Dây loa phát thanh trên tường xưởng may bị một bàn tay giật đứt phựt, tóe ra vài tia lửa đỏ lẹt xẹt rồi câm bặt. Dưới nền xi măng nứt toác cạnh rãnh thoát nước, chị Hòa nôn thốc nôn tháo ra toàn bọt vàng lẫn những hạt cơm trương phềnh đặc quánh dòi bò lúc nhúc. Cả trăm công nhân chuyền ba vứt phăng kéo và xấp vải dở dang, rầm rập ùa ra sân xưởng với những khay nhôm méo mó bốc mùi ôi thối nồng nặc. Tiếng gào khóc, tiếng chửi bới cùng tiếng nện bàn ghế vang rền xé toang giờ nghỉ trưa. Đột nhiên một tiếng rầm chói tai vang lên từ phía cổng chính, cánh cổng sắt nặng hàng tấn bị kéo sập lại, then cài cọt kẹt đóng chặt ngay trước mũi xe cấp cứu đang hú còi dồn dập ngoài đường lộ.
Luân đứng sừng sững trên bục tam cấp, ngực áo cài huy hiệu chủ tịch công đoàn sáng loáng nhưng hai mắt vằn tia máu đỏ ngầu. Gã giật phăng chiếc gậy cao su từ tay tên bảo vệ trưởng, chỉ thẳng vào mặt đám đông đang gào thét đòi mở cổng cứu người. Tiếng quát của gã át cả tiếng còi xe bên ngoài, then sắt gài kín mít khiến không khí trong sân xưởng ngột ngạt như một lò thiêu. Gã gằn giọng từng tiếng, tuyên bố đứa nào dám bước chân qua vạch sơn vàng trước cổng hoặc bấm máy quay phim thì lập tức nộp thẻ nhân viên rồi biến khỏi xưởng may này vĩnh viễn, không một đồng trợ cấp, không một chữ ký bảo hiểm thất nghiệp.
Chị Hòa lả đi trên tay hai đồng nghiệp trẻ, mặt mày tím tái, mép sùi bọt trắng xóa vì cơn đau thắt quặn ở ổ bụng. Mấy nữ công nhân chuyền may gào lên uất nghẹn, đòi đưa người đi cấp cứu vì chị ấy đang mang thai tháng thứ tư. Thế nhưng Luân vẫn trơ ra như một khúc gỗ mục, khóe môi gã nhếch lên một nụ cười lạnh tanh gớm ghiếc. Gã đá tung một khay cơm dở dưới đất làm dòi bọ văng tung tóe lên ống quần bảo hộ của những người đứng gần. Gã quát lớn rằng đó chỉ là hạt gạo gãy mốc chút ít chứ chẳng có dòi bọ nào hết, toàn bộ công nhân phải quay lại chuyền trước mười hai giờ ba mươi phút nếu không muốn toàn bộ tổ may bị phạt trừ sạch tiền chuyên cần cả quý.
Một vài thợ may thâm niên tức tưởi giơ cao đĩa

thịt kho bầy nhầy, bên trên lúc nhúc hàng chục con ấu trùng trắng hếu béo ngậy đang ngoe nguẩy ngay trước ống kính camera an ninh. Họ hét thẳng vào mặt gã đại diện công đoàn, chất vấn lương tâm của một kẻ ăn cơm công nhân nuôi béo mầm mà lại đè đầu cưỡi cổ ép người lao động nuốt trôi thứ rác rưởi độc hại này. Đáp lại cơn phẫn nộ tột cùng của hàng trăm con người cùng khổ chỉ là cái vung gậy cao su đen sì của Luân và tiếng khóa xích sắt lách cách lạnh lùng quấn thêm ba vòng quanh song sắt cổng chính.
Đúng lúc đám đông bắt đầu xô đẩy hàng rào bảo vệ để phá cổng tháo chạy ra ngoài, túi áo Luân rung lên bần bật. Gã thoáng giật mình, liếc vội màn hình điện thoại rồi lùi nhanh vào góc khuất sau bốt bảo vệ gạch cũ. Gã áp máy vào tai, vẻ mặt hung hãn lúc nãy bỗng chốc co rúm lại thành nét sợ sệt hèn hạ đến kỳ lạ. Gã cúi gập người, nói thì thầm qua kẽ răng rằng bản thân đã chặn đứng toàn bộ xe cấp cứu và thợ may trong sân, tuyệt đối không để lọt một tấm ảnh hay một mẫu thức ăn nào ra ngoài cổng trước khi chiếc xe tải đông lạnh biển số lạ phía sau kịp rời đi. Bàn tay còn lại của gã run rẩy siết chặt lấy chiếc kẹp tài liệu màu đen giấu dưới nách, nơi mép giấy lòi ra một bảng kê tiền mặt có đóng dấu treo màu đỏ tươi kèm theo hàng loạt chữ ký nháy vội vã.
Nghe thấy tiếng bước chân của thợ may áp sát đòi phá cửa chốt, Luân vội vã ngắt máy, nhét tọt xấp giấy vào khe hẹp sau tủ đựng hồ sơ bảo vệ rồi lao bổ ra ngoài. Ánh mắt gã hung tợn như một con thú bị dồn vào chân tường, gã vung gậy đập thẳng xuống nắp một thùng phuy rỗng bên cạnh phát ra tiếng nổ đanh gọn nhằm uy hiếp tinh thần đám đông. Ngay khoảnh khắc chị Hòa ngất lịm hoàn toàn trên nền đất bẩn thỉu, Luân rút chiếc chìa khóa duy nhất của cổng xưởng rồi thọc sâu vào túi quần đáy sâu, ánh mắt gã liếc nhìn đồng hồ treo tường rồi hét lớn lệnh cho đội bảo vệ xịt vòi cứu hỏa giải tán đám đông.
Dòng nước từ hai họng vòi cứu hỏa phụt ra với áp lực cực đại, quất thẳng vào đám đông như những lằn roi sắt lỏng. Tiếng gào khóc xé lòng hòa lẫn trong tiếng rít buốt óc của máy bơm cao áp. Những nữ công nhân nhỏ thó mặc áo đồng phục mỏng manh bị hất văng ra nền xi măng sũng nước, trượt dài trên lớp váng mỡ ôi thiu và những con dòi trắng nhờ nhầy nhụa trôi dạt khắp mặt sân. Vài chiếc điện thoại vừa giơ lên định ghi hình lập tức bị tia nước chém đứt khỏi tay, rơi xuống rãnh cống ngập ngụa rác bẩn rồi nát vụn dưới đế giày đinh của đám bảo vệ xăm trổ. Chị Hòa nằm co quắp bên mép bồn hoa, cả thân hình ướt sũng run lên bần bật trong vũng nước lạnh buốt, máu tươi từ vạt váy lấm lem bắt đầu rỉ ra, hòa vào dòng nước xám xịt cuốn đi về phía nắp cống thoát sàn.
Luân đứng trên bậc tam cấp khô ráo, đôi mắt lạnh lùng quét qua quang cảnh hỗn loạn tơi bời phía dưới mà không hề chớp mắt lấy một lần. Bàn tay gã siết chặt mép túi quần cộm lên chiếc chìa khóa cổng sắt duy nhất, lồng ngực gã phập phồng sau từng đợt thở dồn dập. Gã không thể lùi bước, cũng tuyệt đối không được phép mềm lòng vào lúc này. Mười lăm phút nữa, đoàn thanh tra liên ngành của thành phố sẽ có mặt để kiểm tra đột xuất theo lịch định kỳ, và nếu chiếc cổng sắt kia hé mở cho xe cấp cứu vào, hàng trăm ống kính phóng viên đi kèm sẽ biến toàn bộ sự nghiệp của gã thành tro bụi trong chớp mắt. Gã hất hàm ra hiệu cho nhân viên tạp vụ xách theo ba xô nước tẩy javen nồng nặc mùi clo, đổ ào ào xuống toàn bộ khu vực nhà ăn và các khay cơm vương vãi, xóa sạch mọi dấu vết thức ăn ôi thiu đang bốc mùi hôi thối.
Khi dòng nước rồng tạm tắt, để lại một bãi chiến trường la liệt những thân người run rẩy vì rét và hoảng loạn, Luân giật lấy chiếc loa cầm tay từ viên đội phó bảo vệ. Giọng gã đanh thép, lạnh tanh như lưỡi dao cạo vang vọng khắp sân xưởng. Gã trỏ loa thẳng vào mặt những thợ may kỳ cựu đang đỡ chị Hòa, ngang nhiên tuyên bố toàn bộ vụ việc vừa rồi là hành vi kích động đình công trái pháp luật, phá hoại tài sản công ty và vu khống chất lượng bữa ăn ca. Gã lớn tiếng rằng số dòi bọ kia là do chính công nhân chuyền ba tự ý lén bỏ vào khay nhằm mục đích gây rối, đòi tăng tiền phụ cấp xăng xe ngoài hợp đồng. Lời bịa đặt trắng trợn thốt ra từ miệng gã khiến đám đông nghẹn đắng họng, vài người tức tưởi uất ức đến mức cắn bật máu môi nhưng không tài nào cất nên lời trước họng dùi cui đang lăm lăm chực bổ xuống đầu.
Không dừng lại ở sự vu vạ bẩn thỉu, Luân vẫy tay gọi thư ký công đoàn mang ra một xấp biên bản in sẵn dày cộp còn thơm mùi mực mới. Gã bước từng bước chậm rãi xuống sân, giẫm đôi giày da bóng lộn lên đống vải vụn ướt sũng. Từng tờ giấy trắng tinh được dí sát vào mặt những người đang bàng hoàng, trên đó ghi rõ nội dung: “Tự nguyện cam kết thức ăn trưa hoàn toàn bảo đảm vệ sinh, triệu chứng nôn mửa là do thể trạng cá nhân tự phát, đồng thời cam đoan không khiếu kiện và không phát tán thông tin sai sự thật lên mạng xã hội”. Gã gằn giọng qua kẽ răng, đặt ra một tối hậu thư tàn nhẫn tột cùng: đứa nào chịu ký tên và điểm chỉ vào bản cam kết thì gã mới cho phép mở hé cổng phụ để hai người khiêng chị Hòa ra trạm xá phường, còn nếu không một ai chịu ký, thì tất cả cứ việc ngồi ôm cái xác thai phụ này mà chờ đến hết ca làm việc ban đêm.
Cả sân xưởng rơi vào một bầu không khí im lặng chết chóc đến rợn gáy, chỉ còn nghe tiếng thở dốc đứt quãng đầy đau đớn của chị Hòa và tiếng giọt nước rơi tí tách từ mái tôn. Sự tàn độc của Luân đã đẩy hàng trăm con người vào một thế kẹt nghiệt ngã, nơi họ buộc phải lựa chọn giữa việc chà đạp lên danh dự, lương tâm của chính mình hoặc trơ mắt nhìn tính mạng của một người mẹ trẻ cùng đứa con trong bụng tắt dần từng giây. Một vài công nhân trẻ tuổi yếu đuối bắt đầu bật khóc nức nở, bàn tay họ run rẩy vươn ra muốn cầm lấy cây bút bi trên tay bảo vệ để cứu mạng đồng nghiệp, dù biết rõ chữ ký ấy sẽ biến họ thành kẻ phản bội lại nỗi oan ức của toàn bộ xưởng may.
Ngay khi đầu ngòi bút của người công nhân đầu tiên vừa chạm vào mép giấy cam kết, từ phía cổng sắt bên ngoài vang lên tiếng đập cửa dồn dập kèm theo tiếng còi hú inh ỏi của xe công vụ. Luân giật thót mình, vội vàng ngoái nhìn ra khe cổng hẹp. Qua song sắt hoen gỉ, gã không thấy đoàn kiểm tra y tế như gã lo sợ, mà lại là một chiếc ô tô con màu đen mang biển số của công ty cung cấp suất ăn công nghiệp đang đậu xịch bên cạnh xe cứu thương. Cửa kính xe hạ xuống, một cánh tay đeo chiếc đồng hồ vàng quen thuộc thò ra vẫy nhẹ chiếc phong bì dày cộp hướng về phía gã, nhưng ngay phía sau đuôi xe, hai cán bộ mặc sắc phục thanh tra lao động đang bất ngờ bước xuống, tay cầm tập hồ sơ niêm phong sải bước thẳng về phía rào chắn.
Tiếng đập cửa rầm rầm bên ngoài cổng sắt dội thẳng vào màng nhĩ khiến thái dương Luân giật giật đau nhói. Gã thoáng thấy bóng áo sắc phục màu xanh xám của hai thanh tra lao động đang đứng sát cạnh chiếc xe màu đen quen thuộc của bên cung cấp suất ăn. Cổ họng gã khô khốc, nhưng ánh mắt gã lập tức đảo nhanh quanh khoang sân ướt sũng. Nước tẩy javen đã cuốn trôi gần hết những đống cơm dòi nhầy nhụa xuống rãnh cống. Bằng chứng trực tiếp dưới sân đã biến mất, chỉ còn lại đám công nhân đang co ro ướt như chuột lột và tiếng rên xiết lịm dần của thai phụ Hòa. Luân thầm tính toán trong đầu: chỉ cần gã nắm chắc bằng chứng pháp lý trong tay, giữ vững được cái gọi là mẫu lưu nghiệm thức ăn theo đúng quy chuẩn, thì dù thanh tra có ập vào tận nơi cũng chẳng thể làm gì ngoài việc lập biên bản xích mích nội bộ xưởng may.
Gã rút phắt chiếc chìa khóa cổng sắt trong túi quần ra, ném mạnh cho tên bảo vệ trưởng rồi gằn giọng qua kẽ răng, ra lệnh mở cổng phụ cho xe cấp cứu vào khiêng chị Hòa đi, đồng thời dẫn thẳng đoàn thanh tra cùng đại diện thầu ăn vào thẳng phòng ăn trung tâm. Luân quay ngoắt người, sải bước thật nhanh vào khu bếp ăn tập thể. Tiếng giày da gõ cồm cộp trên nền gạch men bóng loáng. Theo sát gót gã là hai cán bộ thanh tra mặt lạnh như tiền, gã chủ thầu với mồ hôi đầm đìa trán, cùng cả trăm công nhân chuyền may ùa theo sau với những đôi mắt đỏ hoe, uất hận sục sôi.
Đứng trước tủ kính lưu nghiệm mẫu thức ăn khóa kín bằng niêm phong giấy đỏ, Luân lấy lại hoàn toàn vẻ ngạo mạn thường ngày. Gã ưỡn ngực, chỉnh lại chiếc huy hiệu công đoàn trên ve áo lóa sáng dưới ánh đèn tuýp. Gã quay người đối diện với hai vị thanh tra và đám đông công nhân đang đứng chật ních lối đi, lớn tiếng khẳng định rằng công đoàn luôn giám sát chặt chẽ từng bữa ăn của người lao động. Gã chỉ tay vào chiếc tủ lạnh inox, dõng dạc tuyên bố mẫu thức ăn trưa nay của toàn xưởng may được niêm phong từ lúc mười giờ sáng theo đúng quy trình y tế, tuyệt đối tươi ngon, sạch sẽ và không hề có một mẩu dòi bọ hay dấu hiệu ôi thiu nào như những kẻ kích động vu cáo.
Thấy cán bộ thanh tra bước tới gần chiếc tủ, Luân không để họ kịp chạm tay vào ổ khóa. Để dập tắt hoàn toàn sự ngờ vực và đè bẹp nhuệ khí của đám đông thợ may, gã quyết định tung ra đòn áp đảo tuyệt đối. Gã rút chùm chìa khóa riêng của tủ lưu nghiệm, cắm phập vào ổ, vặn mạnh một tiếng tạch dứt khoát rồi giật tung cánh cửa tủ lạnh. Luân thò tay chộp lấy chiếc hộp giữ nhiệt inox hình trụ đậy nắp kín mít đặt ngay ngắn ở khay trên cùng. Chiếc hộp này mang tem lưu nghiệm ghi rõ ngày tháng và ca trưa, được chuẩn bị riêng biệt. Luân cười khẩy, giọng gã sang sảng đầy vẻ thị uy, tuyên bố gã sẽ tự tay mở nắp và ăn trọn phần thức ăn lưu nghiệm này ngay trước mắt thanh tra và toàn thể anh chị em công nhân để chứng minh sự trong sạch tuyệt đối của xí nghiệp.
Với một động tác giật mạnh dứt khoát và ngạo nghễ, Luân vặn xoay nắp chiếc hộp inox rồi giật tung nắp ra. Thế nhưng chiếc hộp không hề chứa cơm trắng hay thịt kho. Lực giật quá mạnh khiến nắp hộp bật tung, phần thân hộp trơn nhẫy tuột phắt khỏi lòng bàn tay gã, rơi cắm xuống nền gạch men phát ra tiếng “keng” chát chúa.
Từ trong lòng chiếc hộp giữ nhiệt rỗng tuếch, ba cọc tiền polymer mệnh giá năm trăm nghìn đồng dày cộp, còn nguyên đai giấy của ngân hàng nhưng dính loang lổ những vệt mỡ lợn đông đặc và váng dầu ôi thiu văng tung tóe ra khắp sàn nhà. Luân chết sững người, mắt gã trừng trừng nhìn xuống chân. Cùng với ba cọc tiền nhơ nhớp là một tờ giấy than gấp tư kẹp theo rơi lả tả xuống mép giày da của gã. Cơn gió luồn qua khe cửa sổ bật tung tờ giấy than sang bên cạnh, phơi bày rõ mồn một từng con số và dòng chữ viết tay ngoằn ngoèo: “Biên bản chia chác phần trăm chênh lệch 30 tấn cá nóc và cá biển ươn phế phẩm tháng 5 – Người nhận: Chủ tịch công đoàn Vũ Đình Luân”. Kế bên cái tên quen thuộc là chữ ký nháy bằng bút bi xanh cùng vết mực dấu vân tay đỏ chót in hằn không thể chối cãi.
Bàn tay Luân đang giơ giữa không trung bỗng khựng lại, cứng đờ như hóa đá. Gã đứng chôn chân giữa phòng ăn, nụ cười đắc thắng vừa chớm nở trên môi bỗng co giật rồi méo xệch thành một khối thịt thảm hại. Tiếng xì xào, tiếng gào khóc bên ngoài vụt tắt ngấm, nhường chỗ cho một khoảng lặng ngột ngạt đến nghẹt thở. Cả trăm cặp mắt trừng trừng đổ dồn vào ba cọc tiền bẩn thỉu và tờ giấy biên nhận nằm tênh hênh dưới nền đất.
Ngón tay vị thanh tra lao động kẹp chặt lấy mép tờ giấy than dính đầy váng mỡ cá ươn, nhấc bổng nó lên ngang tầm mắt. Luân đứng chôn chân tại chỗ, tai gã lùng bùng như có tiếng còi xe cấp cứu dội thẳng vào óc. Gã há miệng định thanh minh, muốn bảo rằng có kẻ cố tình gài bẫy nhét tiền vào hộp giữ nhiệt, nhưng cuống họng gã khô khốc nghẹn ứ. Ba cọc tiền polymer năm trăm nghìn nằm tênh hênh dưới sàn nhà ăn, vết mực vân tay đỏ thắm cạnh chữ ký nháy của chính gã như một cái tát trời giáng dập tắt mọi đường lui. Gã chủ thầu suất ăn bên cạnh đã lùi lũi thụt lùi ra sau lưng đám đông từ lúc nào, mặt cắt không còn hột máu, hai tay buông thõng bất lực.
Chưa đầy năm phút sau, tiếng giày da nện gấp gáp trên nền gạch báo hiệu sự xuất hiện của Giám đốc điều hành công ty. Không một giây chần chừ, không một câu hỏi han dành cho Luân, vị sếp ngoại quốc cùng viên trưởng phòng nhân sự sải bước vào giữa phòng ăn với vẻ mặt giận dữ đến hoàn hảo. Trưởng phòng nhân sự giật lấy micro trên tay Luân, dõng dạc đọc to quyết định vừa được ký hỏa tốc: Ban giám đốc lập tức chấm dứt hợp đồng lao động, cách chức toàn bộ chức vụ của Vũ Đình Luân vì hành vi trục lợi cá nhân, lừa dối xí nghiệp và vi phạm nghiêm trọng an toàn vệ sinh lao động. Mọi hồ sơ, tang vật cùng các hợp đồng thu mua cá phế phẩm được chuyển giao thẳng cho cơ quan cảnh sát điều tra đang chờ sẵn bên ngoài.
Luân trố mắt nhìn người sếp mà mỗi dịp lễ tết gã đều quỳ gối dâng phong bì hậu hĩnh. Gã toan lao tới níu lấy vạt áo vest của ban giám đốc để van xin, miệng lắp bắp nhắc lại những phi vụ chia chác ngầm suốt ba năm qua, nhưng hai cán bộ công an kinh tế đã áp sát, bẻ quặt tay gã ra sau lưng. Tiếng khóa còng số tám vang lên một tiếng “tách” lạnh buốt, khóa chặt hai cổ tay gã. Sự ruồng bỏ dứt khoát và tàn nhẫn của ban giám đốc khiến Luân hiểu ra bản thân gã chẳng qua chỉ là một con tốt thí, một tấm lá chắn bị vứt bỏ không thương tiếc ngay khi mùi hôi thối vỡ lở đến mức không thể che đậy.
Bị áp giải qua dãy hành lang dẫn ra cổng chính, Luân cúi gầm mặt xuống nền xi măng vẫn còn nồng nặc mùi thuốc tẩy javen hòa lẫn nước bẩn. Bên ngoài sân xưởng, chiếc xe tải chở cơm hộp của một đơn vị nấu ăn mới toanh đã bắt đầu lùi đuôi vào cửa bếp. Ban giám đốc dùng loa thông báo toàn bộ viện phí của chị Hòa đã được công ty chi trả trọn gói, thai phụ đã qua cơn nguy kịch, và kể từ trưa nay toàn bộ công nhân sẽ được phục vụ bữa ăn theo tiêu chuẩn mới bảo đảm vệ sinh tuyệt đối.
Đám đông thợ may đứng dạt ra hai bên nhường lối cho chiếc xe thùng công an lăn bánh. Không có tiếng reo hò thắng lợi, cũng chẳng có nụ cười nào nở trên những gương mặt hốc hác, nhợt nhạt vì đói khát và kiệt sức sau trận vòi rồng cứu hỏa. Họ nhìn Luân bị ấn đầu vào băng ghế sau, rồi lại cúi xuống nhìn những khay cơm nóng hổi vừa được dọn ra thơm mùi thịt tươi. Thế nhưng, trên ngực áo bảo hộ sũng nước của từng người thợ, chiếc thẻ công đoàn bằng nhựa mica ép nhiệt vẫn lủng lẳng đung đưa theo từng nhịp thở ngậm ngùi. Thứ biểu tượng từng được vẽ ra để bảo vệ chén cơm và mạng sống của người lao động, hóa ra chỉ là một mảnh nhựa vô hồn điểm tô cho những trò mua bán tàn nhẫn sau lưng họ.
Công lý có thể bắt một kẻ ngã ngựa, nhưng miếng cơm của người nghèo chưa bao giờ thôi bấp bênh trước những cái bắt tay trong bóng tối.
Story code: VI_000978