Gác hết công việc ở quê lên trông cháu ngoại, cđi xe ô tô cả ngày trời lên đến nơi vừa bước qua cửa thông gia đã dè bỉu “mùi gì khó chịu quá, buồn n::ôn”, tôi gọi luôn con rể ra dúi vào tay 1 bao tải rồi về thẳng, mở bao tải ra bà thông gia ngất lên ngất xuống bắt con rể phải về quê đón gấp tôi lên…
Ngày con gái sinh cháu, nó năn nỉ mãi tôi mới bỏ hết ruộng vườn, việc đồng áng ở quê để lên phố trông giúp. Tôi nghĩ cũng phải, cháu ngoại đầu lòng mà, bà ngoại chẳng lẽ không kề cận?
Sau cả ngày trời lắc lư trên xe ô tô, người mệt rã rời, vừa đặt chân vào nhà thông gia thì bà sui đã khịt mũi, trợn mắt:
– “Mùi gì khó chịu quá, h;/ôi há;/m, buồn n;/ôn quá đi m-ất!”
Tôi ch;/ết sững. Biết ý bà ta từ xưa đã coi thường dân quê, nay lại cố tình nói cạnh khóe. Cơn tức dâng lên, tôi chẳng đôi co, chỉ gọi thẳng con rể ra, dúi vào tay nó một bao tải mang từ quê lên rồi lẳng lặng quay xe về.
Con rể ôm mặt méo xệch. Đến khi bà thông gia tò mò mở ra, vừa mở bao bà thông gia đã ngất lịm ngay giữa nhà,
Khi tỉnh lại, bà ta run lẩy bẩy chỉ thẳng mặt con rể:
– “Mau đón mẹ vợ mày lên lại đây!
Hóa ra… 👇👇
Bà Sáu, sau giây phút bàng hoàng vì cơn ngất, từ từ tỉnh lại. Ánh mắt bà vẫn còn vằn đỏ sự khó chịu từ chiếc bao tải, bà run lẩy bẩy, yếu ớt chỉ thẳng ngón tay về phía Anh Hùng, giọng khàn đặc: “Mau đón mẹ vợ mày lên lại đây! Cái thứ quỷ quái gì trong bao tải của bà ta khiến tao suýt chết!”
Anh Hùng vội vàng chạy lại đỡ Bà Sáu, khuôn mặt anh tái mét vì lo lắng, lẫn cả sự áy náy. Anh Hùng đặt chiếc bao tải xuống sàn, rồi run rẩy nắm lấy tay mẹ vợ, giọng khẽ khàng, xen lẫn chút nghẹn ngào: “Mẹ ơi… mẹ đừng hiểu lầm Bà Năm ạ. Thật ra… chiếc bao tải này không phải như mẹ nghĩ đâu.”
Bà Sáu hất tay anh ra, ánh mắt đầy ngờ vực, xen lẫn sự khinh thường thường trực: “Không phải như tao nghĩ? Chẳng lẽ mùi hôi thối này lại là nước hoa sao?”
Anh Hùng cúi đầu, hít một hơi thật sâu để lấy lại bình tĩnh. Anh biết Bà Sáu đã chịu đựng căn bệnh xương khớp mãn tính bao năm qua, những cơn đau hành hạ bà âm thầm. Đây chính là cơ hội để anh hóa giải hiểu lầm và làm dịu đi mối quan hệ căng thẳng giữa hai bà mẹ. Anh Hùng chậm rãi mở miệng, từng lời như được nén lại từ lâu: “Mẹ ơi, đây là sâm núi quý hiếm mẹ vợ con đích thân đi tìm để chữa bệnh cho mẹ đấy ạ, tuy có mùi nồng nhưng vô cùng công hiệu!”
Cả căn phòng chợt im lặng đến lạ thường. Lời nói của Anh Hùng như một gáo nước lạnh tạt vào sự kiêu ngạo của Bà Sáu. Từ gương mặt còn lờ mờ choáng váng vì cơn ngất, bà trợn tròn mắt, ngạc nhiên tột độ nhìn Anh Hùng, rồi lại nhìn xuống chiếc bao tải đang mở hé, lộ ra những củ sâm khô xù xì, ám một mùi hương nồng hắc đến khó tả. Bà nhíu mày, hoài nghi hiện rõ trên từng đường nét: “Sâm núi? Mà lại có cái mùi… kỳ cục thế này ư?”
Anh Hùng vội vàng giải thích thêm, ánh mắt kiên định: “Đúng vậy ạ, mẹ. Bà Năm đã cất công lên tận núi rừng xa xôi để tìm loại thảo dược này, loại sâm này có mùi rất đặc trưng, không giống những loại khác, nhưng lại vô cùng hiệu nghiệm cho căn bệnh xương khớp mãn tính mà con biết mẹ đang âm thầm chịu đựng bấy lâu nay.”
Bà Sáu cứng người, lời nói của Anh Hùng như một mũi kim châm thẳng vào tâm trí bà. Căn bệnh xương khớp là bí mật bà luôn giấu kín, không muốn bất kỳ ai biết, đặc biệt là thông gia. Bà bỗng nhiên nhớ lại những lần mình lén lút xoa dầu, những đêm trằn trọc vì đau nhức. Bà bàng hoàng nhận ra, những lời lẽ của Anh Hùng, những lời lẽ mà bà tưởng chừng là một sự ngụy biện hèn nhát, giờ đây lại mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.
Chiếc bao tải hôi hám, cái mùi mà bà từng dè bỉu, bỗng chốc trở thành bằng chứng cho một sự hy sinh thầm lặng. Bà Năm, người mà bà luôn khinh thường, lại là người đã cất công tìm kiếm thuốc chữa bệnh cho bà.
Một cảm giác hỗn độn trào dâng trong lòng Bà Sáu, giữa sự bẽ bàng, ngượng nghịu, và cả một chút… hối hận.
Bà Sáu vẫn đứng bất động, từng lời Anh Hùng nói như đóng băng trong không khí. Ánh mắt bà từ từ di chuyển, găm chặt vào chiếc bao tải đang mở hé, nơi những củ sâm khô xù xì, ám một mùi hương nồng hắc đến khó tả, vẫn còn vương vấn. Mùi hương ấy, thứ mà bà vừa nãy còn buông lời dè bỉu, giờ đây như một làn khói dày đặc bao trùm lấy tâm trí bà.
Một cách vô thức, Bà Sáu đưa tay lên định bịt mũi, một phản xạ tự nhiên trước thứ mùi mà bà đã cho là kinh tởm. Nhưng rồi, giữa chừng, cánh tay bà khựng lại đột ngột. Một hình ảnh, một thông tin đã cũ kỹ, tưởng chừng như đã vùi sâu trong ký ức, bỗng chốc bùng lên như một tia chớp xé ngang màn đêm u tối trong đầu bà. Nó liên quan đến một loại thảo dược quý hiếm, một thứ thần dược mà bà đã từng nghe những người lớn tuổi trong dòng họ kể về công hiệu phi thường, về độ hiếm có khó tìm, và đặc biệt là… cái mùi đặc trưng không thể lẫn vào đâu được. Cái mùi mà họ miêu tả là “nồng như đất mục, hắc như bùn thiêng”.
Đôi mắt Bà Sáu mở to hết cỡ, nhìn chằm chằm vào những củ sâm trong bao tải, như thể đang nhìn thấy một vật phẩm từ thế giới khác. Vẻ mặt bà thay đổi nhanh chóng, từng đường nét co giật. Từ sự ghê tởm cố hữu, nó biến thành sự sửng sốt tột độ, một cảm giác không thể tin vào những gì mình đang chứng kiến. Bà chưa bao giờ nghĩ rằng mình sẽ được tận mắt thấy thứ thảo dược quý hiếm ấy, thứ chỉ tồn tại trong những câu chuyện cổ tích về các loại tiên dược.
Rồi, sự sửng sốt ấy nhanh chóng chuyển thành một nỗi sợ hãi tột cùng, lạnh buốt. Bàn tay bà run rẩy, cả người như mất hết sức lực. Một nhận thức ghê gớm dội thẳng vào tâm can bà: mình đã mắc phải một sai lầm nghiêm trọng, một lỗi lầm không thể nào sửa chữa. Bà đã không chỉ xúc phạm Bà Năm, mà còn chà đạp lên một tấm lòng, một sự hy sinh vô giá. Và quan trọng hơn, bà đã suýt chút nữa vứt bỏ đi cơ hội cuối cùng để chữa lành căn bệnh âm ỉ hành hạ mình bấy lâu. Cơn sợ hãi không phải chỉ vì sự bẽ bàng, mà còn vì sự hối hận đang nuốt chửng lấy bà.
Anh Hùng nhìn thẳng vào đôi mắt sững sờ của Bà Sáu, sự chua xót hiện rõ trong giọng nói. Anh ta hít một hơi thật sâu, như để kìm nén cảm xúc đang trào dâng.
“Thứ mẹ vừa chê bai, vừa muốn vứt đi đó… là sâm Ngọc Linh, loại thảo dược quý hiếm nhất đất nước này,” Anh Hùng bắt đầu, giọng anh ta không còn giữ được vẻ bình tĩnh nữa, mà đanh lại từng tiếng. “Để có được nó, mẹ vợ con, Bà Năm, đã phải lặn lội bao ngày trời vào rừng sâu, bất chấp hiểm nguy, bất chấp tuổi già sức yếu. Mẹ ấy đã té ngã không biết bao nhiêu lần, dầm mưa dãi nắng, chỉ để tìm về mấy củ sâm này.”
Bà Sáu nghe từng lời như sét đánh ngang tai, người bà run lên bần bật, đôi mắt vẫn mở to, dán chặt vào những củ sâm xù xì trong bao tải.
Anh Hùng tiếp tục, giọng dịu đi nhưng vẫn đầy sự nhấn nhá, như muốn khắc sâu từng lời vào tâm trí Bà Sáu. “Mẹ vợ con mang lên đây, không phải để làm phiền ai, cũng không phải để khoe khoang. Bà Năm muốn bồi bổ cho cả nhà mình, đặc biệt là mẹ, Bà Sáu.” Anh Hùng hạ giọng, nhìn thẳng vào vẻ mặt đang dần biến sắc của bà thông gia. “Mẹ vợ con biết mẹ bị bệnh lâu nay, mẹ ấy muốn bồi bổ cho mẹ…”
Bà Sáu như bị đóng băng, cúi gằm mặt, đôi mắt dán chặt xuống nền nhà. Từng lời của Anh Hùng như những mũi kim đâm thẳng vào tim bà. Sự hối hận và xấu hổ dâng lên ngập tràn, nghẹn ứ nơi cổ họng, khiến bà không thể thốt nên lời. Nước mắt bắt đầu lăn dài trên gò má nhăn nheo, từng giọt mặn chát hòa cùng vị đắng chát của sự ân hận tột cùng.
Bà Sáu như bị đóng băng, cúi gằm mặt, đôi mắt dán chặt xuống nền nhà. Từng lời của Anh Hùng như những mũi kim đâm thẳng vào tim bà. Sự hối hận và xấu hổ dâng lên ngập tràn, nghẹn ứ nơi cổ họng, khiến bà không thể thốt nên lời. Nước mắt bắt đầu lăn dài trên gò má nhăn nheo, từng giọt mặn chát hòa cùng vị đắng chát của sự ân hận tột cùng.
Trong tâm trí Bà Sáu, những lời mắng mỏ, coi thường Bà Năm chỉ vì “chiếc bao tải bốc mùi khó chịu” của mình vang vọng. Bà nhớ lại mình đã lớn tiếng thế nào, đã thốt ra những lời lẽ cay nghiệt ra sao, và giờ đây, tất cả đều quay lại dày vò bà. Bà Năm, người mẹ vợ chất phác, đầy lòng tốt, đã lặn lội núi rừng để mang về thứ thuốc quý giá ấy, vậy mà bà Sáu lại xúc phạm bà ấy không tiếc lời.
Một cảm giác đau đớn dữ dội hơn cả những cơn đau nhức xương khớp, đau đầu kinh niên mà Bà Sáu đã phải chịu đựng bao năm qua ập đến. Bà nhớ lại những đêm trằn trọc không ngủ vì chân tay ê ẩm, những buổi sáng thức dậy với cái đầu nặng trĩu. Bao nhiêu năm chạy chữa khắp nơi, tốn không biết bao nhiêu tiền của, uống đủ loại thuốc Tây thuốc ta mà bệnh tình vẫn chẳng thuyên giảm. Và rồi, phương thuốc quý giá, một tia hy vọng mà Bà Năm mang đến, đã bị bà dè bỉu, thậm chí còn muốn vứt đi.
Hai bàn tay Bà Sáu run rẩy nắm chặt vạt áo, nước mắt lã chã rơi xuống nền gạch lạnh lẽo. Nỗi xấu hổ vì sự ngu muội, kiêu căng của mình như một ngọn lửa thiêu đốt tâm can. Kèm theo đó là một khao khát tuyệt vọng, một niềm thèm muốn mãnh liệt hướng về những củ sâm Ngọc Linh xù xì đang nằm im lìm trong chiếc bao tải, thứ mà chỉ vài phút trước bà còn coi là rác rưởi. Bà Sáu ngước mắt lên, nhìn trân trân vào chúng, ánh mắt đầy sự tiếc nuối và ước ao. Bà ước gì thời gian có thể quay ngược lại, để bà có thể sửa chữa sai lầm tày trời này.
Bà Sáu đổ sụp xuống, ôm lấy mặt khóc nức nở. Từng tiếng nấc nghẹn xé lòng, như thể mọi đau đớn, tủi nhục bấy lâu nay đều vỡ òa cùng lúc. Anh Hùng đứng đó, nhìn bà, vẻ mặt nặng trĩu. Bà Sáu ngước đôi mắt đỏ hoe, van vỉ nhìn Anh Hùng, giọng đứt quãng.
“Con ơi… mẹ… mẹ thật sự sai rồi!” Bà Sáu run rẩy, “Mấy năm nay, mẹ sống không bằng chết. Cái bệnh đau nhức xương khớp, rồi đau đầu kinh niên… nó hành hạ mẹ ngày đêm. Mẹ đi khắp nơi, từ bệnh viện lớn đến thầy lang nhỏ, tốn không biết bao nhiêu tiền của, uống đủ thứ thuốc men… nhưng không có kết quả gì cả. Càng chữa càng nặng, con ạ!”
Bà Sáu nắm chặt lấy vạt áo ngực, dường như muốn xoa dịu cơn đau vô hình đang cào xé tim gan. “Mẹ chịu đựng nỗi đau thể xác đã đành, nhưng cả tinh thần cũng suy sụp. Mẹ mất ăn mất ngủ, người lúc nào cũng mệt mỏi, cáu bẳn. Mẹ… mẹ đã tưởng cả đời này mình phải sống chung với nó, không còn chút hy vọng nào nữa.”
Đôi tay bà Sáu run rẩy chỉ vào chiếc bao tải nằm dưới đất, nơi những củ sâm Ngọc Linh quý giá đang ẩn mình. “Thế mà… thế mà cơ hội duy nhất… một tia hy vọng cuối cùng… lại bị chính tay mẹ đánh mất. Mẹ đã khinh thường mẹ vợ con, đã nói những lời lẽ cay nghiệt với bà ấy, chỉ vì sự ngu dốt, kiêu căng của mẹ.”
Nước mắt bà Sáu chảy thành dòng, làm ướt đẫm gò má. Bà quỳ xuống, nhìn Anh Hùng với ánh mắt tuyệt vọng. “Con ơi, mẹ sai rồi! Mẹ cần mẹ vợ con… mẹ cần bài thuốc đó… Mẹ xin con, xin con hãy giúp mẹ! Mẹ… mẹ không muốn chết trong đau đớn thế này đâu, con ơi!” Lời nói của bà Sáu tan biến trong tiếng nấc nghẹn, một lời cầu xin tha thiết đến cùng cực.
Bà Sáu ôm mặt khóc nức nở, nhưng rồi như có một luồng điện xẹt qua, bà Sáu đột ngột ngẩng phắt đầu lên. Đôi mắt đỏ hoe vẫn còn vương nước, nhưng ánh nhìn đã thay đổi, không còn là sự tuyệt vọng mà là một tia hy vọng lóe lên, kèm theo đó là sự quyết tâm mãnh liệt. Bà Sáu vội vàng lấy tay áo lau đi những giọt nước mắt còn đang lăn dài, khuôn mặt nhợt nhạt chợt bừng lên một sức sống kỳ lạ.
“Anh Hùng!” Giọng bà Sáu tuy còn run rẩy nhưng đã trở nên kiên quyết hơn bao giờ hết, “Con… con phải về quê ngay lập tức!”
Anh Hùng giật mình, vẫn chưa hết bàng hoàng trước những lời thú nhận của mẹ. Anh nhìn bà, ngập ngừng: “Mẹ… mẹ nói gì ạ? Về quê… bây giờ ư?”
Bà Sáu gật đầu lia lịa, gần như mất hết bình tĩnh. Bà Sáu nắm chặt lấy cánh tay Anh Hùng, ánh mắt van nài nhưng cũng đầy mệnh lệnh. “Đúng! Về ngay! Con phải… con phải đón mẹ vợ con lên đây!”
Anh Hùng hoàn toàn bất ngờ. Bà Sáu, người vẫn luôn khinh thường Bà Năm, giờ lại tha thiết đến vậy. “Mẹ… mẹ đón bà ngoại lên làm gì ạ?”
“Để cứu mẹ chứ còn làm gì nữa!” Bà Sáu gần như gào lên, “Con không hiểu sao? Cái… cái bao tải đó! Cái mà mẹ đã chửi rủa, đã coi thường… nó chính là hy vọng sống của mẹ! Bà Năm… chỉ có Bà Năm mới biết nó là cái gì, biết cách dùng nó thế nào cho đúng, để chữa khỏi bệnh cho mẹ!”
Bà Sáu nói một tràng, hơi thở dồn dập. Bà Sáu siết chặt tay Anh Hùng, móng tay gần như găm vào da thịt anh. “Mẹ không thể sống thiếu nó, con hiểu không? Mẹ đã đau đớn quá đủ rồi! Mẹ không muốn chết trong cái đau đớn này đâu! Chỉ có Bà Năm mới giúp được mẹ!”
Đôi mắt Bà Sáu nhìn xoáy vào Anh Hùng, đầy cầu khẩn nhưng cũng chứa đựng một sự ép buộc không thể chối từ. “Con phải về ngay, Anh Hùng! Đón mẹ vợ con lên bằng được! Dù có thế nào cũng phải đón bà ấy lên! Con nói với mẹ ấy… nói với mẹ ấy là mẹ xin lỗi… xin lỗi mẹ ấy rất nhiều! Và… và mẹ rất cần mẹ ấy! Mẹ cần mẹ ấy hơn bao giờ hết!”
Anh Hùng sững sờ nhìn mẹ một lúc, rồi như bừng tỉnh, anh vội gật đầu, lao ra khỏi nhà. Tiếng động cơ xe ô tô nổ giòn tan phá vỡ màn đêm tĩnh mịch của khu phố. Anh Hùng lao đi trong vô thức, hướng về con đường dẫn ra khỏi thành phố, về phía quê nhà. Tốc độ xe nhanh dần, phản ánh sự hỗn loạn trong tâm trí anh.
Trong khoang xe tối om, hơi thở Anh Hùng nặng nề. Anh siết chặt vô lăng, đôi mắt dán chặt vào con đường phía trước nhưng tâm trí lại lơ lửng ở nơi khác. Một cảm giác nhẹ nhõm đến lạ lùng lan tỏa trong lòng anh khi nghĩ về cảnh tượng vừa rồi. Cuối cùng thì mọi chuyện cũng có đường giải quyết, ít nhất là Bà Sáu đã chịu xuống nước, đã nhận ra sai lầm của mình. Bà Sáu đã tự nhận ra cái “thảo dược quý” trong “bao tải” mà mình từng khinh bỉ lại chính là cứu tinh.
Thế nhưng, cảm giác nhẹ nhõm nhanh chóng bị thay thế bởi một làn sóng bức xúc âm ỉ. Anh Hùng không thể nào quên được thái độ hống hách, khinh thường của mẹ mình dành cho Bà Năm suốt những ngày qua, chỉ vì cái “mùi khó chịu” mà bà ta tự tưởng tượng ra. “Đúng là gieo nhân nào gặt quả nấy,” anh thầm nghĩ, giọng chua chát trong tâm tưởng. Một chút hả hê, một chút thỏa mãn dấy lên trong lòng khi chứng kiến cảnh Bà Sáu phải quỳ lụy cầu xin Bà Năm. Đó là bài học thích đáng cho sự kiêu ngạo.
Tuy nhiên, niềm hả hê ấy cũng chẳng kéo dài được bao lâu. Hình ảnh Bà Sáu ôm mặt khóc nức nở, khuôn mặt tiều tụy vì bệnh tật, lại hiện lên rõ mồn một. Anh Hùng không khỏi lo lắng cho sức khỏe của mẹ mình. Dù sao đi nữa, bà cũng là mẹ anh, ruột thịt. Anh thở dài, cảm giác nặng trĩu.
Con đường vắng hoe dẫn về quê trải dài bất tận. Anh Hùng hình dung ra cảnh Bà Năm đang ở nhà, có lẽ bà đang ngồi nhặt rau ngoài vườn, hay lúi húi bên bếp lửa. Bà Năm, người phụ nữ chất phác, hiền lành, lại bị Bà Sáu đối xử tệ bạc chỉ vì sự khác biệt về hoàn cảnh. Anh Hùng tự hỏi, liệu Bà Năm có tha thứ cho những lời lẽ xúc phạm của Bà Sáu không? Liệu bà có chấp nhận lời thỉnh cầu muộn màng này?
Chiếc xe lao vun vút trong đêm, xuyên qua những cánh đồng vắng. Trong lòng Anh Hùng là một mớ cảm xúc lẫn lộn: sự nhẹ nhõm, nỗi bức xúc, chút hả hê khó cưỡng, và cả nỗi lo lắng. Anh phải nhanh chóng về đến quê, đón Bà Năm lên. Đó là mệnh lệnh của mẹ anh, nhưng cũng là điều anh cảm thấy cần làm để sửa chữa một phần lỗi lầm.
Bà Năm đang ngồi giữa mảnh vườn nhỏ, tay thoăn thoắt nhổ cỏ cho mấy luống rau xanh mướt. Nắng chiều vàng ươm rải đều trên mái tóc bạc phơ của bà, nhưng dường như chẳng xua đi được nét u buồn lẩn khuất trong đôi mắt. Bà cố gắng giữ cho gương mặt mình vẻ bình thản nhất có thể, nhưng trong sâu thẳm, những lời lẽ sắc như dao của Bà Sáu vẫn cứa vào lòng bà không ngớt. Cái “mùi khó chịu” mà Bà Sáu từng dè bỉu, sự khinh thường mà bà ta dành cho chiếc “bao tải” chứa đồ quê, tất cả hiện lên rõ mồn một trong tâm trí Bà Năm. Một nỗi tủi thân âm ỉ cứ cuộn trào, nghẹn ứ nơi cổ họng.
Bà Năm khẽ hít một hơi thật sâu, dồn nén cảm xúc xuống đáy lòng. Bà nghĩ đến Chị Lan, đứa con gái duy nhất của bà, và Cháu An, đứa cháu ngoại đầu lòng mà bà thương yêu hơn cả tính mạng mình. Chính vì chúng, bà đã chấp nhận gạt bỏ tất cả sang một bên, nuốt đi những cay đắng để lên trông nom, đỡ đần.
“Thôi kệ,” Bà Năm lẩm bẩm một mình, giọng bà khàn đi vì cố giữ cho mình không bật khóc. Bà vươn tay hái vội một nắm rau lang non, đặt vào cái rổ tre cũ kỹ. “Mình cứ lo việc mình… con cái mình, cháu mình là được rồi.” Bà Năm tiếp tục làm vườn, bàn tay chai sạn thoăn thoắt bứt từng cọng cỏ dại, nhưng mỗi cử động của bà đều ẩn chứa một sự kiềm chế đến cùng cực, một nỗi buồn sâu sắc không thể nói thành lời. Bà Năm chỉ biết gục đầu vào công việc, vào đất đai, vào những thứ giản dị, quen thuộc để vùi lấp đi những tổn thương đang giày vò.
Bất chợt, một bóng người vội vã lao vào mảnh vườn, phá tan sự tĩnh lặng của buổi chiều tà. Đó là Anh Hùng, gương mặt anh tái mét, mồ hôi nhễ nhại. Anh vừa đặt chân đến cổng nhà, thấy Bà Năm đang tưới rau ở góc vườn, anh lập tức phóng như bay tới.
“Mẹ Năm! Mẹ Năm ơi!” Anh Hùng thở dốc, cúi gập người trước Bà Năm, hai tay chắp lại rối rít. “Con xin lỗi mẹ! Con xin lỗi mẹ nhiều lắm!”
Bà Năm ngừng tưới, lặng lẽ nhìn con rể, đôi mắt bà vẫn phẳng lặng như mặt hồ không gợn sóng, không một chút biểu cảm.
“Con… con biết con sai rồi, mẹ ạ,” Anh Hùng lắp bắp, giọng anh run rẩy vì hối lỗi và sợ hãi. “Chuyện là… mẹ con… bà ấy… bà ấy đã ngất lịm đi. Cả nhà sợ hãi tột độ. Đến khi bác sĩ nói ra… nói về cái… cái thảo dược quý trong bao tải của mẹ…”
Anh Hùng nuốt nước bọt, cố gắng giữ bình tĩnh nhưng sự hoảng loạn vẫn hiện rõ trong từng lời nói. “Mẹ con đã nhận ra tất cả. Bà ấy hiểu ra giá trị của thứ mẹ mang lên, và giờ thì… giờ thì bà ấy đang rất hối hận. Bà ấy cứ gọi tên mẹ, mẹ ạ.”
Anh Hùng vội vàng tiến đến gần hơn, nắm lấy cánh tay chai sạn của Bà Năm. “Mẹ ơi, con xin lỗi mẹ! Mẹ con đã hiểu ra rồi, mẹ ấy đã ngất xỉu và giờ đang rất cần mẹ! Xin mẹ hãy tha thứ cho bà ấy… và cho con!” Anh Hùng gần như van nài, gương mặt anh lộ rõ vẻ khẩn cấp tột độ, xen lẫn nỗi sợ hãi tột cùng về tình trạng của mẹ mình và sự phản ứng của Bà Năm.
Bà Năm vẫn đứng đó, thân người gầy gò, tay vẫn cầm chiếc vòi tưới. Bà không nói gì, chỉ lắng nghe từng lời của Anh Hùng, ánh mắt bà xa xăm, không thể đoán được bà đang nghĩ gì. Trái tim bà, dường như, đã chai sạn với mọi biến cố.
Bà Năm vẫn giữ vẻ mặt không biểu lộ cảm xúc. Tay bà từ từ hạ chiếc vòi tưới rau xuống đất, tạo thành một tiếng “cạch” nhẹ nhàng giữa không gian tĩnh lặng. Ánh mắt Bà Năm chuyển từ điểm xa xăm trên nền trời, từ từ quay lại, găm thẳng vào đôi mắt sưng húp vì lo lắng của Anh Hùng. Một cái nhìn sắc như dao, như đang muốn xuyên thấu tâm can, dò xét từng ngóc ngách trong lời xin lỗi và vẻ mặt hối lỗi của anh. Bà Năm đã nghe quá nhiều lời xin lỗi suông, quá nhiều sự hối hận muộn màng. Nỗi đau bà phải chịu đựng không dễ gì xóa bỏ, vết thương lòng vẫn còn âm ỉ. Bà vẫn cảnh giác, vẫn đề phòng, nhưng sâu thẳm trong ánh mắt kiên định ấy, len lỏi một tia tò mò khó hiểu. Bà Sáu, người đàn bà ngạo mạn, khinh thường bà đến tận xương tủy, nay lại ngất lịm, lại cần đến “thứ thảo dược quý” mà bà đã mang lên. Liệu có thật sự là một sự thay đổi? Hay đây chỉ là một vở kịch mới, một chiêu trò khác? Sự tò mò đó, dù chỉ thoáng qua, cũng đủ để khiến Bà Năm nán lại, không lập tức quay lưng bỏ đi. Bà Năm vẫn im lặng, không đáp lời, chỉ đứng đó, như một bức tượng sống, với hàng trăm câu hỏi và nghi ngờ đang xoáy sâu trong tâm trí. Anh Hùng, dưới cái nhìn ấy, cảm thấy mình trần trụi, mọi lời nói đều trở nên yếu ớt. Anh chỉ biết cúi gằm mặt xuống, chờ đợi một phán quyết.
Anh Hùng cảm thấy sự im lặng của Bà Năm nặng như đá đè. Anh hít một hơi thật sâu, giọng nói run rẩy phá vỡ sự tĩnh mịch. Anh biết đây là cơ hội cuối cùng. Anh ngước nhìn Bà Năm, ánh mắt tràn đầy sự tuyệt vọng, sự cầu xin chân thành đến xé lòng.
“Mẹ ơi, con biết mẹ giận con, giận cả nhà con. Nhưng bây giờ, không còn cách nào khác!” Anh Hùng lắp bắp, từng lời như bị vò nát. “Bà Sáu… bà ấy ngất lịm đã mấy tiếng rồi, không ai lay tỉnh được. Các bác sĩ nói tình trạng nguy kịch lắm. Còn Chị Lan, vợ con, mẹ của cháu An, cũng đang suy sụp hoàn toàn. Thằng bé An, nó khóc ngằn ngặt đòi mẹ, đòi bà nội. Cả gia đình đang loạn hết cả lên, mẹ ơi!”
Anh Hùng cảm nhận được sự tuyệt vọng dâng trào. Anh bước thêm một bước, rồi không kìm được nữa, anh khuỵu gối xuống nền đất ẩm ướt, nước mắt lã chã rơi. Anh không còn quan tâm đến sĩ diện hay thể diện. Trước mắt anh, chỉ có sinh mạng của những người thân yêu đang treo lơ lửng.
“Con xin mẹ!” Anh nức nở, giọng lạc đi vì đau khổ, “Con xin mẹ hãy thương Chị Lan, thương cháu An! Con biết, chỉ có mẹ, chỉ có bài thuốc quý của mẹ mới cứu được mẹ con và bà Sáu lúc này!”
Anh ngước nhìn Bà Năm, đôi mắt đỏ hoe, những giọt nước mắt lăn dài trên gò má sạm nắng. Anh Hùng nói không ngừng, từng lời như dao cứa vào lòng: “Mẹ là hy vọng cuối cùng của gia đình con. Con biết mẹ đã chịu nhiều tủi nhục, nhưng xin mẹ, xin mẹ hãy nén lại tất cả. Xin mẹ hãy nghĩ đến cháu An, nghĩ đến Chị Lan! Con van mẹ!”
Trong giây phút ấy, dường như có một sức mạnh vô hình nào đó đã chạm đến Bà Năm. Ánh mắt sắc lạnh, đầy nghi kỵ của Bà Năm khẽ lay động. Khuôn mặt nhăn nheo, sương gió của bà vẫn trầm tĩnh, nhưng sâu thẳm trong đôi mắt bà, tia nhìn sắt đá dần dịu đi. Bà Năm vẫn im lặng, nhưng sự im lặng ấy không còn là bức tường ngăn cách vô cảm, mà như một khoảng lặng của sự đấu tranh nội tâm dữ dội. Bà nhìn Anh Hùng đang quỳ dưới chân mình, nhìn giọt nước mắt chân thành của anh, nhìn thấy sự tuyệt vọng tột cùng. Có lẽ, lần này, lời cầu xin của anh không phải là một chiêu trò.
Bà Năm vẫn nhìn Anh Hùng, đôi mắt đã dịu đi nhưng vẫn phảng phất nỗi buồn và sự suy tư. Bà không lập tức trả lời, mà khẽ nhắm mắt, như thể đang cân nhắc điều gì đó rất nặng nề trong tâm khảm. Những lời cầu xin tha thiết của con rể, những giọt nước mắt chân thành của anh, đã thực sự chạm đến trái tim người mẹ, người bà. Bà thấy rõ sự tuyệt vọng của anh Hùng, không phải là giả dối. Chị Lan, con gái bà, và cháu An bé bỏng, chúng đang cần bà.
Bà Năm hít một hơi thật sâu, từ từ mở mắt. Ánh nhìn của bà dừng lại trên khuôn mặt Anh Hùng, rồi chậm rãi gật đầu. Một cái gật đầu nhẹ, nhưng mang theo biết bao trăn trở. Anh Hùng, vẫn đang quỳ gối, ngẩng phắt lên, ánh mắt đầy hy vọng.
“Mẹ sẽ đi,” Bà Năm lên tiếng, giọng bà khàn nhẹ, chất chứa cả sự mệt mỏi và nỗi niềm. “Nhưng không phải vì bà ấy. Mẹ thương con gái mẹ, thương cháu ngoại.”
Bà Năm dừng lại một chút, ánh mắt lướt qua Anh Hùng, rồi hướng về phía xa xăm, nơi có những cánh đồng lúa xanh mướt quen thuộc. Bà thở dài một tiếng, như trút đi gánh nặng trong lòng.
“Mà con cũng nhớ,” Bà Năm tiếp tục, giọng nói trở nên trầm hơn, mang theo chút răn dạy nhẹ nhàng nhưng sâu sắc. “Cái tình cái nghĩa ở đời quan trọng lắm. Đừng để đến khi mọi chuyện tan vỡ rồi mới vội vàng tìm kiếm.”
Anh Hùng sững sờ. Anh không dám tin vào tai mình, Bà Năm đã đồng ý. Nỗi vui mừng vỡ òa xen lẫn sự hổ thẹn khi nghe những lời răn của mẹ vợ. Anh cúi gằm mặt xuống, những giọt nước mắt hòa lẫn với đất cát. Anh biết, bà Năm đang nói đến thái độ của Bà Sáu và cả sự vô tâm của chính anh. Lòng tự trọng và sự oán giận của bà Năm vẫn hiện hữu, nhưng tình thương dành cho con gái và cháu ngoại đã thắng được tất cả. Anh Hùng chỉ biết gật đầu lia lịa, không dám nói thêm lời nào, sợ rằng bất cứ âm thanh nào cũng có thể khiến bà Năm thay đổi ý định.
Anh Hùng lặng lẽ đứng dậy, không dám nhìn thẳng vào Bà Năm, nhưng trong lòng dâng trào sự nhẹ nhõm đến nghẹn thở. Anh đưa tay quẹt vội những giọt nước mắt còn vương trên má, cố gắng lấy lại vẻ bình tĩnh. Bà Năm không nói thêm lời nào, bà đứng dậy, dáng người tuy gầy gò nhưng giờ đây lại toát lên một vẻ kiên định đến lạ. Ánh mắt bà nhìn xa xăm, rồi từ từ quay lại nhìn căn nhà tranh vách đất đã gắn bó cả đời.
“Con giúp mẹ soạn đồ,” Bà Năm cất giọng, không còn vẻ mệt mỏi hay tủi hờn như lúc bà chuẩn bị rời đi lần trước. Giọng bà giờ đây trầm ổn, pha lẫn chút lo lắng cho cháu ngoại nhưng cũng chứa đựng một sự tự tin khó tả.
Anh Hùng vội vã gật đầu, lao vào trong nhà mà không cần bà Năm phải nhắc nhở thêm. Anh nhìn quanh căn nhà đơn sơ, ký ức về cái lần đầu tiên mẹ vợ anh lên thành phố lại ùa về. Lúc đó, anh chỉ thấy phiền toái, thấy hổ thẹn. Còn bây giờ, cảm giác ấy đã biến mất, thay vào đó là sự xấu hổ tận cùng và một lòng biết ơn vô hạn. Anh cúi xuống nhặt từng món đồ cũ kỹ của Bà Năm, cẩn thận gấp lại, lòng thầm mong chuộc lỗi. Anh biết, những thứ này, dù giản dị, nhưng chất chứa cả cuộc đời mẹ vợ anh.
Bà Năm bước vào theo, bà đưa mắt nhìn Anh Hùng đang cặm cụi thu dọn. Nụ cười nhẹ lướt qua môi bà. Bà tiến đến chiếc bao tải quen thuộc, nơi đã từng chứa đựng những món quà quê mà cũng chính là khởi nguồn cho sự sỉ nhục. Lần này, bà không đặt vào đó những thứ rau dưa thường ngày nữa. Thay vào đó, bà cẩn thận đặt xuống một nắm lá khô, cuộn gọn trong chiếc khăn vải đã sờn. Đó là những lá thảo dược quý hiếm, thứ mà bà đã cất giữ bao năm nay, dành cho những lúc nguy cấp nhất. Bà Năm vuốt ve chiếc bao tải, trong ánh mắt có một sự điềm tĩnh và quyết đoán. Bà không còn cảm thấy tủi thân, mà thay vào đó là sự thanh thản khi biết mình đang trở về vì những người bà yêu thương, và một sự tự tin rằng lần này, mọi chuyện sẽ khác.
“Xong rồi, mẹ,” Anh Hùng lên tiếng, đứng thẳng dậy, lưng hơi còng. Anh đã gom ghém tất cả, chiếc bao tải đã đầy trở lại, nhưng nặng hơn những lần trước. Anh cảm nhận được sức nặng không chỉ của hành lý, mà còn là gánh nặng trách nhiệm và sự hối lỗi trong lòng. Anh nhìn Bà Năm, ánh mắt ngập tràn sự biết ơn.
Bà Năm gật đầu, đưa tay chạm nhẹ vào vai Anh Hùng. “Đi thôi con.” Bà không nói nhiều, nhưng hành động đó như một lời tha thứ ngầm, một sự chấp nhận mà Anh Hùng khao khát. Anh Hùng chỉ cúi đầu, lòng nhẹ nhõm một phần nhưng sự xấu hổ vẫn bủa vây. Anh vội vã xách hành lý ra xe, hình bóng Bà Năm bước theo sau, dáng vẻ không còn liêu xiêu mà tự tin, vững chãi lạ thường, như thể bà đang nắm giữ một bí mật nào đó, một lá bài tẩy sẵn sàng lật ngửa bất cứ lúc nào.
Chiếc xe lao vun vút trên đường, cắt qua những con phố đông đúc của thành phố. Anh Hùng, với gương mặt đầy tâm trạng, thỉnh thoảng liếc nhìn Bà Năm qua gương chiếu hậu. Bà Năm ngồi thẳng lưng, ánh mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, vẻ mặt điềm tĩnh lạ thường, như thể bà đang suy tính một điều gì đó lớn lao hơn là chuyến đi trở về đơn thuần.
Khi chiếc xe vừa về đến cổng `Nhà thông gia ở phố`, Bà Sáu đã đứng đợi sẵn ở cửa. Dáng người bà tiều tụy, mái tóc lòa xòa, đôi mắt sưng húp vì khóc. Nỗi lo lắng hằn rõ trên từng nét mặt, bà liên tục đưa mắt ngóng ra đường.
Vừa thấy Bà Năm bước xuống xe, Bà Sáu như chết lặng một giây, toàn thân cứng đờ. Rồi bà vội vã chạy đến, đôi chân loạng choạng. Anh Hùng vừa mở cửa xe, Bà Sáu đã lao tới, nắm chặt lấy bàn tay gầy guộc của Bà Năm. Hơi ấm từ bàn tay Bà Năm như thiêu đốt bà. Nước mắt lưng tròng, Bà Sáu nghẹn ngào, những lời xin lỗi như vỡ òa ra khỏi cổ họng.
Bà Sáu cúi đầu thật thấp trước Bà Năm, dáng người run rẩy, những giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên má, rơi xuống mu bàn tay của Bà Năm. Nỗi tủi hổ, sự hối hận tột cùng, và cả lòng biết ơn xen lẫn kính trọng giờ đây trào dâng, khiến bà không thể giữ nổi bình tĩnh.
“Chị Năm ơi, em xin lỗi chị! Em đã sai rồi! Em sai thật rồi!” Bà Sáu nức nở, giọng đứt quãng, từng lời như cứa vào lòng. “Chị tha lỗi cho em… Em xin chị, chị Năm…”
Bà Năm đứng đó, điềm tĩnh lạ thường. Bà không rút tay về, cũng không nói một lời nào. Ánh mắt bà nhìn thẳng vào Bà Sáu, một ánh mắt khoan dung, thấu hiểu, nhưng cũng ẩn chứa sự kiên định không gì lay chuyển được, như thể bà đã nhìn thấy tất cả từ trước. Bà Sáu cảm thấy như ánh mắt ấy đang nhìn thấu vào tận đáy lòng bà, không phán xét, nhưng cũng không hoàn toàn chấp nhận.
Anh Hùng đứng bên cạnh, cúi đầu, không dám chen vào. Anh chỉ biết im lặng chứng kiến cảnh tượng này, trong lòng dâng lên một sự nhẹ nhõm khó tả khi thấy mẹ anh đã thực sự hối lỗi, đồng thời cũng cảm thấy xấu hổ thay cho những gì mẹ anh đã gây ra.
Bà Năm khẽ siết nhẹ bàn tay Bà Sáu, một hành động nhỏ nhưng chứa đựng nhiều ý nghĩa. Bà Sáu ngẩng đầu lên, ánh mắt đầy hy vọng và run rẩy nhìn Bà Năm. Bà Năm vẫn giữ vẻ mặt điềm tĩnh, ánh mắt khoan dung, vẫn không một lời đáp lại.
Bà Năm vẫn nhìn thẳng vào Bà Sáu, đôi mắt đong đầy sự thấu hiểu. Bà Năm không nói lời nào, chỉ khẽ vỗ nhẹ lên vai Bà Sáu, một cái vỗ vừa đủ làm Bà Sáu giật mình nhưng cũng đủ để xoa dịu nỗi đau đang cào xé trong lòng. Một cái gật đầu nhẹ nhàng từ Bà Năm, như khẳng định bà đã hiểu, đã cảm thông cho tất cả. Sự im lặng của Bà Năm lúc này nặng trĩu hơn vạn lời trách móc. Bà Sáu cảm thấy một dòng nước ấm chạy dọc sống lưng, không phải của sự tủi hổ, mà là của lòng biết ơn vô hạn. Hai người phụ nữ, tưởng chừng như ở hai thế giới đối lập, giờ đây đã tìm thấy tiếng nói chung của sự cảm thông và tôn trọng. Họ đã vượt qua mọi rào cản của định kiến, của sự giàu nghèo, của những lời nói cay nghiệt để chạm đến nhau bằng sự chân thành nhất.
Sau một khoảnh khắc tĩnh lặng, Bà Năm nhẹ nhàng lên tiếng, giọng bà trầm ấm, đầy bao dung: “Thôi, bà sui đừng nói nữa. Vào nhà đi.” Câu nói ấy như gỡ bỏ gánh nặng ngàn cân trên vai Bà Sáu, như một lời tha thứ không cần phải diễn giải dài dòng. Bà Sáu nhìn Bà Năm, đôi mắt đẫm lệ nhưng giờ đây đã ánh lên niềm hy vọng. Anh Hùng đứng đó, nhìn hai người phụ nữ mà lòng anh trào dâng xúc động. Anh biết, đây chính là khởi đầu mới cho mối quan hệ giữa hai gia đình, một khởi đầu được xây dựng trên sự thấu hiểu và tôn trọng lẫn nhau. Bà Sáu gật đầu, cố gắng nén những tiếng nấc, và cùng Bà Năm bước vào Nhà thông gia ở phố, bỏ lại sau lưng mọi hiểu lầm, mọi vết thương lòng đã qua.
**NHÀ THÔNG GIA Ở PHỐ – NGÀY**
Bà Năm và Bà Sáu bước vào nhà. Không khí vẫn còn hơi ngập ngừng, nhưng đã không còn vẻ căng thẳng như trước. Anh Hùng khẽ thở phào. Chị Lan nhìn mẹ và mẹ chồng, lòng nhẹ nhõm đến lạ.
Những ngày sau đó, Bà Năm lặng lẽ bắt tay vào việc chăm sóc Cháu An. Bà cẩn thận pha thuốc, sắc thảo dược quý mà bà đã mang từ quê lên trong chiếc bao tải, nay đã không còn là vật gây hiểu lầm mà trở thành niềm hy vọng. Bà tỉ mỉ hướng dẫn Chị Lan cách xoa bóp, cách cho cháu uống từng thìa nhỏ. Cháu An, nhờ bàn tay ấm áp và bài thuốc gia truyền của Bà Năm, bắt đầu khỏe mạnh hơn. Tiếng ho giảm dần, giấc ngủ sâu hơn, nụ cười thơ dại dần trở lại trên môi cháu.
Bà Sáu, từ một người từng dè bỉu, nay lại trở thành một học trò khiêm tốn. Bà quan sát Bà Năm từng cử chỉ, từng động tác. Bà Năm, với sự kiên nhẫn và lòng bao dung, không hề trách móc, chỉ nhẹ nhàng giải thích từng công dụng của thảo dược, cách bào chế sao cho hiệu quả nhất. Bà Sáu lắng nghe không sót một lời, đôi khi còn ghi chép lại. Bà bắt đầu tự tay mình giúp Bà Năm rửa lá, giã thuốc, không nề hà vất vả. Mùi thảo dược thoang thoảng khắp căn nhà, không còn là “mùi khó chịu” mà là hương thơm của hy vọng và sự bình an.
Khoảng cách giữa hai người phụ nữ tan biến tự lúc nào. Không còn sự đối đầu, chỉ còn sự quan tâm chân thành và tình cảm gia đình trỗi dậy mạnh mẽ. Anh Hùng và Chị Lan nhìn mẹ và mẹ chồng quấn quýt bên nhau mà lòng rưng rưng. Gia đình họ chưa bao giờ ấm áp đến thế.
Một buổi chiều, khi Cháu An đã say giấc trong vòng tay Bà Năm, Bà Sáu ngồi cạnh, nhìn đứa cháu ngoại hồng hào, khỏe mạnh. Nụ cười nhẹ nhõm hiện lên trên khuôn mặt bà. Bà Sáu quay sang Bà Năm, đôi mắt bà long lanh.
BÀ SÁU
(Giọng khẽ khàng, đầy xúc động)
Có chị ở đây, em thấy ấm lòng quá…
Bà Năm khẽ nắm lấy tay Bà Sáu, ánh mắt bà tràn ngập sự thấu hiểu. Giây phút ấy, mọi hiểu lầm, mọi vết xước trong quá khứ đều tan biến, chỉ còn lại sự gắn kết thiêng liêng của tình thân. Họ đã tìm thấy nhau ở điểm cuối cùng của sự thấu hiểu và sẻ chia.
Thời gian cứ thế nhẹ nhàng trôi qua, mang theo những vết thương cũ và gieo mầm cho những khởi đầu mới. Trong ngôi nhà ở phố ấy, tình cảm gia đình dần đơm hoa kết trái từ những điều giản dị nhất. Bà Năm, với lòng bao dung và kiến thức quý báu, đã không chỉ cứu lấy Cháu An mà còn hàn gắn những rạn nứt sâu sắc trong lòng Bà Sáu. Bà Sáu, từ một người đầy định kiến, đã học được bài học về sự khiêm tốn, về giá trị thực sự của con người không nằm ở sự giàu sang hay địa vị, mà ở tấm lòng. Cô nhận ra rằng, điều mình từng coi thường lại chính là thứ thuốc quý giá nhất, không chỉ cho thể chất mà còn cho tâm hồn mình. Những ngày tháng chung tay chăm sóc Cháu An, cùng nhau bào chế từng thang thuốc, đã giúp họ tháo gỡ mọi nút thắt, mọi gánh nặng trong lòng. Không còn những lời nói cay nghiệt, không còn những ánh mắt dò xét, chỉ còn lại sự ấm áp, tin tưởng và tình yêu thương vô bờ. Cả gia đình, từ Anh Hùng, Chị Lan cho đến Bà Năm và Bà Sáu, đều cảm nhận được sự bình yên hiếm có. Họ đã cùng nhau vượt qua những hiểu lầm, những định kiến để tìm thấy giá trị đích thực của một gia đình, nơi mà sự thấu hiểu và sẻ chia luôn là nền tảng vững chắc nhất. Nụ cười của Cháu An, tiếng nói ấm áp của Bà Sáu, và ánh mắt hiền từ của Bà Năm đã vẽ nên một bức tranh hoàn hảo về hạnh phúc, về sự hàn gắn và về tình người. Đó là một bài học đắt giá nhưng cũng vô cùng ý nghĩa về lòng vị tha, về khả năng chữa lành của tình yêu thương, và về sự gắn kết không gì sánh được của gia đình.

