Màn hình điện thoại rung bần bật trên tay chị Lành lúc hai mươi ba giờ đêm, rọi thẳng vào dòng thông báo ghim đỏ chót trên nhóm phụ huynh: danh sách những học sinh chưa nộp đủ hai triệu rưỡi tiền quỹ phụ chuẩn bị bị chuyển thẳng lên ban giám hiệu vào đầu giờ sáng mai. Tên thằng Bo nằm chình ình ngay vị trí đầu tiên, kèm theo lời nhắc nhở không chút nể nang của bà Phương hội trưởng rằng gia đình nào cố tình chây ì làm ảnh hưởng phong trào chung thì tự chịu trách nhiệm khi con em mình bị tách khỏi các hoạt động tập thể. Vừa tan ca may mười hai tiếng rã rời, hai bàn tay còn chằng chịt vết kim đâm rát buốt, lồng ngực chị thắt lại như nghẹt thở. Cả tháng nay tăng ca cật lực, tiền ăn của hai mẹ con còn phải bóp chép từng mớ rau ngọn cỏ, lấy đâu ra một lúc bạc triệu để đóng khoản tiền tự nguyện trên trời rơi xuống này.
Chị quýnh quáng lôi từ đáy túi vải ra cọc tiền lẻ vừa van nài tổ trưởng cho ứng trước một triệu đồng, toàn những tờ hai mươi, năm mươi nghìn nhàu nát còn vương mùi dầu máy. Không kịp thay bộ quần áo bảo hộ sực mùi xơ vải, chị vội vã lao xe máy sang con ngõ dẫn vào căn biệt thự ba tầng khang trang của bà Phương. Chị chỉ mong cầu xin người đàn bà quyền lực ấy cho nộp trước một nửa, xin bà nể tình mẹ đơn thân mà gỡ tên thằng bé xuống khỏi bảng thông báo trước khi cả trường nhìn thấy.
Đứng trước cánh cổng nhôm đúc bề thế gắn biển camera sáng rực, chị Lành run rẩy siết chặt bọc tiền trong túi áo khoác. Vừa đưa tay định ấn chuông cổng, tiếng then cài lạch cạch bên trong khiến chị khựng lại. Qua khe hở của giàn hoa giấy sát tường rào, ánh đèn chùm phòng khách hắt ra méo mó, kéo theo giọng the the đanh đá của bà Phương vọng thẳng vào tai chị:
– Cứ dán cái thông báo bêu tên cả lũ lên đấy, bảo đảm chưa tới bảy giờ sáng mai đứa nào đứa nấy tự giác mò đến nộp cho bằng sạch. Loại người này không dí dao vào cổ thì còn lâu mới chịu nhả tiền.
Chị Lành nín thở, ngón tay tê buốt đông cứng ngay trên nút chuông điện. Ngay sau đó là tiếng cười khùng khục của một người đàn

ông lạ mặt vang lên đáp lại:
– Chị làm gắt thế phụ huynh họ không thắc mắc à. Cái hợp đồng rèm cửa với hệ thống lọc không khí đợt này nâng khống lên gấp đôi, giấy tờ chỉ toàn biên lai viết tay trôi nổi, ngộ nhỡ có đứa rỗi việc đòi xem hóa đơn đỏ thì giải trình sao được.
– Hóa đơn đỏ cái nỗi gì! – Giọng bà Phương cất lên, sắt lẹm và trịch thượng. – Tôi là trưởng ban, tôi bảo có hóa đơn là có hóa đơn. Lũ thợ may với buôn thúng bán mẹt đấy biết quái gì về thủ tục mà dám ho he. Cứ bảo tiền mua thiết bị thiếu nên tôi phải bỏ tiền túi ra ứng trước chịu lỗ, đứa nào dám đòi xem sổ sách là tôi vu cho tội phá hoại tập thể, đuổi cổ con chúng nó ra khỏi lớp chất lượng cao ngay. Số còn lại ông cứ trích thẳng vào tài khoản phụ như mọi lần cho tôi, không thiếu một xu.
Bàn tay chị Lành run rẩy bấu chặt vào mép tường bê tông sắc nhọn đến bật máu. Mấy dòng tin nhắn than thở vất vả, những bài đăng kêu gọi hy sinh vì tương lai con em chúng ta trên nhóm lớp bỗng chốc hiện lên rõ mồn một như một trò hề tàn nhẫn. Bên trong cánh cửa gỗ lim, tiếng sột soạt của xấp giấy tờ va vào nhau, tiếp theo là tiếng kéo khóa túi xách vang lên giòn giã. Đúng lúc chị toan lùi lại vì hoảng sợ, gót giày của chị vô tình đạp phải hòn gạch vỡ dưới chân, phát ra một tiếng cộc khô khốc giữa đêm vắng.
Tiếng nói chuyện bên trong im bặt ngay tắp lự. Bóng người to béo của bà Phương sấn sổ lao nhanh ra phía cửa hiên, bàn tay giật mạnh then chốt cổng sắt kêu rầm một tiếng.
Ánh đèn cao áp trước cổng bật sáng lóa, rọi thẳng vào khuôn mặt nhợt nhạt, lem luốc mồ hôi của chị Lành. Cánh cổng sắt bật mở toang, bà Phương sấn sổ bước ra, bộ đồ ngủ lụa đắt tiền đung đưa theo từng nhịp thở nặng nề. Vừa nhận ra người đứng lấp ló ngoài ngõ là người mẹ đơn thân nghèo khổ của lớp, đôi mày xăm sắc lẹm của bà ta dựng ngược lên, ánh mắt quét từ đầu đến chân chị Lành với vẻ ghê tởm không buồn giấu giếm.
– Chị làm cái trò mèo gì ngoài cổng nhà tôi nửa đêm nửa hôm thế hả? Ăn trộm ăn cắp hay rình mò cái gì? – Giọng bà Phương the thé, cố tình rít lên thật to để át đi nỗi chột dạ vừa rồi.
Chị Lành run lẩy bẩy, hai tai còn lùng bùng vì những câu từ ăn chặn trơ tráo vừa nghe thấy lúc nãy. Chị cố giấu nỗi kinh hãi vào đáy mắt, vội vàng rút cọc tiền nhàu nát trong túi áo bảo hộ ra, hai tay run rẩy dâng lên ngang ngực:
– Bác Phương… em vừa tan ca làm. Em gom góp vội được một triệu, mang sang xin nộp trước cho cháu Bo. Khoản còn lại bác cho mẹ con em khất đến kỳ lương tuần sau được không bác? Bác rủ lòng thương gỡ tên cháu trên nhóm xuống, để sáng mai cháu đến lớp đỡ tủi thân với bạn bè…
Bà Phương liếc nhìn cọc tiền lẻ cáu bẩn mùi dầu luyn, khóe môi giật giật khinh bỉ. Bà ta không thèm nhận lấy mà giơ bàn tay đeo đầy nhẫn vàng gạt phắt một cái. Cọc tiền bung dây thun, những tờ hai mươi nghìn, năm mươi nghìn rách mép rơi lả tả xuống vũng nước mưa đọng cạnh rãnh cống trước cổng.
– Một triệu bạc tiền lẻ bẩn thỉu này mà chị dám vác sang đây làm phiền tôi lúc nửa đêm à? – Bà Phương chỉ thẳng ngón tay sơn đỏ chót vào mặt chị Lành. – Cả lớp bốn mươi đứa nộp đủ, chỉ có mẹ con chị là giở thói cù nhầy bôi tro trát trấu vào mặt tôi. Tôi thức đêm thức hôm lo cho cái lớp này, bỏ tiền túi tiền triệu ra bù lỗ từng cái đinh cái ốc vít, vậy mà chị còn định qua đây mặc cả? Con chị không có tiền thì đừng đú đởn học lớp chất lượng cao, xuống lớp thường mà học!
Từ trong phòng khách, gã đàn ông lạ mặt khẽ hắng giọng, nhanh tay cuộn tròn xấp hồ sơ dày cộp nhét vào cốp xe máy tay ga dựng ở góc sân rồi phóng vội ra ngoài, cố tình né tránh ánh mắt của chị Lành. Khi bóng chiếc xe mất hút trong màn đêm, thái độ của bà Phương càng thêm hung hãn. Nhìn ánh mắt bàng hoàng của chị Lành hướng về phía chiếc cặp da gã đàn ông vừa cầm, bà Phương dường như đoán ra điều gì, ánh mắt chợt lóe lên tia độc địa tàn nhẫn.
– Chị nghe ngóng được cái gì đúng không? – Bà ta gằn giọng, sấn tới dí sát mặt vào chị Lành, mùi nước hoa nồng nặc phả ra sặc sụa. – Tôi nói cho chị biết, ở cái trường này tiếng nói của tôi nặng hơn loại thợ may quèn như chị vạn lần. Khôn hồn thì sáng mai trước bảy giờ nộp đủ hai triệu rưỡi vào tài khoản, thiếu một cắc thì đừng trách tôi.
Nói đoạn, bà Phương rút điện thoại ra, ngón tay thoăn thoắt bấm phím rồi giơ màn hình sáng quắc sát mắt chị Lành. Trên màn hình là tin nhắn soạn dở gửi vào nhóm lớp: thông báo về việc phụ huynh em Bo nửa đêm đến tận nhà hội trưởng gây rối, có thái độ vô văn hóa và xúc phạm ban đại diện, đề nghị toàn thể phụ huynh biểu quyết chuyển cháu sang lớp khác ngay sáng hôm sau để làm gương.
– Bác ơi đừng… xin bác tha cho con em, cháu nó không có tội tình gì… – Chị Lành nghẹn ứ nơi cổ họng, nước mắt trào ra giàn giụa. Chị quỳ thụp xuống bùn đất, vừa cuống cuồng nhặt những tờ tiền ướt sũng vừa van lơn.
Nhưng đáp lại chị chỉ là tiếng cười khẩy lạnh băng và tiếng then cổng sắt sập mạnh rầm một cái trước mũi. Đèn hiên phụt tắt, bỏ mặc chị Lành trơ trọi giữa bóng tối mịt mù cùng xấp tiền ướt nhẹp rách bươm.
Chưa kịp đứng dậy, chiếc điện thoại cũ kỹ trong túi áo chị đã rung lên bần bật từng tràng liên tiếp. Dòng tin nhắn vu khống của bà Phương đã được gửi đi. Ngay lập tức, hàng chục phụ huynh thân tín thi nhau nhảy vào bình luận phụ họa, dùng những lời lẽ cay nghiệt nhất để thóa mạ hai mẹ con, đòi cô chủ nhiệm họp gấp để tẩy chay thằng bé ngay trong tiết học đầu tiên ngày mai. Giữa những dòng chửi bới tới tấp ấy, một tin nhắn riêng từ số máy lạ bỗng nhảy lên màn hình, chỉ vỏn vẹn một bức ảnh chụp mờ căm và dòng chữ: “Chị muốn cứu con thì im mồm, bằng chứng khống giá này lộ ra là con chị biến khỏi cái quận này đấy”.
Không khí phòng học lớp 1A ngột ngạt đến nghẹt thở dưới những tia nắng gắt gỏng đầu ngày rọi xiên qua song cửa sắt. Bốn mươi phụ huynh ngồi chật kín các dãy bàn ghế học sinh bé xíu, không gian chỉ còn lại tiếng quạt trần quay kẽo kẹt rợn người xen lẫn tiếng xì xào phán xét dồn thẳng về phía chị Lành. Chị ngồi lẻ loi ở góc cuối cùng, bàn tay chai sần giấu dưới gấu áo khoác vẫn còn vương mùi xơ vải sau ca làm thâu đêm.
Trên bục giảng, cô giáo chủ nhiệm trẻ tuổi cúi gằm mặt chỉnh sửa tập giáo án, né tránh ánh nhìn của chị. Ngược lại, bà Phương đứng sừng sững bên cạnh bục gỗ, chiếc váy nhung đỏ rực nổi bần bật cùng xấp giấy in sẵn dày cộp kẹp chặt trong tay. Đôi mắt kẻ chì sắc lẹm của bà ta quét xuống cả căn phòng, khóe môi khẽ nhếch lên nụ cười nửa miệng đắc thắng. Bà ta giơ cao một xấp giấy A4, giọng nói the thé vang vọng khắp căn phòng:
– Tôi xin nhắc lại cho toàn thể phụ huynh rõ! Khoản đóng góp lắp đặt vách ngăn cách âm và hệ thống rèm nhôm kính này là hoàn toàn tự nguyện vì sự an toàn của các con. Ban đại diện chúng tôi đã phải gác việc nhà, bỏ công bỏ buổi chạy vạy, thậm chí tôi phải đứng ra bảo lãnh danh dự để xưởng làm trước chịu nợ. Ai đồng thuận thì ký ngay vào bản cam kết tự nguyện nộp tiền này để nộp lên hiệu bộ, còn ai không đồng thuận, viện cớ nghèo khổ để phá hoại phong trào chung thì xin mời tự viết đơn xin chuyển lớp cho con ngay trong sáng nay!
Ánh mắt bà Phương xoáy thẳng vào chị Lành, cay độc và công khai như một đòn kết liễu. Một vài phụ huynh ngồi bàn trên liền hùa theo, tiếng xì xào phụ họa vang lên giễu cợt: “Đúng rồi đấy, không đóng được thì chuyển đi, làm khổ con người ta lây!”
Chị Lành cảm thấy lồng ngực mình siết lại, buốt nhói. Ký ức về cọc tiền lẻ bị hất văng xuống vũng nước mưa đêm qua và tin nhắn đe dọa tước đi con đường học của thằng Bo bỗng chốc dội về, bóp nghẹt từng nhịp thở. Nhưng lần này, chị không cúi đầu, cũng không rơi một giọt nước mắt nào nữa. Hai bàn tay chị siết chặt tập tài liệu kẹp trong túi hồ sơ màu nâu đặt trên đùi.
Chị hít một hơi thật sâu, đứng phắt dậy.
Tiếng chân ghế gỗ kéo lê trên nền gạch hoa phát ra một âm thanh chói tai cắt ngang tràng thuyết giáo của bà Phương. Cả phòng học bỗng chốc im bặt. Hàng chục ánh mắt đổ dồn về phía người mẹ đơn thân gầy gò trong bộ quần áo công nhân bạc phếch. Chị Lành bước từng bước chậm rãi nhưng dứt khoát lên phía bục giảng, ánh mắt nhìn thẳng vào người đàn bà đeo đầy nhẫn vàng đang biến sắc mặt vì bất ngờ.
– Bác Phương bảo đây là tự nguyện, bảo bác phải bỏ tiền túi bù lỗ cho lớp sao? – Giọng chị Lành cất lên, ban đầu còn khàn đặc vì kiệt sức, nhưng càng nói càng đanh thép, rõ ràng từng chữ.
Bà Phương giật mình, vội giơ tay chỉ trỏ, gắt lên nhằm át giọng chị:
– Chị định làm loạn ở đây đấy à? Chị không có quyền phát biểu khi chưa đóng tiền…
– Tôi có quyền hay không thì để mọi người xem cái này đã! – Chị Lành cắt ngang, dằn mạnh xấp tài liệu màu nâu xuống ngay trước mặt cô giáo chủ nhiệm và bàn đại biểu.
Chị rút phắt tập giấy ra, trải rộng ngay ngắn từng trang. Đó không phải là những tờ giấy photo mờ căm, mà là bản hợp đồng đối chiếu giá thực tế in dấu đỏ chói lọi, kèm theo một bản kê chiết khấu chi tiết từng hạng mục có chữ ký sống.
– Đây là bảng báo giá toàn bộ hệ thống vách nhôm kính và rèm cách âm do bác Phương trình lên lớp với tổng kinh phí tám mươi triệu đồng. – Chị Lành giơ cao tờ quyết toán khống lên cho cả phòng nhìn thấy, rồi lập tức giơ tờ giấy thứ hai ngay bên cạnh. – Còn đây là phiếu xuất kho và bảng đối chiếu giá gốc thực tế từ chính xưởng nhôm kính Khang Thịnh, nơi em trai ruột của bác Phương làm chủ! Tổng chi phí thi công thực chất chỉ có ba mươi hai triệu đồng. Toàn bộ phần chênh lệch bốn mươi tám triệu còn lại được ghi rõ ràng trong mục này: Chiết khấu hoa hồng bốn mươi phần trăm, chuyển thẳng vào số tài khoản cá nhân của bà Nguyễn Thị Phương!
Tiếng nói của chị Lành như một tiếng sét đánh ngang tai giữa căn phòng đóng kín. Chị Lành nhìn thấy rõ mồn một bàn tay sơn móng đỏ của bà Phương khựng lại giữa không trung, run rẩy giật giật. Màu đỏ trên môi bà ta bỗng chốc trở nên kệch cỡm khi nước da mặt chuyển dần từ tái mét sang xám ngoét như tro tàn.
– Chị… chị ăn nói xằng bậy! Giấy tờ này ở đâu ra? Chị làm giả giấy tờ vu khống tôi! – Bà Phương lắp bắp, giọng the thé lạc hẳn đi, vội vàng chồm tới toan giật lấy tập tài liệu.
Nhưng chị Lành nhanh hơn một bước, đè chặt lòng bàn tay xuống xấp giấy, ánh mắt quắc lên kiên định:
– Bác nghĩ tôi đi xin xỏ các người à? Đêm qua gã đàn ông từ nhà bác bước ra đã làm rơi chiếc kẹp hồ sơ có danh thiếp của xưởng. Sáng sớm nay, đích thân tôi đã cầm danh sách này tới tận xưởng em trai bác, vờ làm đối tác cần chiết khấu tương tự như hợp đồng của trường tiểu học. Chính em trai bác đã ký nháy xác nhận tỷ lệ lại quả bốn mươi phần trăm này vào biên bản cam kết giá để giữ mối làm ăn! Dấu mộc đỏ tươi của xưởng và số tài khoản nhận tiền mang tên bác, chữ ký của em trai bác còn rành rành ở đây, bác bảo tôi vu khống cái gì?
Chị Lành lia mắt nhìn một vòng. Cô giáo chủ nhiệm chết lặng, hai mắt mở trừng trừng dán chặt vào con dấu đỏ trên tờ giấy đối chiếu. Dưới các dãy bàn, mấy phụ huynh vừa lúc nãy còn lên giọng mỉa mai chị bỗng ngơ ngác nhìn nhau, rồi đồng loạt đứng bật dậy lao lên bục giảng để tận mắt nhìn bảng số liệu.
Bà Phương đứng chôn chân tại chỗ, đôi môi run bần bật mấp máy nhưng không thể thốt ra nổi nửa lời, cánh tay giơ lơ lửng giữa không trung bỗng buông thõng xuống như người mất hồn.
Căn phòng học lớp 1A vỡ òa trong tiếng la ó và những cánh tay giận dữ vung lên. Xấp tài liệu có dấu đỏ từ tay chị Lành nhanh chóng bị chuyền đi khắp các dãy bàn. Tiếng phụ huynh chất vấn, tiếng đập bàn đòi giải trình vang lên chát chúa át cả tiếng quạt trần quay kẽo kẹt. Bà Phương nép sát vào góc bục giảng, đôi môi xăm đỏ run rẩy, lớp phấn trên mặt loang lổ mồ hôi. Người đàn bà đêm qua còn hất tung cọc tiền lẻ của chị xuống rãnh nước giờ đây co rúm lại, hai tay ôm khư khư chiếc túi xách đắt tiền như muốn che giấu điều gì nhơ nhuốc.
Sự náo loạn kéo dài cho đến khi thầy phó hiệu trưởng cùng bảo vệ vội vã có mặt. Đứng giữa vòng vây của hàng chục con người đang đòi lại công bằng, chị Lành chỉ im lặng lùi lại một bước, nép mình bên bậu cửa sổ. Chị nhìn vị đại diện nhà trường run rẩy cầm tờ quyết toán khống, ánh mắt ông ta dán chặt vào con số chiết khấu bốn mươi phần trăm và chữ ký sống rành rành của chủ xưởng nhôm kính. Trước sức ép không thể xoa dịu của cả phòng họp, biên bản khẩn cấp được lập ngay trên bàn giáo viên.
Toàn bộ các khoản thu gọi là tự nguyện lập tức bị đình chỉ để phục vụ kiểm tra. Ngay trước mặt toàn thể phụ huynh, nhà trường buộc phải tuyên bố miễn nhiệm chức danh trưởng ban đại diện của bà Phương, chuyển toàn bộ hồ sơ vụ việc sang cơ quan chức năng làm rõ dấu hiệu trục lợi. Khi bà ta lủi thủi cúi gằm mặt len qua cánh cửa lớp giữa những ánh nhìn khinh bỉ, chị Lành thấy lồng ngực mình bỗng nhẹ bẫng, một gánh nặng nghẹt thở đè nén suốt bao ngày qua dường như tan biến thành tro bụi.
Buổi chiều hôm ấy, chị Lành trở lại xưởng may sớm hơn thường lệ. Tiếng máy may công nghiệp ràn rạt quen thuộc rộn rã khắp gian nhà xưởng oi nồng mùi vải vụn và dầu máy. Đôi bàn tay chai sần, chằng chịt những vết kim đâm lại thoăn thoắt đưa từng đường kim mũi chỉ qua mép vải kaki thô ráp. Chị không còn phải giật thót mình mỗi khi màn hình điện thoại trong túi áo rung lên, cũng không còn nỗi sợ hãi mơ hồ về một dòng tin nhắn bêu tên hay những lời đe dọa tước đi con đường đến trường của con.
Lúc chuông tan ca điểm, chị vội vã tắt máy, lau vội vệt mồ hôi đọng trên trán rồi nổ chiếc xe máy cà tàng đón con. Đến cổng trường, chị Lành đứng nép sau hàng rào sắt râm mát bóng cây bàng, lặng lẽ nhìn vào khung cửa sổ lớp 1A đang mở toang đón gió chiều. Thằng Bo của chị đang ngồi ngay ngắn ở dãy bàn thứ hai, chiếc áo trắng tinh tươm thẳng thớm bên cạnh các bạn cùng trang lứa. Thằng bé vừa hí hoáy vẽ tranh vừa quay sang cười nói giòn tan với bạn ngồi bên, không còn bị xua đuổi xuống góc khuất tăm tối, cũng không còn phải cúi đầu vì ánh mắt kỳ thị của bất kỳ ai.
Nắng chiều vàng óng rọi xiên qua song cửa, phủ lên bờ vai nhỏ bé của đứa trẻ một vệt sáng ấm áp và tinh khôi. Chị Lành đứng tựa vào chiếc xe máy cũ, hít một hơi thật sâu mùi lá bàng ngai ngái lẫn trong gió. Tiền bạc có thể thiếu thốn từng đồng cắc, nhưng chỗ ngồi của một đứa trẻ dưới mái trường này vĩnh viễn không thể bị định giá bởi lòng tham của người lớn.
Story code: VI_000254