“Đoàn nhà nhà trai vừa mới bước vào cổng, mẹ cô dâu đã bĩ-u m-ôi bảo: “Mới nhìn đã biết ngh;èo” nhưng bà không ngờ được mẹ tôi chính là chủ nợ của căn nhà sắp bị siết n-ợ nhà thông gia…
Hôm đó là lễ ăn hỏi.
Nhà trai chúng tôi đi 7 người, không xe sang, không váy vóc lộng lẫy. Mẹ tôi đội nón lá, mặc áo dài truyền thống, tay xách tráp bằng tay chứ không thuê đội bê tráp rình rang như người ta.
Vừa bước qua cổng, mẹ cô dâu hất hàm, bĩu môi rồi nói với hàng xóm đứng gần:
– “”Trời ạ, mới nhìn đã biết nghèo. Nhìn cái dép, cái giỏ là biết không cùng đẳng cấp rồi.””
Câu nói đủ lớn để cả đoàn nghe thấy.
Không khí bỗng trĩu nặng. Bố tôi chau mày, anh em tôi ngượng chín mặt. Nhưng mẹ tôi thì vẫn bình thản, không nói gì, chỉ nhẹ mỉm cười, đặt tráp lên bàn và rót nước.
Buổi lễ diễn ra không mấy suôn sẻ.
Mẹ cô dâu tỏ thái độ khinh thường ra mặt. Đến lúc đưa sính lễ, bà còn cố tình ngồi khoanh tay, chẳng buồn tiếp chuyện ai.
Cho đến khi tôi đứng dậy xin phép hai bên thông gia được phát biểu vài lời, mẹ tôi nhẹ nhàng đứng lên, lấy từ túi ra một tập giấy A4 rồi đặt nhẹ xuống bàn trước mặt bà thông gia:
– “À chị ơi, cái nhà này hình như là sắp bị ngân hàng siết đúng không?
Chị thế chấp 3 năm chưa trả nổi lãi. Mà người cầm giấy nợ chính là tôi đấy. Nếu không tin thì chị xem giùm, giấy tờ gốc còn ở đây.”
Cả họ nhà gái chế-t lặng.
Mẹ cô dâu tay run run lật từng trang, gương mặt tái mét như tờ giấy. Căn nhà đang ngồi tổ chức lễ ăn hỏi này… sắp không còn mang tên bà nữa.
Mẹ tôi tiếp lời, giọng vẫn nhẹ nhàng…
Không khí từ đó lật ngược 180 độ.
Mẹ cô dâu đổ mồ hôi lạnh, vội đứng dậy rót nước, gượng cười xin xỏ… 👇👇”
“Mẹ cô dâu, bà Út, ngồi sững sờ nhìn tập giấy A4 mẹ chú rể vừa đặt xuống. Lời nói nhẹ nhàng nhưng đầy sức nặng của bà thông gia vang vọng trong không khí. Bà Út không tin vào tai mình, nhưng đôi mắt tinh tường của người từng trải cho bà biết tập giấy đó không phải là trò đùa.
Đôi bàn tay

vốn hay khoa chân múa tay khoe mẽ giờ đây run rẩy không kiểm soát. Bà Út vội vàng đưa tay nắm lấy tập giấy. Từng ngón tay bấu chặt vào mép giấy, run bần bật. Bà cúi đầu xuống, lật nhanh từng trang. Ánh mắt bà đảo qua các dòng chữ, các con số, rồi dừng lại ở những con dấu, những chữ ký. Đó chính xác là… giấy tờ gốc. Giấy tờ thế chấp chính căn nhà này, thứ mà bấy lâu nay bà vẫn giấu nhẹm, coi như cục nợ chết chờ ngày phán quyết.
Gương mặt bà Út từ màu hồng hào kiêu căng ban nãy lập tức tái mét như tờ giấy. Đôi môi mím chặt, run run. Đồng tử mắt giãn ra, tràn ngập sự hoảng loạn và không thể tin nổi. Làm sao có thể? Làm sao cái bà nhà quê đội nón lá, đi dép lê này lại có trong tay thứ định đoạt số phận gia đình bà? Toàn bộ sự kiêu căng, khinh thường mà bà vừa thể hiện phút trước dường như bị ai đó tát bay đi hết. Nó tan biến không còn một dấu vết, thay vào đó là nỗi sợ hãi tột độ. Bà Út nuốt nước bọt khan, cổ họng nghẹn ứ. Cái cảm giác quyền lực ảo tưởng vừa nắm giữ đã vỡ tan thành mây khói ngay giây phút định mệnh này. Căn nhà đang ngồi tổ chức lễ ăn hỏi này… sắp không còn mang tên bà nữa.
Những người hàng xóm nhà gái đang hóng chuyện ở ngoài cũng chết lặng. Họ nhìn vẻ mặt biến sắc của bà Út, rồi nhìn sang bà thông gia vẫn điềm tĩnh ngồi đó, trong tay còn giữ thứ vũ khí chí mạng. Không ai dám nói lời nào. Không khí tại `Nhà cô dâu` bỗng đặc quánh lại, chỉ còn tiếng gió khẽ rung rinh tà áo dài của mẹ chú rể và tiếng tim đập thình thịch trong lồng ngực bà Út.
Mẹ chú rể vẫn giữ nụ cười nhẹ trên môi, bà chậm rãi tiếp lời…”
“Mẹ chú rể vẫn giữ nụ cười nhẹ trên môi, bà chậm rãi tiếp lời, ánh mắt lướt qua đám đông đang chết lặng: “”Tôi chỉ là, à vâng, ‘người nhà quê’ ấy mà… có cái thói quen, việc gì đến tay cũng phải làm cho đến nơi đến chốn. Cái giấy tờ này… thấy gia đình thông gia vất vả quá, cầm cố căn nhà để lo việc đại sự, tôi lại thấy chạnh lòng. Thế nên mới liều, bỏ hết tiền dưỡng già, tiền tiết kiệm mấy chục năm để… mua lại.””
Lời nói của bà thông gia như quả bom dội thẳng vào tai những người đang đứng ngoài hóng chuyện. Mua lại? Mua lại cái gì? Mua lại giấy tờ nhà thế chấp? Điều đó có nghĩa là… bà cụ nhà quê kia giờ là chủ nợ mới của gia đình bà Út? Không khí càng trở nên đặc quánh hơn. Đám đông hàng xóm nhà gái ban nãy còn xì xào chê bai trang phục giản dị, chiếc xe cũ kỹ của nhà trai, giờ đây im bặt.
Họ đổ dồn ánh mắt vào bà Út, người đang ngồi đó, tập giấy trên tay run bần bật. Gương mặt bà ta không còn chút máu, đôi mắt hoảng loạn nhìn chằm chằm vào những trang giấy. Sự kiêu căng, khinh khỉnh ban nãy hoàn toàn biến mất, thay vào đó là vẻ sợ hãi tột cùng.
“”Ối trời ơi, cái gì thế kia?”” Một tiếng xì xào nhỏ vang lên từ đám đông. “”Có phải là… giấy tờ nhà bà Út không?””
Những lời thì thầm bắt đầu lan nhanh như cháy rừng. Họ nhìn bà Út, rồi lại nhìn sang bà thông gia điềm tĩnh, trong tay vẫn còn tập giấy thứ hai. Vẻ mặt của những người hàng xóm chuyển từ bất ngờ sang kinh ngạc tột độ. Có vài người còn không giấu nổi vẻ hả hê, ánh mắt lấp lánh sự phấn khích khi chứng kiến cảnh tượng “”lật kèo”” ngoạn mục này. Bà Út, người nổi tiếng khoe mẽ, giờ đây lại rơi vào tình cảnh trớ trêu đến vậy.
Họ nhớ lại những lời bà Út từng khoe khoang về khoản tiền chuẩn bị cho đám cưới, về sự giàu có của sui gia tương lai. Giờ thì mọi thứ sụp đổ ngay trước mắt họ. Cái thái độ khinh thường của bà Út đối với nhà trai ban nãy bỗng trở thành trò cười cho thiên hạ.
Bố cô dâu ngồi cạnh bà Út, ông cũng sững sờ không kém. Ông không biết gì về khoản nợ thế chấp này, hoặc có biết thì cũng không rõ chi tiết. Thấy vợ mình tái mét mặt mày, ông chỉ dám ngồi im, không dám ho he lời nào. Cô dâu cũng lặng người, không hiểu chuyện gì đang xảy ra.
Tất cả ánh mắt, tất cả sự chú ý đều đổ dồn vào bà Út. Họ chờ đợi, chờ đợi phản ứng tiếp theo của bà ta, chờ đợi lời giải thích cho sự thay đổi thái độ đột ngột và đầy kịch tính này. Cái cảm giác hả hê lan tỏa trong đám đông hàng xóm, khác hẳn với sự căng thẳng tột độ mà bà Út đang gánh chịu. Giờ đây, họ không còn quan tâm đến chiếc xe cũ hay bộ trang phục giản dị nữa. Vở kịch mà họ đang chứng kiến… kịch tính hơn bất kỳ điều gì.
Mẹ chú rể vẫn giữ nụ cười, bà chậm rãi đặt tập giấy thứ hai xuống bàn, ngay cạnh tập giấy gốc.”
“Bố cô dâu, người nãy giờ vẫn ngồi im như pho tượng, cuối cùng cũng không thể chịu nổi áp lực của sự im lặng và những ánh mắt dò xét. Gương mặt ông lộ rõ vẻ lúng túng, xen lẫn khó hiểu và có chút bẽ bàng. Ông khẽ hắng giọng một tiếng, cố gắng thu hút sự chú ý và phá vỡ không khí ngột ngạt đến nghẹt thở này.
“”À… à này… bà Út,”” ông lắp bắp gọi vợ, giọng run run, “”Chuyện này… là sao thế?””
Ông quay sang nhìn mẹ chú rể, người vẫn đang mỉm cười điềm đạm. Ánh mắt ông chứa đầy sự nghi ngại và câu hỏi. “”Bà thông gia… bà nói… mua lại là sao ạ? Giấy tờ này… có phải…”” Ông ngập ngừng, không dám nói hết câu. Ông chưa thể tin vào những gì đang diễn ra. Ông biết vợ mình có vay mượn để làm đám cưới, nhưng không hề hay biết đến chuyện thế chấp nhà và giờ lại bị… mua lại bởi chính sui gia.
Bà Út vẫn ngồi bất động, đôi mắt dán chặt vào hai tập giấy trên bàn. Tai bà ù đi, không nghe rõ lời chồng nói. Toàn bộ thế giới của bà như đang quay cuồng. Nỗi sợ hãi bị vạch trần trước mặt hàng xóm, nỗi nhục nhã vì sự kiêu căng ban nãy giờ tan biến hết, chỉ còn lại sự tuyệt vọng và một câu hỏi duy nhất vọng trong đầu: Làm sao có thể như vậy?
Mẹ chú rể nhìn sự bối rối của bố cô dâu và vẻ mặt thất thần của bà Út. Bà khẽ thở dài một tiếng, nụ cười trên môi có chút lạnh đi. Bà hiểu, người chồng này có lẽ không biết hết mọi chuyện. Hoặc ông biết, nhưng chọn cách im lặng. Dù thế nào đi nữa, bà cũng không có ý định giải thích cặn kẽ cho ông lúc này. Nhiệm vụ của bà là nói cho bà Út và đám đông hiểu rõ.
Ông bố cô dâu lại cất lời, giọng ngày càng run rẩy hơn: “”Bà thông gia à… hay là… có hiểu lầm gì ở đây không ạ? Chuyện này…””
Mẹ chú rể không để ông nói hết câu. Bà chậm rãi ngắt lời, giọng nói vẫn bình thản nhưng ẩn chứa một sức nặng vô hình khiến mọi người phải lắng nghe.”
“Mẹ chú rể không để ông nói hết câu. Bà chậm rãi ngắt lời, giọng nói vẫn bình thản nhưng ẩn chứa một sức nặng vô hình khiến mọi người phải lắng nghe.
“”Không có hiểu lầm gì ở đây cả, ông thông gia,”” mẹ chú rể nói, ánh mắt nhìn thẳng vào bà Út đang thất thần. “”Chuyện giấy tờ nhà này… là do bà thông gia đây đã đem đi thế chấp để vay một khoản tiền khá lớn.””
Bà Út giật mình khẽ run lên, nhưng vẫn im lặng. Đám hàng xóm xì xào nhỏ to. Bố cô dâu lắp bắp: “”Thế chấp… vay tiền?””
Mẹ chú rể gật đầu xác nhận. “”Đúng vậy. Và khoản vay đó… đã đến hạn thanh toán rồi.”” Bà dừng lại một chút, để lời nói thấm vào từng người. Bà nhìn bà Út. “”Bà thông gia chắc cũng biết, nếu không thanh toán đúng hạn, tài sản thế chấp sẽ bị phát mại.””
Bà Út nuốt nước bọt, cổ họng khô khốc. Bà biết điều đó quá rõ.
“”Cách đây không lâu,”” mẹ chú rể tiếp tục, giọng vẫn đều đều như đang kể một câu chuyện không liên quan đến mình. “”Bên ngân hàng đã liên hệ với tôi. Họ biết tôi có khả năng tài chính và đang muốn giải quyết nhanh chóng những khoản nợ đến hạn. Sau khi xem xét hồ sơ… à vâng, chính là tập hồ sơ này đây…”” Bà khẽ vỗ nhẹ lên hai tập giấy trên bàn, “”Tôi nhận thấy đây là một cơ hội đầu tư khá tốt.””
Bà Út mở to mắt nhìn, đôi môi mấp máy không thành lời. Bố cô dâu nhìn vợ đầy nghi hoặc, rồi lại nhìn sang mẹ chú rể với vẻ mặt hoang mang tột độ.
“”Vì vậy,”” mẹ chú rể kết luận một cách gọn ghẽ, “”tôi đã quyết định… mua lại khoản nợ này từ ngân hàng. Nói cách khác, bây giờ, tôi là chủ nợ mới của bà thông gia.””
Một tiếng thở hắt ra từ phía đám đông hàng xóm. Mẹ cô dâu tái mét, cả người run bần bật. Bà đã hiểu. Không phải là hiểu lầm, không phải là trêu chọc. Sự thật phũ phàng và nhục nhã đang phơi bày ra trước mắt bà.
Mẹ chú rể nhìn thái độ của bà Út, nụ cười trên môi hoàn toàn biến mất, thay vào đó là vẻ nghiêm nghị. “”Giấy tờ gốc, tất nhiên, giờ do tôi giữ.”” Bà chỉ vào hai tập giấy. “”Vì tôi là chủ nợ hợp pháp.””
“”Về thời hạn thanh toán…”” Bà ngả người ra sau ghế một chút, ánh mắt sắc lạnh nhìn thẳng vào bà Út. “”Bên ngân hàng cho bà thời hạn cuối cùng là… ba ngày nữa.””
“”Ba… ba ngày?”” Bà Út cuối cùng cũng thốt lên được hai tiếng, giọng run rẩy đến thảm hại.
Mẹ chú rể gật đầu. “”Đúng vậy. Ba ngày nữa. Nếu trong vòng ba ngày, bà không thanh toán toàn bộ số nợ… thì theo đúng hợp đồng thế chấp đã ký với ngân hàng trước đây… căn nhà này… sẽ chính thức thuộc về tôi.”” Bà nhấn mạnh từng lời, khiến cả căn phòng như nín thở.”
“Bà Út nhìn mẹ chú rể như không tin vào tai mình. Ba ngày? Căn nhà này… sẽ thuộc về người phụ nữ mà bà vừa khinh miệt chỉ cách đây ít phút? Toàn thân bà ta run lên bần bật, mồ hôi bắt đầu lấm tấm trên trán dù trời không hề nóng. Khuôn mặt tái nhợt lúc nãy giờ chuyển sang một màu xanh xám đầy sợ hãi. Bà ta nuốt nước bọt, đôi mắt đảo qua lại giữa mẹ chú rể, tập giấy tờ và ông chồng đang nhìn mình chằm chằm với vẻ mặt vừa tức giận vừa hoang mang tột độ.
Đám hàng xóm bắt đầu xì xào mạnh hơn, những lời bàn tán nhỏ nhặt về bà Út giờ biến thành tiếng bóc mẽ xôn xao. “”Trời đất ơi, hóa ra là nợ nần ngập đầu!””, “”Giả vờ giàu có, cuối cùng nhà sắp bị siết!””, “”Khinh người nghèo, bây giờ gặp chủ nợ giàu hơn!””. Những lời đó như từng nhát dao đâm vào lòng tự trọng cuối cùng còn sót lại của bà Út.
Một khắc im lặng căng thẳng trôi qua. Rồi, một sự biến đổi kinh ngạc xảy ra. Khuôn mặt bà Út đột ngột co giật, cố gắng nặn ra một nụ cười méo mó. Cái run rẩy vẫn còn đó, nhưng bà ta cố gắng gồng mình đứng thẳng hơn một chút. Ánh mắt khinh khỉnh lúc trước hoàn toàn biến mất, thay vào đó là vẻ nịnh nọt, luồn cúi thấy rõ.
Bà ta tiến lại gần mẹ chú rể thêm một bước, chắp hai tay vào nhau đầy vẻ cung kính. Giọng nói lúc nãy còn đanh đá, chanh chua, giờ trở nên ngọt xớt, lí nhí và đầy vẻ khách sáo.
“”À… à dạ… chị… chị nhà đây sao ạ?”” Bà ta lắp bắp, mồ hôi trên trán chảy thành giọt. “”Trời ơi, em… em không biết. Em thật sự không biết ạ!””
Bà Út cố gắng nở nụ cười tươi hơn, nhưng trông nó còn thảm hại hơn cả lúc khóc. “”Trời, nhìn chị… sang trọng quá ạ! Em cứ tưởng…”” Bà ta ấp úng, không dám nói tiếp những gì mình đã tưởng. “”Em… em thật sự có mắt như mù ạ. Chị thông gia… quả là người bề trên, em nhìn đã thấy cốt cách hơn người rồi ạ!””
Bố cô dâu và cô dâu đứng đơ người, không hiểu chuyện gì đang xảy ra với bà Út. Bố chú rể và anh em chú rể nín lặng nhìn màn “”lật mặt”” ngoạn mục này với ánh mắt khó tả, vừa ngạc nhiên vừa có chút hả hê.
Mẹ chú rể vẫn ngồi yên vị, không nhúc nhích. Ánh mắt bà lạnh lùng nhìn thẳng vào bà Út, không biểu lộ cảm xúc gì. Nụ cười “”lật mặt”” của bà Út không hề làm mềm đi vẻ nghiêm nghị trên khuôn mặt bà.
Bà Út thấy mẹ chú rể không đáp lại, càng cuống quýt hơn. Bà ta bắt đầu nói luyên thuyên, cố gắng giải thích và xoa dịu. “”Chị ơi, chắc có hiểu lầm gì ở đây thôi ạ. Em… em vẫn đang làm ăn tốt mà. Cái khoản nợ kia… chỉ là chút xíu thôi ạ, chẳng đáng là bao. Em… em sẽ trả ngay, trả ngay cho chị ạ! Chị đừng lo lắng gì hết ạ!””
Bà ta cố gắng nói nhanh hơn, giọng ngày càng run rẩy và nịnh bợ. “”Chị… chị đến đây là khách quý của gia đình em. Mọi chuyện… mọi chuyện đều là do em hồ đồ, không nhận ra chị. Chị… chị cứ tự nhiên như ở nhà nhé ạ! Mọi thứ trong nhà này… chị cứ sai bảo ạ!”” Bà Út thậm chí còn định chìa tay ra nắm lấy tay mẹ chú rể, nhưng rồi chợt khựng lại.”
“Mẹ chú rể vẫn ngồi yên vị, không nhúc nhích. Ánh mắt bà lạnh lùng nhìn thẳng vào bà Út, không biểu lộ cảm xúc gì. Nụ cười “”lật mặt”” của bà Út không hề làm mềm đi vẻ nghiêm nghị trên khuôn mặt bà.
Bà Út thấy mẹ chú rể không đáp lại, càng cuống quýt hơn. Bà ta bắt đầu nói luyên thuyên, cố gắng giải thích và xoa dịu. “”Chị ơi, chắc có hiểu lầm gì ở đây thôi ạ. Em… em vẫn đang làm ăn tốt mà. Cái khoản nợ kia… chỉ là chút xíu thôi ạ, chẳng đáng là bao. Em… em sẽ trả ngay, trả ngay cho chị ạ! Chị đừng lo lắng gì hết ạ!””
Bà ta cố gắng nói nhanh hơn, giọng ngày càng run rẩy và nịnh bợ. “”Chị… chị đến đây là khách quý của gia đình em. Mọi chuyện… mọi chuyện đều là do em hồ đồ, không nhận ra chị. Chị… chị cứ tự nhiên như ở nhà nhé ạ! Mọi thứ trong nhà này… chị cứ sai bảo ạ!”” Bà Út thậm chí còn định chìa tay ra nắm lấy tay mẹ chú rể, nhưng rồi chợt khựng lại, sợ bị hất ra.
Bố cô dâu, cô dâu vẫn chết lặng. Ông nhìn bà Út, rồi nhìn sang tập giấy tờ trên bàn, mặt cắt không còn hạt máu. Cô dâu tái mét, không ngờ mẹ mình lại có một bí mật kinh khủng đến vậy. Bố chú rể và anh em chú rể vẫn giữ im lặng, khóe miệng nhếch lên một cách kín đáo. Đám hàng xóm thì như mở hội, thi nhau bình luận, hả hê.
Mẹ chú rể vẫn ngồi yên, như một tảng băng giữa dòng nước xiết. Bà từ từ đưa mắt nhìn quanh, lướt qua khuôn mặt nịnh bợ của bà Út, ánh mắt hoang mang của bố cô dâu và cô dâu, sự tò mò háo hức của hàng xóm. Rồi bà chậm rãi lên tiếng, giọng nói không cao, nhưng rõ ràng, đĩnh đạc, mang theo trọng lượng của kẻ nắm đằng chuôi.
“”Bà không cần phải vòng vo như vậy, bà Út,”” Mẹ chú rể nói, mỗi từ như gõ vào tai bà Út. “”Tôi đến đây hôm nay không phải để nghe bà nịnh bợ, và càng không phải để nghe bà nói rằng khoản nợ kia ‘chẳng đáng là bao’.””
Bà Út giật mình, nụ cười méo mó càng trở nên gượng gạo.
“”Bà nói đó là ‘chút xíu’ thôi sao?”” Mẹ chú rể tiếp tục, giọng hơi trầm xuống. “”Một khoản nợ đủ để ngân hàng chuẩn bị siết nhà, đủ để cả gia đình bà có nguy cơ ra đường, mà bà gọi là ‘chút xíu’ à?””
Bà Út không dám đáp lại, chỉ biết cúi gằm mặt.
“”Việc làm ăn của bà thế nào, có tốt thật hay không, tôi không quan tâm,”” Mẹ chú rể nói thẳng. “”Điều tôi quan tâm là thái độ của bà. Cách bà đối xử với tôi và gia đình tôi khi bà nghĩ chúng tôi nghèo khó, khi bà cho rằng bà ở ‘bề trên’.””
Bà Út run lên bần bật lần nữa, mồ hôi túa ra nhiều hơn.
“”Những lời lẽ khinh miệt, những cái bĩu môi, những ánh mắt coi thường của bà… tôi nghe thấy hết, nhìn thấy hết,”” Mẹ chú rể nói chậm rãi, “”chỉ là tôi chưa tiện nói ra thôi.””
Bà Út cố gắng cất lời: “”Em… em xin lỗi chị ạ. Em… em thật sự sai rồi…””
“”Xin lỗi bằng miệng thì dễ lắm,”” Mẹ chú rể cắt ngang. “”Quan trọng là sự chân thành. Và hơn hết,”” bà dừng lại một chút, ánh mắt sắc như dao nhìn thẳng vào bà Út, “”trước khi chúng ta nói bất cứ điều gì về khoản nợ kia, hay về lễ ăn hỏi này, tôi cần bà làm một việc.””
Tất cả mọi người đều nín thở. Bà Út ngẩng phắt mặt lên, vẻ mặt đầy sợ hãi và căng thẳng.
“”Việc gì ạ? Chị cứ nói, em… em làm tất cả ạ!”” Bà Út vội vàng đáp, giọng run rẩy.
Mẹ chú rể dựa lưng vào ghế, khoanh tay trước ngực. “”Tôi không cần bà ‘làm tất cả’. Tôi chỉ cần một điều duy nhất. Ngay lúc này, trước mặt tất cả mọi người ở đây,”” bà nhìn lướt qua đám đông hàng xóm đang hóng hớt, “”bà phải cúi đầu xin lỗi một cách chân thành về những lời lẽ và thái độ khinh miệt của bà đối với gia đình tôi. Đặc biệt là xin lỗi tôi, người mà bà vừa gọi là ‘thứ nhà quê’, ‘cốt cách thấp hèn’.””
Câu nói của Mẹ chú rể như sét đánh ngang tai bà Út. Cúi đầu xin lỗi trước mặt bao nhiêu người? Đặc biệt là trước mặt đám hàng xóm mà bà ta luôn cố gắng thể hiện sự giàu có và sang trọng? Sự tự ái cuối cùng còn sót lại trong bà ta trỗi dậy, khiến khuôn mặt bà ta biến sắc. Nhưng nhìn sang tập giấy tờ thế chấp và ánh mắt lạnh lùng của Mẹ chú rể, sự sợ hãi lập tức lấn át. Ngôi nhà này, tương lai của bà ta, nằm trong tay người phụ nữ kia.
Bố cô dâu và cô dâu nhìn bà Út đầy lo lắng. Đám hàng xóm thì không giấu nổi vẻ mong chờ, háo hức chứng kiến màn kịch tính này.
Bà Út cắn chặt môi, đôi mắt đảo qua lại. Nuốt ngược cục tức và sự nhục nhã, bà ta từ từ, rất chậm rãi, khom lưng xuống. Dù không muốn, nhưng bà ta biết mình không còn lựa chọn nào khác.”
“Bà Út cúi đầu xuống, bờ vai run lên bần bật. Sự nhục nhã thiêu đốt khuôn mặt bà ta, nhưng nỗi sợ hãi mất nhà còn lớn hơn. Trước mắt bao nhiêu người, trước đám hàng xóm bao lâu nay bà ta vẫn vênh váo khoe mẽ, giờ đây bà ta phải hạ thấp mình đến tận cùng.
“”Em… em xin lỗi,”” Bà Út lẩm bẩm, giọng lí nhí tưởng như không ai nghe thấy.
Mẹ chú rể vẫn khoanh tay, ánh mắt lạnh băng không hề nao núng. Bà không nói gì, chỉ im lặng chờ đợi.
Thấy mẹ chú rể không phản ứng, Bà Út biết lời xin lỗi chiếu lệ đó chưa đủ. Bà ta nuốt nước bọt, cố gắng gượng dậy đôi chút, nhưng vẫn giữ nguyên tư thế khom lưng.
“”Chị ơi,”” Bà Út bắt đầu, giọng run rẩy hơn, “”chắc… chắc là em hồ đồ rồi. Lúc nãy… chắc em nói năng không suy nghĩ. Chị đừng chấp em nhé ạ.”” Bà ta đảo mắt nhìn về phía mẹ chú rể, rồi lại cụp xuống ngay. “”Em… em thật sự không cố ý đâu chị. Tất cả chỉ là… là hiểu lầm thôi ạ.””
Bà ta cố gắng tìm lời thanh minh. “”Tại… tại em cứ nghĩ… à mà thôi. Quan trọng là em sai rồi ạ. Em xin lỗi chị. Xin lỗi gia đình anh chị.”” Bà ta đưa tay quệt vội dòng mồ hôi trên trán.
“”Chị ơi,”” Bà Út nói tiếp, giọng bắt đầu chuyển sang van lơn, “”Chị xem… chúng ta sắp thành thông gia rồi. Con cái yêu thương nhau, hai nhà cũng sắp có mối quan hệ thân tình. Chỉ vì chút chuyện nhỏ này mà làm ảnh hưởng đến đại sự thì không đáng chị ạ.””
Bà ta ngẩng mặt lên một chút, ánh mắt đầy vẻ cầu xin nhìn mẹ chú rể. “”Em biết em sai rồi, chị cho em xin lỗi thật lòng. Chị… chị rộng lượng tha thứ cho em nhé ạ. Mọi chuyện hôm nay… coi như chưa có gì được không chị?””
Bà Út thậm chí còn rướn người về phía trước, như muốn quỳ xuống. “”Chị ơi, vì hạnh phúc của các cháu, vì tình nghĩa thông gia sau này, chị bỏ qua cho em nhé ạ. Em xin chị đấy!””
Bố cô dâu và cô dâu nhìn bà Út với vẻ mặt cực kỳ căng thẳng. Họ không dám hó hé nửa lời, chỉ biết thấp thỏm chờ đợi phản ứng từ phía mẹ chú rể. Đám hàng xóm vẫn nhao nhao bình luận, sự hả hê hiện rõ trên khuôn mặt họ khi chứng kiến sự hạ mình của bà Út.
Mẹ chú rể vẫn ngồi đó, tĩnh lặng như một pho tượng. Ánh mắt bà vẫn lạnh nhạt, không hề có dấu hiệu mềm lòng trước những lời van xin của bà Út. Bà dường như đang cân nhắc, hoặc chỉ đơn giản là thưởng thức trọn vẹn khoảnh khắc chiến thắng của mình. Bà Út càng nói, càng cúi mình, dường như càng làm tăng thêm sức nặng cho thế thượng phong của mẹ chú rể.”
“Mẹ chú rể vẫn ngồi đó, tĩnh lặng như một pho tượng. Ánh mắt bà vẫn lạnh nhạt, không hề có dấu hiệu mềm lòng trước những lời van xin của bà Út. Bà dường như đang cân nhắc, hoặc chỉ đơn giản là thưởng thức trọn vẹn khoảnh khắc chiến thắng của mình. Bà Út càng nói, càng cúi mình, dường như càng làm tăng thêm sức nặng cho thế thượng phong của mẹ chú rể.
Trong khi cuộc đối thoại căng thẳng không hồi kết giữa hai người mẹ diễn ra, chú rể (người kể chuyện) và cô dâu ngồi cạnh nhau, cảm thấy mình như những người ngoài cuộc bị kẹt giữa cơn bão. Họ khẽ liếc nhìn nhau. Ánh mắt cả hai chứa đựng sự bối rối tột độ. Họ lo lắng cho kết cục của buổi lễ ăn hỏi, lo lắng cho tương lai mối quan hệ của mình. Và hơn hết, họ cảm thấy một sự thất vọng sâu sắc, âm ỉ dâng lên trong lòng khi chứng kiến hành xử khó hiểu và đầy mâu thuẫn của chính người mẹ ruột của mình. Chú rể thấy vai cô dâu khẽ run lên. Cô dâu nhìn lại chú rể, trong mắt cô dường như có cả sự cầu xin. Họ ước gì có thể biến mất khỏi đây ngay lập tức.”
“Cuộc đối thoại căng thẳng giữa mẹ chú rể và mẹ cô dâu tạm lắng xuống, để lại một bầu không khí đặc quánh sự ngột ngạt. Chú rể và cô dâu vẫn ngồi đó, cảm thấy như hai pho tượng bất động, chứng kiến cơn giông bão đang giày xéo lễ ăn hỏi của chính mình.
Nhưng lúc này, tiêu điểm của sự chú ý không còn chỉ là hai người mẹ. Cả hội trường lớn đột ngột chìm vào một sự im lặng chết chóc. Toàn bộ họ hàng và hàng xóm nhà gái, những người ban nãy còn xì xào bàn tán, giờ đây đều câm nín. Không một tiếng động, không một lời thì thầm nào vang lên. Tất cả ánh mắt đều đổ dồn về phía mẹ cô dâu.
Họ nhìn chằm chằm, ánh mắt chứa đầy sự kinh ngạc, tò mò, và cả một chút đánh giá kín đáo. Họ không nói, nhưng dường như sự im lặng ấy còn lớn hơn vạn lời. Mỗi ánh mắt như đang soi mói vào sự tráo trở, sự dối trá mà mẹ cô dâu vừa cố gắng che giấu, giờ đây bị phơi bày. Mẹ cô dâu cảm nhận rõ ràng hàng chục cặp mắt đang đổ dồn về phía mình. Bà ta khẽ run lên bần bật dưới sức nặng của sự phán xét không lời ấy. Vẻ kiêu căng ban đầu hoàn toàn biến mất, thay vào đó là sự lúng túng và sợ hãi hiện rõ trên khuôn mặt. Bà ta biết, trong mắt họ hàng và hàng xóm, bà ta giờ đây chỉ là kẻ đáng khinh bỉ.”
“Toàn bộ không gian tĩnh lặng như tờ. Hàng chục cặp mắt sắc như dao cau găm chặt vào người mẹ cô dâu, khiến bà ta cảm thấy như đang trần truồng giữa đám đông. Sự sợ hãi và lúng túng khiến đôi chân bà ta khẽ run lên. Bà ta nuốt nước bọt đánh ực, cố gắng tìm một lời bào chữa, nhưng cổ họng khô khốc, không thốt nên lời.
Trong cái im lặng chết chóc ấy, mẹ chú rể khẽ nhếch mép, ánh mắt vẫn giữ nguyên vẻ bình thản, thậm chí còn thấp thoáng nét mỉa mai đầy ẩn ý. Bà chậm rãi cất giọng, phá tan sự tĩnh mịch, nhưng lời nói lại nhẹ nhàng đến khó tin so với sức nặng của nó:
“”Thôi, mọi chuyện cũng đã đến nước này rồi.””
Bà dừng lại một chút, đảo mắt nhìn quanh một lượt, từ bố cô dâu đang cúi gằm mặt, đến cô dâu đang tái mét, rồi lướt qua những gương mặt hàng xóm tò mò và sốc nặng. Cuối cùng, ánh mắt bà dừng lại ở mẹ cô dâu, người đang cuộn chặt tay lại.
“”Ban đầu… khi nhà tôi mới đến đây, cũng có hơi e ngại một chút.”” Mẹ chú rể nói tiếp, giọng điệu chuyển sang tông buồn buồn, đầy tâm sự. “”Nhà quê, ăn mặc thì giản dị, đi lại cũng không bằng ai… biết là không xứng tầm với nhà cô đây rồi.””
Mẹ cô dâu giật mình, ngẩng phắt đầu lên, ánh mắt lộ rõ sự hoảng loạn. Bà ta hiểu ngay mẹ chú rể đang nhắc đến chuyện gì. Đó là thái độ khinh khỉnh, những lời xì xào nhỏ to chê bai cách ăn mặc, chiếc xe của nhà trai khi họ vừa đặt chân tới Nhà cô dâu.
“”Nhưng mà, nghĩ lại… chúng tôi đến đây với tất cả tấm lòng, tất cả sự chân thành. Chỉ mong hai đứa trẻ được yên ấm, được nên duyên.”” Mẹ chú rể thở dài một tiếng, tiếng thở nghe sao mà chua xót. “”Ai ngờ… lòng chân thành ấy lại không được đón nhận tử tế cho lắm.””
Bà khẽ lắc đầu, như đang thương hại chính mình, hoặc thương hại người đối diện. “”Có lẽ… cũng vì thái độ ban đầu của chúng tôi ‘quê mùa’ quá, nên mới dẫn đến hiểu lầm ngày hôm nay chăng? Đôi khi, sự khinh thường… nó cũng dễ gây ra phản ứng lại lắm cô ạ.””
Lời nói của mẹ chú rể như những giọt nước lạnh tạt vào mặt mẹ cô dâu. Nó không chỉ là một lời nhắc nhở, mà còn là một sự biện minh đầy cay đắng. Bà ta đang ngụ ý rằng, chính sự kiêu ngạo, sự thiếu tôn trọng mà nhà gái đã thể hiện lúc đầu, đã góp phần dẫn đến màn kịch phơi bày sự thật đau lòng này.
Hàng xóm và họ hàng nhà gái lại bắt đầu xôn xao, nhưng lần này là những tiếng thì thầm khe khẽ, đầy đồng cảm cho nhà trai và phán xét nặng nề hơn cho nhà gái. Mẹ cô dâu cảm thấy như có hàng ngàn mũi kim đang đâm vào da thịt. Bà ta không thể nói gì để phản bác. Bởi vì… bà ta biết, những lời mẹ chú rể nói hoàn toàn là sự thật. Thái độ ban đầu của bà ta và nhà gái đã quá rõ ràng.”
“Không khí tại Nhà cô dâu vẫn căng như dây đàn sau lời nói đầy ẩn ý của mẹ chú rể. Mẹ cô dâu vẫn đứng chết trân, mặt cắt không còn một giọt máu, sự kiêu ngạo ban đầu đã tan biến hoàn toàn, thay vào đó là nỗi sợ hãi tột cùng và sự nhục nhã không thể tả. Hàng xóm và họ hàng vẫn xì xào, những ánh mắt thương hại lẫn phán xét đổ dồn vào bà ta.
Trong cái tĩnh lặng nặng nề ấy, Bố cô dâu, người nãy giờ vẫn đứng im lìm như một pho tượng, khẽ cựa quậy. Ông nhìn vợ, ánh mắt đầy thất vọng và đau khổ. Rồi ông nhìn sang Cô dâu, gương mặt tái mét, nước mắt lưng tròng. Cuối cùng, ông hít một hơi thật sâu, bước chậm rãi về phía nhà trai, nơi có Mẹ chú rể đang ngồi bình thản đến đáng sợ.
Giọng ông run run, xen lẫn sự xấu hổ và chân thành, phá vỡ sự im lặng:
“”Thưa ông bà… thưa bà sui…”” Bố cô dâu cúi thấp đầu, không dám nhìn thẳng vào Mẹ chú rể. “”Tôi… tôi thay mặt gia đình… và đặc biệt là thay mặt bà nhà tôi…””
Ông dừng lại, nuốt nước bọt. Mẹ cô dâu phía sau giật mình, nhưng không dám lên tiếng phản đối.
“”Xin… xin được gửi lời xin lỗi chân thành nhất đến ông bà… và toàn thể nhà trai.”” Bố cô dâu nói tiếp, giọng đã ổn định hơn một chút, nhưng vẫn đầy sự sám hối. “”Thái độ… và những lời nói không phải của bà nhà tôi lúc nãy… là hoàn toàn sai. Là do bà ấy thiếu suy nghĩ… và không hiểu chuyện.””
Ông ngẩng đầu lên một chút, ánh mắt thành khẩn nhìn Mẹ chú rể. “”Chúng tôi… chúng tôi biết ông bà đến đây với tất cả sự tử tế, tất cả lòng thành. Chỉ mong kết tình thông gia, cho hai cháu nên vợ nên chồng.””
Bố cô dâu thở dài, như trút đi gánh nặng ngàn cân. “”Nhưng vì sự thiển cận, sự nông nổi của bà nhà tôi… mà đã gây ra hiểu lầm… và sự xúc phạm lớn như vậy.””
Mẹ chú rể vẫn giữ nguyên vẻ mặt bình thản, chỉ khẽ gật đầu, ra hiệu cho ông nói tiếp. Bà quan sát Bố cô dâu bằng ánh mắt khó lường, không tỏ ra chấp nhận hay từ chối lời xin lỗi ngay lập tức.
“”Tôi… tôi thật sự lấy làm tiếc. Những gì bà nhà tôi nói… không phải là suy nghĩ của cả gia đình chúng tôi.”” Bố cô dâu nói thêm, như muốn tách bản thân và con gái ra khỏi hành động của vợ. “”Chúng tôi… chúng tôi rất quý mến thằng bé… quý mến gia đình ông bà.””
Ông lại cúi đầu, giọng chân thành đến tội nghiệp. “”Mong ông bà… đặc biệt là bà sui… rộng lòng bỏ qua cho bà nhà tôi. Xin đừng… đừng vì phút nông nổi của bà ấy… mà làm ảnh hưởng đến chuyện đại sự của hai cháu.””
Hàng xóm nhìn Bố cô dâu với ánh mắt đồng cảm. Họ biết ông là người hiền lành, chỉ vì bà vợ quá quắt mà ra nông nỗi này. Cô dâu khẽ nấc lên, nhìn bố mình bằng ánh mắt biết ơn. Bố chú rể và Anh em chú rể im lặng quan sát, chờ đợi phản ứng từ Mẹ chú rể.
Mẹ chú rể vẫn ngồi đó, nụ cười mỉa mai trên môi đã nhạt đi một chút, nhưng ánh mắt vẫn sâu thẳm và khó đoán. Bà nhìn Bố cô dâu đang cúi gằm mặt, rồi lướt qua Mẹ cô dâu đang run rẩy. Cái gật đầu nhẹ lúc nãy là sự cho phép ông nói, chứ không phải là sự chấp nhận lời xin lỗi. Tất cả vẫn phụ thuộc vào quyết định của bà.”
“Mẹ chú rể vẫn giữ nguyên vẻ mặt bình thản, nụ cười mỉa mai trên môi đã nhạt đi một chút, nhưng ánh mắt vẫn sâu thẳm và khó đoán. Bà nhìn Bố cô dâu đang cúi gằm mặt, rồi lướt qua Mẹ cô dâu đang run rẩy. Cái gật đầu nhẹ lúc nãy là sự cho phép ông nói, chứ không phải là sự chấp nhận lời xin lỗi. Tất cả vẫn phụ thuộc vào quyết định của bà. Không khí lại chùng xuống, nặng nề hơn bao giờ hết. Hàng xóm nín thở theo dõi. Cô dâu siết chặt tà áo dài, cầu nguyện trong im lặng. Bố chú rể và anh em chú rể nhìn Mẹ chú rể đầy tin tưởng.
Mẹ chú rể chậm rãi đặt ly nước xuống bàn, tạo ra một tiếng động nhỏ vang vọng trong cái tĩnh lặng đáng sợ. Bà từ từ đứng dậy, ánh mắt quét qua từng gương mặt trong căn phòng – từ Bố cô dâu đang đầy sám hối, Mẹ cô dâu đang sợ hãi tột độ, đến Cô dâu đang tái mét, và cả những người hàng xóm đang tò mò, phán xét.
Bà không nói to, nhưng giọng nói lại vang vọng rõ ràng, đanh thép, đủ để tất cả mọi người đều phải rùng mình.
“”Tôi… đã nghe hết rồi.”” Mẹ chú rể bắt đầu, giọng điệu không một chút cảm xúc thừa thãi. “”Lời xin lỗi của ông… tôi ghi nhận.””
Bà dừng lại một chút, ánh mắt dừng lại ở Mẹ cô dâu đang đứng nép mình, cúi gằm mặt. “”Còn chuyện… những lời nói vừa nãy… thật sự, tôi không chấp nhận. Bởi vì… đó không chỉ là thiếu suy nghĩ, là nông nổi.””
Mẹ cô dâu khẽ rùng mình. Mẹ chú rể tiếp tục, giọng lạnh lùng hơn.
“”Đó là sự xúc phạm. Là sự khinh thường. Là thái độ coi rẻ tình nghĩa, coi rẻ nhà trai chúng tôi.””
Bà quay sang nhìn Bố cô dâu, ánh mắt không còn sự khó đoán, thay vào đó là sự thẳng thắn đến tàn nhẫn.
“”Ông nói… xin đừng vì phút nông nổi đó mà làm ảnh hưởng đến chuyện đại sự của hai cháu?”” Mẹ chú rể lặp lại, rồi bật cười nhạt. “”Ông nghĩ… những lời đó, những hành động đó… dễ dàng bỏ qua vậy sao?””
Căn phòng im phăng phắc. Mẹ chú rể nhìn thẳng vào Mẹ cô dâu.
“”Bà ấy chê nhà tôi nghèo? Chê chúng tôi ăn mặc quê mùa? Chê xe cỏ? Ừ, đúng là chúng tôi không phô trương. Không ồn ào. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng tôi không có gì.””
Bà bước thêm một bước về phía trước, khiến Mẹ cô dâu lùi lại theo bản năng.
“”Tôi… là một người làm ăn. Cũng gọi là có chút vốn liếng. Cũng có những mối quan hệ… mà có lẽ, bà ấy không thể tưởng tượng được.””
Mẹ chú rể đưa tay ra, Bố chú rể lập tức đưa cho bà một tập giấy tờ. Đó chính là Giấy tờ gốc khoản nợ thế chấp nhà mà bà đã nhắc đến. Bà giơ tập giấy tờ lên, trước con mắt kinh hoàng của Mẹ cô dâu.
“”Này… bà nhìn xem. Đây là gì?”” Giọng Mẹ chú rể vẫn bình tĩnh, nhưng lời lẽ như những mũi dao găm. “”Khoản nợ thế chấp căn nhà này… sắp đến hạn. Ngân hàng… đang chuẩn bị siết nợ rồi đấy.””
Mẹ cô dâu run lẩy bẩy, lắp bắp: “”Sao… sao bà…?””
“”Sao tôi có nó ư?”” Mẹ chú rể cắt ngang. “”À… thì ra… chủ nợ bí mật của bà… chính là tôi.””
Một tiếng nấc nghẹn vang lên từ phía Mẹ cô dâu. Bố cô dâu sững sờ, không thể tin vào tai mình. Hàng xóm bắt đầu xì xào to hơn. Cục diện đảo ngược hoàn toàn. Người mà Mẹ cô dâu khinh miệt, chà đạp, lại chính là người nắm giữ sinh mệnh tài chính của gia đình bà ta.
Mẹ chú rể đưa tập giấy tờ cho Bố chú rể cầm, ánh mắt nhìn thẳng vào Mẹ cô dâu, không một chút thương hại.
“”Bây giờ… chúng ta nói chuyện sòng phẳng nhé.”” Bà nói rành mạch từng chữ. “”Bà muốn lễ ăn hỏi này diễn ra? Muốn con gái bà được gả vào nhà tôi?””
Bà cười khẩy, nụ cười lần này đầy sự mỉa mai và quyền lực.
“”Được thôi. Tôi… sẽ quyết định. Nhưng quyết định này… tùy thuộc vào thái độ của bà. Và… tùy thuộc vào cách bà đối diện với… chủ nợ của mình.””
Bà quay lưng lại với Mẹ cô dâu, hướng về phía lễ vật và bàn thờ gia tiên. Mọi ánh mắt đều dán chặt vào bà, chờ đợi phán quyết cuối cùng. Mẹ chú rể hít một hơi sâu, rồi đưa ra quyết định, giọng nói lạnh lùng, dứt khoát, vang vọng khắp căn nhà.
“”Về khoản nợ… tôi có hai lựa chọn cho bà.”” Mẹ chú rể bắt đầu. “”Một… là tôi sẽ mang giấy tờ này đến ngân hàng. Và gia đình bà… chuẩn bị dọn khỏi căn nhà này đi.””
Mặt Mẹ cô dâu tái xanh như tàu lá. Bố cô dâu đứng chết trân.
“”Hai… là tôi sẽ… xem xét lại.”” Bà nói tiếp, giọng điệu thay đổi một chút, mang theo một tia hy vọng mỏng manh nhưng cũng đầy sự áp đặt. “”Nhưng để làm được điều đó…””
Mẹ chú rể quay phắt lại, ánh mắt nhìn thẳng vào Mẹ cô dâu, lạnh băng.
“”…bà… phải… QUỲ XUỐNG!”””
“Cả căn nhà lặng ngắt như tờ, chỉ còn tiếng thở dốc run rẩy của Mẹ cô dâu và tiếng xì xào kinh ngạc của Hàng xóm nhà gái. Lời tuyên bố ‘QUỲ XUỐNG!’ của Mẹ chú rể như một gáo nước lạnh tạt vào mặt những kẻ kiêu căng, lật ngược hoàn toàn thế trận. Mẹ cô dâu đứng chết trân, khuôn mặt vẫn còn trắng bệch vì sốc, đôi mắt nhìn Mẹ chú rể như nhìn ác quỷ. Bố cô dâu cũng bàng hoàng, không thể tin nổi tình cảnh trớ trêu này.
Không khí đặc quánh lại, nặng nề đến nghẹt thở. Cô dâu, nãy giờ vẫn đứng nép mình, chứng kiến mọi chuyện như một cơn ác mộng. Tim cô đập thình thịch trong lồng ngực. Cô nhìn Mẹ cô dâu đang run rẩy, nhìn Mẹ chú rể đầy uy quyền, và nhìn về phía Chú rể (Người kể chuyện) đang đứng bên cạnh Bố chú rể, ánh mắt đầy lo lắng. Tình yêu của cô và anh, giờ đây, dường như đang bị đè bẹp dưới gánh nặng của sự tính toán và mâu thuẫn giữa hai bà mẹ.
Cô không thể chịu đựng thêm được nữa. Lễ ăn hỏi thiêng liêng, là dấu mốc quan trọng nhất trong cuộc đời cô, lại đang đứng trước nguy cơ tan vỡ chỉ vì sự kiêu ngạo của mẹ cô và kế hoạch trả đũa của nhà trai. Nước mắt lưng tròng, Cô dâu bước một bước về phía trước, thu hút mọi ánh nhìn.
“”Mẹ…”” Cô dâu lên tiếng, giọng nói run rẩy nhưng cố gắng giữ bình tĩnh. Cô quay sang nhìn Mẹ chú rể, ánh mắt đầy van xin. “”Thưa bác… con… con xin bác…””
Mẹ chú rể quay đầu lại, ánh mắt lạnh lùng dừng lại ở Cô dâu. Bà không nói gì, chỉ chờ đợi.
Cô dâu hít một hơi sâu, dồn hết can đảm. “”Con biết… mẹ con… có lỗi. Mẹ con đã nói những lời không phải… và con cũng rất buồn vì điều đó.””
Cô nhìn Mẹ cô dâu, rồi lại quay sang Mẹ chú rể. “”Nhưng… xin bác… xin bác đừng vì chuyện này… mà làm ảnh hưởng đến lễ ăn hỏi ạ.””
Giọng Cô dâu khẽ nấc lên, chân thành và đầy tuyệt vọng. “”Bác ơi… con và anh ấy… chúng con yêu nhau thật lòng ạ.””
Cô dâu nhìn về phía Chú rể, ánh mắt cả hai gặp nhau, truyền đi sự đau đớn và hy vọng mong manh. “”Chúng con đã chờ đợi ngày này rất lâu. Chúng con đã chuẩn bị cho tương lai… cho một gia đình nhỏ của chúng con.””
Cô dâu bước thêm một bước nữa, gần hơn Mẹ chú rể. “”Xin bác… xin bác hãy nghĩ lại. Xin bác hãy cho chúng con… một cơ hội.””
Cô khẽ cúi đầu, giọng nói nhỏ dần nhưng vẫn đủ để mọi người nghe thấy. “”Con xin bác… xin bác đừng bắt mẹ con phải làm vậy… Và xin bác… hãy để lễ ăn hỏi được tiếp tục ạ. Vì tình cảm của chúng con…””
Cô ngước nhìn Mẹ chú rể, đôi mắt đỏ hoe, cầu xin sự thương xót. Cả căn phòng lại chìm vào im lặng. Mọi ánh mắt đều đổ dồn vào Mẹ chú rể, chờ xem phản ứng của bà trước lời cầu xin chân thành và đầy nước mắt của Cô dâu. Liệu tình cảm của đôi trẻ có đủ sức lay chuyển trái tim sắt đá của bà?”
“Cả căn phòng vẫn nín thở chờ đợi. Mẹ chú rể nhìn Cô dâu, đôi mắt bà dò xét, chậm rãi lướt qua khuôn mặt đẫm nước mắt và đầy van xin ấy. Một khoảnh khắc im lặng kéo dài như vô tận.
Bà hít một hơi sâu, ánh mắt sắc lạnh ban nãy dường như dịu đi một chút, chỉ một chút thôi, đủ để người ta nhìn thấy thoáng qua sự phức tạp trong tâm trí bà. Giọng nói của bà cất lên, không còn sự đanh thép đến tàn nhẫn như khi nói với Mẹ cô dâu, nhưng vẫn giữ sự kiên định đến đáng sợ.
“”Tình cảm của các con…”” Mẹ chú rể chậm rãi nói, từng chữ như được cân nhắc kỹ lưỡng. “”Ta hiểu. Người trẻ yêu nhau là chuyện tự nhiên.”” Bà dừng lại, ánh mắt quay sang nhìn thoáng qua Chú rể đang đứng bên cạnh Bố chú rể, vẻ mặt đầy lo lắng. “”Ta cũng từng trải qua tuổi trẻ.””
Một tia hy vọng le lói trong mắt Cô dâu. Mẹ cô dâu, dù vẫn quỳ gối, cũng khẽ ngước nhìn lên, ánh mắt đầy đề phòng và khó hiểu.
“”Nhưng cuộc sống không chỉ có tình yêu, con ạ,”” Mẹ chú rể tiếp tục, giọng điệu trở lại sự tỉnh táo và thực tế đến phũ phàng. “”Để xây dựng một gia đình, cần nhiều thứ hơn thế. Cần sự tôn trọng. Cần sự chân thành.””
Bà lại nhìn thẳng vào Cô dâu, ánh mắt như xoáy sâu vào tâm can cô. “”Nhà ta đến đây hôm nay với tất cả sự trân trọng. Cưới hỏi là chuyện trăm năm. Người lớn nói chuyện với nhau, cần có sự đúng mực.””
Cô dâu nghe vậy, lòng thắt lại. Cô biết mẹ cô đã đi quá giới hạn.
“”Con nói mẹ con có lỗi?”” Mẹ chú rể nhướn mày nhẹ, giọng có chút mỉa mai. “”Lỗi đó lớn lắm, con ạ. Lỗi đó không chỉ là nói những lời không phải.”” Bà liếc nhìn xấp giấy tờ trên bàn, nơi bằng chứng về khoản nợ thế chấp nhà vẫn còn đó. Ánh mắt bà lạnh lẽo hơn bao giờ hết khi nhìn về phía Mẹ cô dâu đang run rẩy. “”Đó là lỗi về sự kiêu ngạo, về sự coi thường, và về sự thiếu trung thực.””
Cả căn phòng lại chìm vào im lặng. Mọi người chờ đợi. Đây mới là phần cốt lõi.
Mẹ chú rể thở dài một tiếng rất nhẹ, gần như không nghe thấy. Bà nhìn Cô dâu lần cuối, ánh mắt dường như pha trộn giữa sự thương cảm và một quyết tâm sắt đá. “”Ta không muốn làm khó các con. Lễ ăn hỏi này, ta vẫn có thể cho nó tiếp tục.””
Cô dâu khẽ thốt lên một tiếng “”Ôi”” nhỏ, nước mắt lại trào ra vì xúc động. Chú rể và Bố chú rể cũng thở phào nhẹ nhõm.
Nhưng rồi, Mẹ chú rể đưa ra điều kiện, giọng nói vẫn đầy quyền lực và không cho phép tranh cãi. “”Tuy nhiên, để gia đình ta có thể bỏ qua mọi chuyện, để lễ ăn hỏi này có thể diễn ra trong sự đúng đắn…”” Bà chỉ tay về phía Mẹ cô dâu đang quỳ. “”…Người làm sai, phải nhận lỗi một cách chân thành nhất.””
Mẹ chú rể nhìn thẳng vào Mẹ cô dâu, ánh mắt bà như xuyên thấu. “”Bà phải đứng dậy, và xin lỗi ta, xin lỗi cả nhà trai vì những lời đã nói, vì sự coi thường bà đã thể hiện. Và quan trọng nhất…”” Giọng bà hạ thấp xuống, đầy đe dọa. “”…Bà phải nhận sai trước mặt tất cả mọi người ở đây, thừa nhận sự thật về khoản nợ và việc bà đã cố tình che giấu để lừa gạt nhà ta.””
Không khí lại trở nên căng như dây đàn. Lời cầu xin của Cô dâu đã lay động Mẹ chú rể, nhưng sự mềm lòng đó đi kèm với một yêu cầu tàn khốc – một lời thú tội công khai, hạ bệ hoàn toàn danh dự của Mẹ cô dâu trước hàng xóm và quan viên hai họ. Mẹ cô dâu quỳ đó, khuôn mặt trắng bệch, đôi mắt đầy kinh hoàng nhìn Mẹ chú rể. Lời thú tội này, còn khó khăn hơn gấp vạn lần việc chỉ đơn thuần quỳ xuống.
“”Bà có đồng ý không?”” Mẹ chú rể hỏi, giọng nói lạnh lùng và dứt khoát, chờ đợi câu trả lời cuối cùng từ người phụ nữ đang bị đẩy vào bước đường cùng.”
“Mẹ cô dâu quỳ đó, khuôn mặt trắng bệch, đôi mắt đầy kinh hoàng nhìn Mẹ chú rể. Lời thú tội này, còn khó khăn hơn gấp vạn lần việc chỉ đơn thuần quỳ xuống.
“”Bà có đồng ý không?”” Mẹ chú rể hỏi, giọng nói lạnh lùng và dứt khoát, chờ đợi câu trả lời cuối cùng từ người phụ nữ đang bị đẩy vào bước đường cùng.
Thời gian như ngừng lại. Mẹ cô dâu cảm thấy toàn bộ thế giới sụp đổ dưới chân. Danh dự, sĩ diện, thứ bà cố công xây dựng bấy lâu, giờ chỉ còn là cát bụi trước yêu cầu tàn nhẫn này. Nhưng nhìn Cô dâu đang đẫm nước mắt, nhìn những người hàng xóm đang im phăng phắc theo dõi, bà biết bà không có lựa chọn nào khác. Ngôi nhà, tương lai của con gái… tất cả đều phụ thuộc vào lời nói sắp thốt ra.
Bà hít một hơi run rẩy, cúi gằm mặt xuống, đôi tay bấu chặt vào nền nhà lạnh ngắt. Giọng bà khản đặc, lí nhí như người sắp chết.
“”Tôi… tôi đồng ý.””
Cả căn phòng như vỡ òa trong một tiếng thở dài đồng thanh. Tiếng thở dài của sự ngạc nhiên, của sự thương hại, và cả sự hả hê thầm kín từ một vài người hàng xóm vốn không ưa gì sự kiêu căng của Mẹ cô dâu bấy lâu.
Mẹ chú rể vẫn giữ khuôn mặt lạnh lùng, không một chút biểu cảm thỏa mãn. Bà chỉ khẽ gật đầu, ra hiệu cho Mẹ cô dâu.
Mẹ cô dâu cố gắng đứng dậy, đôi chân run lẩy bẩy. Bà quay người lại, đối diện với những ánh mắt tò mò, dò xét của họ hàng, làng xóm. Nước mắt lại trào ra, hòa lẫn với mồ hôi lạnh.
“”Tôi… tôi xin lỗi…”” Giọng bà nghẹn lại. “”Tôi xin lỗi bà thông gia… xin lỗi cả nhà trai…”” Bà dừng lại, lấy hết can đảm. “”Tôi… tôi đã sai. Tôi… tôi đã nói những lời không đúng… coi thường nhà trai…””
Bà ngập ngừng, lời nói về khoản nợ như mắc nghẹn trong cổ họng. Nhìn thẳng vào xấp giấy tờ trên bàn, nơi bằng chứng không thể chối cãi nằm đó, bà buộc phải đối diện với sự thật trần trụi.
“”Và… và tôi… tôi đã… đã nói dối.”” Bà lí nhí, mắt không dám nhìn ai. “”Ngôi nhà này… đúng là… là đang thế chấp ngân hàng… và sắp bị… bị siết nợ. Tôi… tôi đã giấu nhẹm chuyện này… không nói cho nhà trai biết… Tôi… tôi thật lòng xin lỗi…””
Lời thú tội công khai, dù ngắt quãng và đầy miễn cưỡng, đã hoàn thành. Không khí trở nên nặng nề đến ngạt thở. Sự kiêu căng ban nãy của Mẹ cô dâu tan biến hết, chỉ còn lại sự nhục nhã ê chề. Bố cô dâu cúi gằm mặt, không dám nhìn vợ. Cô dâu ôm mặt khóc nức nở, vừa thương mẹ vừa xấu hổ. Chú rể và Bố chú rể đứng đó, im lặng chứng kiến màn kịch đầy cay đắng.
Mẹ chú rể đứng dậy, thu lại xấp giấy tờ như không có gì xảy ra. Bà nhìn một vòng quanh căn phòng, ánh mắt dừng lại ở Cô dâu và Chú rể.
“”Được rồi,”” bà nói, giọng dứt khoát. “”Chuyện đã rõ ràng. Lời xin lỗi ta đã nghe thấy.”” Bà không nói thêm lời nào về sự chân thành hay việc có chấp nhận hoàn toàn hay không. “”Buổi lễ… có thể tiếp tục.””
Nói rồi, bà bình thản ngồi vào ghế, ra hiệu cho Bố chú rể và Anh em chú rể cũng ngồi xuống.
Không ai bảo ai, những người dự lễ lẳng lặng ngồi vào vị trí của mình. Chú rể bước đến bên Cô dâu, khẽ nắm lấy tay cô. Cô dâu nấc lên, vẫn không dám nhìn thẳng vào mẹ mình.
Tiếp theo là các thủ tục ăn hỏi theo đúng kịch bản đã chuẩn bị. Nhà trai bày biện lễ vật. Ông bà hai bên nói chuyện. Nhưng tất cả đều diễn ra trong một không khí hoàn toàn khác biệt.
Nụ cười của Cô dâu và Chú rể gượng gạo. Lời nói của người lớn hai nhà khách sáo và đầy khoảng cách. Những câu chuyện phiếm, những tiếng cười rộn rã thường thấy trong lễ ăn hỏi hoàn toàn biến mất, thay vào đó là sự im lặng đáng sợ, chỉ thi thoảng bị phá vỡ bởi tiếng ho khan hay tiếng lật trang giấy của người chủ trì buổi lễ.
Những người hàng xóm nhìn nhau, ánh mắt đầy ẩn ý. Họ thầm xì xào, thầm đánh giá, thầm ghi nhớ từng chi tiết của màn “”lật kèo”” vừa rồi. Sự tò mò và phán xét của họ càng làm không khí thêm khó xử.
Mẹ cô dâu ngồi một góc, cúi gằm mặt, khuôn mặt vẫn còn đỏ tấy vì xấu hổ. Bà chỉ khẽ gật đầu một cách máy móc khi có ai đó nói chuyện với bà. Bố cô dâu cố gắng gượng cười, nhưng nụ cười đó còn méo mó hơn khóc.
Trong khi đó, Mẹ chú rể ngồi thẳng lưng, ánh mắt bình thản quan sát mọi thứ. Bà không nói nhiều, nhưng sự hiện diện của bà, sự im lặng đầy uy quyền của bà, như một lời nhắc nhở thường trực về những gì vừa xảy ra. Nhà trai, vốn bị coi thường vì sự “”giản dị””, giờ đây lại đường hoàng, thậm chí có phần lấn át.
Buổi lễ ăn hỏi cứ thế diễn ra một cách chậm rãi, nặng nề, và đầy gượng gạo. Mỗi nghi thức, mỗi lời nói đều như bị bóp nghẹt bởi bầu không khí “”lạ””, không còn chút gì của sự vui tươi, chúc phúc mà thay vào đó là sự căng thẳng, xấu hổ và những tính toán ngầm chưa được giải tỏa hoàn toàn. Nó giống như một cuộc đình chiến tạm thời, mong manh, và ai cũng biết, câu chuyện còn lâu mới kết thúc.”
“Buổi lễ ăn hỏi cuối cùng cũng kết thúc. Dù mọi nghi thức đều được hoàn thành một cách miễn cưỡng, không khí nặng nề vẫn bao trùm căn nhà. Nhà trai bắt đầu thu xếp ra về. Lễ vật được thu gọn lại, những lời chào tạm biệt được trao đổi một cách khách sáo, vội vã.
Mẹ chú rể, người đã tạo nên màn “”lật kèo”” chấn động, vẫn giữ thái độ điềm tĩnh đến đáng sợ. Bà chỉ khẽ gật đầu chào những người mà bà đi ngang qua, không nói thêm lời nào, sự uy nghiêm toát ra khiến không ai dám nhìn thẳng vào mắt bà.
Đến lượt Mẹ cô dâu tiễn khách. Khác hẳn với vẻ kiêu căng, phô trương lúc đầu, giờ đây bà đi lại khép nép, cúi gằm mặt, đôi tay đan chặt vào nhau thể hiện rõ sự căng thẳng và nhục nhã. Bà lí nhí nói lời cảm ơn và chào tạm biệt nhà trai, giọng nói nhỏ đến mức gần như không nghe thấy. Khuôn mặt bà vẫn còn phảng phất nét tái mét, đôi mắt sưng húp vì đã khóc.
“”Các ông bà về ạ…”” Bà chỉ dám ngước mắt lên nhìn Mẹ chú rể một giây rồi lại vội vàng cúi xuống.
Mẹ chú rể không đáp lời, chỉ khẽ nhếch khóe môi một cách khó đoán rồi bước ra cửa. Bố chú rể và Anh em chú rể đi theo sau, mỗi người mang một vẻ mặt khác nhau – người thì giữ kín cảm xúc, người thì ánh mắt lộ rõ sự hả hê, người lại mang vẻ trầm ngâm suy tư.
Khi đoàn nhà trai ra xe, Người kể chuyện (Chú rể) và Cô dâu đứng bên nhau, nhìn theo với ánh mắt phức tạp. Cô dâu vẫn chưa hết bàng hoàng, đôi lúc lại liếc nhìn mẹ mình, ánh mắt vừa thương hại vừa oán trách.
Phía bên trong nhà, Hàng xóm nhà gái và họ hàng vẫn chưa hết xôn xao. Họ đứng tụm năm tụm ba, thì thầm bàn tán, ánh mắt dán chặt vào bóng lưng Mẹ cô dâu đang đứng như trời trồng ngoài cửa. Những cái nháy mắt đầy ẩn ý, những nụ cười khẩy, và cả những cái lắc đầu thương hại đều xuất hiện. Ai cũng biết, câu chuyện về màn “”lật kèo”” ngoạn mục, về khoản nợ sắp bị siết nhà, về lời thú tội công khai, chắc chắn sẽ là chủ đề nóng nhất của làng trong nhiều ngày tới. Danh dự của nhà cô dâu, thứ mà Mẹ cô dâu luôn ra sức xây dựng và bảo vệ, giờ đã tan thành mây khói.
Họ nhìn Mẹ cô dâu với ánh mắt đầy đánh giá, sự phán xét hiện rõ mồn một. Sự hả hê của những người vốn không ưa thói khinh người của bà trộn lẫn với sự tò mò bệnh hoạn về drama gia đình. Mẹ cô dâu cảm nhận rõ hàng trăm ánh mắt đang chĩa vào mình, nhưng bà không đủ can đảm để quay đầu lại. Bà chỉ muốn thu mình lại, tan biến khỏi hiện tại nhục nhã này.
Khi đoàn xe của nhà trai khuất dần sau hàng cây, Mẹ cô dâu mới chậm rãi quay vào nhà. Không gian im lặng đến đáng sợ. Hàng xóm và họ hàng lảng dần đi, trả lại sự trống trải cho căn nhà vừa trải qua một cơn bão cảm xúc. Chỉ còn lại gia đình cô dâu ngồi đó, mỗi người một vẻ, chìm đắm trong suy nghĩ riêng. Bố cô dâu thở dài thườn thượt. Cô dâu vẫn còn nấc nhẹ. Và Mẹ cô dâu, khuôn mặt bà giờ đây không còn nét kiêu căng ngày nào, chỉ còn lại sự mệt mỏi, hối hận và gánh nặng đè lên đôi vai.
Buổi lễ ăn hỏi, lẽ ra là ngày vui, đã kết thúc trong sự ê chề và cay đắng. Bài học về sự chân thành, sự thật thà, và hậu quả của thói sĩ diện hão đã được khắc sâu vào tâm trí những người chứng kiến. Nhưng quan trọng hơn cả, mối quan hệ giữa hai nhà, giữa cô dâu chú rể, liệu có thể vượt qua được vết nứt lớn do màn kịch vừa rồi gây ra? Tương lai, sau cơn sóng gió này, vẫn là một dấu hỏi lớn, một con đường dài đầy thách thức phía trước cho tất cả những người trong cuộc. Cái giá của sự dối trá, của việc coi thường người khác, có lẽ còn đắt hơn rất nhiều so với khoản nợ ngân hàng kia. Giờ đây, chỉ còn lại sự tĩnh lặng sau cơn bão, và những ánh nhìn đánh giá vẫn còn đọng lại, là lời nhắc nhở thường trực về một ngày lễ ăn hỏi không thể nào quên.”