“Mẹ chồng mời 10 khách nhưng chỉ đưa 50 nghìn để con dâu đi chợ, tới giờ cơm, cô tươi cười bưng mâm lên khiến mọi người t/ái mặt…
Sáng sớm, bà Hồng ngồi trước hiên, tay cầm điện thoại gọi cho mười người bạn trong hội hưu trí:
– Trưa nay rảnh thì qua nhà tôi ăn cơm nhé, lâu lắm không gặp rồi.
Gác máy xong, bà gọi con dâu – chị Thu – ra dặn:
– Hôm nay mẹ mời mấy người bạn, con đi chợ nấu giúp mẹ mâm cơm ngon ngon nha.
Nói rồi, bà rút trong túi ra tờ 50 nghìn nhàu nát, dí vào tay chị:
– Cầm đi. Mua gì thì mua, khỏi bày vẽ tốn kém. Mẹ chỉ có ngần này.
Chị Thu cúi đầu “Dạ” khẽ. Ánh mắt chị tối lại nhưng giọng vẫn nhẹ nhàng, ngoan ngoãn như bao năm làm dâu trong nhà này. Bà Hồng liếc xéo:
– Đừng có mặt nặng mày nhẹ. Nhà này là của tao. Muốn ăn gì sang thì tự bỏ tiền túi ra mà mua.
Chị Thu không nói gì, lặng lẽ xách giỏ đi chợ. Nhưng lần này, trong lòng chị đã nhen lên một suy nghĩ khác. Mấy năm nay, chị chịu đựng đủ rồi. Hôm nay chị sẽ để mọi người thấy rõ bộ mặt thật của mẹ chồng…”
“Chị Thu bước ra khỏi nhà, tờ 50 nghìn nhàu nát nằm gọn trong lòng bàn tay. Nắng hè oi ả hắt xuống con đường, nhưng tâm trí chị không còn chỗ cho những lo toan cơm nước hàng ngày. Thay vì nghĩ xem làm sao nhét mười miệng ăn vào tờ 50 nghìn nhàu nát, tâm trí chị Thu chỉ vẩn vơ một suy nghĩ duy nhất: Hôm nay, bà Hồng sẽ được ‘học’ một bài học nhớ đời. Mấy năm làm dâu, chị đã cúi đầu đủ rồi. Giờ là lúc bà mẹ chồng độc đoán kia phải hiểu ra giá trị của sự tôn trọng. Chị bước đi nhanh hơn về phía chợ, trong đầu đã vạch ra một kế hoạch rõ ràng, lạnh lùng.
Chị Thu đến chợ. Tiếng rao, mùi thực phẩm tươi sống lẽ ra phải khiến chị nghĩ đến mâm cơm thịnh soạn cho buổi trưa. Nhưng không, ánh mắt chị lướt qua những quầy thịt đỏ tươi, những rổ cá còn nhảy tanh tách, những bó rau xanh mơn mởn một cách vô cảm. Chị không dừng lại trả giá hay đắn đo tính toán như mọi khi. Chị chỉ đi thẳng đến góc chợ bán những món đồ bình dân nhất. Một mớ rau muống héo úa giá mười
nghìn. Hai bìa đậu phụ giá mười nghìn. Vài quả cà chua mềm nhũn giá mười nghìn. Một gói mì chính nhỏ và một chút gia vị cơ bản hết mười nghìn còn lại. Vừa đúng 50 nghìn. Chị nhìn vào chiếc giỏ trống huếch, chỉ lèo tèo vài thứ, rồi nhìn về phía những quầy hàng đầy ắp đồ ăn tươi ngon bị bỏ lại phía sau. Một nụ cười nhạt nhưng đầy kiên quyết thoáng qua trên môi chị. Bà Hồng muốn mâm cơm ‘ngon ngon’ với 50 nghìn cho mười người bạn à? Được thôi. Chị Thu sẽ cho bà thấy mâm cơm 50 nghìn trông như thế nào. Chị xách giỏ đồ nhẹ tênh quay về nhà, bước chân dứt khoát hơn bao giờ hết.”
“Chị Thu chậm rãi bước vào khu bán rau củ, ánh mắt không còn vẻ vội vã hay căng thẳng như mọi khi. Nụ cười nhạt vẫn giữ trên môi khi chị dừng lại trước một quầy hàng bình dân. Chị chọn một bó rau muống, không quá tươi nhưng cũng không quá héo, ước chừng mười nghìn đồng. Tay chị khẽ nhặt từng bìa đậu phụ còn trong chậu nước, chỉ lấy hai bìa, tính nhẩm trong đầu: “”Thêm mười nghìn.”” Kế đến là quầy trứng. Chị đứng nhìn một lúc, rồi chọn vài quả trứng gà công nghiệp, loại nhỏ nhất, giá rẻ nhất. Vừa đủ hai mươi nghìn cho vài quả trứng. Chị khẽ gật đầu. Mười nghìn rau, mười nghìn đậu, hai mươi nghìn trứng. Còn lại mười nghìn. Chị đi mua thêm một gói mì chính loại nhỏ nhất và một chút gia vị khác vừa hết số tiền còn lại. Vừa đúng 50.000 đồng.
Chị Thu nhìn vào chiếc giỏ, chỉ lèo tèo vài món. Một bó rau, hai bìa đậu, vài quả trứng. Đấy là toàn bộ ‘nguyên liệu’ cho mâm cỗ mười người của Bà Hồng. Chị không cảm thấy tội lỗi hay áy náy. Trái lại, trong ánh mắt chị có tia sáng sắc lạnh, một sự kiên định đáng sợ và niềm hả hê ngầm đang trỗi dậy. Đây không phải là sự cam chịu. Đây là một bước trong kế hoạch đã vạch sẵn. Chị xách chiếc giỏ nhẹ tênh, quay lưng lại với sự ồn ào của chợ búa, bước đi thong thả nhưng đầy quyết tâm về phía căn nhà đang chờ đợi ‘bữa tiệc’ đạm bạc. Bà Hồng sẽ phải đối mặt với chính yêu cầu của mình. Mâm cơm 50 nghìn cho 10 người. Nó sẽ trông đúng như giá trị của nó.”
“Chị Thu xách chiếc giỏ nhẹ tênh về đến nhà, bước thẳng vào bếp. Không có tiếng gọi hỏi í ới hay sự hối thúc thường lệ từ phía bà Hồng. Bà đang ngồi ngoài hiên, giọng nói oang oang qua điện thoại, dường như đang khoe khoang về buổi cơm đãi khách sắp tới.
“”Ôi dào, khách khứa đến chơi thì phải làm tươm tất chứ bà,”” bà Hồng nói, tiếng cười rộ lên. “”Tầm chục mâm là ít ấy chứ… Thịt thà đầy đủ, món nọ món kia, không thiếu thứ gì đâu. Cứ đến đi, tôi chuẩn bị hết rồi!””
Trong lúc ấy, căn bếp của bà Hồng im ắng đến lạ. Chị Thu đặt chiếc giỏ xuống bàn đá, bên cạnh là cái rổ nhựa cũ. Trong rổ chỉ có đúng một bó rau muống, hai bìa đậu trắng ngần, và vài quả trứng gà công nghiệp bé nhỏ. Chị Thu không vội vã. Tay chị chậm rãi nhặt rau, ngắt bỏ những lá úa, những cọng già. Tiếng nước chảy khe khẽ khi chị rửa rau, tiếng nồi nước sôi lăm răm trên bếp ga.
Mùi vị quen thuộc của những buổi đãi khách trước đây – mùi thịt nướng thơm lừng, mùi cá chiên giòn, mùi hành tỏi phi thơm phức, mùi nước mắm tỏi ớt đậm đà tẩm ướp – hoàn toàn vắng bóng. Không có tiếng dao thớt băm chặt rộn ràng, không có tiếng xào nấu xèo xèo. Chỉ có tiếng nước sôi và tiếng chị Thu làm việc một cách bình thản.
Chị cho rau vào nồi nước sôi. Sau đó, chị cẩn thận thả những quả trứng vào luộc cùng. Đậu phụ được thái miếng vuông vắn, xếp gọn ghẽ ra đĩa. Chị lấy lọ mắm tôm ra, thêm chút đường, mì chính và vắt vài giọt chanh, đánh sủi bọt. Mùi mắm tôm nồng nồng lan tỏa trong không gian nhỏ hẹp của bếp.
Khuôn mặt chị Thu không biểu lộ chút lo lắng hay áp lực nào. Ngược lại, có một sự tĩnh lặng đến khó tả. Đôi mắt chị ánh lên vẻ kiên định, như thể mọi thứ đang diễn ra đều nằm trong tính toán của chị. Bữa cơm 50 nghìn cho 10 người. Nó đang thành hình, đúng như những gì bà Hồng mong muốn. Và nó sẽ mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.”
“Khoảng 11 giờ trưa, tiếng xe máy, tiếng taxi lần lượt dừng lại trước cổng nhà của bà Hồng. Mười người phụ nữ đứng tuổi, ăn vận tươm tất, cười nói rôm rả bước xuống. Họ là những người bạn thân thiết của bà Hồng.
Bà Hồng từ trong nhà bước nhanh ra hiên, khuôn mặt rạng rỡ, đôi tay xòe ra đón chào.
“”Ôi các bà đến rồi à! Vào nhà đi thôi, nắng lắm,”” bà Hồng niềm nở, tay bắt mặt mừng, kéo tay từng người bạn. Tiếng cười nói, tiếng hỏi han vang vọng cả một góc sân.
“”Nhà bà đẹp quá Hồng ơi, khang trang hẳn lên,”” một người bạn lên tiếng khen ngợi khi bước vào nhà.
“”Ôi dào, cũng thường thôi bà ạ. Mới sửa sang lại chút ít ấy mà,”” bà Hồng cười, dáng vẻ đầy tự hào. Bà dẫn bạn bè đi tham quan một vòng quanh nhà, từ phòng khách sạch sẽ đến cái sân vườn nhỏ xinh.
“”Ngồi xuống đây nghỉ đi các bà. Có nước non đầy đủ cả rồi,”” bà Hồng mời khách ngồi vào bộ bàn ghế tiếp khách ngay giữa nhà. Tiếng nói chuyện lại rộn rã hẳn lên.
“”Mà này, hôm nay các bà cứ yên tâm nhé. Con dâu tôi nó nấu ăn khéo lắm, lát nữa các bà thưởng thức tài nấu nướng của nó,”” bà Hồng nói lớn, cố tình để tiếng lọt vào trong bếp. Nụ cười trên môi bà đầy đắc thắng. Bà liếc nhanh về phía cửa bếp, nhưng không thấy bóng dáng Chị Thu.
Bên trong căn bếp nhỏ, Chị Thu nghe rõ mồn một từng lời nói của bà Hồng. Tay chị vẫn bình thản xếp gọn gàng những miếng đậu đã thái lên đĩa. Nồi nước luộc rau và trứng đã tắt bếp, hơi nóng bốc lên nhè nhẹ. Khuôn mặt Chị Thu không chút biến sắc, vẫn giữ nguyên vẻ tĩnh lặng đến khó tả. Đôi mắt chị ánh lên một tia sáng khó đoán, một sự kiên định lạnh lùng. Bữa cơm 50 nghìn, cho 10 người và bà mẹ chồng khoe khoang đó, sắp được dọn ra rồi.”
“Bộ bàn ghế tiếp khách trong nhà của bà Hồng vẫn rộn rã tiếng cười nói. Mười người bạn của bà đang thoải mái trò chuyện, tay nâng chén nước mát. Bà Hồng ngồi giữa, khuôn mặt đầy vẻ đắc ý, thỉnh thoảng lại xen vào vài câu chuyện phiếm. Khi thấy mọi người đã ngồi ổn định và câu chuyện bắt đầu chùng xuống, bà Hồng hắng giọng, cố ý nói thật lớn:
“”Thu ơi, cơm nước xong chưa con? Bưng ra đi cho các bà ăn nóng! Khách khứa ngồi chờ mãi thôi!””
Tiếng bà lanh lảnh vang vào trong bếp.
Bên trong căn bếp nhỏ, Chị Thu đang đặt đĩa đậu hũ cuối cùng lên mâm. Nghe tiếng gọi oang oang của mẹ chồng, bàn tay chị khựng lại một chút. Khuôn mặt chị vẫn giữ vẻ bình thản bên ngoài, nhưng trong lòng, một cảm giác vừa hồi hộp đến thắt ruột, vừa xen lẫn sự quyết tâm sắt đá bắt đầu trào dâng. Giờ phút “”kiểm chứng”” đã đến.
“”Dạ, con xong rồi ạ!”” Chị Thu khẽ đáp lại, giọng nhỏ nhẹ nhưng rõ ràng đủ để vọng ra ngoài. Chị hít một hơi thật sâu, nhìn mâm cơm đơn giản trước mặt.”
“Chị Thu bước ra khỏi gian bếp nhỏ, trên tay bưng một cái đĩa sứ trắng. Bà Hồng và mười vị khách, bạn thân lâu năm của bà, đều hướng mắt về phía chị, trên môi nở nụ cười đầy mong đợi. Không khí vui vẻ ban nãy như đặc lại, nhường chỗ cho sự háo hức muốn thưởng thức món ngon.
Chị Thu tiến đến bàn, đặt chiếc đĩa một cách nhẹ nhàng xuống chính giữa. Bà Hồng vẫn đang cười, định lên tiếng giới thiệu món ăn thì nụ cười bỗng đông cứng lại trên môi. Mười cặp mắt nhìn vào chiếc đĩa cũng đồng loạt mở to.
Trên chiếc đĩa sứ trắng tinh, chỉ có một vài miếng đậu phụ trắng muốt, được cắt vuông vắn và xếp gọn gàng. Chúng vẫn còn hơi bốc khói nhẹ, nhưng ngoài ra, không có bất kỳ thứ gì khác đi kèm – không hành lá thái nhỏ rắc lên, không nước tương hay mắm tôm để chấm, thậm chí một cọng rau thơm cũng không có. Chỉ đơn thuần là đậu phụ luộc.
Sự im lặng đột ngột bao trùm căn phòng. Tiếng cười nói, chuyện phiếm rộn rã ban nãy tắt ngúm như bị ai bóp nghẹt. Vẻ mặt háo hức trên khuôn mặt các vị khách từ từ biến mất, thay vào đó là sự ngỡ ngàng, khó hiểu, và cả một chút bối rối. Một vài người khẽ liếc nhìn nhau, rồi lại nhìn chiếc đĩa, và cuối cùng là nhìn Bà Hồng, ánh mắt đầy ẩn ý.
Bà Hồng cảm thấy nóng ran hai bên má. Ruột gan bà như bị lửa đốt. Bà đã khoe khoang về con dâu đảm đang, về bữa cơm thịnh soạn sắp được đãi khách. Vậy mà giờ đây… đây là cái gì? Đậu phụ luộc? Chỉ có vậy thôi sao? Bà siết chặt tay vào thành ghế, cố giữ bình tĩnh nhưng ánh mắt nhìn Chị Thu đã sắc lại như dao cạo.
Chị Thu đứng thẳng, đối mặt với ánh mắt dò xét của mọi người, đặc biệt là ánh mắt tóe lửa của mẹ chồng. Khuôn mặt chị vẫn điềm nhiên, thậm chí còn khẽ nở một nụ cười rất nhẹ, đủ để ai tinh ý mới nhận ra. Trong lòng, chị biết màn kịch mới chỉ bắt đầu. Sự căng thẳng này chính là điều chị mong đợi.
“”Mời các bác dùng ‘món khai vị’ ạ,”” Chị Thu lên tiếng, giọng nói nhẹ nhàng, chậm rãi, như không hề hay biết về sự ngỡ ngàng cực độ của mọi người. Chị nhấn mạnh hai chữ “”món khai vị”” một cách rất tự nhiên.”
“Những vị khách của Bà Hồng bắt đầu xì xào nhỏ tiếng, những ánh mắt hoài nghi và khó hiểu lướt qua nhau. Họ nhìn đĩa đậu phụ, rồi lại nhìn Chị Thu, rồi lại nhìn Bà Hồng, cố gắng giải mã tình huống kỳ lạ này. Bữa tiệc linh đình đâu? Món ngon Bà Hồng đã tự hào kể đâu? Chỉ là đậu phụ luộc?
Bà Hồng cảm thấy cổ họng nghẹn lại, tim đập thình thịch như muốn nhảy ra khỏi lồng ngực. Bà nhíu chặt đôi lông mày đã điểm bạc, khuôn mặt nhăn lại vì tức giận. Bà liếc nhanh về phía Chị Thu, ánh mắt sắc như dao cau chứa đầy sự dò hỏi, trách móc, và cả một cơn thịnh nộ đang chực bùng lên. Bà muốn hỏi: “”Mày làm cái quái gì thế này? Bữa cơm khách của tao chỉ có thế này thôi sao?””.
Nhưng Bà Hồng không thốt nên lời nào. Bà chỉ có thể trừng mắt nhìn đứa con dâu. Trái ngược với cơn bão trong lòng mẹ chồng, Chị Thu vẫn đứng đó, dáng vẻ hoàn toàn bình thản. Khuôn mặt chị không chút bối rối, không chút lo sợ. Thậm chí, trên môi chị còn nở một nụ cười rất nhẹ, thoáng qua như không khí, nhưng đủ để ai nhìn kỹ đều nhận ra. Nụ cười đó không phải là sự ngây thơ hay vô tình, mà là một sự điềm nhiên đến đáng sợ, như thể chị hoàn toàn kiểm soát được mọi chuyện đang xảy ra, và đây chính là điều chị mong muốn.
Sự đối lập giữa vẻ mặt tức giận tột độ của Bà Hồng và nét bình thản lạ thường của Chị Thu khiến bầu không khí càng trở nên căng thẳng. Các vị khách cảm nhận rõ ràng luồng điện ngầm đang chạy giữa hai mẹ con. Họ nhìn nhau, rồi lại lén nhìn Bà Hồng và Chị Thu, sự khó hiểu và ngượng ngùng hiện rõ trên khuôn mặt mỗi người. Đây là lần đầu tiên họ chứng kiến cảnh tượng kỳ lạ và khó xử đến vậy tại nhà Bà Hồng.”
“Chị Thu bình thản quay lưng, bước vào bếp. Các vị khách vẫn đang nhìn nhau, nhìn đĩa đậu phụ luộc đơn độc, cố gắng hiểu chuyện gì đang xảy ra. Sự ngượng ngùng lan tỏa khắp gian nhà. Bà Hồng vẫn dán mắt vào lưng con dâu, ngọn lửa giận dữ trong mắt bà bùng lên mạnh hơn. Bà siết chặt tay vào nhau dưới gầm bàn, móng tay bấm sâu vào lòng bàn tay để kiềm chế bản thân. ‘Mày đang làm cái trò gì vậy, Thu? Đừng có dại dột mà bôi tro trát trấu vào mặt tao trước mặt bạn bè tao!’ Suy nghĩ sắc như dao lướt qua tâm trí bà.
Chị Thu lại bước ra, trên tay là một đĩa nữa. Lần này, không phải là món ăn được trang trí cầu kỳ hay tỏa hương thơm nức mũi. Đó chỉ là một đĩa trứng gà luộc, được bổ đôi một cách vụng về, xếp thành hàng trên đĩa men sứ. Chị đặt đĩa trứng cạnh đĩa đậu phụ trên mâm cơm.
Một làn sóng xì xào nhỏ chạy dọc theo bàn ăn, lần này còn rõ ràng và mang nặng vẻ sốc hơn lần trước. 10 vị khách nhìn chằm chằm vào đĩa trứng luộc, rồi lại nhìn sang Bà Hồng với ánh mắt khó tin. Một vài người khẽ che miệng lại, rõ ràng đang cố nén tiếng cười hoặc sự ngạc nhiên quá đà. Có người nhíu mày ra mặt.
Bà Hồng cảm thấy khuôn mặt mình nóng bừng. Sự bẽ bàng lan nhanh như lửa cháy. Bà chỉ muốn độn thổ. Bà trợn mắt nhìn Chị Thu, hàm răng nghiến ken két. ‘Mày… mày điên rồi sao?’ Ánh mắt bà như muốn ăn tươi nuốt sống đứa con dâu.
Nhưng Chị Thu vẫn không hề biến sắc. Chị thậm chí còn nở một nụ cười rất nhẹ khi đặt đĩa trứng xuống. Nụ cười đó càng khiến Bà Hồng tức điên. Chị lại quay vào bếp.
Vài giây sau, Chị Thu trở lại với đĩa món cuối cùng. Đó là một đĩa rau muống luộc, xanh mướt, có vẻ như chỉ được vớt ra từ nồi nước sôi và xếp lên đĩa. Không hành phi, không tỏi phi, chỉ đơn giản là rau muống luộc. Chị đặt đĩa rau muống vào chỗ trống còn lại trên mâm.
Bây giờ, trên mâm cỗ “”thịnh soạn”” đãi khách của Bà Hồng chỉ vỏn vẹn có ba món: đậu phụ luộc, trứng gà luộc, và rau muống luộc. Không thịt, không cá, không nem chả, không món xào, không canh, không cơm. Chỉ có ba đĩa đồ luộc đơn giản đến mức tối thiểu.
Sự im lặng bao trùm căn phòng, nặng nề và khó xử hơn bao giờ hết. 10 vị khách nhìn trân trân vào mâm cơm, ánh mắt từ khó hiểu chuyển sang ngỡ ngàng, rồi đến thất vọng và thậm chí là nghi ngờ. Họ nhìn đĩa đậu, đĩa trứng, đĩa rau, rồi đồng loạt ngước lên nhìn Bà Hồng và Chị Thu. Ánh mắt họ dò xét cả hai người phụ nữ, như đang cố gắng đọc được sự thật đằng sau bữa ăn kỳ lạ và bẽ bàng này. Bà Hồng ngồi cứng đờ tại chỗ, khuôn mặt đỏ lừ vì uất hận và xấu hổ. Chị Thu đứng thẳng, đối diện với tất cả những ánh mắt đó, nụ cười ẩn ý trên môi vẫn chưa tắt hẳn. Toàn bộ cảnh tượng giống như một màn kịch trào phúng, nhưng lại đầy kịch tính và cay đắng.”
Sự im lặng bao trùm căn phòng, nặng nề và khó xử hơn bao giờ hết. 10 vị khách nhìn trân trân vào mâm cơm, ánh mắt từ khó hiểu chuyển sang ngỡ ngàng, rồi đến thất vọng và thậm chí là nghi ngờ. Họ nhìn đĩa đậu, đĩa trứng, đĩa rau, rồi đồng loạt ngước lên nhìn Bà Hồng và Chị Thu. Ánh mắt họ dò xét cả hai người phụ nữ, như đang cố gắng đọc được sự thật đằng sau bữa ăn kỳ lạ và bẽ bàng này. Bà Hồng ngồi cứng đờ tại chỗ, khuôn mặt đỏ lừ vì uất hận và xấu hổ. Chị Thu đứng thẳng, đối diện với tất cả những ánh mắt đó, nụ cười ẩn ý trên môi vẫn chưa tắt hẳn. Toàn bộ cảnh tượng giống như một màn kịch trào phúng, nhưng lại đầy kịch tính và cay đắng. Bà Hồng cảm thấy như có hàng ngàn mũi kim đang đâm vào mặt mình. Mỗi ánh mắt dò xét, mỗi cái nhíu mày của bạn bè bà đều là một nhát dao cứa vào lòng tự trọng. Bà không thể chịu đựng thêm một giây nào nữa. Ngọn lửa giận dữ bùng lên dữ dội, lấn át cả sự xấu hổ. Bà bất ngờ quay phắt về phía Chị Thu, giọng hạ thấp xuống chỉ còn là tiếng nghiến răng ken két nhưng lại chứa đầy sự tức giận và kìm nén. “Thu! Con làm cái trò gì thế này? Sao lại có mỗi mấy món này? Khách khứa đầy nhà!” Giọng bà nghe nhỏ nhẹ, không đủ lớn để làm mất mặt hoàn toàn, nhưng sự căm phẫn ẩn chứa trong từng lời nói thì không thể che giấu được. Các vị khách lập tức hướng sự chú ý về phía hai mẹ con, ánh mắt họ ngạc nhiên khi thấy Bà Hồng cuối cùng cũng bộc phát. Không khí càng lúc càng căng như dây đàn.
“Chị Thu vẫn giữ nụ cười nhẹ trên môi, nụ cười không với tới ánh mắt, khiến nó trông như một lớp mặt nạ hoàn hảo. Giọng cô cất lên, không lớn nhưng vang rõ trong không khí căng như dây đàn, mỗi chữ như găm vào tai người nghe. Nó không phải là lời biện minh, mà là một lời giải thích “”khách quan””, bóc trần sự thật một cách phũ phàng.
“”Dạ thưa mẹ,”” Chị Thu nói, giọng vẫn giữ sự lễ phép đến khó tin, “”Mẹ có dặn con đi chợ nấu một mâm cơm ‘ngon ngon’ để đãi khách ạ.””
Cô dừng lại một chút, ánh mắt đảo nhẹ qua mâm cơm đạm bạc trước mặt, rồi lại hướng về phía Bà Hồng, như mời gọi bà xác nhận lời mình nói. Các vị khách nín thở lắng nghe, ánh mắt liên tục di chuyển giữa hai mẹ con.
“”Nhưng mà…”” Chị Thu tiếp tục, nhịp điệu chậm rãi, nhấn nhá từng chữ, “”Mẹ chỉ đưa cho con đúng… 50 nghìn đồng ạ.””
Một tiếng xì xào nhỏ vang lên giữa các vị khách. 50 nghìn? Với 10 người khách? Bà Hồng cảm thấy mặt mình nóng ran như bị tát. Bà muốn ngắt lời Chị Thu ngay lập tức, muốn hét lên rằng cô đang dựng chuyện, nhưng cổ họng bà như nghẹn lại.
“”Con đã tính toán rất kỹ rồi ạ,”” Chị Thu nói tiếp, giọng điềm tĩnh đến đáng sợ, “”Với 50 nghìn đồng, con chỉ có thể mua được ngần này thôi ạ. Rau muống một mớ, đậu phụ mấy bìa, trứng gà vài quả… Con làm đúng ý mẹ là ‘khỏi bày vẽ tốn kém’, mẹ chỉ có ‘ngần này’ mà ạ.””
Câu cuối cùng, Chị Thu khẽ nhấn giọng vào chữ “”ngần này””, như đang nhắc lại chính lời của Bà Hồng khi đưa tiền. Nụ cười trên môi cô giãn ra một chút, không phải nụ cười vui vẻ, mà là nụ cười của người vừa tung ra một đòn chí mạng. Các vị khách nhìn nhau, rồi lại nhìn mâm cơm, ánh mắt từ bối rối chuyển sang hiểu ra vấn đề. Họ bắt đầu lẩm bẩm với nhau, giọng nói ngày càng to hơn, chứa đựng sự phẫn nộ và chê trách hướng về phía Bà Hồng. Bà Hồng ngồi chết trân tại chỗ, khuôn mặt trắng bệch rồi lại đỏ bừng. Bà chưa bao giờ tưởng tượng được Chị Thu lại có thể ‘lật kèo’ một cách phũ phàng và công khai đến thế, ngay trước mặt tất cả bạn bè bà.”
“Bà Hồng ngồi chết trân tại chỗ, khuôn mặt trắng bệch rồi lại đỏ bừng. Bà chưa bao giờ tưởng tượng được Chị Thu lại có thể ‘lật kèo’ một cách phũ phàng và công khai đến thế, ngay trước mặt tất cả bạn bè bà. Sự xấu hổ thiêu đốt, biến thành cơn giận dữ cuồn cuộn trong lòng. Hai bàn tay bà siết chặt vào nhau dưới gầm bàn, run lên bần bật.
Các vị khách nhìn nhau, ánh mắt vừa ngạc nhiên vừa bừng tỉnh. Tiếng xì xào không còn nhỏ nữa, mà ngày càng rõ hơn, những lời bàn tán, những ánh mắt đánh giá đều đổ dồn về phía Bà Hồng.
“”Trời đất ơi… 50 nghìn?”” một người phụ nữ thì thầm, giọng không giấu nổi vẻ kinh ngạc pha lẫn khó chịu.
“”Thật không thể tin được… Với 10 người khách cơ đấy!”” người khác tiếp lời, giọng đầy vẻ chê trách.
“”Bà Hồng làm thế thì ai mà nấu cho được bữa cơm tử tế?””
“”Con dâu nói thế là đúng rồi còn gì? Chị Thu khéo đấy chứ, với 50 nghìn mà nấu được thế này là giỏi lắm rồi!””
Những lời nói dù thì thầm hay hơi lớn đều như những mũi kim đâm vào tai Bà Hồng. Bà muốn đứng dậy, muốn phản bác, muốn phủ nhận tất cả. Muốn hét lên rằng Chị Thu là đứa con dâu hỗn láo, đặt điều. Nhưng cổ họng bà khô khốc, lời nói như bị mắc kẹt lại. Cái bẫy bà giăng ra đã sập, nhưng người mắc bẫy lại chính là bà. Khuôn mặt Bà Hồng giờ đây không còn vẻ đắc thắng hay khinh khỉnh như lúc đầu, thay vào đó là sự cay cú, bẽ bàng tột độ. Bà nhìn Chị Thu, ánh mắt sắc như dao, chứa đầy sự thù hằn. Nhưng Chị Thu vẫn chỉ ngồi đó, nụ cười nhẹ đã tắt hẳn, chỉ còn lại sự bình tĩnh đến đáng sợ. Cô không nói thêm lời nào, chỉ im lặng để sự thật vừa được phơi bày tự nói lên tất cả. Không khí trong nhà trở nên vô cùng nặng nề, căng thẳng đến nghẹt thở.”
“Các vị khách nhìn nhau, những ánh mắt ban đầu chỉ có ngạc nhiên và đánh giá dần biến đổi. Họ nhìn sang Chị Thu, thấy cô ngồi đó bình thản, không khóc lóc hay than vãn, chỉ đơn giản là nói lên sự thật phũ phàng. Một vài người phụ nữ lớn tuổi khẽ gật đầu, trong ánh mắt hiện lên tia thông cảm sâu sắc. Họ thầm nghĩ, với 50 nghìn đồng, làm sao xoay sở được một mâm cỗ tiếp khách đàng hoàng đây? Chị Thu không chỉ khéo léo mà còn rất dũng cảm khi dám nói ra điều đó.
Rồi ánh mắt của họ chuyển sang Bà Hồng. Không còn vẻ ngưỡng mộ hay nể trọng như thường lệ, thay vào đó là sự ái ngại, thậm chí là khó xử. Họ nhìn mâm cơm, nhìn Bà Hồng, rồi lại nhìn Chị Thu. Cái sự thật vừa được phơi bày khiến không khí trở nên đặc quánh, nặng nề. Tiếng xì xào lúc nãy đã tắt hẳn, chỉ còn lại sự im lặng đến đáng sợ.
Không ai còn động đũa vào mâm cơm nữa. Các món ăn vẫn nằm yên vị, màu sắc hấp dẫn ban đầu giờ đây trở nên vô vị trong mắt mọi người. Miếng nem rán vàng ruộm, đĩa thịt luộc trắng ngần, bát canh cua nghi ngút khói – tất cả đều như hóa đá. Mọi người ngồi im, như những bức tượng, chỉ có ánh mắt di chuyển, lén nhìn nhau, lén nhìn Bà Hồng, lén nhìn Chị Thu.
Bà Hồng vẫn ngồi đó, khuôn mặt tái mét, đôi mắt liếc xéo về phía Chị Thu đầy căm ghét. Bà cảm nhận rõ ràng sự thay đổi trong ánh mắt của những người bạn thân thiết, sự ái ngại, thậm chí là mỉa mai ẩn giấu sau vẻ ngoài bình tĩnh. Sự xấu hổ và tức giận dâng lên nghẹn ứ trong cổ họng. Bà muốn nói gì đó, muốn biện minh, nhưng không một lời nào thoát ra được.
Chị Thu vẫn giữ vẻ mặt bình thản, cô không nhìn Bà Hồng, cũng không nhìn các vị khách. Cô chỉ nhìn mâm cơm đạm bạc trước mặt, như đang suy tư về điều gì đó rất xa xôi. Sự im lặng kéo dài, khiến từng giây phút trôi qua đều chậm chạp và nặng nề như chì. Bữa cơm đãi khách thân mật đã biến thành một màn kịch căng thẳng, nơi sự thật phũ phàng và sự giả tạo đối đầu nhau, khiến những người chứng kiến không khỏi cảm thấy ngột ngạt.”
“Sự im lặng bao trùm căn phòng khách. Chị Thu chậm rãi ngẩng đầu lên, đôi mắt bình thản quét qua gương mặt những người đang ngồi đó, rồi dừng lại ở mâm cơm. Giọng chị cất lên, không hề to tiếng, nhưng đủ để mọi người nghe rõ trong không khí tĩnh lặng:
“”Bao nhiêu năm làm dâu, tôi chưa bao giờ dám đòi hỏi gì cho bản thân mình.””
Bà Hồng giật mình, trừng mắt nhìn con dâu. Các vị khách khẽ xê dịch trên ghế, chăm chú lắng nghe.
“”Nhà cửa, chồng con, tôi đều một tay chăm lo. Từ những việc nhỏ nhặt nhất như cái chén, cái bát, đến những việc lớn hơn như sửa sang nhà cửa, mọi thứ đều phải tính toán chi li từng đồng.””
Chị Thu khẽ mỉm cười, một nụ cười nhạt nhòa ẩn chứa bao nỗi niềm.
“”Đồng lương của chồng đưa về, tôi giữ lại một ít chi tiêu cần thiết, còn lại đều đưa hết cho mẹ. Tiền mừng tuổi của con, tiền quà cáp họ hàng cho, tôi cũng chưa bao giờ dám giữ riêng.””
Giọng chị vẫn nhẹ nhàng, nhưng sự uất nghẹn bắt đầu len lỏi vào từng câu chữ.
“”Mỗi lần đi chợ, mẹ chỉ đưa cho đúng 50 nghìn đồng. Dù là đi chợ cho hai vợ chồng con, hay cho cả nhà có khách khứa như hôm nay…””
Chị dừng lại một chút, để cho câu nói vừa rồi thấm vào tâm trí những người nghe. Bà Hồng bắt đầu run rẩy, nắm chặt mép khăn trải bàn.
“”Tôi phải cân nhắc từng mớ rau, miếng thịt. Mua cái này phải bớt cái kia. Nhiều lúc đi chợ về, số tiền ít ỏi đó không đủ mua những thứ cần thiết, tôi phải tự bỏ tiền riêng ra bù vào, nhưng cũng chẳng dám nói ra.””
Những người phụ nữ lớn tuổi ngồi đó khẽ thở dài. Họ hiểu cái khó của người làm dâu.
“”Mẹ luôn nói tôi hoang phí, vụng về. Dù tôi đã cố gắng tiết kiệm hết mức có thể. Dù bữa cơm hôm nay tôi đã phải chạy vạy thêm thắt, mua chịu ít đồ của cô bán thịt đầu ngõ để có đủ đồ làm mâm cơm này…””
Ánh mắt chị Thu hướng về mâm cơm, như đang nhìn thấy những gánh nặng vô hình.
“”Tôi cứ nghĩ, mình cố gắng, mình chịu đựng, rồi mọi chuyện sẽ tốt đẹp hơn. Mẹ sẽ hiểu cho tấm lòng của mình. Nhưng bao nhiêu năm trôi qua, sự kìm kẹp, sự tính toán ấy vẫn không thay đổi. Thậm chí, còn nặng nề hơn.””
Chị hít một hơi thật sâu, như thể đang nuốt ngược những giọt nước mắt chực trào.
“”Tôi mệt mỏi lắm rồi. Mệt mỏi với việc phải gồng mình lên làm hài lòng người khác, trong khi bản thân mình không được coi trọng. Mệt mỏi với việc bị nghi ngờ, bị tính toán từng đồng tiền nhỏ nhặt do chính tay mình làm ra, hoặc do chồng mình vất vả kiếm được…””
Bà Hồng siết chặt tay, móng tay găm vào lòng bàn tay đau điếng. Bà muốn ngắt lời, muốn hét lên phản bác, nhưng cổ họng như bị bóp nghẹt, không thể phát ra tiếng nào. Khuôn mặt bà giờ đây không chỉ tái mét vì xấu hổ, mà còn đỏ bừng lên vì giận dữ. Những người bạn của bà ngồi im thin thít, ánh mắt nhìn bà đầy dò xét. Không khí trong phòng càng lúc càng nặng nề, ngột ngạt.”
“Chị Thu nhìn thẳng vào mắt Bà Hồng, đôi mắt không còn chút sợ hãi hay e dè. Giọng chị khẽ run lên vì nén cảm xúc, nhưng từng lời nói ra đều rõ ràng, đanh thép:
“”Tôi mệt mỏi với việc phải tự dằn vặt bản thân mỗi lần không thể làm ra một bữa cơm tươm tất, chỉ vì số tiền ít ỏi mẹ đưa. Mệt mỏi với việc phải giải thích, phải chứng minh mình không hoang phí.””
Những người bạn của Bà Hồng nhìn nhau ái ngại. Họ đã nghe câu chuyện về 50 nghìn đồng lặp đi lặp lại, và giờ đây, nghe trực tiếp từ Chị Thu, họ mới cảm nhận được sự ngột ngạt, tủi nhục mà cô con dâu này phải gánh chịu.
“”Mẹ nói thương con, thương cháu,”” Chị Thu tiếp tục, giọng càng thêm chua chát, “”nhưng sự ‘thương’ đó được thể hiện qua những bữa ăn đạm bạc, qua việc con phải đắn đo từng đồng tiền mua bó rau, cân thịt.””
Bà Hồng hít một hơi, như muốn tìm lại chút sức lực để đối phó, nhưng ánh mắt Chị Thu kiên định khiến bà chùn bước. Sự thật phũ phàng đang được phơi bày, không thể lấp liếm. Khuôn mặt bà giờ đây không chỉ là sự xấu hổ hay giận dữ, mà còn là sự bất lực.
“”Hôm nay con chỉ muốn mọi người thấy rõ, mẹ luôn nói thương con, nhưng lại chi tiêu cho con như thế nào. 50 nghìn cho mâm cơm 10 người, con không biết phải làm sao khác ạ.””
Câu nói cuối cùng của Chị Thu vang lên như tiếng chuông định tội. Bà Hồng chết lặng, đôi môi mấp máy nhưng không thể thốt ra lời nào để phản bác. Cái kim cương trần trụi của sự hà khắc và tính toán đã đâm xuyên qua lớp vỏ bọc “”thương con”” mà bấy lâu nay bà dày công xây dựng.”
“Không gian chùng xuống một cách nặng nề. Mười cặp mắt đổ dồn vào Bà Hồng, rồi lướt qua Chị Thu đang đứng thẳng lưng, gương mặt vẫn còn đọng lại sự kiên quyết. Bà Hồng vẫn chết lặng, ánh mắt đảo quanh nhưng không dám nhìn thẳng vào ai. Cảnh tượng này hoàn toàn nằm ngoài dự đoán của mọi người. Bữa cơm, đáng lẽ là dịp vui vẻ hàn huyên, giờ biến thành một cuộc phơi bày sự thật trần trụi.
Sau vài giây im lặng kéo dài như vô tận, một người bạn già ngồi gần đó, dáng vẻ hiền hậu, khẽ ho một tiếng, phá tan bầu không khí ngột ngạt. Bà nhìn Bà Hồng với ánh mắt vừa ái ngại, vừa như có điều muốn nói.
“”Này Hồng à,”” người bạn bắt đầu, giọng nhỏ nhẹ, từ tốn, “”mấy chị em mình quen nhau bao lâu rồi. Chuyện gia đình thì mỗi nhà mỗi cảnh, người ngoài sao biết hết được.””
Bà Hồng hơi nhúc nhích, nhưng vẫn không đáp lời.
Một người khác tiếp lời, giọng điệu cũng rất mực ôn hòa, nhưng mỗi từ đều như thấm vào lòng người nghe. “”Nhưng mà Hồng này, con dâu nó về nhà mình, nó là phận làm dâu, cũng thiệt thòi đủ đường. Phải rời xa cha mẹ ruột thịt, về sống với nhà chồng, mọi thứ đều lạ lẫm. Mình làm mẹ chồng, cũng nên thương lấy nó một chút.””
Câu nói không trực tiếp nhắc đến chuyện tiền bạc hay bữa cơm, nhưng ai cũng hiểu nó đang hướng về vấn đề gì. Ánh mắt Chị Thu khẽ dao động, chị nhìn những người phụ nữ lớn tuổi trước mặt. Có lẽ họ cũng đã từng trải qua những khó khăn khi làm dâu, hoặc đơn giản là thấu hiểu được nỗi khổ của người phụ nữ xa lạ đến sống trong một gia đình mới.
Người bạn thứ ba lên tiếng, ánh mắt dừng lại trên bàn ăn với những món đơn giản. “”Tiền bạc thì ai cũng cần, ai cũng muốn tiết kiệm. Nhưng mà Hồng ơi, tiền bạc đâu phải là tất cả đâu em. Quan trọng nhất vẫn là tình nghĩa trong nhà. Vợ chồng hòa thuận, con cái thảo hiền, mẹ chồng nàng dâu yêu thương nhau, đó mới là cái phúc lớn nhất.””
Lời khuyên nhẹ nhàng, uyển chuyển, không dùng bất kỳ từ ngữ chỉ trích nào, nhưng lại như những mũi kim châm khẽ khàng vào sự tính toán, hà khắc của Bà Hồng. Họ không nói “”mẹ làm sai rồi””, họ chỉ nói “”nên thương lấy nó một chút””, “”tiền bạc không phải là tất cả, tình nghĩa mới quan trọng””.
Bà Hồng cúi gằm mặt, hai tay siết chặt vào nhau dưới gầm bàn. Lời nói của Chị Thu khiến bà xấu hổ ê chề, còn lời khuyên của những người bạn già lại khiến bà cảm thấy như bị dồn vào chân tường. Họ không mắng mỏ, nhưng lại đặt bà vào một vị trí khó xử, nơi sự “”tình nghĩa”” đang bị đem ra cân đo với “”tiền bạc””.
Chị Thu đứng đó, lắng nghe từng lời. Cảm giác tủi hờn vẫn còn đó, nhưng bên cạnh là một chút ấm áp, một chút được thấu hiểu khi nghe những lời khuyên ấy. Cuộc đối đầu này, không chỉ là giữa chị và mẹ chồng, mà giờ đây, dường như còn có những tiếng nói khác cất lên, nhẹ nhàng nhưng đầy sức nặng, bênh vực cho lẽ phải, cho tình người.”
“Không khí càng lúc càng đông đặc, nặng nề. Những lời khuyên không lời trách mắng lại thấm thía hơn bất kỳ sự chỉ trích trực diện nào. Bà Hồng cúi gằm mặt, gương mặt đỏ bừng vì xấu hổ và tức giận. Bà cảm thấy mình như đang bị bóc trần, bị phán xét ngay trước mặt những người bạn thân thiết nhất. Lời nói của Chị Thu vẫn văng vẳng trong tai bà, cay nghiệt và chân thật đến mức khó chấp nhận.
Một trong những người bạn khẽ đứng dậy, ánh mắt lướt qua mâm cơm nguội lạnh rồi nhìn Bà Hồng với vẻ thông cảm pha lẫn ái ngại.
“”Thôi, Hồng à, cũng muộn rồi. Bọn chị về đây.”” Giọng bà nhỏ nhẹ, cố gắng không khuấy động thêm bầu không khí vốn đã quá căng thẳng.
Người khác cũng nhanh chóng hiểu ý, họ lần lượt đứng lên. Mười người phụ nữ, những người đã đến với nụ cười và sự háo hức, giờ ra về trong sự ngượng nghịu khó tả. Họ lảng tránh nhìn thẳng vào Bà Hồng, chỉ khẽ gật đầu xã giao với Chị Thu khi đi ngang qua, đôi khi kèm theo một cái nhìn động viên hoặc chia sẻ bí mật. Tiếng bước chân, tiếng ghế kéo khẽ khàng vang lên trong sự im lặng đáng sợ.
Bà Hồng vẫn ngồi đó, không tiễn khách, không nói lời nào. Bà siết chặt tay đến trắng bệch, cảm giác như có hàng ngàn mũi kim đang đâm vào da thịt. Chị Thu vẫn đứng thẳng ở góc nhà, nhìn những vị khách ra về. Chị không nói lời tạm biệt, chỉ lặng lẽ quan sát.
Căn nhà dần trống trải. Mười người khách đã đi hết, chỉ còn lại Chị Thu và Bà Hồng, cùng với mâm cơm tan hoang giữa nhà. Sự im lặng lúc này không còn ngột ngạt như lúc nãy, nhưng lại mang một cảm giác lạnh lẽo, xa cách.
Bà Hồng ngước mắt lên, ánh mắt nhìn thẳng vào Chị Thu. Đó là ánh mắt của sự căm giận tột độ, của nỗi hổ thẹn không thể xóa nhòa, pha lẫn một chút bất lực đến đáng thương. Bà nhìn mâm cơm với những món ăn đạm bạc, nhìn Chị Thu với vẻ mặt đầy chất vấn. Bà không nói thành lời, nhưng ánh mắt như đang gào lên: “”Mày đã làm gì thế này? Mày đã phá hỏng tất cả!””
Chị Thu đứng đó, đón nhận ánh mắt ấy. Chị không lùi bước, không né tránh. Gương mặt chị vẫn giữ vẻ bình thản, không có thêm một lời giải thích hay biện minh nào. Chị đã nói đủ rồi. Tất cả những kìm nén, những tủi hờn, những bất công mà chị phải chịu đựng trong bao năm qua đã được trút bỏ trong giây phút ấy.
Trong lòng, Chị Thu cảm thấy nhẹ nhõm đến kỳ lạ. Cái gánh nặng vô hình đè nén trên vai chị bấy lâu nay cuối cùng cũng được buông xuống. Chị biết, hành động của mình có thể sẽ tạo ra một vết rạn nứt lớn trong mối quan hệ mẹ chồng nàng dâu này, có thể sẽ khiến cuộc sống sau này khó khăn hơn. Nhưng Chị Thu cũng biết, chị đã làm điều đúng đắn. Chị đã không còn là người con dâu nhẫn nhục, cam chịu mọi sự đối xử hà khắc chỉ để giữ yên cửa nhà. Chị đã dám lên tiếng, dám đứng lên bảo vệ lòng tự trọng và giá trị của bản thân.
Đứng giữa căn nhà im ắng, nhìn người mẹ chồng đang chìm đắm trong sự tức giận và thất bại, Chị Thu không cảm thấy hả hê, chỉ thấy một sự giải thoát thầm lặng. Đây không phải là chiến thắng, mà là sự lựa chọn. Lựa chọn không tiếp tục sống trong sự giả dối và chịu đựng. Cuộc đối đầu đã kết thúc, nhưng dư âm của nó sẽ còn đọng lại rất lâu. Bà Hồng có thể sẽ không bao giờ tha thứ cho chị, mối quan hệ của họ có thể sẽ không bao giờ hàn gắn được như xưa, nhưng Chị Thu không hối hận.
Sau nhiều năm sống dưới cái bóng của sự hà khắc và tính toán, Chị Thu cuối cùng đã bước ra ánh sáng của sự thật. Cái giá phải trả có thể đắt, nhưng chị tin rằng sự bình yên trong tâm hồn, sự tự tôn được giữ vững mới là điều quan trọng nhất. Mâm cơm ấy, với 50.000 đồng tiền chợ ít ỏi, đã trở thành biểu tượng cho sự chịu đựng và sự vùng lên của Chị Thu. Nó đánh dấu một cái kết cho chuỗi ngày dài đầy nước mắt và sự tủi hờn, đồng thời mở ra một con đường mới, dù không biết sẽ gập ghềnh đến đâu, nhưng ít ra chị được đi bằng đôi chân của chính mình, được sống thật với con người mình. Cuộc đời của Chị Thu, từ giờ phút này, sẽ không còn là chuỗi ngày dài ẩn mình trong cái bóng của người khác, mà là hành trình tìm lại chính mình sau bao năm lạc lõng.”

