“Bị con dâu giục ký tên chuyển nhượng đất “”cho xong””, bà cụ giả vờ lẫn, giả vờ run tay để rồi đến lúc cả nhà hí hửng đi công chứng thì mới bẽ bàng nhận ra…
Bị con dâu giục ký tên chuyển nhượng đất “cho xong”, bà cụ ngoài 80 chỉ cười cười, run tay viết nguệch ngoạc như thể không còn tỉnh táo. Mỗi lần con dâu càm ràm:
— Mẹ ký lẹ đi, kéo dài hoài ai rảnh mà đợi!
Bà lại giả vờ hỏi lại một câu:
— Ủa, hôm qua ký rồi mà, ký nữa chi?
Cả nhà thở dài ngao ngán, tưởng bà đã lẫn thật. Con trai thì ái ngại, con dâu thì sốt ruột, chỉ mong nhanh có tên mình trên sổ đỏ mảnh đất gần mặt đường kia. Rồi cũng đến ngày mang giấy tờ ra văn phòng công chứng, bà cụ được “”tháp tùng”” đi như một món đồ phải “xử lý” cho xong.
Thế nhưng đúng lúc công chứng viên vừa mở hồ sơ, bà cụ bỗng tỉnh táo lạ thường, rút từ túi áo ra 1 thứ và thản nhiên tuyên bố… 👇👇…”
“Công chứng viên vừa mở hồ sơ ra, nụ cười đắc thắng vẫn còn nở trên môi Con dâu. Con trai nhìn mẹ, có chút ái ngại lẫn mong chờ. Các thành viên khác trong nhà cũng không giấu nổi vẻ sốt ruột, chỉ mong ký cho nhanh. Bà cụ vẫn ngồi đó, đầu hơi cúi. Nhưng rồi, một chuyển động nhỏ khiến mọi ánh mắt đổ dồn về phía bà. Bà cụ chậm rãi ngẩng đầu lên. Đôi mắt vốn dĩ lờ đờ, lú lẫn giờ lại sáng quắc, nhìn thẳng vào Con dâu và Con trai, không chút né tránh. Tay bà, vốn run rẩy, giờ lại vững vàng luồn vào túi áo khoác, rút ra một tập giấy tờ được kẹp gọn gàng.
Bà cụ (Giọng nói không còn run rẩy hay ngập ngừng, mà rất rõ ràng, dứt khoát): “”Các người tưởng tôi lẫn thật sao? Tưởng chỉ cần mang tôi đến đây là xong chuyện?””
Con dâu, Con trai, và cả gia đình sững sờ. Vẻ đắc thắng tắt ngúm trên mặt Con dâu, thay vào đó là sự kinh ngạc tột độ. Con trai lắp bắp: “”Mẹ… mẹ nói gì vậy?””
Bà cụ: “”Tôi nghe hết. Nghe hết những lời các người nói, những kế hoạch các người bàn bạc. Tôi biết hết các người chỉ mong tôi

chết đi để chiếm lấy mảnh đất này.””
Công chứng viên, chứng kiến cảnh tượng bất ngờ, ngước nhìn, ánh mắt lộ vẻ ngạc nhiên chuyên nghiệp.
Bà cụ đặt tập giấy tờ lên bàn công chứng viên, rồi đẩy nhẹ về phía con dâu và con trai.
Bà cụ: “”Đây không phải là giấy tờ chuyển nhượng đất. Đây là…”” (dừng lại, nhìn thẳng vào mặt Con dâu) “”…đơn tố cáo. Tố cáo các người tội ngược đãi, ép buộc người già. Kèm theo đó là băng ghi âm những cuộc nói chuyện của các người. Tôi đã gửi một bản đến luật sư, một bản đến công an rồi.””
Con dâu tái mặt, cả người run lên bần bật. Con trai chết sững, không tin vào tai mình. Các thành viên khác trong nhà xôn xao, hoảng sợ.
Bà cụ (Giọng lạnh lùng): “”Các người muốn đất ư? Được thôi. Ra toà mà đòi.”””
“Công chứng viên, vẫn đang ngạc nhiên, thấy tập giấy tờ được đẩy tới. Ban đầu ông tưởng Bà cụ chỉ đưa cho hai người kia xem, nhưng rồi ông hiểu ý. Ông cầm lấy tập giấy tờ từ tay Bà cụ, ánh mắt chuyên nghiệp chuyển sang tò mò, rồi hơi ngạc nhiên khi lướt qua những dòng chữ đầu tiên. Ông dừng lại, cẩn thận hơn, lật từng trang. Khuôn mặt ông dần biến đổi, sự ngạc nhiên ban đầu nhường chỗ cho vẻ suy tư, cân nhắc, và cuối cùng là sự khẳng định chắc nịch. Ông ngước lên nhìn Bà cụ, rồi nhìn Con dâu và Con trai đang chết trân.
Công chứng viên (Giọng rành rọt, chuyên nghiệp): “”Tôi đã xem qua tập hồ sơ này… Đây không phải là đơn tố cáo thông thường. Đây là các tài liệu chứng minh quyền sở hữu và lịch sử giao dịch của mảnh đất này, kèm theo là bản xác nhận chuyển quyền sử dụng đất đã được công chứng từ hai tháng trước.””
Cả căn phòng im lặng như tờ. Con dâu há hốc mồm, ánh mắt từ kinh ngạc chuyển sang hoảng loạn tột độ. Con trai lắp bắp không thành tiếng. Các thành viên khác trong nhà nhìn nhau đầy sợ hãi, không hiểu “”bản xác nhận chuyển quyền sử dụng đất đã được công chứng từ hai tháng trước”” nghĩa là gì.
Công chứng viên (Tiếp tục, giọng nói càng thêm trọng lượng): “”Bà cụ… đã hoàn tất việc chuyển nhượng quyền sử dụng mảnh đất đứng tên bà sang cho một người khác, một cách hoàn toàn hợp pháp và có hiệu lực pháp lý, từ hai tháng trước. Tất cả giấy tờ ở đây đều hợp lệ. Có cả xác nhận của chính quyền địa phương và biên lai thuế phí đầy đủ.””
Đòn “”chí mạng”” này giáng thẳng vào sự tham lam và kế hoạch của cả gia đình. Con dâu lảo đảo, phải vịn vào thành ghế. Khuôn mặt tái nhợt, như không còn một giọt máu. Con trai như người mất hồn, nhìn chằm chằm vào tập giấy trên tay Công chứng viên. Các thành viên khác trong nhà bắt đầu xì xào, nhưng chỉ dám thì thầm trong sợ hãi.
Bà cụ vẫn ngồi đó, lưng thẳng, đôi mắt sáng quắc nhìn những kẻ vừa muốn lừa gạt mình. Khuôn mặt bà không chút cảm xúc, chỉ có vẻ kiên định và hơi mỉa mai. Bà đã đi trước một bước, một bước mà không ai trong số họ ngờ tới. Mảnh đất mà họ thèm khát, mảnh đất mà họ nghĩ chỉ cần ký giấy giả vờ lẫn là có được, đã không còn thuộc về bà từ rất lâu rồi. Kế hoạch của họ đã sụp đổ hoàn toàn, không còn một chút hy vọng nào.
Công chứng viên đặt tập giấy xuống bàn, đẩy nhẹ về phía Bà cụ. Ông nhìn Con dâu và Con trai, ánh mắt lộ rõ sự bất ngờ xen lẫn ái ngại. Ông đã chứng kiến rất nhiều câu chuyện gia đình tại đây, nhưng màn kịch lật ngược thế cờ này khiến ông cũng phải kinh ngạc. Vụ giao dịch mà họ đến đây để thực hiện – vụ chuyển nhượng đất từ Bà cụ sang Con trai – giờ đây hoàn toàn vô nghĩa. Bà cụ đã không còn quyền để chuyển nhượng nữa.”
“Con dâu như vừa tỉnh cơn mê sau cú sốc tột độ. Khuôn mặt trắng bệch của cô bỗng chốc đỏ bừng lên vì tức giận và bàng hoàng. Mắt cô trợn trừng nhìn tập giấy tờ trên bàn, rồi nhìn Công chứng viên, và cuối cùng găm chặt vào Bà cụ. Một âm thanh nghẹn ứ phát ra từ cổ họng cô, rồi bật thành tiếng hét xé không khí, khiến tất cả giật mình.
Con dâu (Hét lên, giọng the thé): “”Không thể nào! Giấy tờ gì đây? Mẹ giấu chúng con làm cái gì?””
Cô ta lao tới, bàn tay run rẩy thò ra định giật lấy tập giấy tờ từ chỗ Bà cụ. Nhưng Bà cụ đã nhanh hơn. Với một động tác dứt khoát nhưng không kém phần mạnh mẽ, đôi tay gầy guộc của bà siết chặt tập giấy. Ánh mắt kiên định của bà đối diện thẳng với vẻ cuồng nộ của Con dâu.
Con dâu (Gằn giọng, cố gắng giật): “”Buông ra! Mẹ làm cái trò gì vậy? Mẹ đã làm gì với mảnh đất đó rồi?””
Tay cô ta run rẩy, cố gắng dùng sức kéo tập giấy. Nhưng dù đã hơn 80 tuổi, Bà cụ giữ chặt không buông, như thể đó là thứ quan trọng nhất trên đời bà, thứ mà bà đã chuẩn bị từ lâu để đối phó với khoảnh khắc này. Con dâu càng cố giật, bà càng siết chặt hơn.
Con trai đứng chết trân, không dám nhúc nhích hay can thiệp. Vẻ mặt anh ta vừa sợ hãi mẹ, vừa sợ hãi sự giận dữ của vợ. Các thành viên khác trong nhà thì lùi lại, xì xào lo sợ. Ai cũng hiểu, kế hoạch của họ đã thất bại hoàn toàn, và cơn thịnh nộ của Con dâu đang hướng về Bà cụ – người mà họ vừa cố gắng lừa gạt. Không khí căng thẳng đến nghẹt thở.”
“Tay cô ta run rẩy, cố gắng dùng sức kéo tập giấy. Nhưng dù đã hơn 80 tuổi, Bà cụ giữ chặt không buông, như thể đó là thứ quan trọng nhất trên đời bà, thứ mà bà đã chuẩn bị từ lâu để đối phó với khoảnh khắc này. Con dâu càng cố giật, bà càng siết chặt hơn. Con trai đứng chết trân, không dám nhúc nhích hay can thiệp. Vẻ mặt anh ta vừa sợ hãi mẹ, vừa sợ hãi sự giận dữ của vợ. Các thành viên khác trong nhà thì lùi lại, xì xào lo sợ. Ai cũng hiểu, kế hoạch của họ đã thất bại hoàn toàn, và cơn thịnh nộ của Con dâu đang hướng về Bà cụ – người mà họ vừa cố gắng lừa gạt. Không khí căng thẳng đến nghẹt thở.
Bà cụ hít một hơi thật sâu, đôi mắt nhìn thẳng vào Con dâu, không còn chút vẻ ngờ nghệch hay run rẩy thường ngày. Giọng bà trầm xuống, rõ ràng, không lẫn vào đâu được, vang vọng trong căn phòng im lặng.
Bà cụ (Giọng đanh thép): “”Đủ rồi! Cô không giật được đâu.””
Con dâu khựng lại, kinh ngạc trước thái độ và giọng điệu của bà. Sức lực trong tay bà cụ dường như vượt xa tuổi tác.
Bà cụ (Tiếp tục, chậm rãi nhưng đầy uy lực): “”Cô muốn biết đây là giấy tờ gì à? Đây là giấy tôi hiến tặng mảnh đất đó cho Quỹ trẻ em nghèo.””
Một tiếng nấc nghẹn thoát ra từ cổ họng Con dâu. Cô ta lảo đảo lùi lại một bước, nhìn Bà cụ như nhìn một người xa lạ. Con trai cuối cùng cũng lên tiếng, giọng run run.
Con trai (Vấp váp): “”Mẹ… mẹ nói gì vậy? Sao… sao mẹ lại làm thế?””
Bà cụ quay sang nhìn Con trai, ánh mắt đầy sự thất vọng và chua xót.
Bà cụ (Nhìn Con trai): “”Sao mẹ lại làm thế à? Con hỏi mẹ sao mẹ lại làm thế?””
Bà cụ lại quay về phía Con dâu, rồi nhìn lướt qua những người còn lại trong phòng.
Bà cụ (Giọng cay đắng): “”Vì tôi đã quá mệt mỏi rồi! Mệt mỏi với những lời bóng gió, những cái nhìn coi thường, những câu giục giã ‘sao bà mãi chưa ký’, ‘bà già lẫn lộn rồi’, ‘chẳng biết bà sống được bao lâu nữa’.””
Bà cụ siết chặt tập giấy trong tay, ngón tay gầy guộc hơi trắng bệch lại.
Bà cụ (Tiếp tục, giọng càng lúc càng mạnh mẽ): “”Tôi biết hết! Tôi không có lẫn. Tôi nghe thấy hết những gì các người nói sau lưng tôi. Tôi thấy thái độ sốt ruột của các người khi tôi run tay cầm bát cơm, khi tôi giả vờ không nhớ tên cháu. Tất cả chỉ để… để tôi nhanh chóng ‘đi’ và các người lấy được mảnh đất đó!””
Con dâu lắp bắp, cố gắng biện minh.
Con dâu (Lắp bắp): “”Mẹ… mẹ hiểu lầm rồi… Chúng con chỉ lo cho mẹ…””
Bà cụ cười khẩy, nụ cười lạnh lẽo, không hề tới mắt.
Bà cụ (Cắt lời): “”Lo cho tôi? Các người lo cho mảnh đất của tôi thì đúng hơn! Cái mảnh đất mà các người luôn nhắc đến, luôn tính toán sẽ làm gì với nó. Các người quên mất, nó là mồ hôi nước mắt cả đời của tôi, là thứ tôi muốn giữ lại để làm điều có ích, chứ không phải để trở thành lý do cho các người ngày đêm mong tôi chết sớm!””
Con trai cúi gằm mặt, mặt anh ta tái mét. Các thành viên khác im phăng phắc, không ai dám hó hé lời nào. Công chứng viên vẫn giữ vẻ chuyên nghiệp, nhưng ánh mắt không giấu được sự ngạc nhiên.
Bà cụ (Nhìn thẳng vào mắt Con dâu): “”Các người muốn ép tôi ký cho bằng được? Được thôi. Tôi đã ký rồi đây. Ký cho những đứa trẻ cần nó hơn các người. Những đứa trẻ không thèm khát tài sản của một bà già sắp xuống lỗ, mà cần cơm ăn áo mặc, cần được đến trường.””
Không khí lại chìm vào im lặng, chỉ còn tiếng thở dốc của Con dâu và tiếng nấc nghẹn của Con trai. Kế hoạch hoàn hảo của họ đã tan thành mây khói, bởi chính người bà, người mẹ mà họ tưởng đã lừa gạt được. Bà cụ đứng đó, một mình đối diện với sự tức giận và bàng hoàng của cả gia đình, đôi mắt ánh lên sự kiên quyết chưa từng thấy.”
“Bà cụ nhìn Con dâu, ánh mắt không còn tia ấm áp nào. Giọng bà tuy chậm rãi nhưng mỗi từ thoát ra đều như nhát dao cứa vào không khí.
Bà cụ
Các người nghĩ tôi không biết gì à? Ngày nào cô cũng lượn qua lượn lại cái mảnh đất đó, thở dài bóng gió. ‘Ôi, cái mảnh đất mặt đường giá trị thế này mà để không thì phí quá’. ‘Nhà người ta xây biệt thự to đẹp, mình thì vẫn chật chội thế này’. Cô tưởng tôi điếc à?
Con dâu giật mình, lùi lại thêm một bước. Mặt cô ta đỏ gay.
Con dâu
Mẹ… con… con chỉ…
Bà cụ cười khẩy, ngắt lời.
Bà cụ
Cô chỉ muốn tôi mau chóng già lẫn, mau chóng chết đi cho cô toại nguyện, đúng không? Cô nhớ cái hôm tôi ốm, tôi chỉ xin chén cháo không à? Cô mang lên, mặt nặng mày nhẹ, buông bát xuống cái rầm rồi nói: ‘Ăn đi! Cứ ốm mãi thế này tốn cơm tốn thuốc lắm! Bao giờ bà mới ký cho xong cái việc để con còn làm ăn?’. Cô nói thế đấy! Với mẹ chồng cô đấy!
Nước mắt lăn dài trên gò má nhăn nheo của Bà cụ. Bà không khóc vì tủi thân, bà khóc vì sự phẫn nộ.
Bà cụ
Hay cái hôm tôi run tay làm rơi bát cơm, cô chạy vào, không hỏi han lấy một câu, chỉ nhăn mặt nói: ‘Bà có ăn nổi không đấy? Hay để đấy cho chó nó ăn! Run như cầy sấy thế kia thì bao giờ mới xong việc?’. Xong việc của cô đấy! Là cái việc ép tôi ký giấy!
Con trai nghe mẹ nói, cúi gằm mặt xuống đất. Anh ta biết mẹ không nói dối. Cảm giác tội lỗi đè nặng lên vai anh. Các thành viên khác trong nhà cũng không dám nhìn thẳng vào Bà cụ.
Con dâu giậm chân, gân cổ lên cãi.
Con dâu
Mẹ nói oan cho con! Con… con chỉ nóng tính một chút thôi! Mấy lần con đã nói là con lo cho mẹ già yếu, con muốn sang tên cho tiện chăm sóc…
Bà cụ
(Cắt lời, giọng đầy mỉa mai)
Tiện chăm sóc? Tiện để cô bán đi lấy tiền chứ gì? Cô chăm sóc tôi bằng cách mỗi bữa bới cho tôi lưng bát cơm, bằng cách đóng sập cửa khi tôi muốn nói chuyện, bằng cách suốt ngày rủa xả ‘già lẩm cẩm’, ‘ăn hại’, ‘vô tích sự’? Cô gọi đó là chăm sóc à?
Con dâu
(Hét lên)
Con không có rủa xả! Mẹ… mẹ bị lẫn rồi! Mẹ bịa ra! Con không bao giờ nói những lời đó!
Bà cụ lắc đầu, ánh mắt sắc lạnh.
Bà cụ
Cô nói hay lắm. Nhưng tôi không lẫn. Tôi nhớ hết. Tôi nhớ cả cái hôm cô và cả nhà ngồi lại, chia chác mảnh đất của tôi như thể tôi đã chết rồi vậy. ‘Chỗ này xây nhà cho thằng cả’, ‘chỗ kia làm cửa hàng cho cái út’, ‘còn lại thì bán đi du lịch’. Các người nói to lắm, ngay ngoài hiên nhà tôi đấy! Các người nghĩ tôi ngủ say, không biết gì à?
Con dâu tái mặt, không còn gì để biện minh. Kế hoạch của họ, những lời họ nói, tất cả đều bị lật tẩy một cách tàn nhẫn.
Bà cụ
(Nhìn khắp lượt, giọng như trút hết căm hờn)
Các người mong tôi chết sớm, các người khinh thường tôi, các người chỉ coi tôi là cục nợ cản đường giàu sang của các người. Nhưng các người quên mất một điều… Tôi là mẹ! Tôi là người đã sinh ra thằng này! (Bà chỉ vào Con trai) Và tôi không dễ bị lừa gạt như các người nghĩ! Giấy tờ đây rồi. Các người muốn mảnh đất à? Nó đã không còn thuộc về tôi nữa rồi!
Bà cụ siết chặt tập giấy. Con dâu đứng sững, cơn tức giận và sự bàng hoàng đan xen khiến mặt cô ta lúc xanh lúc tím. Con trai vẫn cúi đầu, không dám đối diện với ánh mắt của mẹ. Công chứng viên hắng giọng nhẹ, không gian ngột ngạt tới nghẹt thở.”
“Con trai đứng sững, cúi gằm mặt, hai bàn tay siết chặt. Anh ta không dám nhìn thẳng vào mẹ, không dám nhìn vào Con dâu, cũng không dám nhìn vào Công chứng viên. Lời mẹ nói như những nhát búa tạ giáng thẳng vào lòng tự trọng và lương tri của anh. Anh nhận ra mẹ không hề lẫn. Bà nhớ tất cả. Nhớ từng lời nói, từng hành động của vợ và cả nhà. Anh bỗng thấy mình thật nhỏ bé, thật đáng khinh bỉ. Chính anh, vì hèn nhát, vì đứng giữa mẹ và vợ, đã để sự việc đi đến nước này. Anh đã tin lời vợ, đã nghĩ mẹ thật sự già lẫn, đã sốt ruột muốn mẹ ký giấy tờ để “”tiện bề””. Giờ đây, sự thật phơi bày trần trụi. Không phải mẹ lẫn, mà là anh và vợ đã bị lòng tham làm cho mù quáng.
Một cảm giác xấu hổ tột cùng dâng lên, lan khắp cơ thể anh. Anh muốn nói gì đó, muốn giải thích, muốn xin lỗi, nhưng cổ họng nghẹn đắng. Mỗi chữ đều mắc kẹt lại.
Bà cụ nhìn Con trai. Ánh mắt bà không còn lửa giận như khi đối diện với Con dâu, mà chỉ còn sự thất vọng sâu sắc, một nỗi buồn thăm thẳm của người mẹ nhìn đứa con mình sinh ra lại hành động như vậy. Đứa con mà bà đã đặt biết bao kỳ vọng, bao yêu thương. Bà đã hy vọng ít nhất Con trai sẽ hiểu, sẽ đứng về phía bà, hoặc ít nhất không tiếp tay cho sự tham lam của vợ. Nhưng không. Anh ta đã im lặng, đã cúi đầu, đã để bà phải tự vật lộn với chính gia đình mình. Nước mắt đã khô trên khóe mắt Bà cụ, chỉ còn lại sự kiên nghị pha lẫn nỗi buồn. Bà không nói thêm gì với Con trai, chỉ nhìn anh như nhìn một người xa lạ, một người mà bà không còn nhận ra.
Công chứng viên khẽ dịch chuyển xấp giấy tờ trên bàn, cố gắng phá tan bầu không khí căng như dây đàn. Con dâu vẫn đứng đó, mặt tái mét, mắt đảo liên tục giữa Bà cụ, Con trai và tập giấy tờ. Kế hoạch đổ bể quá nhanh chóng, quá phũ phàng. Cô ta vẫn chưa hiểu hết ý tứ câu nói cuối cùng của Bà cụ về việc mảnh đất “”đã không còn thuộc về tôi nữa””. Sự sốt ruột và lo lắng bắt đầu len lỏi vào sự tức giận.”
“Bà cụ không nhìn Con dâu nữa, ánh mắt bà dừng lại ở tập giấy tờ đang đặt trên bàn. Bà chậm rãi vươn tay ra, lật từng trang một cách cẩn thận, như thể đang nâng niu một báu vật. Sự bình tĩnh của bà trong giây phút này càng khiến không khí thêm phần ghê rợn đối với những người đang đứng chết lặng. Con dâu vẫn chưa hoàn hồn, miệng mấp máy nhưng không thốt ra được lời nào. Con trai chỉ dám nhìn xuống sàn nhà, ước gì có thể tan biến.
Công chứng viên khẽ hắng giọng, nhưng rồi lại im lặng khi thấy Bà cụ bắt đầu lên tiếng.
Bà cụ nhìn thẳng vào Con dâu, giọng nói không còn run rẩy như trước, mỗi từ đều rõ ràng, dứt khoát: “”Cô thắc mắc giấy tờ này là gì à? Đây… chính là thứ cô muốn tôi ký đây.”” Bà dừng lại, nhìn Con dâu trừng trừng. “”Nhưng không phải là giấy ủy quyền hay giấy cho tặng như các người mong muốn đâu.””
Con dâu giật mình, lùi lại nửa bước. Sắc mặt cô ta trắng bệch.
Bà cụ tiếp tục, giọng lạnh như băng, như thể đang kể một câu chuyện không liên quan đến mình: “”Đây… là Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất của mảnh đất này. Cả nhà này… cả cái mảnh đất gần mặt đường mà các người thèm khát đây…””
Bà cụ lướt ngón tay trên từng dòng chữ trong hợp đồng, đôi mắt đã ngấn lệ lúc trước giờ chỉ còn sự sắc lạnh và một nỗi buồn âm ỉ. “”Tôi đã tự tay ký tên… tự tay điểm chỉ… tại chính văn phòng công chứng này… từ cách đây… sáu tháng rồi.””
Một tiếng “”Hả?”” bật ra từ miệng Con dâu, khô khốc và đầy hoang mang. Các thành viên khác trong nhà cũng rộ lên những tiếng xì xào, kinh ngạc đến tột độ.
Bà cụ không để ý đến phản ứng của họ. Bà nói tiếp, từng lời như đinh đóng cột: “”Toàn bộ thủ tục… tôi đã làm xong xuôi. Không một ai trong nhà này hay biết.”” Bà khẽ cười, một nụ cười chua chát và mỉa mai. “”Các người cứ nghĩ tôi lẫn, cứ nghĩ tôi quên hết. Cứ sốt ruột, cứ tìm đủ mọi cách để ép tôi ký. Cứ diễn kịch trước mặt tôi.””
Bà cụ ngẩng đầu lên, nhìn thẳng vào mắt Con dâu. “”Tôi thấy hết. Nghe hết. Hiểu hết.”” Bà quay sang Con trai, ánh mắt dịu lại đôi chút nhưng vẫn đầy thất vọng. “”Mẹ thấy cả con nữa, con trai ạ. Thấy con đứng giữa, ái ngại. Thấy con tin lời vợ, nghĩ mẹ lẫn thật. Thấy con cũng nóng lòng muốn mẹ ký xong để ‘tiện bề’.”” Giọng bà run nhẹ, nhưng không phải vì giả vờ lẫn nữa, mà là nỗi đau của người mẹ bị con cái phản bội.
Bà cụ quay trở lại với tập giấy tờ, vuốt nhẹ lên chúng. “”Tôi đã chờ đợi. Chờ đợi đúng lúc này. Lúc mà các người nghĩ mình sắp đạt được mục đích. Lúc mà các người sẵn sàng dùng mọi thủ đoạn, kể cả giả vờ quan tâm hay ép buộc một bà già gần đất xa trời này.””
Bà cụ chậm rãi đặt tập hợp đồng xuống bàn. “”Và bây giờ… đúng như tôi đã nói với cô lúc nãy…”” Bà nhìn thẳng vào Con dâu, ánh mắt kiên quyết và đầy quyền lực. “”…mảnh đất này… đã không còn thuộc về tôi nữa rồi.”””
“Cả căn phòng chết lặng. Từ “”đã không còn thuộc về tôi nữa rồi”” vang vọng trong không khí nặng nề. Con dâu nhìn chằm chằm vào Bà cụ, khuôn mặt cắt không còn giọt máu. Cô ta lắp bắp: “”Không… không thể nào! Bà… bà nói là… chuyển nhượng cho ai cơ? Cho ai mà lại không phải chúng tôi? Không phải anh ấy?”” Cô ta chỉ vào Con trai.
Con trai ngẩng đầu lên, ánh mắt đầy hoang mang và tuyệt vọng nhìn mẹ. Các thành viên khác trong nhà thì thầm với nhau những câu hỏi đầy kinh ngạc và bất tin. Họ không thể tin vào tai mình. Mảnh đất vàng, miếng mồi ngon bấy lâu họ thèm khát, lại tuột khỏi tay ngay giây phút cuối cùng.
Bà cụ thở dài, nhưng không phải là tiếng thở của sự mệt mỏi, mà là tiếng thở của người vừa trút được gánh nặng. Bà khẽ lắc đầu, ánh mắt nhìn Con dâu như nhìn một người xa lạ: “”Không phải các người. Cũng không phải con tôi.”” Bà dừng lại, để lời nói thấm sâu vào tâm trí họ. “”Người nhận chuyển nhượng mảnh đất này…”” Giọng bà đột nhiên trở nên ấm áp hơn đôi chút, xen lẫn niềm tự hào và một nỗi buồn sâu kín. “”…là cháu của tôi.””
Một tiếng “”Hả?”” đồng thanh vang lên từ phía gia đình. Con dâu gần như ngã khuỵu. Cháu? Cháu nào? Họ chỉ nhớ có một đứa cháu, con của cô út, từ bé đã ốm yếu, sống lủi thủi ở quê xa, chẳng ai trong cái nhà này mấy bận ngó ngàng tới. Sao có thể là nó?
Bà cụ chậm rãi tiếp tục, từng lời như kể một câu chuyện cổ tích nhưng đầy cay đắng: “”Thằng bé… cháu trai cả của tôi… con của Út đó.”” Bà nhìn về phía xa xăm, như thấy lại hình ảnh đứa cháu gầy gò ngày nào. “”Từ nhỏ nó đã thiệt thòi. Bố mất sớm, mẹ nó thì bệnh tật. Một mình nó vừa học vừa làm nuôi mẹ.””
Bà cụ quay lại nhìn Con dâu và các thành viên khác, ánh mắt sắc như dao: “”Các người… chỉ biết đòi hỏi. Chỉ biết nhăm nhe miếng đất này. Hỏi xem đã bao giờ các người hỏi thăm thằng bé một câu chưa? Một cuộc điện thoại? Một lần về thăm nom mẹ con nó?”” Bà cười khẩy. “”Không. Các người bận lắm. Bận nghĩ cách làm sao để tôi ký giấy cho các người.””
Sự im lặng lại bao trùm. Những lời nói của Bà cụ như những nhát dao cứa vào lương tâm của họ. Họ biết bà nói đúng. Họ chưa từng quan tâm đến đứa cháu đó. Họ chỉ coi nó như một gánh nặng, một thành viên nghèo khó xa lắc xa lơ của gia đình.
“”Thằng bé… nó không giàu có gì. Nhưng mỗi lần gọi điện cho tôi, nó đều hỏi han sức khỏe, dặn dò tôi giữ gìn. Mỗi lần có đồng tiền công ít ỏi, nó lại gửi về biếu tôi chút quà mọn.”” Giọng Bà cụ run nhẹ, nhưng không phải vì yếu đuối, mà vì xúc động. “”Nó nói… nó lo cho tôi. Sợ tôi ở một mình lúc về già không ai chăm sóc.””
Bà cụ cầm lấy tập hợp đồng, vuốt ve như vuốt ve một bức thư tình: “”Cách đây sáu tháng, nó về thăm tôi. Nó không hỏi về đất đai, nhà cửa gì cả. Nó chỉ ngồi nghe tôi tâm sự. Nghe tôi nói về những nỗi buồn… về những mong mỏi.”” Bà nhìn Con dâu, ánh mắt lộ rõ sự thất vọng tột cùng. “”Và tôi đã quyết định. Tôi muốn mảnh đất này thuộc về người thật sự quan tâm đến tôi. Người mà tôi tin tưởng sẽ không bán đi, sẽ giữ gìn nó như một kỷ vật.””
Bà cụ đặt hợp đồng xuống bàn, đôi mắt ngấn nước nhưng giọng nói vẫn kiên định: “”Toàn bộ thủ tục pháp lý đã hoàn tất. Mảnh đất này… từ sáu tháng trước đã thuộc về tên thằng bé rồi. Bây giờ… dù các người có làm gì đi chăng nữa… nó cũng không còn liên quan đến tôi… hay đến cái nhà này nữa.””
Con dâu đứng như trời trồng, đầu óc quay cuồng. Cháu trai cả? Cái thằng nhóc nghèo rớt mồng tơi đó á? Cô ta không thể chấp nhận được sự thật này. Bao nhiêu công sức, bao nhiêu màn kịch, bao nhiêu sự giả vờ hiếu thảo… tất cả đều sụp đổ chỉ vì một đứa cháu mà họ chưa từng coi trọng?
Con trai nhìn mẹ, rồi nhìn tập giấy tờ, khuôn mặt trắng bệch. Anh ta cảm thấy một sự hổ thẹn tột độ. Mẹ anh đã nhìn thấu tất cả. Và mẹ đã chọn một lối thoát mà không ai ngờ tới.
Bà cụ nhìn phản ứng của họ, không nói thêm lời nào. Nụ cười chua chát lại nở trên môi bà. Màn kịch của họ đã kết thúc. Đến lượt bà… hạ màn.”
“Cả căn phòng vẫn còn sững sờ. Con dâu ú ớ không nói nên lời, cổ họng nghẹn ứ. Con trai nhìn mẹ, rồi lại nhìn xuống sàn nhà, như thể muốn tan biến. Các thành viên khác thì xì xào, chỉ trỏ, nhưng giọng điệu giờ đây không còn sự háo hức chiếm đoạt, mà là sự thất vọng và tức tối.
Công chứng viên, người đã lặng lẽ quan sát toàn bộ màn kịch gia đình, hắng giọng. Ông thu lại tập hồ sơ từ tay Bà cụ, đặt lên bàn làm việc. Khuôn mặt ông lộ rõ sự chuyên nghiệp, nhưng đôi mắt vẫn phảng phất nét ái ngại trước cảnh tượng vừa diễn ra.
“”Thưa bà cụ, và thưa các vị,”” Công chứng viên bắt đầu, giọng điềm tĩnh nhưng dứt khoát, phá tan bầu không khí căng thẳng. “”Như tôi đã xác nhận tính pháp lý của các giấy tờ mà bà cụ vừa cung cấp, bao gồm cả hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã công chứng và đăng ký tại cơ quan chức năng…””
Ông dừng lại một chút, ánh mắt lướt qua khuôn mặt tái nhợt của Con dâu và sự cúi đầu của Con trai.
“”…Tôi buộc phải thông báo,”” Công chứng viên tiếp tục, “”Buổi làm việc hôm nay của chúng ta về việc chuyển nhượng quyền sử dụng mảnh đất này từ bà cụ sang cho anh chị… không thể tiếp tục.””
Lời nói của ông như một đòn đánh trực diện vào hy vọng cuối cùng của gia đình. Con dâu lắp bắp: “”Tại sao… tại sao lại không thể? Giấy tờ đây rồi mà!””
Công chứng viên nhẹ nhàng lắc đầu: “”Thưa cô, giấy tờ mà bà cụ đưa ra chính là lý do. Theo đúng quy định của pháp luật, quyền sử dụng hợp pháp đối với thửa đất số X, tờ bản đồ số Y… đã chính thức được chuyển nhượng và đăng ký sang tên chủ sở hữu mới từ sáu tháng trước.””
Ông chỉ vào tập giấy tờ trên bàn. “”Nói cách khác, tại thời điểm hiện tại, mảnh đất này không còn thuộc quyền sở hữu hay quyền sử dụng của bà cụ nữa.””
Con dâu bật lên một tiếng nấc cụt, gần như gào lên: “”Không! Không thể nào! Bà ấy già rồi! Lẫn rồi! Ai làm cái trò này?”” Cô ta quay sang Công chứng viên, giọng đầy buộc tội: “”Ông… ông có chắc không? Có nhầm lẫn gì không?””
Công chứng viên giữ vẻ bình tĩnh, nhưng giọng nói thêm phần kiên quyết: “”Xin lỗi cô, đây là thông tin đã được xác minh đầy đủ tại cơ quan đăng ký đất đai. Mọi thủ tục đã hoàn tất theo đúng trình tự pháp luật. Bà cụ hoàn toàn đủ năng lực hành vi dân sự tại thời điểm thực hiện giao dịch đó.”” Ông liếc nhìn Bà cụ một cái, như thầm khen ngợi sự minh mẫn của bà.
“”Tôi rất chia sẻ với hoàn cảnh gia đình,”” Công chứng viên nói, giọng dịu lại đôi chút, “”Tuy nhiên, về mặt pháp lý, bà cụ không còn quyền định đoạt đối với mảnh đất này nữa. Do đó, việc ký kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà cụ và anh chị hôm nay là bất khả thi.””
Con dâu nghe vậy, hoàn toàn mất kiểm soát. Cô ta đập tay mạnh xuống bàn, khiến tập giấy tờ rung lên. “”Thế thì ra cái gì đây? Bà… bà lừa chúng tôi! Bà lừa tất cả mọi người!”” Cô ta quay sang Bà cụ, ánh mắt rực lửa căm giận. “”Bà cố tình giấu giếm! Cái thằng cháu ranh ma đó là ai? Ai xúi giục bà?””
Các thành viên khác cũng bắt đầu nhao nhao lên, tiếng nói ồn ào, đầy phẫn nộ và thất vọng. Họ cảm thấy bị phản bội, bị chơi một vố đau điếng.
Công chứng viên đập nhẹ cây bút xuống bàn, tạo ra một tiếng động dứt khoát. “”Xin các vị giữ trật tự!”” Ông nói, giọng hơi cao hơn, thể hiện sự nghiêm túc. “”Đây là văn phòng công chứng, không phải nơi để các vị giải quyết mâu thuẫn gia đình bằng cách gây mất trật tự. Việc chuyển nhượng đã hoàn tất hợp pháp. Mọi thắc mắc hay tranh chấp tiếp theo, nếu có, xin mời các vị giải quyết thông qua các con đường pháp lý khác, không phải tại đây.””
Ông đứng dậy, ra hiệu kết thúc. “”Buổi làm việc hôm nay xin được dừng tại đây. Tôi không thể tiếp tục xử lý hồ sơ này khi quyền sử dụng đất đã thuộc về người khác.””
Bà cụ ngồi yên, nhìn cảnh hỗn loạn nhỏ trước mắt với vẻ mặt bình thản đến lạ. Nụ cười cay đắng vẫn vương trên môi bà. Bà đã nói rồi, màn kịch của họ đã kết thúc.”
“Công chứng viên đứng dậy, thu lại tập hồ sơ trên bàn. Khuôn mặt ông vẫn giữ vẻ chuyên nghiệp, nhưng ánh mắt lộ chút mệt mỏi.
“”Mời các vị,”” ông nói, giọng dứt khoát, “”buổi làm việc của chúng ta kết thúc tại đây. Văn phòng xin phép được chuẩn bị cho các khách hàng tiếp theo.””
Con dâu đứng chết trân một lúc, khuôn mặt tím tái. Cô ta không tin vào những gì vừa nghe. Toàn bộ kế hoạch đổ vỡ, tất cả sự chờ đợi, sự thúc ép, màn kịch giả vờ quan tâm… tất cả đều tan thành mây khói chỉ vì một cú lật ngược không ngờ. Ánh mắt cô ta quét qua Bà cụ, ánh lên sự căm hận tột độ. Cô ta lườm Bà cụ, tia nhìn sắc như dao muốn xuyên thủng đối phương. Bà cụ vẫn ngồi đó, điềm tĩnh đến khó tin, như thể không nhìn thấy sự giận dữ đang sôi sục trong mắt người con dâu.
“”Đi thôi!”” Con dâu gằn giọng, quay phắt lại, đi nhanh về phía cửa, không thèm nhìn lại. Bước chân cô ta nặng trịch, nhưng đầy vẻ tức tối, hậm hực. Cô ta cần thoát khỏi nơi này ngay lập tức trước khi mất hết kiểm soát.
Con trai đứng dậy chậm rãi, ánh mắt vẫn ngập ngừng giữa mẹ và vợ. Anh cảm thấy xấu hổ, bẽ bàng, và có cả sự ái ngại mơ hồ dành cho người mẹ. Anh đi theo vợ, bước chân nặng nề như đeo chì. Anh không nói lời nào, cúi gằm mặt, cố gắng lẩn tránh ánh nhìn của Công chứng viên và cả những người xung quanh (nếu có).
Các thành viên khác trong nhà cũng lục tục đứng dậy. Họ xì xào vài câu đầy bất mãn, lườm nguýt Bà cụ thêm lần cuối rồi vội vã đi theo Con dâu và Con trai. Họ cảm thấy như vừa bị lừa một vố đau, mất hết mặt mũi. Khuôn mặt ai cũng đầy vẻ tức tối và thất vọng. Họ nhặt đồ đạc một cách vội vã, gần như là “”cuốn gói”” rời đi trong sự hổ thẹn.
Chỉ còn lại Bà cụ ngồi yên vị trên ghế, giữa căn phòng bỗng chốc trở nên trống trải hơn. Bà nhìn theo bóng lưng của gia đình, khuôn mặt không biểu lộ sự buồn bã hay tiếc nuối, chỉ có một nét điềm tĩnh lạ thường, và có lẽ là một chút cay đắng. Màn kịch của họ đã hạ màn, còn màn kịch của bà, có lẽ chỉ vừa mới bắt đầu. Bà ngồi đó, như một tượng đài cô độc nhưng kiên cường, giữa văn phòng công chứng – nơi chứng kiến sự sụp đổ của lòng tham và sự trỗi dậy của một kế hoạch bí ẩn. Công chứng viên nhìn Bà cụ một cái, rồi quay lại bàn làm việc, bắt đầu sắp xếp hồ sơ. Ông hiểu rằng câu chuyện này chưa kết thúc.”
“Họ lên chiếc xe hơi, không ai nói với ai câu nào trong suốt quãng đường ngắn rời khỏi văn phòng công chứng. Sự im lặng ngột ngạt bao trùm, nặng trịch như chì. Khuôn mặt Con dâu đỏ gay lên vì tức giận và uất hận. Cô ta siết chặt tay đến trắng bệch, móng tay bấm vào lòng bàn tay như muốn xé rách da thịt. Con trai ngồi cạnh, cúi gằm mặt, lén nhìn vợ qua khóe mắt nhưng không dám đối diện.
Đến khi xe chạy ra khỏi khu vực đông người một chút, sự kìm nén của Con dâu cuối cùng cũng vỡ tung.
“”Anh biết gì về mẹ anh không hả?!”” Cô ta gằn giọng, giọng nói sắc lẻm như lưỡi dao cứa vào không khí. “”Anh có biết bà ấy gian xảo đến mức nào không? Có biết bà ấy diễn kịch giỏi đến mức nào không?!””
Con trai giật mình, ngước nhìn vợ với vẻ bối rối. “”Em… em nói gì vậy? Mẹ… sao lại gian xảo?””
“”Sao lại gian xảo á?”” Con dâu phá lên cười một cách cay đắng, tiếng cười nghe như tiếng móng tay cào trên bảng. “”Anh hỏi thế mà nghe được à? Bao nhiêu ngày bà ấy giả vờ lẫn, giả vờ run tay, giả vờ không biết gì, tất cả chỉ để chờ đến ngày hôm nay lật mặt chúng ta!”” Cô ta quay phắt sang chồng, ánh mắt tóe lửa. “”Tất cả là tại anh! Tại anh không biết gì về mẹ mình! Anh lúc nào cũng lù đù, cũng để tôi tự xoay sở! Tôi đã bảo anh để ý, tôi đã bảo anh…!””
“”Anh làm sao mà biết được chuyện này?”” Con trai lí nhí biện minh. “”Mẹ… mẹ diễn quá đạt. Ai mà ngờ được chứ?””
“”Ai mà ngờ được á?”” Con dâu ngắt lời, giọng càng lúc càng cao. “”Người ngoài không ngờ thì thôi, đằng này là mẹ anh! Mẹ anh mà anh còn không hiểu được bà ấy nghĩ gì, muốn gì sao? Hay là anh cố tình giả ngu?!””
“”Em đừng nói thế,”” Con trai nhăn mặt, khó chịu. “”Anh làm sao lại cố tình được?””
“”Không cố tình thì là quá ngu!”” Con dâu hét lên, không còn giữ kẽ gì nữa. “”Ngu đến mức để cả đống tiền rơi vào tay người khác! Anh có biết mảnh đất đó đáng giá bao nhiêu không? Gần mặt đường, ở khu đấy, bây giờ nó phải lên đến… lên đến cả chục tỷ rồi đấy! Chục tỷ đấy anh hiểu không?!”” Cô ta đập tay mạnh vào táp lô xe, tiếng động khô khốc vang lên trong không gian chật hẹp. “”Thế mà bây giờ thì sao? Trắng tay! Mất trắng! Tất cả công sức của tôi, những lời ngon ngọt tôi phải nói ra, những màn giả vờ chăm sóc… tất cả đều đổ xuống sông xuống biển hết rồi!””
Cô ta quay mặt đi, nhìn ra ngoài cửa sổ với ánh mắt đỏ ngầu vì tức giận và tiếc nuối. “”Chỉ tại anh! Tại anh không làm được trò trống gì hết!””
Con trai siết chặt vô lăng, cảm thấy tức nghẹn trong lồng ngực nhưng không dám cãi lại. Anh biết lúc này có nói gì cũng vô ích. Sự thất bại và bẽ bàng khiến anh không còn đủ sức để đối mặt với cơn thịnh nộ của vợ. Anh chỉ muốn về nhà thật nhanh, thoát khỏi không gian ngột ngạt này. Nhưng anh cũng biết, khi về đến nhà, mọi chuyện sẽ còn tồi tệ hơn rất nhiều. Cơn bão chỉ mới bắt đầu.”
“Chiếc xe dừng lại trước Nhà riêng. Con trai và Con dâu bước xuống, mỗi người mang một bầu không khí nặng trĩu. Con dâu đi thẳng vào nhà, mặt hằm hằm, không thèm nhìn ai. Con trai chậm rãi bước theo sau, lòng nặng như đá. Anh biết cuộc đối đầu không thể tránh khỏi đang chờ đợi mình bên trong.
Các thành viên khác trong nhà, những người trước đó đã tham gia vào quá trình thúc ép Bà cụ, giờ đây ngồi co ro ở một góc, ánh mắt nhìn bà cụ vừa sợ hãi vừa khó hiểu. Bà cụ vẫn ngồi yên vị trên ghế, dáng vẻ bình thản đến lạ thường sau tất cả mọi chuyện vừa xảy ra ở văn phòng công chứng. Ánh mắt bà nhìn thẳng về phía trước, không biểu lộ cảm xúc.
Con trai đứng sững lại giữa phòng khách. Anh nhìn Bà cụ, nhìn những người khác, rồi lại nhìn cánh cửa phòng nơi Con dâu vừa bước vào. Một sự bất lực lớn lao dâng trào trong lòng. Anh hít một hơi thật sâu, lấy hết can đảm còn lại.
“”Mẹ!”” Giọng anh khàn đặc, pha lẫn sự trách móc và đau khổ. “”Sao mẹ… sao mẹ lại làm như vậy?””
Anh tiến đến gần hơn, đứng đối diện với bà. “”Tại sao mẹ lại… lại diễn kịch như thế? Tại sao mẹ lại giả vờ lẫn, giả vờ ốm yếu?””
Con trai cảm thấy lồng ngực mình thắt lại. “”Và tại sao… tại sao mẹ không nói với con một lời nào? Dù chỉ một lời thôi…””
Giọng anh run run, xen lẫn sự bất lực. Anh đã đứng ở giữa bao nhiêu ngày qua, cố gắng xoa dịu vợ, cố gắng làm mẹ hài lòng, để rồi tất cả sụp đổ trong tích tắc theo một cách mà anh không thể ngờ tới. Anh đã cảm thấy mình thật ngu ngốc, thật vô dụng.
“”Mẹ biết không… mẹ biết là con đã… con đã khổ sở thế nào không?”” Anh không kìm được cảm xúc, nhưng vẫn cố gắng giữ bình tĩnh. “”Sao mẹ không nói gì hết? Cứ để mọi chuyện đi quá xa như vậy sao?””
Bà cụ vẫn ngồi yên, đôi mắt nhìn xa xăm. Một nụ cười rất nhẹ, thoáng qua trên khóe môi bà, khiến Con trai càng thêm bối rối và giận dữ. Anh không hiểu nụ cười đó có ý nghĩa gì. Là sự hả hê? Là sự khinh bỉ? Hay là một điều gì đó khác mà anh mãi mãi không thể chạm tới? Sự im lặng của bà cụ trong khoảnh khắc đó nặng nề hơn bất cứ lời nói nào.”
“Đôi mắt bà cụ chậm rãi quét qua Con trai, rồi dừng lại nơi cánh cửa phòng nơi Con dâu vừa bước vào. Ánh mắt sắc lạnh. Con dâu bước ra, mặt vẫn còn đầy vẻ tức giận và lo lắng, đứng cạnh Con trai.
Bà cụ quay lại nhìn thẳng vào mắt cả hai người, giọng nói không còn chút yếu ớt, run rẩy nào như lúc ở văn phòng công chứng, mà trở nên kiên quyết, rành rọt từng chữ, vang vọng khắp căn phòng tĩnh lặng.
“”Các người muốn biết tại sao à?”” Bà cụ nói, giọng trầm và đầy uy lực. “”Chính các người đã ép ta!””
Con trai và Con dâu sững sờ. Các thành viên khác trong nhà co rúm lại.
“”Chính sự tham lam không đáy của các người,”” bà tiếp tục, ánh mắt đầy khinh bỉ, “”cách đối xử tệ bạc, giả tạo, sự thúc ép không ngừng của các người đã đẩy ta đến bước đường này!””
Bà cụ nhìn Con trai, ánh mắt đầy thất vọng pha lẫn trách móc. “”Con… con nghĩ mẹ không biết gì sao? Con nghĩ mẹ già rồi là lú lẫn thật sao? Mẹ giả vờ lẫn, run tay… không phải vì mẹ ốm yếu, mà vì mẹ muốn xem các người sẽ đi đến đâu với sự giả dối và tàn nhẫn của mình! Mẹ muốn cho các người thấy bộ mặt thật của mình!””
Bà quay sang Con dâu, ánh mắt sắc như dao găm. “”Còn cô! Cô nghĩ chỉ cần thúc ép, giả vờ quan tâm, giả vờ hiếu thảo… là có thể chiếm đoạt được miếng đất đó sao? Các người chỉ nhìn thấy tiền, tiền, tiền! Các người có bao giờ nghĩ đến tình nghĩa, đến công lao sinh thành, nuôi dưỡng không?””
Giọng bà cụ càng lúc càng cao hơn, tràn đầy uất hận và khinh miệt. Các thành viên khác trong nhà ngồi co ro ở góc phòng, tái mét mặt mày, không dám nhìn thẳng vào bà.
“”Ta sẽ không bao giờ,”” Bà cụ tuyên bố, giọng nói như sấm rền, “”để mảnh đất mồ hôi nước mắt của ông cha, là xương máu của tổ tiên, rơi vào tay những kẻ chỉ biết sống vì đồng tiền mà chà đạp lên tất cả, quên hết tình nghĩa ruột thịt!”””
“””… để mảnh đất mồ hôi nước mắt của ông cha, là xương máu của tổ tiên, rơi vào tay những kẻ chỉ biết sống vì đồng tiền mà chà đạp lên tất cả, quên hết tình nghĩa ruột thịt!””
Bà cụ dứt lời, hơi thở dồn dập nhưng ánh mắt vẫn sắc lạnh, nhìn thẳng vào hai người con. Con trai cúi gằm mặt, hai bàn tay run rẩy siết chặt lại. Con dâu mặt cắt không còn giọt máu, nhưng trong ánh mắt vẫn lóe lên sự tức tối và không tin vào sự thật này. Các thành viên khác trong nhà vẫn ngồi im thin thít, không khí căng như dây đàn.
Bà cụ hít sâu một hơi, giọng nói giờ đây trầm xuống, nhưng uy lực vẫn còn nguyên. “”Các người nghĩ chỉ cần mất miếng đất là hết sao?””
Bà cụ đưa mắt nhìn khắp căn phòng một lượt, rồi dừng lại ở Con trai và Con dâu.
“”Từ ngày mai,”” bà chậm rãi nói, từng lời như đóng đinh vào tâm trí họ, “”ta sẽ dọn ra ngoài sống. Ta sẽ sống với người ta đã cho mảnh đất đó. Người biết trân trọng tình nghĩa, chứ không phải những kẻ chỉ chăm chăm vào tài sản.””
Con trai ngẩng phắt đầu lên, mắt đỏ hoe nhìn mẹ. “”Mẹ… mẹ đi thật sao? Mẹ bỏ con sao?””
Con dâu lập tức lên tiếng, giọng cố tỏ ra hoảng hốt nhưng rõ ràng có sự giận dữ xen lẫn. “”Sao lại thế được ạ? Mẹ… mẹ là mẹ của anh ấy mà! Mẹ phải ở đây chứ!””
Bà cụ lạnh lùng nhìn Con dâu. “”Cô nói đúng. Ta là mẹ của anh ấy. Nhưng ta không còn là mẹ của cô, và cũng không muốn làm mẹ của một người con trai hùa theo vợ, quên mất gốc gác của mình nữa.””
Bà cụ tiếp tục, giọng nói không hề nao núng. “”Và từ bây giờ… tất cả những gì ta chu cấp cho gia đình này… đều sẽ chấm dứt.””
Lời nói của bà cụ như sét đánh ngang tai. Con trai và Con dâu đều sững sờ. Họ đã quen với việc bà cụ thỉnh thoảng cho tiền, hỗ trợ lúc khó khăn, đặc biệt là trông chờ vào khoản thừa kế lớn sau này. Bây giờ, không chỉ mất đất, họ còn mất đi cả “”nguồn viện trợ”” từ mẹ.
Con dâu lắp bắp: “”Không… không thể như thế được! Mẹ… thế chúng con sống sao đây?””
Bà cụ nở một nụ cười mỉa mai. “”Sống sao à? Cô và con trai ta giỏi giang, tháo vát cơ mà? Các người có sức lao động, có đầu óc kinh doanh… Ta tin là các người sẽ tự lo được cho cuộc sống của mình. Không cần phải sống bám vào đất đai hay tiền bạc của một bà già lẩm cẩm này nữa.””
Sự mỉa mai trong lời nói của bà cụ càng làm Con dâu thêm tức tối, nhưng cô ta không dám phản ứng mạnh nữa. Ánh mắt cô ta đảo điên cuồng, cố tìm cách thoát khỏi tình thế tuyệt vọng này. Con trai thì như người mất hồn, ngồi thụp xuống ghế, hai tay ôm lấy đầu. Những lời nói của mẹ không chỉ tước đi tài sản, mà còn tước đi cả vị thế, cả sự tự tôn của anh ta.
Các thành viên khác trong nhà nhìn cảnh tượng đó, không ai dám hó hé nửa lời. Họ đều thấy rõ ràng, sự tham lam của Con dâu và sự nhu nhược của Con trai đã dẫn đến cái kết “”đắng ngắt”” này. Không còn đất, không còn tiền chu cấp, thậm chí tình thân cũng bị đẩy đến bờ vực tan vỡ. Căn nhà chìm trong sự im lặng nặng nề, chỉ còn tiếng thở dài đầy ai oán của Con trai và tiếng nghiến răng kèn kẹt của Con dâu. Bà cụ vẫn ngồi đó, ánh mắt đầy sự thất vọng và kiên quyết, như một bức tượng đài không thể lay chuyển.”
“Căn nhà vẫn chìm trong im lặng chết chóc. Con trai vẫn ngồi thụp dưới sàn, ôm đầu. Con dâu đứng chết trân, đôi mắt đỏ ngầu, cố nén cơn thịnh nộ đang cuộn trào bên trong. Các thành viên khác cúi gằm mặt, không dám nhìn vào ai.
Bà cụ chậm rãi đứng dậy. Dáng người gầy gò nhưng bước đi vẫn vững vàng, không còn chút run rẩy hay lẩm cẩm nào. Bà nhìn vào Con trai và Con dâu lần cuối, ánh mắt không còn sự giận dữ tột cùng, chỉ còn lại nỗi thất vọng sâu sắc.
“”Bài học này… các người sẽ phải trả giá bằng chính cuộc đời mình,”” bà khẽ nói, giọng trầm đục. “”Không phải vì tiền bạc hay đất đai, mà vì các người đã đánh mất cái quý giá nhất: tình nghĩa.””
Bà quay lưng lại, bước về phía căn phòng của mình. Từng bước chân nhẹ nhàng nhưng dứt khoát, như đoạn tuyệt với quá khứ, với những con người đã khiến bà đau lòng.
Khi bà khuất dạng, sự kìm nén trong Con dâu vỡ òa. Cô ta quay phắt sang Con trai, giọng the thé đầy cay nghiệt.
“”Tại anh! Tất cả là tại anh hết! Anh hèn nhát! Anh không biết thuyết phục mẹ! Giờ thì hay rồi! Mất hết! Mất tất cả!””
Con trai ngẩng đầu lên, khuôn mặt bợt bạt đầy nước mắt. “”Cô còn nói nữa sao? Không phải cô là người thúc giục tôi làm những chuyện này sao? Không phải cô là người bày mưu tính kế sao? Cô mới là người tham lam! Cô mới là người phá nát gia đình này!””
“”Anh đổ lỗi cho tôi à?”” Con dâu cười khẩy, nước mắt chảy dài trên gò má. “”Nếu anh không nhu nhược, nếu anh có chính kiến của mình, thì đâu đến nỗi này? Tôi chỉ là vợ anh! Anh mới là con trai bà ấy!””
Hai người bắt đầu cãi vã dữ dội, lời qua tiếng lại đầy hận thù và sự đổ lỗi. Những lời nói cay độc như những nhát dao đâm thẳng vào nhau, xé toạc chút tình cảm còn sót lại. Họ không còn là vợ chồng, mà là hai kẻ thù đang vật lộn trong vũng lầy của sự thất bại và hối hận.
Các thành viên khác nhìn cảnh tượng đó, ai nấy đều lắc đầu ngao ngán. Họ biết rằng, dù có cãi vã đến đâu, sự thật vẫn là sự thật: họ đã sai. Họ đã hùa theo sự tham lam, đã quay lưng lại với người mẹ, người bà đã hy sinh cả đời vì họ. Và giờ, cái giá phải trả quá đắt. Không chỉ mất đi một phần tài sản, mà còn mất đi cả niềm tin, cả tình thân ruột thịt.
Bà cụ ở trong phòng, bà nghe rõ mồn một tiếng cãi vã, tiếng khóc lóc, tiếng đổ lỗi từ bên ngoài. Lòng bà không hoàn toàn thanh thản. Có nỗi đau, có sự cô đơn khi phải rời xa nơi mình đã gắn bó mấy chục năm, rời xa đứa con trai do chính mình dứt ruột đẻ ra. Nhưng cùng với đó, là một cảm giác bình yên kỳ lạ. Bà đã làm điều đúng đắn. Bà đã bảo vệ được những gì cần bảo vệ. Và quan trọng hơn hết, bà đã dạy cho con cháu một bài học mà có lẽ, cả đời này chúng sẽ không bao giờ quên được. Bài học về lòng hiếu thảo, về tình nghĩa, và về sự trả giá của lòng tham vô đáy.
Bà cụ khẽ mỉm cười. Nụ cười nhẹ nhõm, pha lẫn chút xót xa. Bà nhìn ra cửa sổ, ánh nắng chiều hắt vào, báo hiệu một cuộc sống mới đang chờ đợi bà, một cuộc sống không còn sự giả dối và toan tính. Bên ngoài, tiếng cãi vã vẫn chưa dứt, như một bản nhạc tang thương cho sự sụp đổ của một gia đình.”
“Những ngày sau đó trôi qua nặng nề như chì đối với gia đình con trai. Tiếng cãi vã, đổ lỗi không còn gay gắt như đêm đó, nhưng sự im lặng còn đáng sợ hơn. Họ nhìn nhau bằng ánh mắt trống rỗng, đầy uất hận và sự thất bại. Mảnh đất mơ ước, thứ mà họ đã bất chấp tất cả để có được, giờ đã vuột khỏi tay. Giấc mộng đổi đời tan tành. Cuộc sống thường ngày quay trở lại, nhưng không còn sự thoải mái, không còn tiếng cười. Chỉ còn gánh nặng cơm áo gạo tiền và gánh nặng tinh thần từ vết rạn nứt không thể hàn gắn với người mẹ, người bà. Con dâu trở nên cau có, gắt gỏng. Con trai lầm lũi, tránh mặt vợ và các thành viên khác. Cả nhà chìm trong bầu không khí u ám.
Trong khi đó, ở một nơi khác, Bà cụ bắt đầu cuộc sống mới. Có thể là ở một ngôi nhà nhỏ hơn, hoặc cùng với người mà bà đã tin tưởng gửi gắm mảnh đất. Cuộc sống không còn sự ồn ào, không còn những lời nói dối trá, không còn sự toan tính. Bà dành thời gian làm những việc mình thích: chăm sóc vài chậu cây cảnh, đọc sách báo, trò chuyện với những người lương thiện. Khuôn mặt bà dần giãn ra, không còn sự căng thẳng hay lo âu. Ánh mắt bà hiền từ, thanh thản. Mất đi mảnh đất có giá trị lớn, nhưng bà đã lấy lại được sự bình yên trong tâm hồn, điều mà tiền bạc không bao giờ mua được.
Câu chuyện về bà cụ giả vờ lẫn để vạch trần lòng tham của con cháu lan đi rất nhanh trong vùng. Người ta bàn tán xôn xao, vừa cảm phục sự thông minh, bản lĩnh của bà, vừa lên án sự bất hiếu, bạc bẽo của con trai và con dâu. Câu chuyện trở thành một lời cảnh tỉnh sống động cho những ai chỉ biết chạy theo vật chất mà quên đi tình nghĩa ruột thịt.
Đối với Bà cụ, những ngày tháng cuối đời không còn phải sống trong sợ hãi và giả tạo. Bà đã làm điều cần làm. Bà đã bảo vệ bản thân, và hơn hết, bà đã cho con cháu một bài học đắt giá. Bà không còn nuôi dưỡng sự oán hận. Nỗi đau vẫn còn đó, sự nhớ thương đứa con trai mình dứt ruột đẻ ra vẫn âm ỉ, nhưng không còn giày vò bà nữa. Bà chấp nhận rằng mỗi người đều phải tự chịu trách nhiệm cho hành động của mình. Sự thanh thản lớn nhất không phải là có được bao nhiêu tài sản, mà là sống thật với lòng mình, không hổ thẹn với lương tâm. Bà nhìn ra cửa sổ, thấy bầu trời xanh ngắt, nghe tiếng chim hót líu lo. Cuộc đời, dù có những lúc giông bão, cuối cùng cũng tìm thấy được một bến bờ bình yên. Bà khẽ nhắm mắt lại, hít thở sâu, cảm nhận sự nhẹ nhõm lan tỏa khắp cơ thể. Cuộc hành trình đầy thử thách đã kết thúc. Giờ là lúc để buông bỏ, để nghỉ ngơi, và để sống những ngày cuối cùng một cách trọn vẹn và an yên nhất có thể. Bài học về lòng tham và sự trả giá đã được viết nên, không chỉ cho gia đình bà, mà cho bất kỳ ai lắng nghe câu chuyện này.”