỏ.
Căn phòng trở lại với sự yên tĩnh. Ánh nắng hoàng hôn màu mật ong chiếu xiên qua khung cửa sổ, nhuộm vàng những nét chữ trẻ con nguệch ngoạc trên tấm bảng đen. Hoài chậm rãi thu dọn sách vở, lau lại mặt bàn. Bàn tay cô, dù đã quen với phấn trắng, vẫn còn hằn những vết chai sần từ ngày tự mình sửa lại ngôi nhà.
Cô dừng lại trước chiếc bàn giáo viên. Trên đó, bên cạnh lọ hoa cúc nhỏ, là một tấm ảnh đã cũ. Trong ảnh, Bà Tư đang cười hiền hậu, ánh mắt lấp lánh niềm vui. Hoài nhẹ nhàng cầm khung ảnh lên, ngón tay miết nhẹ lên gương mặt mẹ. Lòng cô chợt nhói lên một nỗi nhớ cồn cào, nhưng rồi lại được xoa dịu ngay lập tức bởi dư âm của tiếng cười nói hồn nhiên vẫn còn vương vấn đâu đây.
Cô thì thầm, như đang nói với chính mình, cũng như đang trò chuyện với người trong ảnh: “”Mẹ ơi, di sản của mẹ, con đã tiếp nối được rồi. Con hiểu vì sao cả đời mẹ lại gắn bó với lũ trẻ. Nhìn chúng cười, lòng con thấy bình yên lắm, mẹ ạ.””
Một giọt nước mắt lăn dài trên má Hoài, nhưng lần này, đó không phải là giọt nước mắt của sự ân hận tột cùng, mà là giọt nước mắt của sự thanh thản và được chữa lành. Cô đặt tấm ảnh lại vị trí cũ, ngẩng đầu nhìn ra vườn hoa rực rỡ ngoài sân. Di sản của mẹ không chỉ là lớp học, mà còn là tình yêu thương vô điều kiện, thứ mà cô đã từng phũ phàng vứt bỏ, và giờ đây đang cố gắng vun trồng lại từng ngày.”
“Hoài bước ra hiên nhà, hít một hơi thật sâu lồng ngực. Không khí trong lành của buổi chiều quê mang theo hương hoa cỏ và mùi đất ẩm sau cơn mưa rào bất chợt. Cô ngồi xuống bậc thềm xi măng đã cũ, nơi ngày xưa mẹ cô vẫn thường ngồi vá áo, nhặt rau. Từ đây, cô có thể nhìn thấy con đường làng uốn lượn, nơi bóng những đứa trẻ cuối cùng trong lớp học của cô đang nhỏ dần rồi mất hút sau rặng tre. Tiếng cười nói của chúng vẫn còn văng vẳng đâu đó, như một bản nhạc nền êm dịu cho sự tĩnh lặng đang dần bao trùm.
Bàn tay Hoài bất giác đưa lên lồng ngực, những ngón tay thon dài nhưng đã có vài vết chai sần chạm nhẹ vào một vật cứng và ấm áp đang nằm trên da thịt cô. Đó là chiếc nhẫn cưới cũ kỹ của mẹ, được lồng vào một sợi dây chuyền bạc. Vòng kim loại trơn láng, đã mòn đi theo năm tháng, nhưng khi chạm vào, Hoài vẫn cảm nhận được trọn vẹn sức nặng của tình yêu, của sự hy sinh, và của cả một đời người. Cô đã phải mất rất nhiều công sức mới có thể tìm lại được nó từ tiệm cầm đồ cũ kỹ nơi thành phố, chuộc lại kỷ vật mà mẹ cô đã phải bán đi trong lúc túng quẫn nhất.
Sự giàu có, những căn hộ cao cấp, những bữa tiệc xa hoa, chiếc ghế quyền lực trong phòng họp lạnh lẽo… tất cả giờ đây đã lùi về một miền ký ức xa xôi, mờ nhạt như một giấc mơ không có thật. Những lo toan về tiền đáo hạn, những kế hoạch kinh doanh triệu đô đã được thay thế bằng việc làm sao để bé An thuộc được bảng cửu chương, làm sao để thằng Tí thôi không bắt nạt bạn. Cuộc sống của cô chưa bao giờ đơn giản và nghèo nàn về vật chất đến thế. Nhưng lạ thay, trong tâm hồn cô, chưa bao giờ lại đủ đầy và giàu có đến vậy. Lần đầu tiên trong suốt hơn bốn mươi năm tồn tại, Hoài cảm nhận được một sự bình yên thật sự, một sự bình yên không đánh đổi bằng tiền bạc, mà được vun đắp từ những nụ cười trẻ thơ và từ việc cho đi không toan tính.
Ánh hoàng hôn cuối ngày buông xuống, nhuộm tím cả một khoảng trời. Gió hiu hiu thổi, mang theo hơi lạnh se se. Hoài ngước mắt nhìn lên bầu trời, nơi những vì sao đầu tiên bắt đầu lấp lánh. Cô thấy hình ảnh mẹ mình đâu đó giữa hư không, vẫn là nụ cười hiền hậu và ánh mắt bao dung. Một giọt nước mắt ấm nóng lăn dài trên má, nhưng lần này nó không còn vị mặn chát của sự ân hận. Nó trong veo, như một sự gột rửa.
Cô thì thầm trong gió, giọng khản đi vì xúc động.
“”Mẹ ơi, con về nhà rồi.””
Cuộc đời mỗi người là một hành trình đi tìm “”nhà””. Có người may mắn nhận ra nó ngay từ đầu, nhưng cũng có những người như Hoài, phải đi một vòng thật xa, lạc lối giữa những xa hoa phù phiếm, vấp ngã đến tơi tả bởi những tham vọng của chính mình, rồi mới nhận ra bến đỗ bình yên nhất lại nằm ở chính nơi mình đã bắt đầu. Ngôi nhà không chỉ là mái ngói, tường vôi, mà là nơi có tình yêu thương chờ đợi, là nơi tâm hồn ta không còn phải khoác lên mình những chiếc mặt nạ nặng trĩu. Sự giàu có thực sự không nằm ở những con số trong tài khoản ngân hàng, mà nằm ở sự đủ đầy trong tâm hồn, ở giá trị mà ta tạo ra cho những người xung quanh.
Di sản mà Bà Tư để lại cho con gái không phải là mảnh đất hay ngôi nhà cũ, mà là một bài học vô giá về tình người. Đó là ngọn lửa của sự tử tế, của tình yêu thương con người vô điều kiện. Ngọn lửa ấy đã từng bị Hoài phũ phàng dập tắt, nhưng rồi từ trong tro tàn của sự hối hận, nó đã được nhen nhóm lại, và giờ đây đang bùng cháy rực rỡ, sưởi ấm cho không chỉ những tâm hồn trẻ thơ bé bỏng, mà còn chữa lành cho chính vết thương sâu hoắm trong lòng cô. Chiếc nhẫn trên cổ không còn là biểu tượng của mất mát, mà đã trở thành lời nhắc nhở vĩnh cửu: hạnh phúc đích thực luôn bắt nguồn từ những điều giản dị nhất. Và đôi khi, trở về chính là cách tốt nhất để đi về phía trước.”