“Mỗi lần về quê, con trai bà bán chè đều đi xe máy cà tàng, ai cũng ch-ê nghèo… cho đến hôm mẹ m;/ất, cả làng đứng sững khi thấy cậu ta cùng đoàn xe biển xanh xuất hiện…
Bà Sáu – người bán chè đầu chợ – một đời lam lũ, góa bụa từ trẻ, một mình nuôi con trai duy nhất là thằng Hưng.
Cả xóm biết bà thương con, mà con thì ít khi về quê, mỗi lần về cũng lặng lẽ, cưỡi chiếc xe Wave cà tàng, quần jean bạc phếch, tay xách túi nylon, ăn nói nhỏ nhẹ.
Có người thì thầm:
“Con nhà người ta đi ô tô, mặc vest về quê, còn nhà này thì… y như thằng làm phụ hồ.”
Bà Sáu chỉ cười, không nói gì.
Cho đến một buổi chiều, bà Sáu đột ngột trúng gió, r-a đ-i không lời trăn trối. Lễ ta-ng được tổ chức đơn giản, không phúng điếu rình rang.
Nhưng rồi… đúng 9h sáng hôm sau, cả xóm cho-áng vá-ng.
Một đoàn xe của con trai bắt đầu xuất hiện…”
“Đúng 9 giờ sáng hôm sau, khi lễ t-ang bà Sáu đang diễn ra trong sự tĩnh lặng, tiếng động cơ rền vang bỗng phá tan bầu không khí u tịch của xóm nhỏ. Từ xa, cuối con đường nhựa dẫn vào làng, những chiếc xe hơi bắt đầu xuất hiện. Không phải là những chiếc xe cá nhân thông thường, đây là một đoàn xe trang trọng, điềm đạm, và điều khiến cả xóm phải sững lại là những chiếc biển số màu xanh đặc trưng.
Chiếc xe đầu tiên, rồi chiếc thứ hai, thứ ba… nối đuôi nhau từ từ tiến vào con đường làng nhỏ hẹp, bụi bặm, nơi vốn chỉ quen với tiếng xe máy, xe đạp. Những người đang ngồi trầm mặc trong đám tang bà Sáu, những bà lão ngồi nhai trầu bên hiên nhà, những thanh niên đứng dựa cột cổng, tất cả đều đồng loạt ngoái nhìn.
Họ nhìn chằm chằm, ánh mắt từ ngạc nhiên chuyển dần sang tò mò, rồi sửng sốt. Họ xì xào khe khẽ, chỉ trỏ về phía đoàn xe. Có người đứng hẳn dậy, nheo mắt cố nhìn cho rõ. Dàn xe cứ thế tiến gần hơn, tiếng động cơ càng rõ, sự hiện diện của chúng càng trở nên lấn át trong khung cảnh tang lễ đơn giản.
Mọi cặp mắt đều đổ dồn về phía cổng nhà bà Sáu, nơi đoàn xe dường như đang
hướng tới. Sự xuất hiện này hoàn toàn nằm ngoài dự đoán của bất kỳ ai trong xóm. Nó quá đường đột, quá khác biệt với cái tang giản dị của bà Sáu, quá đối lập với hình ảnh thằng Hưng mà họ vẫn thường thấy.”
“Dàn xe biển xanh sang trọng từ từ lăn bánh qua cổng làng, tiến thẳng vào con đường nhỏ dẫn đến nhà bà Sáu. Tiếng động cơ trầm đục, khác hẳn với âm thanh quen thuộc của vùng quê, như xé toang sự yên tĩnh vốn có của đám tang. Chiếc đi đầu, một chiếc sedan đen bóng loáng, dừng lại trước cổng. Tiếp theo là một chiếc khác, rồi chiếc nữa, cứ thế nối dài thành một hàng thẳng tắp, chiếm trọn gần hết con đường làng.
Những người trong xóm, dù là bà già nheo mắt nhìn từ xa hay thanh niên đứng dựa cột cổng, tất cả đều đứng sững lại, tay chân như đóng băng. Họ mở to mắt, tròn xoe, dán chặt vào đoàn xe. Sự ngạc nhiên nhanh chóng thay thế bằng sự choáng váng. Không ai nói lời nào, chỉ có tiếng xì xào như ong vỡ tổ lan ra từ những đám đông nhỏ. Họ nhìn nhau, ánh mắt chất chứa hàng vạn câu hỏi không lời đáp.
“”Ai thế nhỉ?”” một bà lão thốt lên, giọng run run vì sốc.
“”Xe gì mà ghê thế? Toàn biển xanh…””, một người đàn ông trẻ tuổi lẩm bẩm, không tin vào mắt mình.
Họ chỉ trỏ vào những chiếc xe, rồi lại nhìn sang ngôi nhà bà Sáu – một căn nhà cấp bốn cũ kỹ, lụp xụp, tương phản hoàn toàn với vẻ bề thế của đoàn xe. Rồi ánh mắt họ đổ dồn về phía Thằng Hưng, người đang đứng cạnh linh cữu mẹ, vẫn với chiếc quần jean bạc phếch và khuôn mặt khắc khổ quen thuộc. Sự đối lập ấy khiến họ càng thêm bối rối. Thằng Hưng, cái thằng mà họ vẫn khinh khỉnh gọi là “”thằng Hưng con bà Sáu nghèo””, cái thằng mà họ nghĩ chỉ về làm đám ma cho xong chuyện… sao lại có liên quan đến đoàn xe này?
Một cánh cửa xe phía trước bật mở. Một người đàn ông mặc vest đen bước xuống, theo sau là những người khác từ các xe tiếp theo. Tất cả đều trông đạo mạo, nghiêm túc. Họ không vội vã, mà bước đi khoan thai về phía cổng nhà bà Sáu. Cả xóm nín thở. Không khí căng như dây đàn. Sự tò mò, ngạc nhiên, và cả chút sợ hãi lẫn lộn trong ánh mắt của mỗi người chứng kiến. Họ đứng bất động, chờ đợi xem chuyện gì sắp xảy ra. Đoàn người áo vest đã bước tới cổng.”
“Đoàn người áo vest đã bước tới cổng. Chiếc sedan đen bóng lừ đi đầu dừng lại hẳn. Cánh cửa sau mở ra từ từ, như thể đang chuẩn bị cho một nhân vật quan trọng xuất hiện. Cả làng nín thở.
Từ trong xe bước xuống, không phải là ai xa lạ, mà chính là Thằng Hưng. Anh mặc một bộ vest đen lịch lãm, sơ mi trắng phẳng phiu, thắt cà vạt trang trọng. Giày da đen bóng loáng phản chiếu ánh mặt trời. Mái tóc được cắt gọn gàng, khác hẳn vẻ bù xù ngày thường. Gương mặt anh không còn vẻ khắc khổ, bơ phờ của ngày hôm qua, thay vào đó là một sự tĩnh lặng, pha lẫn nét uy nghiêm lạ thường.
Đó không phải là “”thằng Hưng con bà Sáu”” mà họ vẫn quen gọi, cái thằng Hưng quần jean bạc phếch, đi xe Wave cà tàng về làm đám ma cho mẹ. Đây là một con người hoàn toàn khác.
Những ánh mắt đổ dồn vào anh, từ ngạc nhiên chuyển sang bàng hoàng, rồi sửng sốt tột độ. Tiếng xì xào ngưng bặt. Không khí đặc quánh lại. Những khuôn mặt đầy vẻ khinh khỉnh, coi thường ngày hôm qua giờ biến sắc. Họ há hốc mồm, không tin vào cảnh tượng trước mắt. Cái thằng Hưng nghèo hèn mà họ vẫn trêu chọc, khinh bỉ, sao lại bước xuống từ chiếc xe sang trọng bậc nhất, trong bộ dạng của một người thành đạt, oai vệ như vậy?
Hưng không nhìn ai, ánh mắt anh chỉ hướng về phía căn nhà cấp bốn lụp xụp nơi mẹ anh đang nằm. Anh đứng thẳng, hít một hơi thật sâu rồi bước những bước chậm rãi, vững vàng về phía cổng. Đằng sau anh, những người đàn ông áo vest khác cũng đã xuống xe, đứng thành hàng ngay ngắn. Sự xuất hiện của họ, của Hưng, giống như một cú sốc cực mạnh giáng vào sự yên bình giả tạo của ngôi làng nhỏ.”
“Hưng không nhìn ai, ánh mắt anh chỉ hướng về phía căn nhà cấp bốn lụp xụp nơi mẹ anh đang nằm. Anh đứng thẳng, hít một hơi thật sâu rồi bước những bước chậm rãi, vững vàng về phía cổng. Đằng sau anh, những người đàn ông áo vest khác cũng đã xuống xe, đứng thành hàng ngay ngắn. Sự xuất hiện của họ, của Hưng, giống như một cú sốc cực mạnh giáng vào sự yên bình giả tạo của ngôi làng nhỏ.
Bỏ lại sau lưng sự sững sờ của đám đông đang đứng ngoài cổng, Thằng Hưng bước nhanh hơn về phía ngôi nhà. Khuôn mặt anh giờ đây không còn vẻ tĩnh lặng, mà bắt đầu đẫm lệ. Nước mắt lăn dài trên má, nhưng ánh mắt anh vẫn chỉ hướng về phía di ảnh của Bà Sáu được đặt trang trọng trên bàn thờ. Anh bước qua ngưỡng cửa, vượt qua những người thân quen, những người trong xóm/làng đang tụ tập. Họ né tránh ánh mắt anh, hoặc nhìn anh với vẻ mặt đầy phức tạp – sự bàng hoàng vẫn chưa tan, giờ thêm cả tò mò và một chút sợ hãi mơ hồ.
Thằng Hưng không dừng lại, không chào hỏi ai. Anh đi thẳng đến trước bàn thờ đơn sơ của mẹ. Chiếc áo vest đen lịch lãm dường như không còn ý nghĩa. Trước di ảnh người mẹ lam lũ, anh gạt đi tất cả sự oai vệ giả tạo vừa khoác lên. Hai đầu gối anh khuỵu xuống nền nhà.
Thằng Hưng quỳ sụp trước bàn thờ Bà Sáu. Cả người anh run lên bần bật. Tiếng nấc nghẹn ngào bật ra, xé tan không khí im lặng bỗng chốc bao trùm căn phòng. Anh úp mặt vào hai bàn tay, vai rung lên dữ dội. Những giọt nước mắt nóng hổi nhỏ xuống nền nhà lạnh lẽo. Anh gọi tên mẹ trong đau đớn, giọng đứt quãng, đầy hối hận và xót xa. “”Mẹ ơi… mẹ ơi con về rồi…””
Mọi ánh mắt trong nhà, ngoài sân, lúc này đều hướng về anh. Họ nhìn Thằng Hưng khóc, không phải cái thằng Hưng nghèo hèn ngày hôm qua, mà là một người đàn ông mặc vest sang trọng đang quỳ gục trước bàn thờ mẹ. Sự tò mò dâng lên tột độ, xen lẫn ngạc nhiên, bối rối. Ai cũng muốn biết, chuyện gì đã xảy ra với cái thằng Hưng mà họ vẫn khinh thường? Và tại sao anh lại xuất hiện như thế này vào đúng đám tang mẹ mình? Những lời xì xào bắt đầu rộ lên khe khẽ, nhưng nhanh chóng bị át đi bởi tiếng khóc đau đớn của người con trai.”
“Hưng vẫn quỳ gục trước bàn thờ mẹ, tiếng nấc nghẹn ngào vẫn vọng ra, xé lòng. Bên ngoài ngôi nhà cấp bốn lụp xụp, đám đông người trong xóm/làng vẫn đứng chật kín, ánh mắt dán chặt vào hình bóng anh. Họ sững sờ, không ai nói nên lời trước cảnh tượng lạ lùng này.
Trong khi mọi sự chú ý đổ dồn vào Hưng, vài người đàn ông trong đoàn xe biển xanh đứng nép mình bên hông nhà, bắt đầu nói chuyện nhỏ với những người đứng gần họ nhất – có cả Mụ Tám, bà Năm hàng xóm vẫn hay buôn chuyện, và cả ông Trưởng thôn.
Giọng họ thì thầm, nhưng trong không khí im ắng đến rợn người lúc này, những từ ngữ ấy vô tình lọt vào tai nhiều người xung quanh.
“”Anh ấy… anh ấy chính là Giám đốc cơ đấy…”” một người áo vest khẽ nói.
“”Về làm đám tang cho cụ nhà…”” người khác tiếp lời.
“”Nghe bảo công tác ở tỉnh…””
“”…cả đoàn công vụ đi cùng đấy…””
Những từ ngữ đó như những viên đá nhỏ ném vào mặt hồ tĩnh lặng. “”Giám đốc?”” “”Công tác ở tỉnh?”” “”Đoàn công vụ?”” Chúng lập tức gây xôn xao trong đám đông đang bàng hoàng sẵn. Họ nhìn nhau, những ánh mắt hoài nghi và khó tin.
Mụ Tám, người vẫn luôn buông lời cay nghiệt về Hưng, há hốc miệng, vẻ mặt từ ngạc nhiên chuyển sang tái mét. Bà Năm đưa tay bụm miệng, đôi mắt lồi ra đầy kinh ngạc. Ông Trưởng thôn nhíu mày, cố gắng xâu chuỗi những thông tin vừa nghe được.
Lời thì thầm nhanh chóng lan ra khắp đám đông. “”Nghe gì không?”” “”Giám đốc á?”” “”Không phải thằng Hưng bán chè ngày xưa ấy chứ?””
Họ nhìn lại phía người đàn ông đang quỳ sụp với bộ vest đen đắt tiền kia. Khuôn mặt đẫm nước mắt, nhưng dáng người thì không lẫn đi đâu được – chính là thằng Hưng, con trai bà Sáu.
Một làn sóng bàng hoàng mạnh mẽ hơn ập đến, cuốn phăng đi sự tò mò ban đầu. Thay vào đó là sự hoang mang tột độ.
“”Thì ra…”” một người lắp bắp, giọng lạc đi.
“”…thằng Hưng là…”” người khác tiếp lời, không thể nói hết câu.
“”…cán bộ cấp cao thật sao?”” Lời hỏi này không dành cho ai cụ thể, mà vang lên như một tiếng reo sửng sốt, đầy không tin nổi, lẫn chút sợ hãi mơ hồ trong lòng đám đông người trong xóm/làng.”
“Đám đông vẫn im phăng phắc, những lời thì thầm vừa rồi như tảng băng trôi qua mặt hồ đóng băng của sự ngờ vực. Họ nhìn nhau, ánh mắt từ bàng hoàng chuyển dần sang một thứ cảm xúc khó gọi tên – có sự tò mò, có chút sợ hãi mơ hồ, và cả một sự nghi hoặc sâu sắc.
Mụ Tám vẫn đứng đó, há hốc miệng, khuôn mặt nhăn nhó thường ngày giờ giãn ra một cách khó tin. Bà Năm thì đưa tay che miệng, như thể sợ lỡ lời hoặc hít phải không khí chứa đầy sự thật khó chấp nhận này. Ông Trưởng thôn, với vẻ mặt nghiêm nghị, cố gắng thu thập mảnh ghép từ những câu nói vụn vặt kia.
Một người đàn ông trong đoàn xe biển xanh, người ban nãy đã lên tiếng, thấy sự hoang mang của đám đông. Ông ta tiến lại gần hơn một chút, giọng điệu hòa nhã nhưng vẫn đủ nghe rõ trong bầu không khí tĩnh lặng này.
“”Thưa các ông, các bà… Đúng là anh Hưng đây ạ,”” người đàn ông nói, hướng về phía Ông Trưởng thôn. “”Anh ấy là con trai cụ Sáu.””
Ông Trưởng thôn gật gật đầu, vẻ mặt vẫn còn đăm chiêu. “”Tôi… tôi biết cháu Hưng. Nhưng mà…”” Ông ngập ngừng, liếc nhìn chiếc xe biển xanh, rồi nhìn bộ vest lịch sự của người đối diện. Sự đối lập quá lớn.
“”Vâng, anh ấy công tác ở tỉnh,”” người đàn ông tiếp lời, giọng hơi trầm xuống. “”Chức vụ cũng thuộc dạng… trưởng một ban ngành của tỉnh ạ.””
Một tiếng xì xào nho nhỏ nổi lên từ đám đông. “”Trưởng ban ngành?”” “”Thật sao?””
“”Cái xe… cái đoàn xe đó là…”” Ông Trưởng thôn hỏi, giọng hơi run.
“”Dạ, là xe công vụ ạ,”” người đàn ông xác nhận. “”Thấy tin cụ nhà mất đột ngột, anh ấy lập tức xin phép cấp trên để về ngay. Đoàn cũng đi cùng để hỗ trợ anh ấy lo tang lễ cho cụ.””
Sự thật bắt đầu hiện rõ mồn một, nhưng vẫn còn đó một câu hỏi lớn treo lơ lửng trong tâm trí mọi người: Nếu Hưng thành đạt như vậy, tại sao khi về nhà lại đi chiếc xe máy cà tàng, ăn mặc giản dị đến mức bị họ chê cười?
Như đọc được suy nghĩ của họ, người đàn ông từ đoàn xe biển xanh nói tiếp, giọng pha chút xúc động.
“”Thực ra… anh Hưng thành đạt cũng lâu rồi. Nhưng mọi người trong xóm có để ý không… lần nào về thăm cụ, anh ấy cũng chỉ đi xe máy, mặc đồ rất bình thường?””
Đám đông gật gù. Điều đó đúng. Họ vẫn thường thấy “”thằng Hưng con bà Sáu”” về bằng chiếc xe cũ kỹ đó.
“”Đó là do cụ Sáu đấy ạ,”” người đàn ông nói, ánh mắt nhìn về phía ngôi nhà. “”Cụ là người rất giản dị. Cụ không muốn con mình phô trương giàu có. Cụ cứ dặn anh ấy, về quê thì cứ như ngày xưa thôi. Sống thật thà, giản dị, đừng khoe mẽ gì cả.””
Ông ta dừng lại một chút, như để lời nói thấm vào lòng người nghe.
“”Anh ấy… anh ấy thương mẹ lắm,”” người đàn ông tiếp tục, giọng nhẹ nhàng hơn. “”Biết mẹ không thích, nên dù ở tỉnh làm chức lớn thế nào, về đến đầu làng là anh ấy gửi xe riêng lại, thuê xe máy hoặc đi nhờ xe ôm về nhà. Quần áo cũng thay ra. Chỉ cần mẹ vui lòng, thấy con vẫn là thằng Hưng ngày xưa của mẹ Sáu bán chè.””
Lời giải thích giản dị nhưng đầy sức nặng lan tỏa khắp đám đông. Vẻ ngoài nghèo khó mà họ vẫn luôn chế giễu, buông lời cay nghiệt, hóa ra không phải sự thật, mà là tấm lòng hiếu thảo, sự tôn trọng tuyệt đối dành cho người mẹ.
Khuôn mặt Mụ Tám tái nhợt đi trông thấy. Bà Năm đưa tay day day thái dương, như vừa nhận ra một điều khủng khiếp. Ông Trưởng thôn thở dài, lắc đầu khẽ.
Những lời xì xào ban nãy giờ thay bằng tiếng nín thở. Ánh mắt họ nhìn về phía Hưng đang quỳ gục trong nhà, giờ không còn là sự thương hại hay khinh miệt, mà là sự kinh ngạc tột độ, pha lẫn chút ăn năn, hối hận muộn màng. Sự thật về con trai bà Sáu giản dị đã giáng một đòn nặng nề vào lòng tự mãn và định kiến của họ.”
“Nước mắt nhạt nhòa, tâm trí Hưng trôi về một lần về quê cách đây chưa lâu. Anh vẫn nhớ như in buổi chiều hôm ấy. Anh ngồi trên bộ ván gỗ đã sờn bóng dưới mái hiên nhà, mẹ anh, bà Sáu, ngồi bên cạnh, bàn tay gầy guộc, chai sạn nắm chặt lấy tay anh. Mùi chè nấu còn thoang thoảng đâu đây, mùi quen thuộc của cả tuổi thơ anh.
Bà Sáu nhìn anh, đôi mắt bà hiền từ nhưng chứa đầy sự lo lắng và tình thương. Bà khẽ siết tay anh.
“”Con à,”” giọng bà khẽ khàng, “”mẹ biết con giờ làm ăn xa, cuộc sống chắc cũng không dễ dàng gì. Nhưng dù có thế nào đi nữa, con cũng đừng quên gốc gác của mình nhé.””
Hưng gật đầu, cảm nhận hơi ấm từ bàn tay mẹ.
“”Về quê, con cứ như ngày xưa thôi. Mặc quần áo bình thường, đi cái xe máy cũ cũng được. Đừng có phô trương, khoe mẽ làm gì cho người ta dòm ngó.”” Bà Sáu nói tiếp, giọng chân chất. “”Mẹ không cần con giàu có, sang trọng gì đâu. Mẹ chỉ cần con bình yên, khỏe mạnh là được rồi.””
Bà đưa tay vuốt nhẹ lên má anh, nụ cười hiền hậu nở trên môi. “”Sống sao cho thanh thản cái tâm con ạ. Tiền bạc là phù du thôi.””
Hưng chỉ im lặng lắng nghe, trong lòng dâng lên một cảm xúc khó tả. Anh biết mẹ chỉ muốn tốt cho anh. Mẹ anh cả đời lam lũ bên gánh chè, chỉ mong con cái sống yên ổn, không vướng bận thị phi.
Hình ảnh mẹ ngồi đó, giản dị đến nao lòng, những lời dặn dò mộc mạc ấy, bỗng chốc như một mũi dao đâm vào tim Hưng trong giây phút hiện tại. Anh nhớ lại khuôn mặt khinh miệt của mụ Tám, ánh mắt xét nét của bà Năm, và những lời xì xào bàn tán lúc anh vừa đặt chân về làng. Họ phán xét anh chỉ qua vẻ bề ngoài, trong khi mẹ anh, người phụ nữ bán chè lam lũ ấy, lại dạy anh bài học sâu sắc về giá trị thực của cuộc sống. Nỗi đau mất mẹ hòa lẫn với sự tủi thân, sự uất nghẹn khi nghĩ về những lời phán xét cay nghiệt ấy. Anh gục đầu xuống, vai run lên bần bật.”
“Vai Hưng vẫn còn run lên bần bật, nước mắt rơi lã chã xuống nền nhà lạnh lẽo. Anh vẫn thấy như mẹ đang ngồi đó, bàn tay gầy guộc siết chặt tay anh, giọng nói hiền từ vang vọng trong tâm trí. Những lời bà dặn dò, những ánh mắt bà nhìn anh, tất cả bỗng chốc trở nên vô cùng quý giá, và cũng vô cùng xót xa.
Trong không khí tang thương ấy, tiếng người nói chuyện thầm thì vẫn vang lên. Một người bà con xa của bà Sáu, thấy Hưng đang ngồi thất thần, lại gần vỗ vai anh an ủi.
“”Thôi con à, mẹ con cũng đã về với tiên tổ rồi. Bà Sáu cả đời sống hiền lành, chất phác, chỉ thương con thương cháu. Ai về làng bà cũng dặn dò đủ điều.””
Người bà con khẽ thở dài. “”Cái tính bà lạ lắm. Con cái làm ăn xa về, bà cứ bắt phải sống thật giản dị. Nhớ có lần thằng Hưng về, bà dặn đi dặn lại không được ăn mặc chưng diện, không được đi xe sang. Bảo là về quê cốt yếu là cái tình, cái nghĩa, chứ không phải khoe mẽ tiền bạc làm gì. Sống sao cho cái tâm thanh thản là được. Bà bảo sợ người ta dị nghị, nói ra nói vào, phiền phức lắm.””
Hưng ngẩng đầu lên, đôi mắt đỏ hoe. Anh gật gật đầu, nghèn nghẹn nói tiếp lời bà con. “”Dạ… mẹ con lúc nào cũng chỉ lo cho con. Mẹ sợ con gặp thị phi. Mẹ con nói con cứ đi xe Wave cũ, mặc quần áo bình thường về cũng được… Mẹ chỉ cần con bình yên thôi.””
Anh nuốt khan, cổ họng đắng nghét. “”Lời mẹ dặn, con lúc nào cũng ghi nhớ.””
Những lời nói của Hưng và người bà con như luồng gió lạ thổi qua đám đông đang xì xào. Những người hàng xóm, những bà, những cô từng buông lời cười cợt, xét nét về chiếc xe cũ, về bộ quần áo bạc màu của Hưng lúc anh mới về, bỗng sững lại. Mụ Tám đang định nói gì đó cũng ngậm miệng. Bà Năm đang liếc nhìn Hưng cũng vội cụp mắt xuống.
Họ đứng đó, nghe rõ mồn một lý do khiến Hưng, một người con từ thành phố về, lại có vẻ ngoài “”quê mùa”” đến thế. Không phải vì anh nghèo, mà là vì anh làm theo lời mẹ dặn. Vì anh muốn sống giản dị, bình yên như mẹ mong muốn.
Một sự im lặng nặng nề bao trùm. Khuôn mặt của những người hàng xóm bắt đầu đỏ dần lên vì xấu hổ. Họ cúi gằm mặt, không dám nhìn thẳng vào Hưng. Những lời xì xào bàn tán trước đó giờ trở thành những mũi kim đâm vào chính họ. Họ đã vội vàng phán xét chỉ dựa vào vẻ bề ngoài nông cạn, trong khi giá trị thực lại nằm ở tấm lòng hiếu thảo và sự ghi nhớ lời răn dạy của mẹ.
Sự ân hận dâng lên trong lòng họ. Họ nhận ra mình đã sai lầm nghiêm trọng. Cái nghèo mà họ thấy ở Hưng không phải là sự túng thiếu, mà là sự giản dị từ bên trong, được nuôi dưỡng bởi tình yêu thương và lời dặn chân thành của người mẹ. Họ chợt thấy mình thật nhỏ bé, thật đáng trách trước bi kịch và tấm lòng của người thanh niên mà họ từng khinh thường.”
“Sự im lặng nặng nề bao trùm. Khuôn mặt của những người hàng xóm bắt đầu đỏ dần lên vì xấu hổ. Họ cúi gằm mặt, không dám nhìn thẳng vào Hưng. Những lời xì xào bàn tán trước đó giờ trở thành những mũi kim đâm vào chính họ. Họ đã vội vàng phán xét chỉ dựa vào vẻ bề ngoài nông cạn, trong khi giá trị thực lại nằm ở tấm lòng hiếu thảo và sự ghi nhớ lời răn dạy của mẹ. Sự ân hận dâng lên trong lòng họ. Họ nhận ra mình đã sai lầm nghiêm trọng. Cái nghèo mà họ thấy ở Hưng không phải là sự túng thiếu, mà là sự giản dị từ bên trong, được nuôi dưỡng bởi tình yêu thương và lời dặn chân thành của người mẹ. Họ chợt thấy mình thật nhỏ bé, thật đáng trách trước bi kịch và tấm lòng của người thanh niên mà họ từng khinh thường.
Một vài người phụ nữ đứng gần đó, có lẽ là những người từng buông lời ác ý nhiều nhất, khẽ liếc nhìn nhau. Sự giằng xé hiện rõ trên khuôn mặt họ. Cuối cùng, một bà, trông có vẻ là người lớn tuổi và mạnh dạn hơn cả, khẽ hắng giọng. Bà chậm rãi bước lại gần Hưng, ánh mắt đầy vẻ hối lỗi.
“”Thằng Hưng… con ơi…”” Giọng bà khẽ run run. “”Cô… cô chia buồn với con. Bà Sáu… bà đi đột ngột quá…””
Bà ngập ngừng một lát, nuốt khan. Những người khác cũng đang nín thở nhìn theo. Bà lấy hết can đảm, nói tiếp, giọng lắp bắp và nhỏ dần. “”Thật lòng… thật lòng cô… cô xin lỗi con. Và cả bà Sáu nữa…””
Đôi mắt Hưng vẫn đỏ hoe nhìn bà, không nói gì. Anh chờ đợi.
Người phụ nữ đó cúi gằm mặt xuống. “”Cô… cô cũng như mấy người ở đây… đã… đã có những suy nghĩ sai lầm về con… về cái vẻ bề ngoài con về quê. Tụi cô… tụi cô đã buông những lời không hay… mà không biết… không biết con làm thế là vì nghe lời bà Sáu dặn…””
Một vài người khác cũng bắt đầu tiến lại gần, đứng nép sau lưng người phụ nữ đầu tiên. Khuôn mặt họ đều cúi gằm, tránh ánh mắt của Hưng và những người xung quanh.
“”Thằng Hưng… tụi bác… tụi bác cũng xin lỗi con.”” Một người đàn ông giọng trầm đục chen vào. “”Tụi bác đã nói những lời khó nghe… chê con không ra gì… khiến bà Sáu có thể… có thể đã phải nghe những lời đó mà buồn lòng vì con…””
Ông cụ đứng bên cạnh cũng lắp bắp tiếp lời, giọng nghèn nghẹn. “”Ừ… đúng vậy… Tụi tôi… tụi tôi đã sai rồi, con ạ. Tụi tôi nhìn bề ngoài mà đánh giá… Tụi tôi đã không hiểu cho con… không hiểu cho tấm lòng của bà Sáu…””
Những lời xin lỗi lắp bắp, vụng về vang lên trong không khí tang thương. Đó là những lời nói xuất phát từ sự ân hận thật lòng, sau khi màn che của sự hiểu lầm và định kiến bị kéo xuống. Họ cảm thấy tội lỗi, không chỉ vì đã phán xét sai Hưng, mà còn vì có thể chính những lời nói ấy đã vô tình làm tổn thương Bà Sáu, người mẹ hiền lành cả đời chỉ biết lo cho con. Họ giờ đây chỉ thấy mình thật nhỏ bé, thật đáng trách trước nỗi đau và sự chân thành của Hưng.”
“Những lời xin lỗi lắp bắp, vụng về vang lên trong không khí tang thương. Đó là những lời nói xuất phát từ sự ân hận thật lòng, sau khi màn che của sự hiểu lầm và định kiến bị kéo xuống. Họ cảm thấy tội lỗi, không chỉ vì đã phán xét sai Hưng, mà còn vì có thể chính những lời nói ấy đã vô tình làm tổn thương Bà Sáu, người mẹ hiền lành cả đời chỉ biết lo cho con. Họ giờ đây chỉ thấy mình thật nhỏ bé, thật đáng trách trước nỗi đau và sự chân thành của Hưng.
Đôi mắt Hưng vẫn đỏ hoe nhìn bà, không nói gì. Anh chờ đợi.
Hưng chậm rãi đưa tay lên, lau đi những giọt nước mắt còn đọng lại trên gò má. Anh nhìn những khuôn mặt đang cúi gằm, những đôi mắt ngập tràn sự hối lỗi. Trong lòng, Hưng không hề cảm thấy oán trách. Anh hiểu. Anh hiểu rằng sự hiểu lầm này, phần lớn cũng do anh cố tình giữ kín, cố tình về quê trong cái vỏ bọc cũ kỹ để thực hiện lời dặn của mẹ. Lòng tốt và ý định của anh đã bị che lấp bởi vẻ bề ngoài. Anh đứng thẳng dậy, thân hình gầy gò nhưng toát lên một sự điềm tĩnh lạ thường.
Anh nhìn quanh một lượt, ánh mắt dừng lại ở từng người. Giọng anh khẽ khàng, trầm ấm, không một chút hờn giận hay trách móc, chỉ có sự bình thản đến khó tin sau bao nhiêu biến cố.
“”Dạ… con cảm ơn tất cả các cô các bác đã đến viếng mẹ con.”” Hưng nói, giọng hơi nghèn nghẹn nhưng cố giữ cho vững. “”Chuyện vừa rồi… cũng không có gì đáng để mọi người phải bận tâm hay áy náy đâu ạ.””
Anh hít một hơi thật sâu, nhìn vào những đôi mắt đang ngước lên nhìn mình đầy căng thẳng. “”Con biết mọi người vì thương mẹ con nên mới có lời ra tiếng vào… Chuyện đã qua rồi, xin mọi người đừng để bụng nữa.””
Hưng khẽ cúi đầu. “”Bây giờ… điều quan trọng nhất là cùng nhau lo cho hậu sự của mẹ con được trọn vẹn. Xin các cô các bác, anh chị em hãy tập trung vào việc này ạ.””
Sự điềm tĩnh của anh khiến mọi người thêm phần ngỡ ngàng và xấu hổ. Anh không hề lợi dụng cơ hội này để chỉ trích hay mỉa mai. Anh chọn cách tha thứ, chọn cách đặt sự ra đi của mẹ lên trên tất cả những hiểu lầm vụn vặt. Anh chỉ đơn giản là con của bà Sáu, đang cố gắng hoàn thành tâm nguyện cuối cùng của mẹ.”
“Đám tang của bà Sáu vẫn giữ nét giản dị như ý nguyện cuối cùng của bà, nhưng không khí đã bắt đầu thay đổi kể từ lúc những lời xin lỗi được nói ra. Người trong xóm/làng vẫn còn đứng đó, đôi mắt đầy sự ngỡ ngàng và hối lỗi nhìn Hưng, nhìn gian nhà đơn sơ của người đã khuất. Hưng đứng cạnh quan tài mẹ, dáng người gầy gò nhưng giờ đây toát lên một vẻ kiên định lạ thường.
Đúng lúc đó, từ phía đầu đường vào làng/xóm, một âm thanh khác lạ vang tới. Tiếng động cơ trầm đục, đều đặn của nhiều chiếc xe cùng lúc đang tiến lại gần. Mọi người ngoái nhìn theo bản năng.
Một chiếc xe ô tô màu đen, bóng lộn đi đầu, mang biển số xanh. Ngay sau đó là một vài chiếc xe tương tự, rồi những chiếc khác có vẻ là xe cá nhân nhưng cũng rất sang trọng. Đoàn xe chậm rãi tiến vào con đường nhỏ dẫn tới nhà bà Sáu, nơi đang diễn ra tang lễ.
Mọi ánh mắt đều đổ dồn về phía đoàn xe. Sự xì xào, thắc mắc vang lên. “”Xe ai thế nhỉ?””, “”Xe biển xanh kìa!””, “”Có người nhà Hưng làm lớn à?””. Những ánh nhìn tò mò, ngạc nhiên, và cả kinh ngạc lẫn lộn.
Đoàn xe dừng lại trước cổng. Cánh cửa xe đầu tiên mở ra. Vài người đàn ông trong trang phục chỉnh tề bước xuống. Dáng vẻ nghiêm nghị, phong thái chuyên nghiệp. Họ không phải là người địa phương.
Hưng nhìn về phía đó, ánh mắt thoáng qua một chút biểu cảm khó đoán rồi nhanh chóng trở lại vẻ trầm tĩnh. Anh khẽ gật đầu với một trong những người bước xuống xe, như một sự chào hỏi quen thuộc.
Những người đi cùng đoàn xe bắt đầu tiến vào nhà. Họ mang theo những vòng hoa lớn, trang trọng, khác hẳn với những vòng hoa đơn giản trước đó. Tiếng bước chân đều đặn vang lên trên nền sân. Không khí tang lễ đột nhiên được nâng lên một bậc. Sự trang nghiêm, lịch sự, thậm chí là có phần trịnh trọng bắt đầu bao trùm.
Người trong xóm/làng lùi lại, nhường lối cho những vị khách lạ. Họ cảm thấy lạc lõng, nhỏ bé giữa sự xuất hiện bất ngờ này. Vẻ bề ngoài lam lũ, giản dị của tang lễ ban đầu giờ đây được tô điểm thêm bởi sự hiện diện của ‘đoàn công vụ’. Mặc dù Hưng vẫn giữ nguyên cách tổ chức theo ý nguyện mẹ, nhưng sự có mặt của đoàn xe và những người đi cùng đã khiến mọi thứ khác hẳn.
Cán bộ địa phương, từ xã đến huyện, cũng vội vã có mặt ngay sau đó, có lẽ được thông báo. Họ đến viếng bà Sáu, thể hiện sự kính trọng một cách chân thành, nhưng rõ ràng cũng có phần e dè trước sự hiện diện của những vị khách ‘đặc biệt’ này.
Bà Sáu, người phụ nữ cả đời gắn bó với gánh chè nơi đầu chợ, người chỉ được biết đến với cuộc sống lam lũ và người con trai bị chê cười là nghèo khó, giờ đây lại có một đám tang trang trọng đến bất ngờ. Người trong xóm/làng nhìn nhau, không nói nên lời. Họ cảm thấy như đang chứng kiến một màn kịch lớn, mà trong đó, chính họ là những người đã lầm to. Cái vỏ bọc cũ kỹ của Hưng đã hoàn toàn bị lột bỏ, không phải do anh cố tình, mà do sự thật không thể giấu kín thêm nữa đã tự phơi bày.”
“Giữa sự xáo trộn bất ngờ của tang lễ, khi những người lạ mặt trong trang phục chỉnh tề đang di chuyển quanh nhà, khi tiếng xì xào của người làng đã chuyển từ phán xét sang kinh ngạc, Thằng Hưng khẽ lách người ra khỏi đám đông. Anh tìm một góc yên tĩnh bên linh cữu mẹ, nơi ánh đèn vàng chiếu dịu nhẹ lên di ảnh bà Sáu.
Hưng quỳ xuống, bàn tay run rẩy vuốt ve khuôn mặt hiền từ, nhăn nheo trong tấm ảnh. Đôi mắt anh đỏ hoe nhưng không khóc thành tiếng. Anh cúi sát xuống, thì thầm, chỉ đủ cho riêng anh và mẹ nghe thấy.
“”Mẹ ơi… con về rồi đây.”” Giọng Hưng lạc đi. “”Mẹ đi đột ngột quá, con… con chưa kịp làm gì cả.””
Anh hít một hơi sâu, cố kìm nén cảm xúc đang trào dâng. Xung quanh, tiếng bước chân, tiếng nói chuyện nhỏ nhẹ của những người khách đặc biệt vẫn vọng lại, nhưng trong khoảnh khắc này, chúng như tan biến. Chỉ còn lại Hưng và mẹ.
“”Cuộc sống của con… phức tạp lắm mẹ ạ.”” Anh tiếp tục, từng lời như nghẹn lại. “”Nó không đơn giản như mẹ nghĩ đâu. Có nhiều áp lực, nhiều… nhiều thứ đáng sợ. Con luôn phải đối mặt với đủ loại người, đủ loại chuyện thị phi.””
Hưng siết nhẹ tay vào mép bàn thờ lạnh lẽo. “”Con biết mẹ lo cho con. Mẹ muốn con có một cuộc sống bình yên, về quê lấy vợ, sinh con, ngày ngày bán chè nuôi sống gia đình như mẹ đã từng. Con cũng muốn thế…””
Anh dừng lại, như đang tìm từ ngữ. “”Nhưng con không thể. Thế giới của con, công việc của con… nó quá ồn ào, quá nhiều cạm bẫy. Con sợ, sợ những thứ đó sẽ làm phiền mẹ, sẽ kéo mẹ vào những rắc rối không đáng có.””
“”Con giấu mẹ, giả vờ mình vẫn nghèo khó, chỉ để mẹ yên lòng.”” Hưng thì thầm, nước mắt lăn dài trên má. “”Con nghĩ, chỉ cần mẹ vui vẻ, bình yên với gánh chè của mẹ, không phải lo nghĩ gì về con, thì dù con phải đối mặt với giông bão thế nào cũng được.””
Anh áp trán vào tấm ảnh mẹ, cảm nhận sự mát lạnh từ kính. “”Con xin lỗi vì đã lừa dối mẹ. Con xin lỗi vì đã không về thăm mẹ nhiều hơn. Con cứ nghĩ mình còn nhiều thời gian…””
Tiếng lòng Hưng hòa vào không khí tĩnh lặng bên linh cữu, một lời thú nhận chân thành giữa sự thật đang dần phơi bày ra trước mắt bao người. Anh chỉ mong, ở nơi nào đó, mẹ anh có thể nghe thấy và hiểu cho đứa con trai đã cố gắng bảo vệ bà theo cách riêng của mình.”
“Những người trong xóm đứng dạt ra hai bên, mắt tròn xoe nhìn theo từng người từ đoàn xe biển xanh bước vào nhà. Họ không nói nên lời, chỉ còn tiếng xì xào kinh ngạc nhỏ hơn cả tiếng muỗi bay. Họ nhìn những bộ vest đen lịch sự, những khuôn mặt nghiêm nghị, và cả những vòng hoa lớn ghi những cái tên mà họ chỉ thấy trên tivi. Rồi họ lại nhìn sang Thằng Hưng, vẫn trong chiếc áo bạc màu, đứng đó, nét mặt điềm tĩnh đến lạ.
Một bà hàng xóm, người hôm qua còn bĩu môi chê bai chiếc xe Wave cà tàng của Hưng, khẽ chạm vào tay bà kế bên. “”Ôi trời đất ơi… Ai vậy bà? Sao lại đến viếng bà Sáu nhà mình?”” Bà thì thầm, giọng run run.
Bà kế bên, người từng xua tay đuổi khéo Hưng ra chỗ khác vì sợ anh làm mất thể diện khi có khách, nuốt nước bọt. “”Tôi… tôi cũng không biết. Nhưng… nhưng nhìn họ… không phải người thường rồi.””
Ánh mắt của họ và bao nhiêu người khác trong xóm đều đổ dồn về phía Hưng. Họ thấy anh bình thản đón nhận lời chia buồn từ những vị khách lạ. Anh cúi đầu cảm ơn, nói năng nhỏ nhẹ, không hề tỏ ra khoa trương hay vội vã giải thích bất cứ điều gì về bản thân. Sự bình tĩnh của anh, trái ngược hoàn toàn với sự xôn xao và bối rối của họ, như một gáo nước lạnh dội thẳng vào lương tâm mỗi người.
Một người đàn ông đứng cạnh cột nhà, người đã từng buông lời xì xào rằng “”con trai thế này thì trách gì bà Sáu khổ””, giờ đây cảm thấy nóng ran hai tai. Ông ta nhớ lại vẻ mặt tủi thân của bà Sáu mỗi khi có ai đó chê bai Hưng trước mặt bà. Ông ta nhớ lại cách họ nhìn Hưng như một gã ăn hại chỉ về cắm dùi khi mẹ mất.
“”Mình… mình sai rồi…”” Một bà khác lẩm bẩm, nước mắt bỗng dưng chảy dài. Bà nhớ lại mình đã nói với con gái thế nào về Hưng, rằng phải tránh xa những người nghèo hèn như thế nào. Bà cảm thấy xấu hổ vô cùng.
Họ nhìn Thằng Hưng. Anh không hề tỏ ra đắc ý hay tức giận. Anh chỉ lặng lẽ làm tròn bổn phận của người con trong tang lễ mẹ. Ánh mắt anh vẫn chứa đựng nỗi buồn sâu sắc vì mất mẹ, nhưng không có chút oán hận nào dành cho những lời phán xét mà anh chắc chắn đã nghe thấy.
Sự im lặng của Hưng trước những ánh mắt đang nhìn chằm chằm vào anh, sự điềm tĩnh của anh giữa khung cảnh bất ngờ này, là lời đáp trả mạnh mẽ hơn bất kỳ lời nói nào. Nó khiến họ hiểu rằng, thứ quý giá nhất ở một con người không phải là chiếc xe họ đi, bộ quần áo họ mặc, hay túi tiền họ mang theo. Đó là lòng hiếu thảo, sự chân thành và cách họ đối mặt với nghịch cảnh.
Bài học về sự tử tế, về việc không nên vội vàng đánh giá người khác chỉ qua vẻ bề ngoài, hiện lên rõ ràng và đắt giá trong tâm trí mỗi người dân xóm nghèo ấy. Họ đã từng chê bai, khinh thường, giờ chỉ còn lại sự day dứt và hối hận khôn nguôi. Họ nhận ra, họ đã mắc một sai lầm lớn, và cái giá phải trả là sự xấu hổ trước chính lương tâm mình, ngay trong đám tang của người mẹ đã khuất.”
“Anh không dừng lại để đáp lại những ánh mắt nhìn mình chằm chằm, dù anh cảm nhận rõ ràng sức nặng của chúng. Nỗi đau mất mẹ vẫn còn đó, choán hết tâm trí anh. Anh quay lưng lại, tiếp tục lo liệu cho đám tang. Hưng lặng lẽ kiểm tra lại di ảnh, chỉnh trang lại bàn thờ, đặt thêm những bông hoa cúc trắng mà mẹ yêu thích. Anh đảm bảo chiếc khăn liệm được đặt ngay ngắn, khẽ vuốt ve tà áo của mẹ lần cuối qua lớp vải. Anh muốn mọi thứ phải thật tươm tất, dù chỉ là một đám tang đơn sơ ở miền quê nghèo. Đây là tất cả những gì anh có thể làm cho mẹ lúc này.
Anh đi lại trong nhà, ánh mắt lướt qua những khuôn mặt quen thuộc. Hưng dừng lại bên cạnh một bà cụ ngồi lặng lẽ ở góc nhà, tay mân mê chuỗi hạt. Đó là bà Tư, người hàng xóm thân thiết nhất, thường xuyên sang giúp mẹ anh nhặt rau, bán chè.
“”Cháu chào bà Tư ạ,”” Hưng cất giọng nhẹ nhàng, nhưng đủ để bà nghe thấy. “”Cháu cảm ơn bà nhiều lắm. Ngày trước… có bà thường xuyên qua lại, bầu bạn với mẹ cháu. Mẹ cháu có bà làm bạn, chắc hẳn cũng bớt tủi thân nhiều.””
Bà Tư ngước lên, đôi mắt già nua đỏ hoe. Bà nắm lấy tay Hưng, siết nhẹ. “”Thôi con ơi… Số bà Sáu khổ quá. Nhưng có mày về lo liệu thế này là bà ấy mát lòng mát dạ rồi. Tao… tao cũng quý bà Sáu lắm.””
Hưng gật đầu, cảm ơn bà một lần nữa rồi chuyển sang một người đàn ông trung niên đang đứng thắp hương. Đó là chú Ba, người thường giúp mẹ anh sửa sang cái quán chè xiêu vẹo mỗi khi trời mưa bão.
“”Chú Ba ơi, cháu cảm ơn chú lắm ạ. Cái quán chè của mẹ, nhờ có chú giúp mà trụ được bao lâu nay. Mẹ cháu vẫn hay kể chú tốt bụng lắm.””
Chú Ba vỗ vai Hưng, giọng nghèn nghẹn. “”Thôi con… Có gì đâu. Bà Sáu hiền lành mà. Giờ… chú chỉ mong bà ấy yên nghỉ. Mày về đây rồi, lo hương khói cho bà ấy là tốt rồi.”” Chú Ba ngập ngừng một chút, rồi khẽ nói thêm, “”Cái chuyện… hôm qua chú nói với mày ấy… Thật sự… chú xin lỗi.””
Hưng mỉm cười nhẹ, nụ cười thấm đượm nỗi buồn. “”Không sao đâu chú ạ. Bây giờ, cháu chỉ muốn mẹ cháu được ra đi thanh thản thôi.”” Anh không trách cứ, cũng không nhắc lại bất cứ điều gì về những lời phán xét. Anh chỉ tập trung vào việc tỏ lòng biết ơn với những người đã thật lòng giúp đỡ mẹ anh khi còn sống.
Ánh mắt của những người khác trong xóm vẫn dõi theo anh. Họ nghe thấy lời Hưng nói, thấy cách anh đối xử với bà Tư, chú Ba. Họ thấy sự chân thành, không một chút giả tạo hay khoe mẽ. Sự bình tĩnh và tử tế của anh trong giờ phút này càng khiến họ thêm day dứt. Họ nhận ra rằng, sự giàu có thực sự không nằm ở những gì người ta sở hữu, mà ở cách họ sống và cách họ đối xử với người khác. Và Thằng Hưng, cái thằng mà họ từng khinh thường, lại đang dạy cho họ một bài học đắt giá về nhân cách.
Hưng quay lại bên linh cữu mẹ, sửa lại chiếc vòng hoa lớn vừa được mang tới. Anh nhìn mẹ lần cuối, khẽ thì thầm lời từ biệt. Đây là nghĩa cử cuối cùng anh có thể dành cho người mẹ lam lũ, người đã hy sinh cả đời vì anh. Anh hứa sẽ làm mọi thứ thật trọn vẹn để mẹ được yên nghỉ thanh thản.”
“Tang lễ của bà Sáu kết thúc trong một bầu không khí vẫn còn đọng lại dư âm của sự ngỡ ngàng và im lặng. Những người lạ mặt đi xe biển xanh lần lượt bước ra từ căn nhà nhỏ, vẻ mặt điềm tĩnh nhưng ẩn chứa sự kính trọng.
Tiếng động cơ khẽ khàng nổi lên. Đoàn xe bắt đầu từ từ lăn bánh khỏi con đường làng. Chiếc xe đi đầu, rồi chiếc thứ hai, thứ ba… nối tiếp nhau rời đi, mang theo những con người bí ẩn mà chỉ vài giờ trước còn khiến cả xóm xôn xao, trầm trồ và thắc mắc.
Hưng đứng ở cổng, nhìn theo đoàn xe khuất dần sau lũy tre. Ánh mắt anh dõi theo từng chiếc xe cho đến khi chúng hoàn toàn biến mất khỏi tầm nhìn. Làng quê quen thuộc lại chìm vào sự tĩnh lặng thường ngày, nhưng cái tĩnh lặng lần này lại mang một cảm giác khác lạ, như vừa trải qua một cơn chấn động lớn.
Trong lòng Hưng dâng lên một nỗi buồn sâu sắc. Nỗi đau mất mẹ vẫn âm ỉ, day dứt. Nhưng cùng với nỗi buồn ấy, còn có một cảm giác thanh thản lạ thường. Anh đã làm được. Anh đã lo cho mẹ một đám tang đúng như tâm nguyện của bà – đơn giản, không phô trương. Anh đã giữ trọn lời hứa của mình, bất chấp những lời gièm pha, phán xét ban đầu. Sự xuất hiện của đoàn xe kia, dù gây ra nhiều sự chú ý, nhưng không làm thay đổi bản chất của buổi tang lễ. Nó chỉ như một lời khẳng định thầm lặng về con người bà Sáu mà ít ai trong xóm này biết tới.
Anh hít một hơi thật sâu, cố nén lại cảm xúc. Đã xong rồi, mẹ à. Mẹ có thể yên nghỉ rồi. Anh quay lưng lại, bước vào nhà. Căn nhà nhỏ vẫn còn vương mùi hương khói và hoa cúc trắng. Mọi thứ đã trở lại với sự bình dị vốn có, như chính cuộc đời lam lũ của mẹ anh.”
“Hưng bước vào nhà, cánh cửa khẽ khép lại, bỏ lại phía sau những ánh mắt còn đầy kinh ngạc và xôn xao của những người trong xóm. Họ vẫn đứng đó, nơi con ngõ nhỏ dẫn vào nhà bà Sáu, nơi chỉ vài phút trước còn là điểm dừng chân của đoàn xe bí ẩn. Sự im lặng ban nãy đã tan biến, nhường chỗ cho những tiếng bàn tán râm ran.
“Trời đất ơi, cái gì vậy trời?” Bà Tư hàng xóm thốt lên, vẫn chưa hết sững sờ, “Đoàn xe gì mà ghê vậy? Toàn biển xanh không hà.”
Ông Năm hớt hải chạy đến, mắt tròn xoe, “Tui nói rồi mà, tui thấy bộ đồ của cậu Hưng nó lạ lắm! Mấy ông ngồi trên xe nhìn uy nghiêm muốn chết.”
Một bà khác chen vào, giọng đầy vẻ hối tiếc, “Trời ơi là trời, vậy mà hồi sáng mình còn… còn nói này nói nọ về thằng nhỏ.” Khuôn mặt bà đỏ lên vì ngượng.
Một nhóm người khác đang túm tụm lại. Họ kể lại cho nhau nghe từ đầu. Chuyện về Hưng về nhà đám tang mẹ bằng chiếc xe Wave cũ kỹ, chiếc quần jean bạc màu, cái túi nylon xách lỉnh kỉnh. Những lời xì xào, những ánh mắt khinh thường, những câu nói chê bai về “”thằng Hưng đi xe cà tàng, ăn mặc như ăn mày”” vang vọng lại trong ký ức họ. Rồi đến buổi tang lễ đơn sơ, vội vã. Và cú sốc cuối cùng: đoàn xe biển xanh xuất hiện, những người đàn ông vest đen bước xuống, kính cẩn cúi đầu trước linh cữu bà Sáu.
“Ai mà ngờ được hả trời?” Một người đàn ông gãi đầu, vẻ mặt đầy ngỡ ngàng, “Mình cứ tưởng… cứ tưởng cậu ấy làm ăn lận đận, về quê lo đám cho mẹ không nổi chứ.”
Bà Tám thở dài, ánh mắt nhìn về phía căn nhà nhỏ của bà Sáu với một sự ngưỡng mộ xen lẫn xót xa, “Bà Sáu vậy mà giấu kỹ quá. Cả đời lam lũ bán chè, ai biết được bà lại có người con… tài giỏi đến vậy.”
“Tài giỏi thì nói làm gì,” Ông Sáu nói, giọng trầm hẳn xuống, “Mà là cái tình đó. Thằng Hưng nó về quê, nó ăn mặc giản dị vậy đó, là nó muốn giữ đúng cái ý của mẹ nó, muốn đám tang đơn giản thôi. Chứ nếu nó muốn khoe mẽ, thì đâu cần phải giấu cái đoàn xe này đâu.”
Cả nhóm người im bặt, suy ngẫm. Đúng vậy, nếu muốn phô trương, Hưng đã không về bằng chiếc xe cũ đó, không ăn mặc như vậy. Việc anh giữ kín thân phận, giữ cho đám tang thật bình dị, chính là sự hiếu thảo và tôn trọng cuối cùng dành cho người mẹ lam lũ. Đoàn xe kia xuất hiện không phải để khoe khoang, mà có lẽ chỉ là những người đồng nghiệp, cấp dưới muốn bày tỏ sự kính trọng với mẹ của anh, hoặc đơn giản là anh không thể ngăn cản họ đến viếng.
Câu chuyện về “”thằng Hưng đi xe cà tàng”” nhanh chóng lan ra khắp xóm, nhưng giờ đây, nó không còn là câu chuyện để chê cười nữa. Nó trở thành một lời nhắc nhở, một bài học đắt giá cho tất cả những ai đã vội vàng phán xét. Sự ngạc nhiên ban đầu dần chuyển thành sự ngưỡng mộ thầm lặng dành cho người con hiếu thảo và người mẹ có cuộc đời giản dị nhưng không hề tầm thường. Cả xóm lặng đi, mỗi người mang một nỗi niềm riêng. Người thì hối hận vì những lời ác ý đã thốt ra, người thì cảm phục nghị lực của Hưng, người thì tiếc nuối cho cuộc đời lặng lẽ của bà Sáu. Họ nhận ra, cái nhìn phiến diện, chỉ dựa vào vẻ bề ngoài, đã khiến họ bỏ lỡ biết bao nhiêu điều sâu sắc, bao nhiêu câu chuyện đẹp đẽ và ý nghĩa. Cuộc sống của bà Sáu, tưởng chừng chỉ gói gọn trong gánh chè và con ngõ nhỏ, lại ẩn chứa một phần nào đó sự vĩ đại mà họ chưa bao giờ biết đến. Làng quê lại trở về với vẻ yên bình vốn có, nhưng câu chuyện về mẹ con bà Sáu và bài học về giá trị con người không nằm ở vẻ bề ngoài sẽ còn đọng mãi trong tâm trí mỗi người.”

