“Ngày bố mẹ mất trong vụ ta/i nạn, chị Loan mới 18 tuổi, Thơ 10 tuổi, còn Bình thì mới lên 6. Ba đứa con gá/i đứng giữa sân, giữa tiếng khóc, giữa ánh nhìn lạnh lùng của họ hàng bên nội.
Toàn con gá/i nuôi tốn cơm chứ được gì.
Bà thím họ lạnh lùng nói khi mọi người họp bàn chuyện “ai nuôi”.
Không ai muốn nhận. Cuối cùng, chị Loan cúi đầu, ôm hai em vào lòng:
Em là của chị. Từ nay, chị là mẹ.
Chị bỏ thi đại học. Ở nhà làm thuê, phụ hồ, đi bán hàng chợ phiên, ai thuê gì làm nấy. Người con gá/i 18 tuổ/i tóc dài, nắng cháy, gánh nước thuê từng thùng cho quán phở. Cái dáng nhỏ bé ấy dựng nên cả một mái nhà cho hai đứa em gái được đến trường như người ta.
Nhiều người thương, ngỏ lời cưới, chị đều từ chối. Chị bảo:
Em còn nhỏ, tôi mà đi lấy chồng, ai lo?
Rồi Thơ đậu Đại học Y Dược. Mấy người họ hàng gièm pha:
Con gái học chi cho lắm, mai mốt cũng về làm dâu nhà người ta….và rồi xem tiếp dưới bình luận 👇👇👇”
“Những lời gièm pha của họ hàng vẫn văng vẳng bên tai. “”Con gái học chi cho lắm, mai mốt cũng về làm dâu nhà người ta…”” Thơ và Bình cúi gằm mặt xuống, nỗi tủi thân và tổn thương sâu sắc dâng lên trong lòng hai đứa trẻ. Thơ cảm thấy áp lực đè nặng. Cô đã cố gắng rất nhiều để đỗ Đại học Y Dược, để không phụ lòng chị Loan, vậy mà… “”Học chi cho lắm””. Câu nói ấy như mũi kim đâm thẳng vào trái tim cô. Bình vẫn còn nhỏ, chưa hiểu hết, chỉ thấy chị Thơ buồn, thấy không khí nặng nề thì cũng sợ hãi, rúc vào người Thơ.
Chị Loan nhìn hai em từ xa. Ánh mắt chị kiên định, đầy yêu thương. Chị hiểu hết những gì các em đang phải chịu đựng. Họ hàng không muốn nuôi nấng, giờ lại muốn dập tắt cả hy vọng, cả tương lai của các em. Loan bước lại gần, lặng lẽ ngồi xuống bên cạnh Thơ và Bình. Chị không nói gì, chỉ nhẹ nhàng nắm chặt tay Thơ, rồi nắm chặt tay Bình. Bàn tay chai sần vì nắng gió, vì gánh nặng mưu sinh truyền cho hai em hơi ấm và một lời khẳng định không lời: Chị luôn ở đây, chị sẽ không để ai

làm tổn thương các em nữa. Hai đứa trẻ cảm nhận được sức mạnh từ bàn tay chị. Thơ ngước nhìn Loan, khóe mắt đỏ hoe nhưng ánh lên tia quyết tâm. Bình siết chặt lấy tay chị Loan.”
“Loan nắm chặt tay hai em, truyền đi hơi ấm và sự kiên định. Thơ và Bình cảm nhận được sức mạnh ấy, trong lòng nhen nhóm lại hy vọng. Loan biết, lời nói suông không thể bảo vệ các em khỏi những lời gièm pha và khó khăn phía trước. Chỉ có tương lai tươi sáng của Thơ mới là câu trả lời đanh thép nhất. Phải có tiền, thật nhiều tiền.
Loan đứng dậy. Nắng tháng sáu đổ lửa xuống sân nhà. Loan đội chiếc nón lá cũ, vắt ngang vai chiếc đòn gánh. Chị không đi chợ bán hàng hôm nay. Chị đi thẳng ra phía công trường đang xây dựng ở cuối làng.
Tiếng máy móc ồn ào, bụi bay mù mịt. Loan tìm đến người cai thầu. “”Chú Sáu ơi, hôm nay con có làm gì được không ạ? Gì cũng được, miễn là có tiền công cao một chút.”” Chú Sáu nhìn Loan, lắc đầu ái ngại. “”Công trường đang ít việc con ơi, vả lại việc ở đây nặng nhọc lắm, không phải đàn bà con gái làm được đâu.”” Loan cúi đầu, giọng van nài. “”Chú cứ giao cho con đi, con làm được hết ạ. Con khỏe lắm.”” Thấy sự quyết tâm trong mắt Loan, chú Sáu thở dài chỉ vào đống vật liệu xây dựng. “”Thế thì phụ chuyển cái này đi. Cẩn thận đấy nhé.””
Loan lao vào công việc. Chiếc đòn gánh oằn trên vai chị khi chị vác những bao xi măng, những bó sắt nặng trịch. Nước lã từ chiếc can chị mang theo tuôn ra làm ướt hết vai áo. Mồ hôi nhễ nhại chảy dọc sống lưng, mặn chát. Mặt Loan đỏ gay dưới cái nắng chang chang. Mỗi bước chân chị đi là một sự gồng mình, một sự nén chặt mệt mỏi. Chị không dám nghỉ, không dám than vãn.
Trong đầu Loan lúc này chỉ có một hình ảnh duy nhất: Thơ trong bộ blouse trắng, đeo ống nghe khám bệnh. Hình ảnh ấy tiếp thêm sức mạnh cho chị. Chị nghĩ đến Bình, nghĩ đến việc hai em sẽ không phải sống lay lắt, không phải cúi đầu trước ai nữa. Chị phải làm được. Phải kiếm đủ tiền cho Thơ nhập học, tiền ăn ở trên thành phố, tiền sách vở… Một gánh nặng khổng lồ đè lên vai người con gái mới ngoài hai mươi tuổi.
Loan siết chặt tay, tiếp tục vác thêm một bao vật liệu. Lưng chị đau nhừ, chân run rẩy, nhưng ánh mắt vẫn hướng về phía trước, đầy hy vọng và quyết tâm. Những lời gièm pha của họ hàng vẫn văng vẳng, nhưng giờ đây chúng chỉ như những ngọn gió thoảng qua trước ý chí sắt đá của chị. “”Cứ nói đi,”” Loan thầm nghĩ. “”Rồi xem con gái nhà này có làm nên trò trống gì không.”” Chị gồng mình bước tiếp.”
“Xe khách lăn bánh vào bến. Thơ xách chiếc va li cũ, bước xuống giữa dòng người hối hả. Khói bụi, tiếng còi xe, những tòa nhà cao tầng, tất cả ập vào Thơ như một cơn lốc. Thành phố rộng lớn và xa lạ hơn những gì Thơ từng tưởng tượng qua sách báo. Thơ cảm thấy mình thật nhỏ bé và lạc lõng giữa nơi này. Lòng bàn tay Thơ siết chặt xấp tiền chị Loan đưa. Số tiền đó là mồ hôi, nước mắt, là cả hy vọng của chị. “”Phải tiết kiệm từng đồng,”” Thơ thầm nghĩ.
Thơ tìm đến khu nhà trọ sinh viên. Căn phòng nhỏ, nóng bức, chỉ vỏn vẹn đủ đặt một chiếc giường tầng và một cái bàn học cũ kỹ. Chi phí thuê phòng đã ngốn đi một phần đáng kể số tiền mang theo. Thơ ngồi xuống mép giường, nhìn quanh. Đây sẽ là nơi Thơ sống trong những năm tới, nơi Thơ sẽ cố gắng hết sức vì ước mơ của chị Loan và bản thân.
Những ngày đầu tiên ở trường đại học Y Dược trôi qua trong sự choáng ngợp. Lượng kiến thức khổng lồ, các môn học chuyên ngành khó nhằn, và môi trường học tập hoàn toàn khác biệt so với trường làng. Thơ dành gần như toàn bộ thời gian ở thư viện hoặc trong phòng trọ, vùi đầu vào sách vở. Tiền ăn, tiền tài liệu, tiền sinh hoạt, mọi thứ đều đắt đỏ. Thơ phải tính toán chi li từng bữa ăn, từng món đồ dùng học tập. Nhiều lúc, Thơ chỉ dám mua suất cơm bình dân nhất, hoặc nhịn bữa sáng để dành tiền mua sách.
Đêm. Cả xóm trọ chìm vào yên tĩnh, chỉ còn tiếng côn trùng kêu rả rích. Ánh đèn vàng vọt từ chiếc bàn học vẫn sáng. Thơ ngồi đó, đôi mắt mệt mỏi lướt trên những dòng chữ dày đặc trong sách giải phẫu. Kiến thức như biển rộng mênh mông, Thơ cảm thấy mình quá nhỏ bé để chinh phục. Cơn buồn ngủ ập đến, Thơ lắc đầu quầy quậy, vỗ nhẹ lên má. Không được ngủ gục. Chị Loan đã vất vả thế nào để mình có thể ngồi đây? Những lời gièm pha của bà thím và họ hàng vẫn văng vẳng trong đầu Thơ: “”Con gái đứa nào mà đi học đại học Y, tốn tiền vô ích! Rồi cũng lấy chồng sinh con thôi chứ làm được gì!”” Thơ siết chặt cây bút, những lời nói đó như kim châm, thúc đẩy Thơ phải cố gắng hơn nữa. Phải chứng minh họ sai.
Nhưng đêm khuya, khi sự mệt mỏi lên đến đỉnh điểm, nỗi nhớ nhà lại trào dâng. Thơ nhớ căn nhà nhỏ ở quê, nhớ bếp lửa ấm áp chị Loan vẫn nhóm mỗi tối, nhớ tiếng cười nói của Bình. Nhớ chị Loan gầy gò, đôi vai oằn mình gánh vác mọi thứ. Thơ đưa tay dụi mắt, khóe mắt cay sè. Hình ảnh chị Loan đang vác những bao xi măng nặng trịch dưới trời nắng gắt hiện lên rõ mồn một. Chị đã hy sinh quá nhiều. Nước mắt lặng lẽ lăn dài trên gò má Thơ, thấm ướt trang sách. Thơ úp mặt xuống bàn, nghẹn ngào. “”Chị Loan ơi, Bình ơi, em nhớ nhà quá…”” Tiếng nức nở nhỏ bé chìm vào màn đêm tĩnh mịch của thành phố xa lạ. Nhưng chỉ vài phút sau, Thơ lại ngẩng đầu lên, lau nước mắt. Đôi mắt đỏ hoe nhưng ánh lên sự kiên định. Không thể bỏ cuộc. Không bao giờ.”
“Mặt trời đổ lửa. Tại một công trường xây dựng ngổn ngang vật liệu, Loan đang oằn mình vác từng bao xi măng nặng trịch lên vai. Lưng áo cô ướt đẫm mồ hôi, bụi xi măng bám đầy tóc và mặt. Mỗi bước chân là một nỗ lực, bắp chân nổi gân guốc. Cánh tay run run đặt bao xi măng xuống, Loan khụy nhẹ đầu gối, thở dốc. Mùi vôi vữa, mùi mồ hôi mặn chát xộc lên mũi. Tiếng máy trộn bê tông ồn ào, tiếng chỉ huy công trình quát tháo, tất cả hòa quyện thành bản nhạc của sự nhọc nhằn. Cô ngước nhìn bầu trời xanh ngắt, mơ hồ nghĩ về Thơ ở thành phố xa xôi. Cô không biết Thơ đang sống thế nào, học hành ra sao, chỉ biết phải cố gắng làm lụng gấp đôi, gấp ba để em có tiền đóng học, tiền ăn ở. Loan cắn chặt môi, đứng dậy vác tiếp bao xi măng khác.
Chiều muộn, Loan trở về nhà. Ngôi nhà nhỏ cô đã cất lên bằng biết bao mồ hôi, nước mắt vẫn đứng đó bình yên. Từ xa, cô đã thấy Bình đang lúi húi quét sân. Bình giờ đã lớn hơn rất nhiều so với cô bé 6 tuổi ngày bố mẹ mất. Em không còn là đứa trẻ vô lo vô nghĩ. Bình hiểu chị Loan đã hy sinh vì hai chị em thế nào. Thấy bóng chị, Bình vội vàng chạy ra đón.
“”Chị Loan về!”” Bình reo lên, giọng mừng rỡ nhưng ánh mắt đầy xót xa nhìn bộ dạng lấm lem của chị.
Loan mỉm cười, nụ cười mệt mỏi nhưng ấm áp. “”Ừ, chị về đây. Em đã dọn dẹp nhà cửa chưa?””
“”Em làm hết rồi ạ. Chị vào nghỉ đi, để em lấy nước cho chị rửa tay chân.””
Bình nhanh nhẹn chạy vào bếp, múc một gáo nước sạch ra chậu cho chị. Loan ngồi xuống thềm nhà, duỗi chân. Cả người đau ê ẩm. Bình mang chậu nước ra, cô bé cẩn thận xả nước lên tay chị, rồi nhẹ nhàng kỳ cọ lớp bụi bẩn bám trên tay, trên cánh tay gầy gò. Loan nhìn Bình, lòng dâng lên một thứ tình cảm khó tả, vừa thương, vừa tự hào. Bình giờ đã biết nghĩ cho chị.
“”Chị ơi, hôm nay cô giáo khen em đấy. Em được 9 điểm môn Toán.”” Bình kể, giọng vui vui.
Loan nghe vậy, nụ cười trên môi tươi hơn. “”Thật à? Em gái chị giỏi quá! Cố gắng học thật giỏi nha em.””
“”Vâng! Em sẽ cố gắng học thật giỏi để sau này đỡ đần chị.”” Bình nói chắc nịch, đôi mắt nhìn chị đầy quyết tâm.
Sau bữa cơm tối đạm bạc, hai chị em ngồi bên nhau dưới ánh đèn điện yếu ớt. Bình lấy sách vở ra học bài. Loan ngồi vá lại chiếc áo đã sờn vai. Thi thoảng, Loan lại ngước nhìn Bình đang chăm chú học. Cô thầm nhủ: Chỉ cần hai em được ăn học đàng hoàng, được sống tốt hơn cô, dù có vất vả đến mấy cô cũng chịu được. Cô nghĩ đến Thơ, không biết con bé đã quen với cuộc sống thành phố chưa, có gặp khó khăn gì không.
Mấy ngày sau, Loan lại đạp xe ra chợ phiên từ tờ mờ sáng. Cô mang theo mớ rau, con gà nhà nuôi được và vài món đồ lặt vặt khác để bán. Tiếng rao hàng hòa lẫn vào tiếng ồn ào của chợ. Cô ngồi co ro một góc, mặc cả từng đồng với khách. Nhiều người quen nhìn cô ái ngại. Vài người họ hàng bên nội đi qua, liếc nhìn cô với ánh mắt khó chịu. Một bà thím dừng lại, giọng chua ngoa:
“”Ôi trời, Loan đấy à? Vẫn làm cái nghề bán buôn lặt vặt này à? Nghe nói con Thơ nhà mày học đại học Y Dược trên thành phố tốn kém lắm hả? Không biết rồi có ra hồn người không, hay lại tốn tiền vô ích!””
Loan nghe những lời gièm pha quen thuộc, lòng se lại. Cô chỉ cúi đầu, giả vờ không nghe thấy, tiếp tục bày biện hàng hóa.
“”Cái thân con gái mà cứ đâm đầu đi học cao làm gì không biết? Rồi cũng lấy chồng thôi chứ có làm nên trò trống gì đâu. Thà lấy tiền đó mà để dành cưới chồng cho nó có phải hơn không!”” Bà thím nói vọng theo, giọng đầy khinh miệt, rồi bỏ đi cùng tiếng cười khẩy của mấy người đi cùng.
Loan siết chặt tay. Những lời nói đó như xát muối vào tim. Nhưng cô không cho phép bản thân gục ngã. Mỗi đồng tiền cô kiếm được hôm nay, dù ít ỏi, cũng sẽ là hành trang cho các em trên bước đường tương lai. Cô nhìn xấp tiền lẻ trong túi, thầm nhủ phải gửi tiền lên cho Thơ sớm. Cuộc sống của Loan và Bình cứ thế trôi đi, giản dị, vất vả, nhưng đầy tình yêu thương và hy vọng. Bình ngày càng hiểu chuyện, càng thương chị và cố gắng học hành. Cô bé giờ đây đã có thể đỡ đần chị được nhiều việc nhà, không còn chỉ là cái đuôi lon ton ngày nào. Hai chị em nương tựa vào nhau, cùng chờ đợi ngày Thơ ra trường.”
“Mấy ngày sau, khi màn đêm buông xuống, Loan ngồi vá áo dưới ánh đèn leo lét. Bình đã đi ngủ. Tiếng dế kêu rỉ rả ngoài vườn. Bỗng, chiếc điện thoại cũ kỹ của Loan reo lên. Là số lạ. Cô do dự một lát rồi bắt máy.
“”Alo?””
Giọng nói ở đầu dây bên kia khiến Loan giật mình. Là Thơ. Giọng em nghẹn ngào, buồn bã.
“”Chị Loan ơi…””
“”Ơi Thơ! Em đó hả? Sao gọi giờ này? Có chuyện gì không em?”” Loan vội hỏi, lòng dâng lên dự cảm không lành.
“”Em… em thiếu tiền quá chị ơi.”” Giọng Thơ càng lúc càng nhỏ lại. “”Tiền sách vở, tài liệu cho mấy môn chuyên ngành đắt lắm. Rồi tiền trọ tháng này sắp đến hạn rồi. Em… em vẫn chưa xoay sở đủ.””
Loan nghe từng lời Thơ nói, lòng như bị ai bóp nghẹt. Cô lặng đi. Toàn bộ sự vất vả của những ngày qua, những đồng tiền kiếm được bằng mồ hôi và nước mắt, dường như vẫn chưa đủ. Gánh nặng cơm áo, tiền học của em đè nặng lên vai cô. Cô hít một hơi thật sâu, cố trấn giọng để Thơ không nghe ra sự chùn bước trong mình.
“”Thơ à… Em cứ yên tâm đi. Chị nghe rồi. Em cứ học cho thật tốt vào. Tiền nong, em không phải lo. Có chị lo hết.”” Loan nói dứt khoát, dù trong lòng đang dậy sóng.
“”Thật không chị? Em sợ làm gánh nặng cho chị quá…”” Giọng Thơ vẫn đầy lo lắng.
“”Ngốc à! Em là em gái chị mà. Chị em mình nương tựa vào nhau chứ. Việc của em là học, học thật giỏi, làm rạng danh gia đình mình. Còn tiền, cứ để chị lo. Cố gắng lên nha em!”” Loan cố gắng tạo ra một giọng điệu lạc quan, động viên.
Sau khi dặn dò Thơ giữ gìn sức khỏe và cố gắng học, Loan cúp máy. Cô ngồi bất động một lúc lâu. Bóng tối ngoài cửa sổ càng lúc càng đặc quánh. Tiếng dế vẫn kêu, nghe như ai đó đang than vãn. Gánh nặng như nhân lên gấp bội. Cô nhìn đôi tay chai sần của mình, nhìn ngôi nhà nhỏ bé, nhìn bóng tối bao trùm. Phải làm sao đây? Tiền đâu để gửi cho Thơ đây?
Trong đầu Loan lóe lên một suy nghĩ. Có lẽ, đã đến lúc cô phải làm cả việc đêm. Dù có cực nhọc đến mấy, dù có kiệt sức đi chăng nữa, cô cũng phải kiếm đủ tiền cho em gái được tiếp tục con đường học vấn. Quyết định đã được đưa ra. Cô sẽ tìm việc làm đêm.”
“Bình bước dọc hành lang trường, chiếc cặp cũ kỹ đung đưa trên vai. Một đám bạn cùng lớp đang tụm năm tụm ba gần đó. Nhìn thấy Bình, mấy đứa xì xào rồi cười khúc khích.
“”Ơ kìa, Bình! Lại mặc cái áo vá rồi à?”” Một đứa con trai nói vọng tới, giọng điệu trêu chọc.
“”Nhìn đôi giày của nó xem, mòn hết cả đế rồi. Chắc nhà nghèo lắm nhỉ?”” Một đứa con gái cười theo, cố tình nói to đủ để Bình nghe thấy.
Bình dừng bước. Khuôn mặt em thoáng đỏ lên vì xấu hổ. Em cúi gằm mặt, muốn biến mất khỏi nơi này ngay lập tức. Tiếng cười của tụi bạn như những mũi kim châm vào lòng em. Tủi thân quá. Em chỉ muốn chạy thật nhanh về nhà, về với chị Loan, chị Thơ.
“”Đi thôi chúng mày, đứng đây chi. Bụi bẩn lắm.”” Đứa con gái kia bĩu môi, kéo tay bạn đi.
Đám bạn bỏ đi, để lại Bình đứng đó một mình giữa sân trường đông đúc mà cảm thấy cô độc vô cùng. Nước mắt chực trào ra. Em cắn chặt môi, cố nén lại. Chạy ra khỏi sân trường, Bình đi bộ về nhà. Bước chân em nặng trĩu. Những lời nói lúc nãy cứ văng vẳng trong đầu, khoét sâu vào nỗi tự ti của em.
Khi Bình về đến nhà, em khựng lại ở cổng. Chị Loan đang cặm cụi gánh hai thùng nước đầy từ giếng lên sân. Từng bước chân chị nặng nhọc, tấm lưng gầy oằn xuống dưới sức nặng. Mồ hôi nhễ nhại trên khuôn mặt chị, thấm đẫm cả vạt áo. Chị Loan đặt thùng nước xuống, thở hổn hển, dùng mu bàn tay quệt mồ hôi. Dù rất mệt, chị vẫn nở một nụ cười gượng gạo khi thấy Bình đứng nhìn.
“”Về rồi đó hả em? Đứng đấy làm gì? Vào nhà đi con.”” Loan nói, giọng hơi hụt hơi.
Bình vẫn đứng lặng ở cổng. Cảnh tượng chị Loan vất vả khiến những tủi thân ban nãy bỗng tan biến hết. Em nhìn đôi tay chai sần của chị, nhìn tấm lưng gầy đang cố gắng gánh vác mọi thứ. Tất cả là vì em, vì chị Thơ. Chị Loan đã bỏ cả tương lai của mình, làm đủ mọi việc nặng nhọc chỉ để chị em em được ăn học, được bằng bạn bằng bè.
Nước mắt Bình cuối cùng cũng chảy xuống, nhưng không còn là nước mắt tủi thân nữa, mà là nước mắt thương chị. Em hít một hơi thật sâu, lau vội nước mắt bằng mu bàn tay. Em không thể yếu đuối được. Chị Loan đã vất vả như thế, em phải cố gắng, phải thật giỏi để không phụ lòng chị.
Bình bước nhanh vào sân, chạy tới bên chị Loan.
“”Chị Loan ơi, để em giúp chị.”” Bình nắm lấy quai xô nước, dù biết sức mình chẳng thấm vào đâu so với gánh nặng của chị.
Loan nhìn em, nụ cười trên môi chị dịu dàng hơn. “”Thôi, em vào nhà nghỉ ngơi đi. Chị làm được mà.””
Bình lắc đầu. Em nhìn chị Loan bằng ánh mắt kiên định. Những lời trêu chọc ở trường không còn là nỗi đau, mà trở thành ngọn lửa thúc đẩy em. Em thầm hứa với lòng mình: Nhất định phải thật giỏi, để sau này lo lại cho chị Loan, để không bao giờ phải cúi đầu trước bất kỳ ai nữa. Nhìn chị, em lại có thêm động lực. Em sẽ cố gắng, thật cố gắng.”
“Cảnh 1: Đám giỗ nhà họ hàng
TRONG NHÀ HỌ HÀNG – NGÀY
Không khí trong nhà họ hàng ồn ào, tiếng nói cười, tiếng bát đũa lách cách. Loan, Thơ và Bình ngồi nép vào một góc bàn. Bình vẫn còn hơi lơ ngơ sau buổi học, nhưng em cảm thấy cái không khí ở đây thật ngột ngạt. Thơ ngồi thẳng lưng, gương mặt điềm tĩnh nhưng ánh mắt lộ rõ sự cảnh giác. Loan ngồi giữa hai em, dáng vẻ mệt mỏi sau những ngày làm lụng nhưng đôi mắt vẫn sáng quắc.
Một người bà thím họ ngồi đối diện, liếc nhìn Thơ rồi lại nhìn sang Bình, giọng nói nghe như quan tâm nhưng ẩn chứa sự mỉa mai.
BÀ THÍM HỌ
(Nói oang oang đủ để nhiều người nghe thấy)
Ấy dà, cái Thơ giờ là sinh viên thành phố rồi nhỉ? Ngồi dáng thẳng ghê. Học hành vất vả lắm không cháu?
Thơ khẽ gật đầu, mỉm cười đáp.
THƠ
Dạ, cũng bình thường thôi ạ.
Một người họ hàng khác ngồi cạnh xen vào, giọng điệu cũng chẳng kém phần châm chọc.
HỌ HÀNG KHÁC
Bình thường gì mà bình thường, nghe bảo học Y Dược tốn kém lắm. Tiền ăn, tiền ở, tiền sách vở… cả đống tiền chứ ít đâu. Chị Loan gồng lưng ra làm không biết bao nhiêu cho đủ.
BÀ THÍM HỌ
Đúng rồi đấy. Làng mình bao nhiêu đứa bỏ học sớm ở nhà phụ giúp bố mẹ. Học cao làm gì không biết nữa. Mai mốt ra trường cũng chỉ làm thuê cho người ta thôi.
HỌ HÀNG KHÁC
(Liếc nhìn Bình)
Mà sắp tới cái Bình cũng thế thôi. Học hết cấp ba lại đòi lên thành phố học đại học nữa thì chắc chị Loan bán cả nhà đi mất. Tốn tiền vô ích. Sức đâu mà lo cho hết hai đứa chứ.
Bình nghe những lời đó, em siết chặt nắm tay dưới gầm bàn. Những lời trêu chọc ở trường chưa kịp nguôi ngoai thì giờ lại đến những lời nói cay nghiệt của họ hàng. Em cảm thấy xấu hổ và thương chị Loan vô cùng. Em lại nhớ đến hình ảnh chị oằn mình gánh nước hôm qua.
Thơ định lên tiếng, nhưng Loan khẽ lắc đầu ngăn lại. Loan im lặng, không đáp trả bất cứ lời nào. Chị chỉ nắm chặt lấy bàn tay nhỏ bé của Bình. Bàn tay chị chai sần, ấm áp. Bình ngước nhìn chị Loan.
Ánh mắt Loan nhìn thẳng về phía những người họ hàng đang mỉa mai. Trong ánh mắt ấy không có sự nao núng hay yếu đuối, chỉ có một sự kiên quyết đến lạ thường. Chị dùng ánh mắt thay cho lời nói, như muốn nói rằng: “”Đúng vậy, tôi vất vả. Nhưng đó là con đường tôi chọn. Và tôi sẽ bảo vệ các em tôi đến cùng, bất kể ai nói gì.””
Bình cảm nhận được sự bảo vệ vô hình từ chị. Nắm tay chị thật chặt, em nuốt nước mắt vào trong. Những lời nói ấy không làm em nản chí, ngược lại, nó càng hun đúc thêm quyết tâm trong lòng em. Em sẽ không bao giờ để chị Loan phải chịu đựng những lời này thêm nữa. Em sẽ học thật giỏi, thật thành công để đáp trả tất cả.”
“CĂN NHÀ NHỎ – BAN NGÀY
Loan nằm co ro trên chiếc giường ọp ẹp. Trán chị lấm tấm mồ hôi, sắc mặt tái nhợt. Bình ngồi bên cạnh, dùng khăn lạnh lau mặt cho chị, vẻ mặt lo lắng.
BÌNH
Chị Loan ơi, chị sốt cao quá. Chị có muốn ăn gì không? Em ra vườn xem còn rau không.
Loan khẽ lắc đầu, giọng yếu ớt.
LOAN
Không cần đâu, Bình. Chị không đói.
Chị cố gắng nhổm dậy nhưng cơn chóng mặt ập đến, khiến chị ngã vật xuống. Bình vội đỡ lấy chị.
BÌNH
Chị đừng cố. Chị cứ nằm nghỉ đi.
Loan nhìn quanh căn nhà trống vắng. Mấy ngày chị ốm, không ai đi làm, không có tiền. Gạo trong chum vơi đi trông thấy, rau trong vườn cũng chẳng còn bao nhiêu.
LOAN
(Thì thầm)
Tiền… tiền đâu bây giờ…
Bình nghe thấy, lòng se lại. Em biết chị lo. Mấy ngày nay, bữa ăn của hai chị em chỉ có cơm độn khoai và chút rau luộc đạm bạc. Em muốn đi làm thêm gì đó nhưng chị Loan không cho, bảo em phải lo học. Nhưng giờ nhìn chị thế này…
ĐẠI HỌC Y DƯỢC – BAN NGÀY
Thơ ngồi trong giảng đường, cố gắng tập trung nghe giảng. Nhưng tâm trí em cứ lơ lửng đâu đó. Chiều qua, Bình gọi điện báo chị Loan ốm nặng, sốt mấy ngày không dứt, không thể đi làm. Giọng Bình đầy hoảng sợ.
Thơ nhìn những cuốn sách dày cộp trên bàn, nhìn các bạn sinh viên đang hăng say ghi chép. Đây là ước mơ, là tương lai mà chị Loan đã đánh đổi biết bao mồ hôi nước mắt để mang lại cho em. Nhưng nếu chị ấy gặp chuyện…
Một ý nghĩ đột ngột và đau đớn xẹt qua đầu Thơ. Em siết chặt cây bút trong tay.
THƠ
(Suy nghĩ nội tâm)
Không được rồi. Chị ấy quan trọng hơn tất cả. Chị ấy đã hi sinh vì mình… Bây giờ, đến lượt mình.
Em đứng bật dậy, khiến vài người bạn cùng lớp giật mình nhìn theo. Thơ không nói gì, chỉ vội vàng thu dọn đồ đạc, bước nhanh ra khỏi giảng đường, bỏ lại sau lưng ánh mắt ngạc nhiên của mọi người.
Em chạy ra khỏi khuôn viên trường, lòng nặng trĩu. Con đường phía trước dường như mờ mịt. Em chỉ biết một điều: em phải về với chị Loan. Việc học, có thể chờ được. Nhưng chị Loan thì không. Em sẽ xin nghỉ học, về chăm sóc chị và tìm cách kiếm tiền. Dù có khó khăn đến mấy, em cũng không thể để chị gục ngã một mình.”
“ĐẠI HỌC Y DƯỢC – NGOÀI SÂN TRƯỜNG – BAN NGÀY
Thơ dừng lại dưới gốc cây phượng già, tay vẫn run run. Em vội vã lấy điện thoại trong túi ra, ngón tay lướt nhanh trên màn hình, tìm số của chị Loan. Nước mắt lấm lem trên khuôn mặt em. Em cần nói với chị ngay, em sẽ về, em sẽ lo cho chị.
Đầu dây bên kia đổ chuông dài. Mỗi tiếng chuông như bóp nghẹt trái tim Thơ. Cuối cùng, giọng chị Loan yếu ớt vang lên.
LOAN (QUA ĐIỆN THOẠI)
Thơ đấy à? Chị… chị không sao đâu. Chỉ cảm sốt nhẹ thôi.
THƠ
(Giọng nghẹn lại)
Chị ơi, Bình nói chị sốt cao lắm. Em… em sẽ về ngay bây giờ. Em không học nữa. Chị quan trọng hơn.
Im lặng kéo dài ở đầu dây bên kia. Thơ nghe tiếng chị Loan ho khan.
LOAN (QUA ĐIỆN THOẠI)
Không được! Em nói gì vậy? Em đang học năm nhất Y Dược, em sắp thành bác sĩ rồi! Sao lại bỏ ngang?
THƠ
Nhưng chị ốm nặng… Ai lo cho chị? Ai lo tiền thuốc men, cơm nước? Em… em sẽ về làm. Em làm gì cũng được.
LOAN (QUA ĐIỆN THOẠI)
(Giọng cương quyết hơn, dù yếu ớt)
Chị cấm đấy! Em nghe rõ không? Chị không cho em về. Chị không sao thật mà. Em cứ ở đó mà học. Bao nhiêu năm chị vất vả, thức khuya dậy sớm, làm đủ nghề để em được ngồi trên giảng đường đó… Em về bây giờ thì công sức của chị đổ sông đổ biển à? Em đừng làm chị thất vọng.
Thơ đứng chết lặng. Em nắm chặt điện thoại đến trắng bệch tay. Lời chị Loan như nhát dao cứa vào lòng em, nhưng cũng như gáo nước lạnh dội vào đầu, khiến em tỉnh táo. Chị nói đúng. Chị đã hi sinh quá nhiều. Em không thể bỏ cuộc lúc này.
THƠ
(Nước mắt chảy dài, thì thầm)
Vâng… em hiểu rồi, chị ơi. Em… em sẽ không về đâu. Chị giữ gìn sức khỏe nhé.
Em ngắt điện thoại, dựa lưng vào gốc cây, khóc nức nở. Em không về. Nhưng em phải làm gì đó. Em không thể cứ ngồi yên ở đây trong khi chị và Bình đang khó khăn. Em phải kiếm tiền.
THƠ
(Suy nghĩ nội tâm)
Kiếm việc làm thêm. Mình sẽ vừa học, vừa làm. Phải làm thôi.
CÁC ĐỊA ĐIỂM Ở THÀNH PHỐ – NGÀY VÀ ĐÊM
Thời gian trôi đi. Thơ bắt đầu một cuộc sống mới. Buổi sáng, em vẫn cắp sách đến giảng đường Đại học Y Dược, cố gắng nhồi nhét những kiến thức y khoa khô khan. Em ngồi trong lớp, ghi chép, thảo luận, làm bài tập như bao sinh viên khác.
Nhưng khi chiều buông, trong khi bạn bè đi chơi, về ký túc xá nghỉ ngơi, Thơ lại vội vã đạp xe đến một quán ăn bình dân trong hẻm nhỏ. Em làm bồi bàn, dọn dẹp, rửa bát từ chiều tối đến đêm khuya. Mùi dầu mỡ, tiếng xoong nồi va chạm, tiếng quát tháo của chủ quán, tiếng khách hàng ồn ào… tất cả bủa vây lấy em.
Có những đêm tan ca, chân tay rã rời, về đến phòng trọ chỉ kịp ngả lưng xuống là ngủ thiếp đi. Sáng hôm sau lại thức dậy, mắt thâm quầng, cố gắng mở sách ra học bài.
Không đủ tiền trang trải, Thơ nhận thêm việc dạy kèm buổi tối cho mấy đứa trẻ cấp hai gần xóm trọ. Sau ca làm ở quán ăn, em lại ghé nhà phụ huynh, mỉm cười chào hỏi, rồi kiên nhẫn giảng bài cho lũ trẻ ngáp ngắn ngáp dài. Dạy xong, về đến phòng đã gần nửa đêm, em lại lôi sách y khoa ra học, cố gắng nắm bắt kiến thức trước khi cơn buồn ngủ kéo đến.
Khuôn mặt Thơ ngày càng hốc hác, gầy rộc đi trông thấy. Đôi mắt sâu hơn, quầng thâm hiện rõ. Áo quần em cũng sờn cũ, không còn vẻ tươi tắn của sinh viên năm nhất. Đôi khi nhìn mình trong gương, em không nhận ra bản thân nữa.
Nhưng mỗi lần nghĩ đến chị Loan và Bình ở quê, nghĩ đến gánh nặng trên vai chị, Thơ lại siết chặt tay. Em không được gục ngã. Con đường này là do em chọn. Em phải kiên cường. Em phải kiếm đủ tiền để gửi về cho chị, để chị yên tâm chữa bệnh, để Bình được tiếp tục đi học.
Dù mệt mỏi đến đâu, dù đôi khi nước mắt chỉ trực trào ra vì tủi thân và kiệt sức, Thơ vẫn tiếp tục hành trình của mình. Ban ngày là sinh viên y khoa đầy mơ ước, ban đêm là người lao động cật lực giữa dòng đời mưu sinh khắc nghiệt. Em biết, tương lai của cả ba chị em giờ đây không chỉ nằm trên giảng đường Đại học Y Dược, mà còn được đong đếm bằng từng đồng tiền mồ hôi nước mắt em kiếm được nơi đất khách.”
“NHÀ – BAN NGÀY
Trong căn nhà nhỏ đơn sơ, Loan loay hoay dọn dẹp. Cơn sốt đã qua nhưng người chị cả vẫn còn yếu. Bước chân nặng nhọc, chị khẽ nhăn mặt khi cúi xuống nhặt chiếc áo rơi dưới đất. Bình ngồi cạnh bàn học, sách vở mở ra nhưng ánh mắt em lại dõi theo chị. Em thấy chị Loan gầy đi nhiều, lưng áo sờn bạc, đôi tay chai sạm.
Bình nhớ lại mấy hôm chị sốt, nằm li bì trên giường. Em sợ lắm. Em sợ chị sẽ bỏ em lại một mình như bố mẹ đã đi. Em nghe lỏm chị nói chuyện điện thoại với chị Thơ, nghe chị Thơ kể về việc phải làm thêm ở quán ăn, dạy kèm để có tiền gửi về. Giọng chị Thơ mệt mỏi, nghe nghèn ngào như sắp khóc.
Trong lòng Bình dấy lên một cảm giác nặng trĩu. Các chị vì em mà vất vả quá. Chị Loan bỏ học, gồng gánh nuôi cả nhà từ khi còn rất trẻ. Chị Thơ đang được đi học đại học nhưng cũng phải bươn chải kiếm tiền, học hành vất vả lại còn phải lo cho chị em ở nhà.
Bình siết chặt cây bút trong tay. Em là đứa út, chỉ biết ăn, biết học, biết chơi. So với sự hi sinh của các chị, em thấy mình thật vô dụng. Em không muốn các chị khổ vì em nữa. Em phải làm gì đó. Em phải lớn lên thật nhanh.
Từ hôm đó, Bình chủ động làm thêm việc nhà. Buổi sáng, em dậy sớm hơn, phụ chị Loan nấu cơm, quét sân. Buổi chiều đi học về là em lao vào giặt quần áo, phơi phóng, rồi xách nước tưới rau ngoài vườn. Những việc trước đây em hay nũng nịu, đùn đẩy cho chị, giờ em làm thoăn thoắt. Chị Loan thấy vậy thì ngạc nhiên, rồi mỉm cười hiền từ.
Những lúc chị Loan ngồi vá áo hay nhặt rau chuẩn bị bữa tối, Bình lại ngồi cạnh, líu lo kể chuyện ở trường, hoặc im lặng phụ chị làm việc vặt. Em biết chị mệt, chị cần người bầu bạn.
Trên bàn học, sách vở của Bình luôn ngay ngắn. Em không còn ham chơi như trước. Mỗi tối, em dành thời gian ôn bài thật kỹ. Em làm hết bài tập cô giao, rồi tìm thêm sách nâng cao để đọc. Em muốn học thật giỏi. Em nghĩ, chỉ có học giỏi, có tương lai tốt đẹp, em mới có thể đền đáp công ơn của hai chị.
Có lần, Bình nhìn chị Loan ngủ thiếp đi trên chiếc phản cũ, trên tay vẫn còn cầm mảnh vải đang vá dở. Khuôn mặt chị hốc hác, dưới mắt có quầng thâm. Bình lặng lẽ đắp tấm chăn mỏng cho chị, rồi ngồi xuống bên cạnh, ngắm nhìn chị ngủ.
Em thầm thì như nói với chính mình, cũng như một lời hứa với chị đang ngủ say và với chị Thơ ở nơi xa: “”Chị Loan, chị Thơ… Các chị yên tâm nhé. Em sẽ học thật giỏi. Sau này em sẽ kiếm thật nhiều tiền. Em sẽ nuôi lại hai chị. Em sẽ không để các chị phải khổ nữa.””
Đêm đó, dưới ánh đèn dầu leo lét, Bình ngồi học bài thật khuya. Những con chữ nhảy múa trước mắt, nhưng trong tâm trí em là hình ảnh hai người chị yêu dấu và lời hứa em đã khắc sâu trong lòng. Con đường phía trước còn dài, nhưng Bình biết, em không bước đi một mình. Em có các chị, và em sẽ vì các chị mà cố gắng.”
“ĐẠI HỌC Y DƯỢC – SÂN TRƯỜNG/KHU VỰC TỔ CHỨC LỄ TỐT NGHIỆP – BAN NGÀY
Thơ đứng giữa sân trường Đại học Y Dược, nơi đang được trang hoàng cho lễ tốt nghiệp sắp tới. Xung quanh em là những nhóm bạn cùng lớp đang cười nói, chụp ảnh, gương mặt rạng rỡ niềm vui. Ánh nắng vàng rực rỡ chiếu xuống, nhưng trong lòng Thơ lại vương vấn một nỗi lo lắng nặng trĩu. Em đang mặc trên người chiếc áo cử nhân rộng thùng thình, nhìn mình trong tấm ảnh tự chụp vội. Đây là khoảnh khắc mà em đã mơ ước, đã cố gắng suốt bao nhiêu năm. Bố mẹ đã mất, chị Loan đã phải hy sinh việc học để em có được ngày hôm nay.
Nhưng niềm vui tốt nghiệp không trọn vẹn. Thay vào đó là áp lực khổng lồ từ tương lai mờ mịt. Em nhìn những người bạn hào hứng kể về nơi thực tập, về công ty đã nhận, còn em thì sao? Em đã rải hồ sơ khắp nơi, đã tham gia không biết bao nhiêu buổi phỏng vấn, nhưng kết quả vẫn là những cái lắc đầu hoặc lời hứa hẹn mơ hồ.
Thơ siết chặt mép áo cử nhân. Em biết, không chỉ riêng em đang chờ đợi một công việc ổn định. Ở nhà, chị Loan vẫn đang ngày đêm vất vả, gánh vác mọi thứ. Bình đang tuổi ăn tuổi lớn, cần đủ đầy hơn. Giờ em đã ra trường, đã cầm tấm bằng trên tay, em phải là người tiếp theo gánh đỡ cho chị Loan, phải giúp chị ấy bớt khổ, phải lo cho Bình.
Em nhớ lại những lời gièm pha của họ hàng bên nội, những ánh mắt khinh thường khi biết em đi học đại học. “”Con gái mà học cao làm gì cho tốn cơm, tốn tiền? Rồi có nuôi được ai không?”” Những lời nói đó như vết dao cứa vào lòng, càng khiến em thêm quyết tâm phải thành công. Em phải chứng minh cho họ thấy, sự hy sinh của chị Loan không hề uổng phí, và con gái học cao cũng có thể làm được nhiều điều, có thể gánh vác cả gia đình.
Một người bạn vỗ vai Thơ: “”Này, Thơ! Sao đứng thơ thẩn vậy? Mọi người đang chụp ảnh kìa!””
Thơ cố nặn ra một nụ cười. “”À, tớ… tớ đang nghĩ vu vơ thôi.””
“”Mai tốt nghiệp rồi, sướng quá đi! Ra trường rồi là thoải mái rồi ha!”” người bạn vô tư nói.
Thoải mái ư? Thơ thầm nghĩ. Đối với em, đây mới là lúc bắt đầu cuộc chiến thực sự. Cuộc chiến cơm áo gạo tiền, cuộc chiến để bảo vệ và chăm sóc những người em yêu thương.
Em đứng nhìn xa xăm về phía cổng trường, nơi dòng người vẫn đang tấp nập ra vào. Tấm bằng đại học trong tay không chỉ là giấy chứng nhận kiến thức, mà còn là gánh nặng trách nhiệm. Em phải tìm được việc làm tốt, phải kiếm được thật nhiều tiền. Chỉ có như vậy, em mới có thể trả ơn chị Loan, mới có thể lo cho Bình, mới có thể ngẩng cao đầu trước những lời dị nghị.
Áp lực đè nặng lên vai Thơ, nhưng cũng chính áp lực đó hun đúc nên quyết tâm sắt đá trong em. Em hít một hơi thật sâu, nắm chặt tay. Em sẽ không gục ngã. Vì chị Loan, vì Bình, vì cả gia đình này, em sẽ chiến đấu đến cùng.”
“ĐẠI HỌC Y DƯỢC – HỘI TRƯỜNG/SÂN TRƯỜNG – BAN NGÀY
Thơ bước đi giữa dòng người, tay run run siết chặt tấm bằng tốt nghiệp còn thơm mùi mực. Tiếng vỗ tay, tiếng reo hò, tiếng nhạc vang lên khắp nơi, tạo nên một không khí lễ hội tưng bừng. Những gương mặt trẻ trung, rạng rỡ xung quanh em đang ôm chầm lấy người thân, trao nhau những cái ôm, những nụ cười và cả những giọt nước mắt hạnh phúc. Ai cũng có bố mẹ, anh chị em, bạn bè đến chia vui. Chỉ riêng Thơ, bước chân em đơn độc giữa đám đông.
Em đứng nép vào một góc hành lang, tránh xa những nhóm người đang chụp ảnh. Ánh nắng chiều hắt lên tấm bằng, làm nổi bật dòng chữ tên em và xếp loại tốt nghiệp: loại giỏi. Phải, em đã làm được. Em đã không phụ sự hy sinh của chị Loan, không phụ những giọt mồ hôi, nước mắt chị đã đổ xuống vì em. Tấm bằng này nặng trịch trong tay, không chỉ vì giá trị học thuật của nó, mà còn vì cả gánh nặng trách nhiệm mà em cảm nhận được.
Thơ nhìn những người xung quanh, lòng dâng lên một nỗi buồn khó tả. Giá như có chị Loan ở đây, giá như bố mẹ còn sống… Nhưng em biết, chị Loan đang ở nhà, có thể đang làm việc gì đó vất vả để kiếm tiền, để lo cho em và Bình. Chị không thể lên đây được.
Hít một hơi thật sâu, Thơ cố nén lại cảm xúc. Em lấy điện thoại ra, tìm số của chị Loan. Ngón tay em hơi run khi nhấn nút gọi.
NHÀ (NHÀ CỦA LOAN) – SÂN NHÀ/HIÊN NHÀ – BAN NGÀY
Loan đang ngồi sàng thóc ở hiên nhà. Chiếc áo bà ba cũ sờn dính đầy bụi cám. Gương mặt chị thấm mệt, nhưng đôi mắt vẫn ánh lên sự kiên cường. Bình đang ngồi cạnh chị, tập viết chữ trên nền đất bằng một cành cây.
Tiếng chuông điện thoại bất ngờ vang lên làm Loan giật mình. Chị lau vội tay vào ống quần rồi nhấc máy.
LOAN
(Giọng mệt mỏi nhưng dịu dàng)
A lô? Thơ đấy à em? Sao giờ này chưa về? Tốt nghiệp xong hết chưa?
GIỌNG THƠ (QUA ĐIỆN THOẠI)
(Ngập ngừng, giọng hơi nghẹn lại)
Chị ơi… Em… em tốt nghiệp rồi…
Loan ngừng tay sàng thóc, ánh mắt chợt sáng lên. Bình ngẩng đầu nhìn chị.
LOAN
(Giọng hơi run)
À… Ờ! Chị biết mà! Chị chúc mừng em! Sao? Thế nào? Cầm bằng rồi à?
GIỌNG THƠ (QUA ĐIỆN THOẠI)
(Giọng vẫn nghèn nghẹn)
Vâng… Em… em cầm rồi chị ạ. Em… em được loại giỏi chị ạ.
Loan đứng bật dậy, chiếc rổ sàng thóc rơi xuống nền đất, thóc vương vãi. Bình tròn mắt nhìn chị. Khuôn mặt Loan lúc này không còn sự mệt mỏi nữa, thay vào đó là sự bàng hoàng và xúc động tột độ. Nước mắt Loan trào ra, chảy dài trên gò má gầy gò.
LOAN
(Nghẹn ngào, từng tiếng đứt quãng)
Trời ơi… Thơ ơi… Chị… chị nghe đây… Khóc gì đấy con bé này…
GIỌNG THƠ (QUA ĐIỆN THOẠI)
(Nước mắt lăn dài)
Em… em vui quá chị ạ… Nhưng mà… không có ai ở đây hết…
LOAN
(Loan lấy tay che miệng, nước mắt giàn giụa)
Chị… chị biết mà… Chị xin lỗi… Chị không lên với em được… Nhưng em… em giỏi lắm! Em gái của chị giỏi lắm!
Bình chạy lại ôm lấy chân Loan, lo lắng nhìn chị khóc.
BÌNH
(Hốt hoảng)
Chị Loan! Sao chị khóc? Chị ơi!
Loan quỳ sụp xuống, ôm chầm lấy Bình, vẫn cầm chặt điện thoại áp vào tai. Nước mắt chị rơi lã chã xuống tóc Bình.
LOAN
(Giọng run bần bật, vừa khóc vừa nói với Thơ qua điện thoại)
Thơ ơi… Bình đây này… Bình nghe tin chị được loại giỏi nè con… Chị… chị tự hào về em lắm… Nhiều lắm em ơi… Bao nhiêu vất vả của chị… công sức của em… không uổng phí rồi… không uổng phí rồi…
GIỌNG THƠ (QUA ĐIỆN THOẠI)
(Nức nở)
Em cảm ơn chị… Em… em sẽ cố gắng chị ạ… Em sẽ không phụ lòng chị đâu…
LOAN
(Lau nước mắt, cố mỉm cười qua điện thoại)
Ừ… chị tin em mà… Chị tin em gái chị làm được… Về nhà đi em… Về nhà mình đi… Về nhà chị em mình cùng… cùng ăn mừng… Giỏi lắm em gái của chị… Giỏi lắm…
Loan không nói thêm gì nữa, chỉ giữ chặt điện thoại, nước mắt vẫn tuôn rơi vì quá đỗi vui mừng và tự hào. Bình ngước nhìn khuôn mặt đẫm nước mắt nhưng rạng rỡ của chị, cảm nhận được niềm hạnh phúc lớn lao đang lan tỏa trong không khí. Tấm bằng đại học của Thơ, niềm vui của Thơ, đã mang đến giọt nước mắt hạnh phúc đầu tiên cho Loan sau bao năm chỉ biết khóc vì khổ đau và lo toan.”
“BỆNH VIỆN / CÔNG TY DƯỢC – NỘI CẢNH VĂN PHÒNG HOẶC PHÒNG THÍ NGHIỆM – BAN NGÀY
Thời gian trôi đi nhanh chóng. Giờ đây, Thơ không còn là cô sinh viên bỡ ngỡ ngày nào. Em đã là nhân viên chính thức tại một bệnh viện lớn, làm việc trong bộ phận dược. Công việc bận rộn nhưng Thơ luôn chuyên tâm, cố gắng học hỏi từng chút một. Ánh mắt em luôn thể hiện sự nghiêm túc và quyết tâm.
Ngày cuối tháng, cả phòng xôn xao bàn tán về lương bổng. Thơ ngồi im lặng, cảm giác hồi hộp dâng lên trong lòng. Đây sẽ là lần đầu tiên em nhận được thành quả lao động của mình sau bao nhiêu năm chỉ biết học và nhận tiền từ chị.
Cán bộ phòng tài vụ lần lượt gọi tên. Khi tên Thơ được xướng lên, em khẽ giật mình, bước tới nhận phong bì lương. Phong bì dày dặn, nặng trịch trong tay em. Thơ cảm thấy lòng bàn tay mình ấm nóng. Em lùi lại một góc, cẩn thận mở phong bì.
Bên trong là những tờ tiền mới tinh, thẳng tắp cùng với bảng lương chi tiết. Thơ nhìn con số cuối cùng trên bảng lương, một con số không nhỏ đối với một người mới ra trường. Em đứng lặng người, nước mắt chợt lưng tròng.
Đây là tiền mồ hôi, nước mắt của em. Tiền do chính em làm ra. Niềm tự hào dâng lên mãnh liệt, ấm áp như dòng máu chảy trong huyết quản. Em đã làm được. Em đã có thể tự lo cho bản thân, thậm chí là giúp đỡ chị Loan. Nhưng cùng với niềm tự hào ấy, một gánh nặng vô hình cũng đè lên vai Thơ. Số tiền này không chỉ là lương, nó còn là trách nhiệm, là hy vọng của chị Loan và em Bình. Em phải sử dụng nó thật hợp lý, phải lo cho gia đình.
Thơ hít một hơi thật sâu, cố nén cảm xúc. Em rút một phần lớn số tiền từ phong bì, cất cẩn thận vào túi xách. Phần còn lại, em giữ lại cho chi tiêu cá nhân và tích lũy.
BƯU ĐIỆN / ĐIỂM CHUYỂN TIỀN – NỘI CẢNH – BAN NGÀY
Ngay sau khi nhận lương, Thơ ghé vào bưu điện gần nhất. Em ngồi xuống chiếc bàn, cẩn thận điền thông tin vào phiếu gửi tiền. Tên người nhận: Nguyễn Thị Loan. Địa chỉ: Nhà [Nhà của Loan]. Thơ dừng lại một chút khi viết số tiền. Em ngập ngừng, rồi quyết định tăng thêm một chút so với dự định ban đầu.
Em nghĩ đến chị Loan, nghĩ đến những bữa cơm đạm bạc, những bộ quần áo cũ sờn, đôi vai gầy guộc oằn mình dưới gánh nặng mưu sinh. Em nghĩ đến em Bình thơ dại, cần được ăn học, được chăm sóc.
Thơ ký tên người gửi, tay hơi run. Cầm xấp tiền đã rút ra, em bước đến quầy giao dịch. Đẩy xấp tiền qua khe cửa, Thơ cảm thấy như đang trút bỏ một phần gánh nặng, đồng thời cũng đón nhận một gánh nặng khác lớn lao hơn.
Cô giao dịch viên đếm tiền, thao tác nhanh nhẹn.
CÔ GIAO DỊCH VIÊN
(Giọng đều đều)
Dạ xong rồi ạ. Tiền đã được chuyển vào tài khoản chị của em rồi nhé. Tổng cộng là…
Thơ gật đầu, nhận lại biên lai. Em đứng dậy, nhìn chăm chú vào tờ biên lai ghi rõ số tiền đã gửi. Nắng bên ngoài hắt vào, làm rạng rỡ khuôn mặt em. Đây là những đồng tiền đầu tiên em gửi về nhà. Chúng mang theo cả tình yêu, lòng biết ơn và lời hứa của em với người chị vĩ đại của mình. Em sẽ không phụ lòng chị. Em sẽ làm được.”
“NHÀ CỦA LOAN – NỘI CẢNH – BAN NGÀY
Mấy ngày sau, chị Loan nhận được điện thoại. Đó là tin nhắn từ ngân hàng báo tiền đã vào tài khoản. Số tiền khá lớn, lớn hơn nhiều so với những gì chị Loan nghĩ Thơ có thể gửi về lúc mới ra trường. Chị ngồi lặng đi một lúc, mắt rưng rưng. Đây là tiền mồ hôi nước mắt của đứa em gái bé bỏng. Em đã làm được rồi.
Từ ngày có tiền Thơ gửi về đều đặn mỗi tháng, cuộc sống của ba chị em ở quê đỡ vất vả hơn hẳn. Chị Loan không còn phải đi làm phụ hồ hay gánh nước thuê nữa. Những công việc nặng nhọc làm đôi vai chị oằn xuống giờ đây được thay thế bằng việc bán hàng nhẹ nhàng hơn ở chợ phiên hoặc nhận gia công đơn giản tại nhà.
Căn nhà mái tôn đơn sơ giờ có thêm vài vật dụng nhỏ, hữu ích hơn. Bữa cơm có thêm thịt cá, rau củ tươi tắn hơn. Bình cũng có quần áo mới, sách vở đủ đầy. Em học hành chăm chỉ hơn, nụ cười trên môi cũng tươi tắn hơn xưa.
Tuy cuộc sống bớt khó khăn, chị Loan vẫn giữ nếp sống tiết kiệm đến mức tối đa. Mỗi đồng tiền đều được tính toán kỹ lưỡng trước khi chi tiêu. Chị ghi chép cẩn thận từng khoản thu chi vào một quyển sổ cũ. Phần lớn tiền Thơ gửi về, sau khi trừ đi chi phí sinh hoạt cần thiết, chị đều đặn gửi vào ngân hàng. Đó là khoản tiền chị dành dụm cho tương lai của Bình, để em được học hành tới nơi tới chốn mà không phải lo nghĩ gì.
Mỗi buổi tối, sau khi Bình đã ngủ say, chị Loan lại ngồi dưới ánh đèn vàng vọt, nhìn vào quyển sổ tiết kiệm. Con số tăng dần lên mỗi tháng, mang theo bao hy vọng. Chị mỉm cười nhẹ nhõm. Những vất vả, hy sinh của chị và Thơ đang dần đơm hoa kết trái. Các em của chị rồi sẽ có một tương lai tốt đẹp hơn. Chị tin là vậy.
CHỢ PHIÊN – NGOẠI CẢNH – BAN NGÀY
Chị Loan ngồi ở một góc chợ, bày bán mớ rau, vài con gà mái đẻ trứng. Khuôn mặt chị không còn vẻ khắc khổ như trước, nhưng nét cẩn trọng, chắt chiu thì vẫn còn nguyên.
Một người họ hàng bên nội, BÀ THÍM HỌ, đi ngang qua, dừng lại nhìn. Ánh mắt bà vẫn đầy vẻ soi mói, xét nét.
BÀ THÍM HỌ
(Giọng mỉa mai)
Ơ kìa, bà Loan dạo này coi bộ khỏe khoắn ra nhiều đấy nhỉ? Chắc là nhờ phúc em nó làm ăn được ngoài thành phố gửi tiền về chứ gì? Nghe nói lương cao lắm cơ mà.
Chị Loan mỉm cười nhạt.
LOAN
Dạ thím. Cũng nhờ trời phù hộ cho các cháu ạ.
BÀ THÍM HỌ
(Hất mặt)
Ờ, phúc phận nhà bà lớn thật. Nuôi ăn học tốn kém thế mà giờ nó làm ra tiền báo hiếu. Mà cũng phải dè chừng đấy nhé. Đời người ta ở thành phố lắm cám dỗ. Con gái con đứa, coi chừng sa ngã rồi tiền bạc cũng đội nón ra đi đấy thôi.
Chị Loan chỉ im lặng, không đáp lời. Chị đã quá quen với những lời gièm pha, độc địa như vậy. Chúng không còn làm chị tổn thương nữa. Điều quan trọng là các em chị đang sống tốt.
BÀ THÍM HỌ
(Tiếp tục, hạ giọng hơn một chút)
Đấy, có tiền thì cũng nên sắm sửa cho mình đi. Cứ hà tiện mãi thế khổ thân ra. Tiền để đấy mai mốt có ai rước đi không biết chừng… à mà quên, ai mà rước được bà cái tuổi này với hai cái đuôi theo sau cơ chứ!
Bà ta cười khẩy rồi bỏ đi. Chị Loan nhìn theo bóng bà ta khuất dần, ánh mắt kiên định. Chị không cần ai rước cả. Điều chị cần làm là lo cho các em. Số tiền này không chỉ là tiền, nó là tương lai của Bình, là minh chứng cho sự hy sinh của Thơ, là trách nhiệm của chị. Chị sẽ không phung phí một đồng nào. Chị sẽ để dành hết cho em út ăn học thành tài. Đó là lời hứa của chị với bố mẹ, với chính bản thân mình.”
“NHÀ CỦA LOAN – NGOẠI CẢNH – BAN NGÀY
Thời gian trôi đi. Thơ đã đi làm được một thời gian. Em xin nghỉ phép vài ngày để về thăm nhà, thăm chị Loan và Bình. Con đường làng quen thuộc đưa Thơ trở về. Từ xa, em đã thấy mái nhà lợp tôn đơn sơ, nhỏ bé. Cánh cổng gỗ mục mọt vẫn đó. Ngôi nhà không thay đổi nhiều, vẫn giản dị, nhưng trong mắt Thơ lúc này lại hiện lên bao nhiêu hình ảnh về những năm tháng cơ cực đã qua. Nơi đây, chị Loan đã một mình gồng gánh tất cả.
Thơ bước nhanh vào sân. Sân nhà giờ đã quang đãng hơn xưa, không còn lộn xộn như thời chị Loan làm phụ hồ. Em nhìn quanh tìm chị.
LOAN đang ngồi ở thềm nhà, vá lại một cái áo cũ. Bình thì đang ngồi học bài ở góc bàn. Chị Loan ngẩng đầu lên khi nghe tiếng chân người lạ. Đôi mắt chị mở lớn khi nhận ra đứa em gái mình.
THƠ
(Ngẹn ngào)
Chị Loan!
Loan buông vội cái áo, đứng bật dậy. Khuôn mặt chị đầy vẻ bất ngờ, rồi xúc động. Thơ chạy đến bên chị, em nhìn chị thật kỹ. Mái tóc đen ngày nào giờ đã lốm đốm sợi bạc. Bàn tay chị, vẫn chai sần, gân guốc, là bằng chứng sống động của bao năm lao động không ngừng nghỉ. Nước mắt Thơ trào ra.
Thơ lao vào lòng chị. Hai chị em ôm chặt lấy nhau. Tiếng nức nở của Thơ vùi vào vai áo chị.
THƠ
(Khóc nấc)
Em… em nhớ chị… nhớ nhà quá…
Loan vòng tay ôm chặt lấy Thơ, vỗ nhẹ vào lưng em. Giọng chị nghèn nghẹn.
LOAN
(Rưng rưng)
Ừ… về rồi đấy à… chị cũng nhớ em lắm…
Bình thấy chị Thơ về, mừng quýnh chạy đến ôm chân chị. Ba chị em đứng giữa sân nhà, ôm nhau, nước mắt lưng tròng. Mọi lời nói đều trở nên thừa thãi. Chỉ có tình yêu thương, sự hy sinh và nỗi nhớ mong được thể hiện qua cái ôm thật chặt. Thơ cảm nhận được sự gầy gò của chị qua lớp áo mỏng. Chị Loan cảm nhận được sự trưởng thành, cứng cáp của đứa em gái bé bỏng ngày nào. Nơi đây là nhà, là nơi tình thương luôn đong đầy, là động lực để họ vượt qua mọi khó khăn.”
“NHÀ – NỘI CẢNH – TỐI
Không khí trong căn nhà nhỏ ấm áp hơn bao giờ hết. Sau bao năm xa cách, ba chị em Loan, Thơ, Bình cuối cùng cũng được quây quần bên mâm cơm giản dị. Bình líu lo kể chuyện trường lớp, còn Thơ say sưa chia sẻ về công việc tại thành phố. Loan chỉ lặng lẽ lắng nghe, đôi lúc mỉm cười hiền hậu.
BÌNH
(Hào hứng)
Chị Thơ này, sắp tới em thi đại học rồi đấy nhé! Em đang ôn ngày đêm đây.
THƠ
(Mỉm cười)
Giỏi lắm! Em cứ cố gắng hết sức. Có gì không hiểu cứ hỏi chị. Chị có sách vở y khoa ngày xưa đây này, nhiều cái liên quan lắm.
BÌNH
Dạ! Chị Thơ làm ở bệnh viện lớn có khác, kinh nghiệm đầy mình.
Bình quay sang nhìn Loan, giọng bỗng chùng xuống.
BÌNH
Mà… tất cả là nhờ có chị Loan hết.
Loan ngẩng đầu nhìn Bình, hơi ngạc nhiên.
BÌNH
(Mắt rưng rưng)
Ngày xưa… nếu không có chị, chắc em với chị Thơ… chẳng biết sẽ ra sao nữa. Bà thím họ nói bọn em là gánh nặng, là đồ ăn hại… Họ hàng ai cũng quay lưng… Chỉ có chị… chị đã ở lại, đã làm lụng vất vả nuôi tụi em ăn học… Chị còn từ bỏ cả việc học đại học…
Thơ nắm lấy tay Loan, đôi mắt em cũng ướt nhòe.
THƠ
Đúng vậy chị à. Chị Loan đã hy sinh cho tụi em quá nhiều rồi. Giờ em đã đi làm, Bình sắp vào đại học… Cuối cùng thì… chúng em cũng đã làm được điều gì đó để chị vui lòng. Lời gièm pha ngày xưa của họ hàng đã sai rồi chị ạ. Tình yêu thương của chị đã mạnh hơn tất cả.
Loan nhìn hai đứa em, lòng chị dâng lên một cảm xúc khó tả. Không phải là sự tủi thân vì những hy sinh, mà là niềm hạnh phúc vỡ òa khi thấy các em trưởng thành, mạnh mẽ và đầy tình cảm.
LOAN
(Giọng nghẹn ngào, mỉm cười)
Ngốc quá… Các em là gia đình của chị mà. Chị làm tất cả cũng vì thấy các em trưởng thành thế này… Chị chưa bao giờ hối hận cả. Chưa bao giờ…
Bình và Thơ đứng dậy, cùng nhau ôm chặt lấy Loan. Ba chị em nương tựa vào nhau, tìm thấy bình yên sau bao giông bão.
Nhiều năm sau đó, căn nhà nhỏ vẫn đứng đó, vững vàng qua nắng mưa. Thơ tiếp tục công tác trong ngành y, trở thành một bác sĩ giỏi. Bình thi đậu vào trường đại học mơ ước, theo đuổi con đường học vấn mà chị Loan đã gác lại. Chị Loan vẫn ở lại mái nhà xưa, không tìm hạnh phúc riêng cho bản thân, dành trọn cuộc đời mình để chăm sóc, dõi theo bước chân thành công của hai đứa em. Nhìn Thơ khoác lên mình chiếc áo blouse trắng, nhìn Bình hăng say với những trang sách đại học, Loan cảm thấy cuộc đời mình thật trọn vẹn. Bao cay đắng, tủi cực ngày xưa dường như tan biến hết, chỉ còn lại niềm tự hào và sự bình yên lắng đọng trong trái tim người chị cả. Có lẽ, thứ hạnh phúc lớn nhất không phải là những gì ta nhận được, mà là những gì ta trao đi. Và tình yêu thương vô điều kiện, sự hy sinh thầm lặng của Loan đã chứng minh một điều: Ngay cả trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, tình thân ruột thịt vẫn là sức mạnh phi thường nhất, có thể vượt qua mọi khó khăn, đánh tan mọi định kiến tàn nhẫn của cuộc đời.”