“Mẹ chồng ngh;èo bị con dâu é/p ra khỏi nhà, sau 9 năm bặt vô âm tín, con dâu s;ững s;ờ khi biết khối tài sản bà đang có..Ngày bà rời khỏi căn nhà ấy, trời mưa như trút nước. Không một lời tiễn biệt, không ai tiễn bà ra cửa, trừ ánh mắt lạnh lùng của con dâu và tiếng đóng cửa đầy dứt khoát sau lưng. Bà cúi đầu, ôm túi đồ cũ kỹ, rảo bước giữa con hẻm nhỏ, để lại sau lưng cả một đời vun vén. Không ai ngờ, chín năm sau, người phụ nữ ấy lại trở thành chủ nhân của một khối tài sản khiến cả làng kinh ngạc…
Bà Bảy năm nay đã ngoài 70. Chồng mất sớm, bà tần tảo nuôi con trai duy nhất là Hùng ăn học thành người. Khi Hùng lấy vợ — Loan, một cô gái thị thành sắc sảo, bà vui mừng khôn xiết, nghĩ con mình có phúc lắm mới cưới được người vợ như thế.
Thế nhưng, đời đâu như mơ.
Ngay từ những ngày đầu làm dâu, Loan đã không ưa bà Bảy. Cô ta cho rằng mẹ chồng quê mùa, lỗi thời, hay xen vào chuyện vợ chồng. Còn bà Bảy, quen sống cần kiệm, thường nhắc con dâu tiết kiệm chi tiêu, không nên hoang phí. Những lời góp ý ấy, với Loan, chẳng khác nào sự “”xía vô””.
“Má đừng có coi nhà này là của má, má già rồi, để vợ chồng con lo!” — Loan gắt gỏng khi bà góp ý về chuyện tiêu tiền.
Nhiều lần Hùng chứng kiến mẹ con xung đột, anh chỉ biết im lặng. Vừa là con, vừa là chồng, anh không biết nên bênh ai. Nhưng sự im lặng ấy chỉ khiến Loan lấn tới.
Một ngày, Loan thẳng thừng nói:
“Má dọn ra ngoài đi. Nhà này con đứng tên chung với anh Hùng, má đâu có quyền gì.”
Bà Bảy chết lặng. Căn nhà này, ngày xưa bà bán đất quê để mua, tiền bà dành dụm cả đời. Nhưng vì tin tưởng con, bà để tên Hùng đứng sổ đỏ. Nay, Hùng lại để vợ ép bà ra đi mà không lên tiếng. Bà hiểu, bà không còn chỗ đứng.
Bà không khóc, chỉ gật đầu: “Ừ, má đi. Má không muốn làm phiền tụi con nữa.”
Bà rời khỏi nhà chỉ với vài bộ đồ cũ và chút tiền lương hưu. Không ai biết bà đi đâu. Trong con mắt của vợ chồng Hùng, bà chỉ là một bà già nghèo khổ, ra đi rồi sẽ lụi tàn đâu đó như bao người già không nơi nương

tựa.
Còn bà Bảy, bà bắt đầu cuộc sống mới ở một nơi chẳng ai quen biết — vùng biên giới Lào Cai. Bà thuê một căn nhà nhỏ, sống tằn tiện, bắt đầu trồng rau, nuôi gà, rồi bán cho chợ phiên. Không ai biết rằng bà là người cũ của phố thị. Với lòng kiên cường, bà bắt đầu từ số 0…. Xem thêm tại bình luận”
“Bà Bảy đặt chân xuống chuyến xe khách cuối cùng tại một thị trấn nhỏ. Từ đây, bà phải tìm cách vào sâu hơn nữa, đến cái bản heo hút mà người ta chỉ đường cho bà. Con đường đất gập ghềnh, hai bên là núi đồi trùng điệp, càng đi càng thấy vắng vẻ. Bóng dáng người phụ nữ tuổi ngoài thất tuần lầm lũi giữa cảnh chiều tà nơi vùng biên viễn xa lạ.
Cuối cùng, bà cũng tìm được đến cái bản nhỏ lọt thỏm giữa thung lũng. Vài mái nhà gỗ lụp xụp nép mình dưới chân núi. Khác xa với sự ồn ào, náo nhiệt nơi phố thị bà từng gắn bó cả đời. Sự tĩnh lặng đến ngột ngạt bao trùm.
Bà hỏi thăm, và người dân chỉ cho bà căn nhà gỗ cũ kỹ, nằm tách biệt phía bìa rừng. Đó là căn nhà bỏ hoang đã lâu, dột nát và ẩm thấp. Bà thuê lại nó với giá rẻ mạt, chỉ đủ để có một chỗ che thân. Cánh cửa ọp ẹp mở ra, đón bà vào căn buồng trống hoác, bụi bặm. Mùi ẩm mốc xộc lên mũi. Nhìn quanh, bốn bức vách gỗ mục ruỗng, mái nhà thủng lỗ chỗ có thể thấy rõ nền trời xám xịt.
Đêm đầu tiên nơi xứ lạ, chỉ có tiếng côn trùng và tiếng gió lùa qua khe vách. Bà Bảy trải manh chiếu cũ kỹ ra sàn nhà, nằm co ro trong chiếc chăn mỏng mang theo. Sự cô đơn, lạc lõng bủa vây, nặng trĩu trong lồng ngực. Hình ảnh căn nhà xưa, đứa con trai bà dứt ruột đẻ ra, và người con dâu cay nghiệt thoáng hiện về, như những nhát dao cứa vào tim.
Nhưng chỉ thoáng qua. Bà nhắm mắt lại, siết chặt nắm tay gầy guộc. Ánh mắt bà trong bóng tối vẫn ánh lên sự quyết tâm không thể lay chuyển. Một giọng nói kiên định vang lên trong tâm trí bà: “”Phải sống. Phải sống thật tốt. Phải chứng minh mình không phải là gánh nặng, không phải là thứ bỏ đi. Rồi sẽ có ngày…””. Bà không dám nghĩ thêm, chỉ biết rằng con đường phía trước sẽ vô cùng gian nan, nhưng bà đã sẵn sàng.”
“Bà Bảy thức dậy khi trời còn mờ sương. Cái lạnh se sắt vùng biên luồn qua khe vách khiến bà khẽ rùng mình. Căn nhà gỗ cũ kỹ càng lúc càng lộ rõ vẻ tồi tàn dưới ánh ban mai nhợt nhạt. Nhưng không một chút chần chừ, bà đứng dậy.
Ngày đầu tiên, bà dọn dẹp căn nhà sơ sài. Quét tước bụi bặm, sửa lại vài chỗ dột tạm bợ. Xong xuôi, bà bước ra mảnh đất hoang phía sau. Cỏ dại mọc um tùm, đất đá lởm chởm. Đây chính là nơi bà sẽ bắt đầu.
Với chiếc cuốc mượn được của hàng xóm, bà bắt tay vào việc. Từng nhát cuốc nặng nề bổ xuống đất. Mồ hôi túa ra làm ướt đẫm lưng áo mỏng manh. Bàn tay gầy guộc, vốn quen với kim chỉ và việc nhà, giờ phải chai sạn với đất đá. Những mụn nước bắt đầu nổi lên, rồi vỡ ra, rát buốt. Nhưng bà không dừng lại.
Ngày nối ngày, bà miệt mài. Cỏ dại được nhổ sạch, đất được cày xới. Bà cải tạo một góc nhỏ thành luống rau, gieo hạt giống mang theo và cả những hạt giống xin được từ bà con trong bản. Rồi bà chọn một chỗ trũng, đào thành cái ao nhỏ. Tay bà phồng rộp, lưng đau như gãy, mỗi cử động đều như có kim châm. Cơn đau hành hạ cả trong giấc ngủ. Bà chỉ ăn qua loa những thứ đạm bạc mang theo hoặc xin được.
Tiếp theo, bà dành số tiền ít ỏi còn lại mua vài con gà con. Chúng được nhốt tạm trong chiếc chuồng đơn sơ bà dựng lên từ gỗ mục nhặt nhạnh. Tiếng gà chiếp chiếp non nớt là âm thanh sống động duy nhất trong căn nhà cô quạnh.
Công việc nặng nhọc từ sáng sớm đến tối mịt cuốn đi thời gian, không cho bà phút nào rảnh rỗi để nghĩ ngợi. Chỉ đến khi đêm buông xuống, nằm trên manh chiếu cũ, sự mỏi mệt cực độ vẫn không xua đi được những ký ức. Hình ảnh Loan với đôi mắt sắc lẻm, những lời nói cay nghiệt như dao đâm, và sự im lặng hèn nhát của Hùng hiện về. Lồng ngực bà lại nghẹn lại.
Bà khẽ thở dài trong bóng tối, tiếng thở nặng trĩu nỗi tủi hờn bị hắt hủi. Nước mắt lăn dài trên gò má hóp hác. Bà đã cố gắng hết sức, dành cả đời cho gia đình, để rồi nhận lại sự rẻ rúng. Nhưng chỉ thoáng qua. Bà lau nước mắt, siết chặt tay. Không được gục ngã. Bà đã chọn con đường này. Phải sống, phải làm lại. Phải thật kiên cường. Con đường còn dài và gian nan lắm, nhưng chỉ cần còn sức, bà sẽ còn bước tiếp.”
“Những luống rau xanh mướt cuối cùng cũng cho lứa thu hoạch đầu tiên. Tuy chưa nhiều nhưng đó là thành quả của những ngày đổ mồ hôi, sôi nước mắt. Bà Bảy nâng niu từng cọng rau, đặt nhẹ nhàng vào chiếc thúng tre cũ. Mấy quả trứng gà so từ đàn gà con giờ đã lớn, cũng được bà gom góp. Chiếc thúng chất không đầy, chỉ lưa thưa vài mớ rau và dăm ba quả trứng.
Trời còn chưa sáng rõ, bà đã vội vã khăn gói lên đường. Chợ phiên cách nhà bà cả tiếng đồng hồ đi bộ, con đường mòn gồ ghề, sỏi đá. Gánh trên vai chiếc thúng nhẹ tênh nhưng lòng bà nặng trĩu. Đây là lần đầu tiên bà đi chợ bán hàng, bao nhiêu lo lắng, hồi hộp đan xen.
Khi Bà Bảy đến nơi, chợ phiên đã nhộn nhịp. Tiếng người nói cười, tiếng mặc cả, tiếng rao hàng ồn ào như sóng vỗ. Bà Bảy đứng nép vào một góc, lúng túng giữa dòng người hối hả. Bà tìm một chỗ trống nhỏ ở rìa chợ, trải tấm ni lông xuống và bày mớ rau, trứng ra.
Một vài người đi qua, liếc nhìn thúng hàng của bà.
“”Rau này sao mà bé thế, không tươi bằng của người ta,”” một người phụ nữ bĩu môi.
“”Trứng gà gì mà bé tí, gà công nghiệp chắc?”” người khác cất giọng nghi ngờ.
Bà Bảy cố gắng cười, lắp bắp: “”Dạ, rau nhà trồng, trứng gà ta ạ…””
Nhưng lời nói của bà lạc đi giữa tiếng ồn ào.
Rồi có người ghé lại hỏi mua. Họ cầm mớ rau lên, chê bai đủ điều rồi ép giá rẻ mạt. “”Bán bao nhiêu? Thôi lấy giá này thôi, rau xấu thế này cơ mà.”” Bà Bảy ngần ngại, bà đã vất vả lắm mới làm ra được. Nhưng cuối cùng, bà cũng không dám đôi co, chỉ biết gật đầu bán với giá họ đưa ra.
Một mớ rau, rồi một vài quả trứng được bán đi với cái giá rẻ như cho. Bà Bảy thấy xót xa cho công sức của mình. Lòng bà nặng trĩu. Cả buổi chợ, bà chỉ bán được vài đồng ít ỏi, chẳng bõ công đi bộ cả tiếng đồng hồ. Những lời chê bai, cái nhìn khinh thường của người ta như cứa vào lòng bà.
Khi chợ bắt đầu vãn, chiếc thúng của bà vẫn còn nguyên phần lớn. Bà thu dọn đồ đạc, đi ra phía vệ đường vắng người hơn, ngồi thụp xuống. Nước mắt bà không kìm được mà chảy dài. Tủi thân, uất nghẹn, mệt mỏi, tất cả dâng lên cùng lúc. Bà chỉ là một người phụ nữ nông dân chân chất, bị cuộc đời quăng quật đến nơi xa lạ này, cố gắng làm lại từ đầu, vậy mà ngay cả những bước đi đầu tiên cũng chông gai đến thế.
Nhưng rồi, bà Bảy khẽ run rẩy. Bà đưa tay lên gạt nước mắt, lau khô vội vàng. Gương mặt hốc hác ngẩng lên nhìn con đường phía trước. “”Không sao,”” bà tự nhủ trong hơi thở đứt quãng. “”Ngày mai lại đi.”” Bà đứng dậy, siết chặt chiếc thúng. Vóc dáng gầy guộc của bà như thêm kiên cường trong ánh nắng chiều yếu ớt. Con đường về nhà còn xa, nhưng bà biết, con đường phía trước để làm lại cuộc đời còn xa hơn gấp bội. Bà sẽ bước đi, từng bước một.”
“Bà Bảy thu dọn đồ đạc, đi ra phía vệ đường vắng người hơn, ngồi thụp xuống. Nước mắt bà không kìm được mà chảy dài. Tủi thân, uất nghẹn, mệt mỏi, tất cả dâng lên cùng lúc. Bà chỉ là một người phụ nữ nông dân chân chất, bị cuộc đời quăng quật đến nơi xa lạ này, cố gắng làm lại từ đầu, vậy mà ngay cả những bước đi đầu tiên cũng chông gai đến thế.
Nhưng rồi, bà Bảy khẽ run rẩy. Bà đưa tay lên gạt nước mắt, lau khô vội vàng. Gương mặt hốc hác ngẩng lên nhìn con đường phía trước. “”Không sao,”” bà tự nhủ trong hơi thở đứt quãng. “”Ngày mai lại đi.”” Bà đứng dậy, siết chặt chiếc thúng. Vóc dáng gầy guộc của bà như thêm kiên cường trong ánh nắng chiều yếu ớt. Con đường về nhà còn xa, nhưng bà biết, con đường phía trước để làm lại cuộc đời còn xa hơn gấp bội. Bà sẽ bước đi, từng bước một.
Bà Bảy cố gắng đến chợ phiên thêm mấy bận nữa. Vẫn là cảnh bán buôn khó khăn, lời lãi chẳng đáng là bao, những ánh mắt xem thường vẫn ám ảnh. Có hôm, bà ngồi thẫn thờ bên thúng hàng ế ẩm, nhìn người ta tấp nập mua bán ở phía trong chợ. Bà thấy mình thật lạc lõng, nhỏ bé giữa nơi đất khách quê người này.
Đang lúc chán nản nhất, một người phụ nữ tiến lại gần bà. Bà ấy có nước da ngăm đen, nụ cười hiền hậu, mặc trang phục truyền thống của người dân tộc Dao. Bà ấy nhìn thúng hàng của bà Bảy, rồi nhìn thẳng vào mắt bà, thấy rõ sự mệt mỏi và tuyệt vọng đang giấu trong đó.
“”Bà ngồi đây có lâu chưa?”” người phụ nữ hỏi bằng giọng nói ấm áp.
Bà Bảy ngước lên, hơi ngạc nhiên trước thái độ thân tình. “”Dạ… cũng mấy bận rồi thím ạ. Mà hàng bán chậm lắm.””
Người phụ nữ mỉm cười, ngồi xổm xuống bên cạnh bà Bảy. “”Tôi thấy bà mấy hôm nay, vất vả quá.”” Bà ấy dừng lại một chút, ánh mắt lướt qua thúng rau, trứng. “”Cái đất này khắc nghiệt, người từ nơi khác đến làm ăn khó khăn lắm.””
Bà Bảy chỉ biết thở dài.
Người phụ nữ Dao nhìn ra phía xa, nơi có những vạt rừng xanh mướt trải dài đến tận chân trời. “”Nhưng mà ở đây cũng có của quý. Chỉ là không phải ai cũng biết.””
Bà Bảy tò mò nhìn người đối diện. “”Của quý gì hả thím?””
“”Tôi tên là Hoa,”” người phụ nữ nói. “”Ở bản trên kia. Tôi thấy bà hiền lành, lại chịu khó. Bà có muốn thử làm cái khác không? Cái này kiếm tiền khá hơn nhiều, mà chỉ ở vùng mình mới có thôi.””
Bà Hoa ghé sát vào tai bà Bảy, nói nhỏ về một loại cây. Bà mô tả hình dáng, đặc điểm, và cách nó được dùng làm thuốc. Bà nói về những thương lái từ miền xuôi vẫn thường tìm đến đây để thu mua loại cây này với giá cao.
“”Cây này mọc trên rừng, nhưng cũng có thể mang về trồng nếu biết cách chăm,”” bà Hoa chỉ dẫn tỉ mỉ. “”Quan trọng là phải biết nhận dạng nó, và biết chỗ bán cho thương lái đáng tin cậy.””
Bà Bảy mở to mắt lắng nghe. Bao nhiêu mệt mỏi dường như tan biến, thay vào đó là một tia hy vọng le lói.
Bà Hoa đứng dậy, vỗ nhẹ lên vai bà Bảy. “”Tôi thấy bà là người có duyên, có phúc. Cây này quý lắm, bà thử xem sao. Nếu có gì không rõ, cứ hỏi tôi.””
Nói rồi, bà Hoa ghi vội một địa chỉ hoặc số điện thoại (tùy vào bối cảnh hiện đại hay truyền thống hơn) vào một mẩu giấy nhỏ đưa cho bà Bảy, rồi lẫn vào dòng người đang thưa dần.
Bà Bảy nhìn theo bóng bà Hoa khuất dần, rồi nhìn xuống mẩu giấy trong tay. Bà siết chặt nó. Lời nói của bà Hoa vang vọng trong đầu bà. Một loại cây quý… chỉ có ở vùng này… bán cho thương lái… Bà cảm thấy như cánh cửa bế tắc vừa hé mở. Có lẽ, đây chính là con đường bà cần đi. Con đường để thoát khỏi cảnh bần hàn này, con đường để làm lại tất cả. Bà đứng dậy, trong lòng trào dâng một quyết tâm mới mạnh mẽ hơn bao giờ hết.”
“Bà Bảy siết chặt mẩu giấy trong tay, ánh mắt nhìn xa xăm về phía con đường bà Hoa vừa đi. Lời nói của người phụ nữ Dao vẫn văng vẳng bên tai, gieo vào lòng bà một hạt mầm hy vọng mới. Bà biết, cơ hội này quý giá biết chừng nào. Bà cần phải nắm lấy nó.
Những ngày sau đó, bà Bảy vẫn đi chợ, nhưng không còn sự vật vờ, tuyệt vọng như trước. Bà cố gắng bán được nhiều hàng nhất có thể, mỗi đồng tiền kiếm được đều được bà chắt chiu, dành dụm cẩn thận. Bà ăn uống đạm bạc hơn, hạn chế mọi chi tiêu không cần thiết, tất cả vì mục tiêu duy nhất: có đủ tiền để bắt đầu với loại cây dược liệu mà bà Hoa đã chỉ dẫn.
Cuối cùng, sau một thời gian tích cóy, bà Bảy cũng dành dụm đủ một khoản kha khá. Bà tìm đến địa chỉ hoặc gọi vào số điện thoại trên mẩu giấy nhỏ. Đó là nhà của bà Hoa, nằm nép mình sâu trong bản. Căn nhà gỗ đơn sơ, nhưng ấm cúng và sạch sẽ. Bà Hoa đón tiếp bà Bảy với nụ cười hiền hậu như lần trước.
“”Tôi đã nói với bà rồi mà,”” bà Hoa nói khi nghe bà Bảy bày tỏ ý định. “”Bà có duyên với đất này. Cây này quý lắm, nhưng không phải ai cũng trồng được. Phải có tâm.””
Bà Hoa dẫn bà Bảy ra phía sau nhà, nơi có một khoảng vườn nhỏ. Ở đó, bà trồng rất nhiều loại cây khác nhau, và giữa chúng là những luống cây dược liệu thân thảo, lá xanh đậm, mọc khỏe mạnh. Bà Hoa tỉ mỉ chỉ cho bà Bảy cách nhận biết cây con giống tốt, cách làm đất, cách gieo hạt hoặc trồng cây con, và đặc biệt là kỹ thuật chăm sóc.
“”Nó không khó lắm đâu,”” bà Hoa vừa làm mẫu vừa nói. “”Nhưng cần sự kiên nhẫn. Ngày nào cũng phải thăm nom nó như thăm con vậy đó. Tưới nước đúng lúc, nhổ cỏ sạch sẽ, rồi phòng sâu bệnh nữa.””
Bà Bảy lắng nghe từng lời, ghi nhớ cẩn thận. Bà hỏi đi hỏi lại những điều chưa hiểu, bà Hoa đều tận tình giải đáp. Bà còn chỉ cho bà Bảy mối lái tin cậy để sau này thu hoạch sẽ không lo bị ép giá.
Sau vài buổi học hỏi, bà Bảy mua một ít giống cây dược liệu từ bà Hoa mang về. Bà chọn một khoảnh đất nhỏ phía sau căn nhà thuê tạm bợ, xới đất tơi xốp, làm luống cẩn thận theo lời bà Hoa chỉ. Bà gieo từng hạt giống nhỏ bé, nâng niu như những viên ngọc quý.
Mỗi ngày, dù mệt mỏi đến đâu sau buổi đi làm thuê, bà Bảy vẫn dành thời gian ra thăm luống cây. Bà nhổ sạch cỏ dại, tưới nước nhẹ nhàng, vuốt ve những nhú mầm li ti chưa kịp nhô lên. Bà trò chuyện với chúng, gửi gắm vào đó bao nhiêu hy vọng và ước mơ về một cuộc sống tốt đẹp hơn.
Rồi một sáng, khi ánh nắng đầu tiên chiếu xuống, bà Bảy ra vườn. Tim bà khẽ đập nhanh. Và kìa, giữa lớp đất nâu, những mầm cây xanh non đầu tiên đã nhú lên, vươn mình đón ánh sáng. Nhỏ bé, mỏng manh, nhưng tràn đầy sức sống.
Bà Bảy đứng lặng nhìn, khóe mắt cay xè. Đó không chỉ là những cái mầm cây đơn thuần, đó là biểu tượng của sự sống, của nỗ lực không ngừng nghỉ, và quan trọng nhất, của hy vọng. Lần đầu tiên sau rất nhiều năm, sau bao nhiêu tủi nhục, uất nghẹn, bà Bảy cảm nhận một tia sáng thực sự bừng lên trong lòng. Nó không phải là thứ gì đó xa vời, nó là những mầm cây đang lớn dần lên ngay trước mắt bà. Con đường tuy còn dài, nhưng bà đã tìm thấy hướng đi.”
“Vài tháng sau. Những luống cây dược liệu phía sau nhà thuê tạm bợ của bà Bảy đã vươn mình xanh tốt. Lá cây mơn mởn, thân cây cứng cáp, tỏa ra mùi thơm đặc trưng. Nhìn khu vườn nhỏ tràn đầy sức sống, bà Bảy không khỏi xúc động. Bao đêm vất vả, bao giọt mồ hôi đã đổ xuống, giờ đây đang đơm hoa kết trái.
Bà Bảy cẩn thận dùng dao sắc cắt từng cành, từng lá theo đúng hướng dẫn của bà Hoa. Bó gọn gàng lại, rồi gói vào chiếc khăn vải cũ đã bạc màu. Trông thành quả lao động của mình, lòng bà tràn đầy hy vọng.
Sáng sớm hôm sau, khi sương đêm còn chưa tan hết, bà Bảy đã gánh gồng mớ dược liệu ra chợ phiên. Không còn là mớ rau, con gà như những ngày đầu, gánh hàng của bà giờ là những bó cây lạ, xanh mướt và thơm ngát. Bà chọn một góc chợ vắng vẻ, trải tấm chiếu xuống và bày hàng.
Khác với sự ế ẩm thường ngày khi bán rau, mớ dược liệu của bà Bảy nhanh chóng thu hút sự chú ý. Vài người đi qua tò mò dừng lại hỏi han. Rồi một người phụ nữ trung niên, ăn mặc sang trọng hơn hẳn những người bán hàng rong khác, dừng lại thật lâu trước gánh hàng của bà. Bà ta cúi xuống xem xét tỉ mỉ từng bó cây, rồi ngắt thử một nhánh, đưa lên mũi ngửi.
“”Cây này… bà trồng à?”” người phụ nữ hỏi, giọng trầm ấm nhưng ánh mắt rất tinh đời.
Bà Bảy khẽ gật đầu, lòng hơi hồi hộp. “”Dạ, tôi trồng ạ.””
“”Thuốc tốt đấy. Lá xanh, dày dặn, mùi thơm đậm. Chăm khéo thật,”” bà ta nhận xét, rồi ngẩng lên nhìn bà Bảy. “”Bà bán bao nhiêu một cân?””
Bà Bảy ngập ngừng đưa ra cái giá mà bà Hoa đã dặn. Đó là một cái giá mà bà thấy… hơi cao so với suy nghĩ của mình.
Người phụ nữ nghe xong, trầm ngâm một lát rồi nói: “”Giá này cũng được. Nhưng tôi muốn mua cả mớ này của bà. Bà có bán hết không?””
Bà Bảy hơi ngạc nhiên. Mớ này không ít, chắc phải vài chục cân. “”Dạ… nếu cô mua hết thì tôi bán ạ.””
“”Được. Vậy tôi trả giá cao hơn một chút so với giá bà nói. Tôi trả…”” người phụ nữ đưa ra một con số.
Tai bà Bảy ù đi. Bà nghe nhầm chăng? Cái giá đó… nó cao hơn cái giá bà vừa nói rất nhiều, và còn cao hơn gấp mấy lần cái giá bà nghĩ trong đầu. Bà lắp bắp: “”Cô… cô nói thật sao? Cái giá đó…””
Người phụ nữ mỉm cười. “”Thật chứ. Hàng tốt thì giá cao. Tôi cần mua số lượng lớn thường xuyên. Nếu bà trồng được nhiều, sau này cứ mang đến đây cho tôi.”” Bà ta vừa nói vừa nhanh nhẹn cân số dược liệu lên. Tổng trọng lượng khiến bà Bảy càng choáng váng.
Rồi, người phụ nữ rút trong túi ra một cọc tiền dày cộp. Bà ta đếm đủ số tiền và đặt vào tay bà Bảy.
Bà Bảy run rẩy cầm cọc tiền. Nóng hổi, nặng trịch. Bà nhìn số tiền, rồi nhìn lại mớ dược liệu vừa bán hết veo, rồi nhìn người phụ nữ đang thu xếp hàng. Mọi thứ diễn ra quá nhanh, quá bất ngờ.
Đây là thật sao? Số tiền này… số tiền này lớn hơn tất cả những gì bà từng kiếm được trong cả tháng trời bán rau gà trước đây. Thậm chí còn lớn hơn gấp nhiều lần. Chỉ với một buổi sáng đi chợ, bà đã thu về một khoản mà bà chưa từng mơ tới khi còn ở Căn nhà cũ, khi còn cố gắng bán từng mớ rau ở chợ quê để lo cho gia đình Hùng và Loan.
Nước mắt bà Bảy trào ra. Không phải nước mắt của sự tủi nhục hay tuyệt vọng, mà là nước mắt của niềm vui sướng tột độ, của sự nhẹ nhõm và cả chút không tin vào mắt mình. Bà siết chặt cọc tiền, ngẩng đầu lên nhìn bầu trời biên giới. Cái nắng sớm vàng rực chiếu vào mặt bà, ấm áp và đầy hy vọng. Vụ mùa đầu tiên đã bội thu, mang đến cho bà một khởi đầu không thể tốt đẹp hơn trên mảnh đất xa lạ này. Bà biết, đây mới chỉ là bước đầu, nhưng nó đã đủ để thắp sáng lại ngọn lửa trong lòng bà. Ngọn lửa của sự tự tin, của sức mạnh và ý chí vượt qua số phận. Bà Bảy nở nụ cười đầu tiên sau rất nhiều năm, một nụ cười rạng rỡ và tràn đầy sức sống.”
“Số tiền thu được từ mớ dược liệu đầu tiên quả thực là một cú hích lớn. Nó không chỉ là tiền, mà là minh chứng cho thấy hướng đi của bà Bảy là đúng. Cầm cọc tiền nóng hổi trong tay, bà không nghĩ đến việc sắm sửa cho bản thân hay ăn uống sung sướng. Ngay buổi chiều hôm đó, bà tìm đến người phụ nữ đã bán cho bà hạt giống và hỏi thuê thêm đất.
Vùng biên giới này đất đai còn nhiều, nhưng để tìm được mảnh đất tốt, gần nguồn nước lại không dễ. Bà Bảy lặn lội khắp nơi, hỏi han từng nhà, đi bộ mỏi rã rời. Cuối cùng, bà tìm được một khoảnh đất rộng hơn gấp đôi mảnh đất cũ, đất đai màu mỡ, lại có dòng suối nhỏ chảy qua. Giá thuê ban đầu khá cao, nhưng nghĩ đến lời lãi từ dược liệu, bà quyết định đánh cược. Bà dùng một phần lớn số tiền vừa kiếm được để trả tiền thuê đất cho nhiều năm.
Có đất, bà lại bắt tay vào việc. Hạt giống dược liệu được bà mua với số lượng lớn hơn, quý hơn. Bà cắm cúi làm đất, lên luống, gieo hạt. Công việc vất vả gấp bội, diện tích lớn hơn khiến bà phải làm việc quần quật từ sáng sớm đến tối mịt. Bàn tay chai sạn, lưng đau nhức, nhưng trong lòng bà tràn đầy ý chí.
Không chỉ dừng lại ở trồng trọt, bà Bảy còn mày mò học hỏi thêm. Bà đến chợ phiên nhiều hơn, không chỉ để bán hàng mà còn để quan sát. Bà nhận thấy ở vùng biên giới này, việc trao đổi hàng hóa qua lại giữa hai bên diễn ra rất sôi động. Những mặt hàng nhỏ lẻ, từ nông sản đến đồ gia dụng, đều có thể mang lại lợi nhuận kha khá nếu biết cách buôn bán.
Bà bắt đầu từ những thứ đơn giản nhất. Khi đi chợ bán dược liệu, bà mua thêm ít đặc sản vùng cao mang về xuôi bán lại cho các mối quen biết ở thành phố nhỏ gần đó. Dần dần, bà mở rộng danh mục hàng hóa. Những chuyến đi không chỉ quanh quẩn ở chợ phiên, mà còn vươn xa hơn một chút sang bên kia biên giới, nơi bà có thể mua được những món đồ lạ, giá rẻ hơn để về bán lại với giá cao hơn.
Mỗi đồng tiền kiếm được, bà đều cất đi cẩn thận. Bà không sắm điện thoại đắt tiền, không mua sắm quần áo mới, bữa ăn vẫn đạm bạc như xưa. Tất cả đều dồn vào việc mở rộng sản xuất và buôn bán. Bà thuê thêm người làm khi mùa vụ bận rộn, nhưng bản thân bà vẫn là người làm nhiều nhất, chăm chỉ nhất. Bà làm việc không ngừng nghỉ, như thể thời gian là vàng bạc, và mỗi phút giây trôi qua đều phải được tận dụng để tích lũy. Con đường làm giàu của bà Bảy ở nơi đất khách quê người bắt đầu từ đây, chậm rãi nhưng vững chắc, bằng chính đôi bàn tay và ý chí phi thường của mình.”
Vài năm trôi qua nhanh như thoi đưa trên vùng đất biên viễn. Từ những luống dược liệu đầu tiên, từ những chuyến hàng nhỏ lẻ mang ra chợ phiên, cơ nghiệp của bà Bảy dần hiện rõ hình hài. Căn chòi tạm bợ thuở nào giờ đã biến thành một căn nhà xây cấp bốn kiên cố, tường gạch mái ngói đỏ tươi, vững chãi giữa đất trời. Trước sân, một chiếc xe tải nhỏ sạch bong nằm chờ những chuyến hàng mới, thay thế cho những gánh gồng nặng nhọc ngày xưa. Bà Bảy không còn chỉ là người trồng trọt. Bà đã mở rộng mạng lưới, đi khắp các bản làng quanh vùng, thu mua đủ loại nông sản đặc sắc và đặc biệt là các loại dược liệu quý hiếm mà chỉ núi rừng nơi đây mới có. Người dân bản, ai có gì hay nấy, đều tìm đến bà Bảy để bán. Bà trả giá sòng phẳng, đôi khi còn cao hơn thương lái khác một chút để giữ chữ tín. Mối lái của bà Bảy không chỉ dừng lại ở các chợ đầu mối dưới xuôi. Bà đã thiết lập quan hệ với những đầu nậu lớn, không ngại ngần đưa hàng hóa vượt qua cả cửa khẩu, giao thương với bên kia biên giới. Tiếng tăm của “bà chủ Bảy” lan xa. Người dân bản không còn gọi bà bằng cái tên giản dị thuở mới đến. Thay vào đó là hai tiếng “bà chủ Bảy”, vừa kính nể, vừa có chút kiêng dè. Bà Bảy đứng nhìn cơ ngơi mình gây dựng, khóe mắt hằn lên nếp nhăn của năm tháng vất vả, nhưng nụ cười thì lại mãn nguyện vô cùng. Bà, người phụ nữ bị khinh rẻ, đã âm thầm tạo dựng nên vị thế mới cho chính mình.
“Sau chín năm bặt vô âm tín, Bà Bảy giờ đây là một hình ảnh hoàn toàn khác biệt so với bà lão gầy gò, khắc khổ từng rời nhà ngày mưa bão ấy. Bà bước đi nhanh nhẹn, dáng người đầy đặn hơn hẳn. Làn da vẫn sạm màu sương gió nhưng hồng hào, khỏe mạnh. Bà mặc bộ quần áo bà ba bằng lụa mềm, màu nhạt trang nhã, không cầu kỳ nhưng phẳng phiu, tươm tất. Mái tóc bạc được búi gọn gàng sau gáy, lộ ra vầng trán cao minh mẫn. Đôi mắt bà sáng, ánh lên vẻ tự tin, trầm tĩnh.
Bà Bảy dừng lại bên một gánh hàng nhỏ ven đường, nơi một phụ nữ người dân tộc đang trải những củ tam thất tươi rói. Người phụ nữ lập tức đứng dậy, nét mặt kính cẩn: “”Chào bà chủ Bảy ạ!””
Bà Bảy mỉm cười hiền hậu, lắc đầu: “”Cứ gọi tôi là Bà Bảy thôi. Hàng của cháu hôm nay tươi tốt quá nhỉ?””
Bà ngồi xuống, nhẹ nhàng xem xét từng củ tam thất. Ngón tay bà thon dài, không còn thô ráp chai sạn như xưa, nhưng vẫn giữ sự cẩn trọng của người quen việc.
“”Vâng, nhờ bà chủ mà chúng cháu có chỗ tiêu thụ ổn định, không bị thương lái ép giá ạ,”” người phụ nữ thật thà nói.
Bà Bảy chọn vài củ, trả tiền sòng phẳng, còn cho thêm chút đỉnh: “”Cháu cứ giữ lại mà lo cho các con đi học. Tôi lấy bấy nhiêu đủ rồi.””
Người phụ nữ cúi đầu cảm ơn rối rít. Bà Bảy chỉ cười, rồi tiếp tục bước đi, phong thái ung dung. Người dân trong vùng, từ những người làm thuê cho bà đến những hộ trồng trọt, chăn nuôi nhỏ lẻ, đều cảm nhận được sự thay đổi ấy. Bà giàu thật đấy, cơ ngơi bề thế, làm ăn lớn cả với nước ngoài, nhưng vẫn giữ nếp sống giản dị. Căn nhà cấp bốn của bà vẫn là căn nhà ấy, chỉ được sửa sang thêm chứ không xây lầu xây biệt thự. Bà vẫn dậy sớm đi chợ, tự tay chuẩn bị bữa ăn đạm bạc. Điều đáng quý hơn là bà chưa bao giờ quên đi cái nghèo. Bà thường xuyên tổ chức giúp đỡ những gia đình khó khăn, góp tiền xây trường học nhỏ trong bản, hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi cho bà con.
Họ thấy bà không còn là bà lão phải chắt bóp từng đồng lương hưu như lời đồn thổi bà kể lúc mới đến. Bà giờ đây là chỗ dựa, là niềm tin của nhiều người. Bà Bảy đi giữa những ánh mắt tôn kính và yêu mến, trong lòng khẽ dâng lên một cảm xúc khó tả. Bà đã chứng minh được giá trị của mình, không phải bằng lời nói hay sự tranh giành, mà bằng chính đôi bàn tay và nghị lực phi thường. Suy nghĩ lướt nhanh qua: Loan, Hùng… liệu họ có hình dung được một ngày này?”
“Những câu chuyện về Bà Bảy giờ đây không còn chỉ quanh quẩn ở chợ phiên hay các bản làng gần đó. Nó như có cánh, bay xa hơn, vượt qua cả những con đèo, sườn núi hiểm trở. Người ta nói về bà lão từ hai bàn tay trắng, chỉ với vài bộ đồ cũ và chút tiền lương hưu còm cõi, đến vùng biên đất lạ mà dựng nên cơ đồ. Họ trầm trồ về những cánh đồng tam thất xanh mướt trải dài, những khu chuồng trại kiên cố, những nhà kho chứa đầy nông sản xuất khẩu, và cả mạng lưới thu mua rộng khắp.
Danh tiếng về một “”triệu phú vùng biên”” lan nhanh chóng mặt. Không chỉ là lời đồn, giờ đây, với sự phổ biến của điện thoại thông minh, những người trẻ hơn trong vùng bắt đầu ghi lại hình ảnh. Họ lén chụp ảnh căn nhà cấp bốn được mở rộng khang trang, những chiếc xe tải chở hàng ra vào tấp nập, hay thậm chí là hình ảnh bà Bảy đang đi giám sát công việc trên cánh đồng. Những video ngắn về “”cuộc sống của bà chủ Bảy”” xuất hiện trên các nền tảng mạng xã hội. Có người quay cảnh bà ngồi đàm phán với đối tác nước ngoài qua phiên dịch, dù bà vẫn mặc bộ bà ba giản dị nhưng toát lên sự tự tin và thông thái. Có người khác lại quay cảnh bà đang chia sẻ giống cây, con vật cho bà con nghèo trong bản.
Các bài đăng này, dù chỉ là những góc quay nghiệp dư, nhanh chóng thu hút sự chú ý. Tiêu đề giật gân như “”Hành trình lột xác của bà lão 2 bàn tay trắng vùng biên,”” hay “”Triệu phú ‘ẩn mình’ ở Lào Cai”” xuất hiện ngày càng nhiều. Số lượt thích, chia sẻ tăng vọt. Bình luận xôn xao, bày tỏ sự ngưỡng mộ, kinh ngạc. “”Không ngờ ở vùng biên lại có người làm giàu được thế này!”” “”Bà ấy nghị lực quá!”” “”Nhìn bà giản dị thế kia mà cơ ngơi bạc tỷ.””
Cơ ngơi của Bà Bảy, và cả chính con người bà, bỗng chốc trở thành hiện tượng trên mạng xã hội trong phạm vi khu vực. Những hình ảnh, video về bà được chia sẻ từ tài khoản này sang tài khoản khác, từ nhóm này sang nhóm khác. Người ta bàn tán không ngớt.
Bà Bảy, dù không sử dụng mạng xã hội, vẫn cảm nhận được sự thay đổi. Ánh mắt nhìn bà giờ đây không chỉ là sự kính trọng, yêu mến, mà còn có cả sự tò mò, thậm chí là ngưỡng mộ thái quá từ những người lạ mặt. Thi thoảng, bà bắt gặp ai đó lén lút giơ điện thoại về phía mình. Bà chỉ mỉm cười hiền từ, không trách cứ. Danh tiếng của bà, bằng cách này hay cách khác, đã vượt ra ngoài lũy tre làng, vượt ra khỏi vùng biên giới nơi bà đã gầy dựng lại cuộc đời. Nó trở thành một câu chuyện truyền cảm hứng, hay một câu chuyện cổ tích thời hiện đại, lan truyền khắp nơi.”
“Chín năm sau, tại căn nhà cũ ở thành phố, không khí nặng nề bao trùm. Căn nhà, lẽ ra là tổ ấm được xây bằng mồ hôi nước mắt của bà Bảy năm xưa, giờ đây mang một vẻ u ám, cũ kỹ, chẳng còn chút hơi ấm gia đình. Loan ngồi trên sofa bọc nhung bạc màu, ngón tay lướt thoăn thoắt trên màn hình điện thoại, đặt thêm một chiếc túi xách hàng nhái đắt đỏ từ một trang mua sắm trực tuyến. Cô khẽ nhếch mép, phớt lờ cái nhìn mệt mỏi của Hùng đang ngồi đối diện.
Chuông cửa đột ngột vang lên, cắt ngang sự tĩnh lặng giả tạo. Hùng uể oải bước ra, cầm vào tập hóa đơn dày cộp từ người giao hàng. Mắt anh sẫm lại khi nhìn con số nợ thẻ tín dụng và các khoản vay tiêu dùng ngày càng phình to.
Hùng bước vào phòng khách, đặt tập hóa đơn xuống bàn kính đã sứt mẻ với tiếng động mạnh. “”Em xem đi! Tiền đâu ra mà trả hết đống này?”” Giọng anh khàn đặc vì căng thẳng, chất chứa sự bất lực.
Loan ngừng lướt điện thoại, liếc nhìn tập hóa đơn rồi chuyển ánh mắt sắc lẻm về phía Hùng. “”Anh lúc nào cũng chỉ biết than nghèo kể khổ! Sao anh không lo kiếm tiền cho đủ đi? Đàn ông gì mà suốt ngày về nhà mặt ủ mày ê!”” Giọng cô sắc như dao cạo, không chút cảm thông.
“”Kiếm? Anh đã chạy vạy khắp nơi rồi! Dự án thì thất bại, lương tháng không đủ chi tiêu. Nhưng em thì sao? Cứ tiêu như nước lã thế này thì lấy gì mà bù vào?”” Hùng phản bác, yếu ớt nhưng đầy ấm ức. Anh cảm thấy như mình đang gánh cả một tảng đá mà không có ai chia sẻ.
“”Tôi tiêu gì? Những thứ này đều cần thiết cả! Anh nhìn xem nhà người ta đi, vợ con được mặc đẹp dùng sang. Hay tại anh bất tài vô dụng nên mới không lo nổi cho vợ con đàng hoàng?”” Loan vặc lại, chỉ tay vào chiếc điện thoại, nơi hình ảnh chiếc túi xách cô vừa đặt vẫn còn hiển thị. Lời nói của cô như nhát dao cứa vào lòng tự trọng đã sớm tổn thương của Hùng.
Hùng cúi gằm mặt, sự yếu đuối thường trực lại xâm chiếm anh. Anh biết cãi lại Loan chỉ làm mọi thứ tệ hơn, nhưng sự thật là anh kiệt sức rồi. Anh không biết nói gì hơn ngoài tiếng thở dài nặng nhọc. Mâu thuẫn về tiền bạc đã trở thành cơm bữa trong căn nhà này, bào mòn tình cảm và sự kiên nhẫn của cả hai. Những tiếng cãi vã vì tiền cứ lặp đi lặp lại, biến căn nhà thành địa ngục.
Trong căn nhà ngột ngạt bởi mùi tiền nợ và những lời cãi vã, hình ảnh người mẹ nghèo khổ năm xưa với gánh hàng rong, với bộ quần áo cũ kỹ dường như đã bị lãng quên hoàn toàn. Họ quá bận rộn với vòng xoáy nợ nần và những đòi hỏi vật chất không đáy của Loan, đến nỗi không còn chỗ cho ký ức hay suy nghĩ nào khác. Cuộc sống ở thành phố, xa hoa nhưng đầy cạm bẫy, đã nuốt chửng họ vào cái bẫy của sự thiếu thốn và đổ lỗi, và cái nghèo của bà Bảy năm xưa chỉ còn là một dĩ vãng mờ nhạt, chẳng đáng bận tâm.”
“Loan vẫn ngồi trên chiếc sofa bạc màu, tay miết miết màn hình điện thoại, cố gắng lờ đi mớ hóa đơn đang nằm chình ình trên bàn. Hùng đã vào phòng ngủ, để lại sự im lặng nặng trịch. Cô lướt qua những bài đăng nhàm chán, những quảng cáo túi xách hàng hiệu nhấp nháy, tìm kiếm thứ gì đó để giải khuây. Bỗng, một bài báo với hình ảnh thumbnail bắt mắt đập vào mắt cô. Tiêu đề khá giật gân: “”Nữ đại gia bí ẩn vùng biên Lào Cai: Từ bàn tay trắng đến đế chế bạc tỷ.””
Loan dừng lại, hơi tò mò. Mấy tin kiểu này đầy rẫy trên mạng, nhưng cái tựa đề và hình ảnh phụ nữ đứng giữa vườn cây xanh ngắt, thần thái toát lên vẻ tự tin, khiến cô nán lại. Cô nhấp vào bài báo. Hình ảnh người phụ nữ hiện lên rõ hơn.
Loan thoáng giật mình. Khuôn mặt này… sao lại quen thuộc đến vậy? Cô lập tức đưa ngón tay lên, zoom kỹ vào bức ảnh. Từng đường nét hiện ra rõ ràng hơn. Đôi mắt ấy, cái miệng hơi mím chặt ấy… Tim Loan bắt đầu đập thình thịch, một cảm giác không thể tin nổi xâm chiếm lấy cô. Khuôn mặt ấy… chính là bà Bảy!
Loan há hốc mồm, tay run run giữ chặt điện thoại. Cái người phụ nữ lam lũ, quê mùa, nghèo khó mà cô đã khinh bỉ suốt bao năm, cái người đã “”mất tích”” khỏi cuộc đời họ suốt chín năm qua, giờ đây lại xuất hiện trên mặt báo với danh xưng “”nữ đại gia””? Điều đó là không thể!
Cô vội đọc lướt bài báo. Từng câu chữ nhảy múa trước mắt, nhưng Loan chỉ tập trung vào những đoạn miêu tả về người phụ nữ này. “”Khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng tại vùng biên giới… Dày công gây dựng sự nghiệp từ những loại cây cỏ đơn sơ… Nay trở thành người đứng đầu một tập đoàn dược liệu trị giá hàng trăm tỷ đồng…””
Loan cảm thấy như có ai đó vừa cho cô một cú đấm thẳng vào bụng. Cái tên “”Bà Bảy vùng biên”” lại xuất hiện ngay dưới dòng tít lớn, xác nhận danh tính mà cô vừa sững sờ nhận ra. Lời tựa bài báo như sét đánh ngang tai Loan, vang vọng trong đầu cô: “”Từ bàn tay trắng, bà Bảy vùng biên trở thành ‘nữ hoàng’ dược liệu.””
Cô ngồi chết trân trên ghế sofa, điện thoại vẫn hiển thị bài báo, hình ảnh bà Bảy với vẻ mặt kiên nghị và thành công ấy chói chang đến nhức mắt. Sự khinh miệt năm xưa, sự lãng quên suốt chín năm, giờ đây vỡ vụn hoàn toàn trước sự thật không thể tin nổi này. Cái người mẹ chồng nghèo hèn, thất bại trong mắt cô, giờ đây lại là một nữ đại gia giàu có bậc nhất vùng biên giới. Loan cảm thấy đầu óc quay cuồng, không thể tiếp nhận nổi cú sốc này.”
“Cô ngồi chết trân trên ghế sofa, điện thoại vẫn hiển thị bài báo, hình ảnh bà Bảy với vẻ mặt kiên nghị và thành công ấy chói chang đến nhức mắt. Sự khinh miệt năm xưa, sự lãng quên suốt chín năm, giờ đây vỡ vụn hoàn toàn trước sự thật không thể tin nổi này. Cái người mẹ chồng nghèo hèn, thất bại trong mắt cô, giờ đây lại là một nữ đại gia giàu có bậc nhất vùng biên giới. Loan cảm thấy đầu óc quay cuồng, không thể tiếp nhận nổi cú sốc này.
Loan lắc mạnh đầu, như thể muốn rũ bỏ hình ảnh chói mắt kia. Không thể nào! Cái bà già quê mùa đó làm sao có thể… Cô nhìn lại tấm ảnh một lần nữa, cố tìm kiếm sự sai lầm. Nhưng không, từng đường nét đều là bà Bảy, không thể lẫn vào đâu được. Một cơn ớn lạnh chạy dọc sống lưng Loan. Cô vội vàng ấn nút gọi cho Hùng, tay run lẩy bẩy.
“”Hùng! Anh ra ngay đây đi!”” Giọng Loan lạc đi vì hoảng hốt.
Một lúc sau, Hùng uể oải bước ra từ phòng ngủ, vẻ mặt ngái ngủ và khó chịu. “”Gì vậy em? Em làm anh giật cả mình.””
Loan không nói gì, chỉ giơ thẳng chiếc điện thoại về phía anh. “”Anh xem cái này đi!””
Hùng nhíu mày, nhận lấy điện thoại từ tay vợ. Anh nhìn lướt qua tiêu đề, rồi đến tấm ảnh thumbnail. Đôi mắt anh từ từ mở lớn. Vẻ ngái ngủ hoàn toàn biến mất, thay vào đó là sự bàng hoàng tột độ. Anh nhìn kỹ hơn vào khuôn mặt trong ảnh. “”Mẹ… Mẹ ư?”” Giọng anh run run, không khác gì Loan lúc nãy.
Loan gật đầu, khuôn mặt vẫn còn trắng bệch. “”Em cũng không tin vào mắt mình. Nhưng… là bà ấy đấy, Hùng ạ!””
Hai vợ chồng ngồi sát lại bên nhau trên chiếc sofa cũ, cùng nhau đọc kỹ từng chữ trong bài báo. Họ lướt qua những đoạn miêu tả hành trình gian khó của bà Bảy ở vùng biên, từ việc trồng rau, nuôi gà ban đầu cho đến việc phát triển thành công ty dược liệu lớn mạnh. Những con số về doanh thu, về giá trị tài sản hàng trăm tỷ đồng khiến họ choáng váng. Họ nhấp vào các liên kết video đính kèm. Hình ảnh về khu nhà máy hiện đại, về vườn cây dược liệu rộng lớn, về những buổi gặp gỡ đối tác sang trọng của bà Bảy lần lượt hiện ra. Bà Bảy trong video không còn là người phụ nữ lam lũ, lấm lem bùn đất mà họ từng biết. Bà mặc bộ vest lịch sự, nói chuyện điềm đạm, tự tin, toát lên khí chất của một nữ doanh nhân thành đạt.
Hùng im lặng nhìn màn hình, khuôn mặt như hóa đá. Còn Loan, cô nuốt khan, cảm giác như cổ họng bị nghẹn lại. Mọi sự khinh miệt, mọi lời lẽ cay nghiệt cô từng dành cho bà Bảy bỗng chốc hiện về, như những nhát dao đâm ngược vào chính cô.
“”Không thể nào…”” Loan lắp bắp, mắt nhìn chằm chằm vào màn hình điện thoại. “”Bà ấy… làm sao có thể… có được tất cả những thứ này chứ?!”””
“Hùng vẫn dán mắt vào màn hình điện thoại, nơi hình ảnh mẹ anh, bà Bảy, hiện lên với vẻ ngoài thành đạt và tự tin. Từng dòng chữ miêu tả hành trình vất vả, từng thước phim về cơ ngơi đồ sộ ấy như những nhát dao cứa vào tim Hùng. Chín năm. Chín năm trời anh chưa một lần gọi điện, chưa một lần về thăm, chưa một lần hỏi han xem mẹ sống chết ra sao. Anh đã mặc kệ bà, đẩy bà ra khỏi cuộc sống của mình để làm hài lòng Loan, để tránh những mâu thuẫn triền miên trong căn nhà này. Bây giờ, nhìn thấy bà Bảy trên màn hình, không còn là người phụ nữ gầy gò, lam lũ của ngày xưa, mà là một nữ doanh nhân quyền lực, được mọi người kính trọng, một nỗi ân hận tột cùng dâng lên trong lòng Hùng, khiến anh nghẹt thở.
Loan ngồi bên cạnh, vẫn chưa hoàn hồn sau cú sốc. Cô nhìn Hùng, thấy vai anh run run. “”Hùng… anh…”” Cô chưa kịp nói hết câu thì Hùng đã ngắt lời.
Đôi mắt Hùng đỏ hoe nhìn chằm chằm vào khuôn mặt bà Bảy trên màn hình. Những hình ảnh về ngày mẹ rời đi hiện về trong tâm trí anh. Ngày mưa tầm tã, mẹ đứng ở cổng, chỉ có vài bộ đồ cũ và chiếc túi vải bạc màu. Anh đã đứng nhìn từ trong nhà, không dám bước ra, sợ đối diện với sự khó chịu của Loan. Anh đã chọn sự im lặng, sự né tránh, và bỏ rơi người mẹ đã tần tảo nuôi anh khôn lớn. Giờ đây, tất cả những gì anh đã làm, hay đúng hơn là những gì anh *đã không làm*, quay lại giày vò anh.
Hùng đưa tay run rẩy chạm nhẹ vào màn hình, nơi có hình ảnh mẹ anh đang mỉm cười với đối tác. Nụ cười ấy không còn vương chút u buồn hay lam lũ nào mà anh từng biết. Đó là nụ cười của người phụ nữ thành công, mạnh mẽ, đã tự mình đứng lên từ đống tro tàn.
Nước mắt lẳng lặng chảy dài trên má Hùng. Anh cúi đầu xuống, giọng nói nghèn nghẹn, thốt lên khẽ khàng như thể chỉ đủ cho chính mình nghe thấy. “”Mẹ ơi…”””
“Loan ngồi cạnh, sắc sảo nhìn khuôn mặt Hùng vẫn còn đẫm nước mắt. Cô ta nhanh chóng gạt bỏ sự ngạc nhiên ban đầu, đôi mắt bắt đầu lóe lên những tính toán thực dụng. Sự giàu có đột ngột của người mẹ chồng quê mùa, người mà cô luôn khinh thường, giờ đây lại trở thành một cơ hội béo bở. Cô ta thầm nghĩ: “”Giàu thật rồi… Không ngờ cái bà già ấy lại làm được… Nếu giàu thật, thì mình phải…””
Không chờ Hùng lấy lại bình tĩnh, Loan lập tức chuyển tông giọng, không còn chút ngập ngừng nào. “”Hùng này,”” cô ta nói, giọng đầy vẻ thúc giục, “”Anh còn ngồi đó làm gì? Anh phải về thăm má ngay đi!””
Hùng ngẩng đầu nhìn vợ, vẫn còn chìm trong cảm giác tội lỗi và day dứt. “”Về thăm má á…?”” Anh lặp lại, như thể chưa hiểu rõ.
“”Đúng vậy!”” Loan nói chắc nịch, ánh mắt lộ rõ sự tính toán. “”Má giờ giàu có như vậy, cả thế giới biết rồi! Mình là con là dâu, chín năm rồi bặt tin… Anh phải về ngay đi! Về xem má thế nào, rồi mình…”” Cô ta hơi ngừng lại, nhưng ý đồ đã quá rõ ràng. “”Mình phải tìm cách nối lại tình cảm, rồi xem má có giúp đỡ gì cho mình không, hay chí ít cũng chia sẻ chút tài sản chứ!””
Hùng nhìn Loan, thấy rõ sự tham lam lấp đầy trong đôi mắt vợ. Lòng anh vẫn còn nặng trĩu nỗi ân hận về những năm tháng bỏ mặc mẹ, nhưng trước sự thúc ép đầy tính toán của Loan, cộng thêm chút hy vọng mơ hồ về việc hàn gắn (hoặc có lẽ là sự yếu đuối cố hữu trước vợ), anh không đủ mạnh mẽ để phản kháng. Chín năm bặt tin, chín năm xa cách… giờ về, liệu còn kịp? Liệu mẹ có tha thứ? Nhưng Loan nói đúng, mẹ giàu rồi…
Hùng thở dài, gật đầu một cách nặng nề. “”Ừ… Ừ, về thì về.”” Anh chấp nhận. Sau chín năm im lặng, họ, người con trai yếu đuối và người con dâu thực dụng, cuối cùng đã quyết định về thăm người mẹ mà họ đã bỏ rơi, không phải vì tình yêu thương trọn vẹn, mà vì khối tài sản đồ sộ kia.
Loan nở một nụ cười mãn nguyện, nhanh chóng đứng dậy. “”Vậy thì còn chần chừ gì nữa! Chuẩn bị đồ đạc đi! Chúng ta đi ngay!”” Cô ta lập tức bắt tay vào việc chuẩn bị cho chuyến đi đường xa, trong lòng tràn đầy hy vọng về một cuộc đổi đời nhờ vào sự giàu có bất ngờ của người mẹ chồng.”
“Hùng và Loan nhanh chóng chuẩn bị đồ đạc. Chuyến đi lên vùng biên giới Lào Cai thật xa xôi, mệt mỏi. Càng đi sâu vào vùng núi, Loan càng nhăn nhó, thầm nghĩ cái nơi khỉ ho cò gáy này thì làm sao mà giàu được. Chắc tin tức cũng chỉ là đồn thổi quá lên thôi. Nhưng khi chiếc xe taxi dừng lại trước một cổng chào lớn, cả hai sững sờ.
Không phải là một căn nhà cấp bốn ọp ẹp như Loan tưởng, mà là một khu đất rộng lớn, bao quanh bởi hàng rào kiên cố. Bên trong, họ thấy những dãy nhà kính hiện đại, chuồng trại xây dựng quy củ, và một căn nhà sàn gỗ bề thế nằm khuất sau những lùm cây cảnh được cắt tỉa gọn gàng. Công nhân ra vào tấp nập, ai nấy đều tươi tỉnh, bận rộn. Quy mô của trang trại này vượt xa bất cứ điều gì họ từng nghĩ về người mẹ quê mùa của Hùng. Loan chết lặng, đôi mắt mở to nhìn khung cảnh trước mặt. Cô ta thầm nghĩ: “”Trời ơi… thật… thật sự giàu rồi! Còn hơn cả tưởng tượng!”” Hùng đứng bên cạnh, khuôn mặt ngây ra vì sốc. Anh không thể tin nổi người mẹ bặt vô âm tín chín năm nay lại có thể gầy dựng nên cơ ngơi đồ sộ thế này ở nơi biên viễn.
Họ bước qua cổng. Một người phụ nữ trung niên, ăn mặc giản dị nhưng toát lên vẻ đĩnh đạc, đang đứng dưới hiên nhà sàn, ánh mắt dõi theo họ. Đó là Bà Bảy. Bà vẫn vậy, mái tóc điểm bạc, dáng người rắn rỏi, nhưng ánh mắt không còn sự u buồn hay mệt mỏi như xưa. Thay vào đó là sự điềm tĩnh, pha chút xa cách.
Loan lập tức điều chỉnh biểu cảm. Một nụ cười gượng gạo, cố tỏ vẻ hiếu thảo nở trên môi cô ta. Cô ta bước nhanh tới trước, giọng nói ngọt xớt: “”Má ơi! Má vẫn khỏe ạ? Chúng con đến thăm má đây!””
Hùng chậm rãi bước theo sau, cảm giác tội lỗi đè nặng. Anh nhìn mẹ, nghẹn ngào không nói nên lời. Chín năm… chín năm rồi anh không gặp mẹ.
Bà Bảy không bước lại gần. Bà chỉ đứng đó, ánh mắt bình thản nhìn thẳng vào hai người, không có lấy một chút vồ vập, không một lời trách móc. Cái nhìn ấy, lạ lẫm và xa lạ. Bà không còn là người mẹ khắc khổ, hết lòng vì con vì cháu ngày xưa.
Sau vài giây im lặng kéo dài như vô tận, Bà Bảy khẽ mở lời. Giọng bà trầm ấm nhưng lạnh lẽo, như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào mặt Loan và Hùng. Bà chỉ nói đúng một câu.
“”Hai đứa đến đây có việc gì không?””
Câu hỏi ấy không mang theo sự hờn giận, nhưng lại đầy sự dứt khoát, như nhát dao cắt đứt sợi dây liên kết cuối cùng. Loan và Hùng đứng chết trân. Họ nhìn nhau, nhìn lại Bà Bảy, và trong khoảnh khắc đó, họ hiểu. Hiểu rằng cánh cửa đã đóng lại vĩnh viễn. Không có lời xin lỗi nào có thể mở lại được. Không có sự giàu có nào có thể hàn gắn được vết thương chín năm bị lãng quên. Sự thật phũ phàng đập vào mặt họ: họ đã đánh mất mẹ rồi. Mất thật rồi.
***
Bóng chiều đổ dài trên triền núi. Bà Bảy đứng lặng nhìn chiếc xe taxi chở Loan và Hùng khuất dần trên con đường đất đỏ. Không có nước mắt, không có sự đau khổ tột cùng. Chỉ có sự bình yên sau một hành trình dài, một cuộc đời nhiều sóng gió. Chín năm trước, bà ra đi chỉ với hai bàn tay trắng và trái tim tan vỡ. Cái ngày mưa như trút nước ấy đã cuốn trôi đi những ảo vọng về một gia đình trọn vẹn, về những đứa con hiếu thảo. Bà không trách Hùng, không trách Loan. Mỗi người đều có lựa chọn của mình. Bà chọn đứng dậy, làm lại từ đầu. Họ chọn quay lưng lại, sống cuộc đời riêng. Giờ đây, khi họ tìm đến, không phải vì tình thương, mà vì vật chất, bà biết mình không còn gì để cho nữa. Không phải là tiền bạc, mà là tình cảm. Tình cảm đã chết đi rồi. Bà đã tìm thấy sự bình yên nơi mảnh đất biên cương này, nơi mỗi hạt mầm bà gieo xuống đều mang lại thành quả xứng đáng, nơi tình người ấm áp giản đơn, không có sự tính toán, bon chen. Bà mỉm cười nhẹ nhõm. Cuộc đời là một hành trình. Có những cánh cửa khép lại, nhưng sẽ có những cánh cửa khác mở ra. Quan trọng là ta chọn bước đi như thế nào trên con đường của mình. Bà đã chọn con đường của riêng bà, con đường mang lại cho bà sự tự do và bình yên thực sự.”