“Chồng tôi bị cả nhà cười chê vì mang tráp ăn hỏi đến bằng dàn xe máy cà tàng, mẹ tôi còn không thèm liếc mắt nhìn cho đến lúc hộp lễ đen được mở ra, cả nhà gái há hốc mồm khi thấy bên trong không phải là tiền mà chính là…
Tôi yêu chồng tôi – một anh kỹ sư vùng cao, giản dị đến độ đi đôi giày bạc màu cả năm không đổi. Anh nói ít, làm nhiều, chưa từng khoe mẽ, càng không thích sống ảo. Tôi biết anh không giàu, nhưng lại chưa từng lo sợ khi nghĩ đến chuyện lấy anh.
Đến ngày ăn hỏi, mẹ tôi tỏ rõ thái độ. Vừa nhìn thấy đoàn nhà trai đi… 10 chiếc xe máy cũ, tiếng nổ khò khè như dàn đồng ca, bà đã bĩu môi:
“Mang tráp ăn hỏi mà đi như đi đòi nợ. Nhục mặt.”
Cô dì chú bác cũng rỉ tai nhau cười khúc khích, ánh mắt đầy c-oi th;ư-ờng.
Thế nhưng chồng tôi vẫn lễ phép cúi chào từng người, cùng các anh em bưng tráp lên bàn đặt ngay ngắn. Khi đến tráp cuối cùng – hộp lễ đen, mẹ tôi chưa kịp buông lời xỉa xói thì chồng tôi đẩy nhẹ về phía bà và nói:
“Cháu không có nhiều vàng bạc tiền mặt. Nhưng cháu xin phép gửi nhà gái… cái này.”
Anh vừa nói xong, một người anh phía sau đưa ra một phong bì thư dày được niêm phong cẩn thận. Mẹ tôi hất mặt mở ra định “vạch mặt”, nhưng vừa kéo tờ đầu tiên ra thì cả phòng im bặt.
Bên trong không phải tiền mặt, mà là… 👇👇”
“Bàn tay mẹ tôi run run, chậm rãi kéo hết tờ giấy đầu tiên ra khỏi phong bì, rồi tờ thứ hai, thứ ba. Không phải tiền, không phải vàng như ai cũng tưởng. Thay vào đó là những tập giấy tờ dày cộp, đủ các loại, đóng dấu đỏ chói nghi ngút. Một sự im lặng đột ngột bao trùm lấy cả căn phòng. Tiếng cười nói, tiếng xì xào khinh miệt lúc nãy đã biến mất tăm. Chỉ còn lại tiếng giấy sột soạt trong không khí căng như dây đàn.
Mẹ tôi, vốn đang đinh ninh sẽ “vạch mặt” sự nghèo khó của chồng tôi trước mặt họ hàng, giờ đứng chết trân. Đôi mắt bà dán chặt vào xấp giấy tờ, miệng hơi hé ra. Sự bối rối, khó tin hiện rõ trên khuôn mặt. Bà lật vội các trang giấy, ánh mắt quét qua những dòng chữ, những con dấu. Càng

lật, tay bà càng run hơn.
Tôi cũng ngỡ ngàng. Chồng tôi chưa từng nói với tôi về chuyện này. Anh luôn chỉ nói về công việc, về vùng cao, về những dự định tương lai giản dị. Giấy tờ gì đây? Sao lại nhiều thế?
Cô dì chú bác, ban nãy còn cười cợt, giờ cũng nghển cổ nhìn về phía hộp lễ đen với ánh mắt đầy nghi hoặc. Một vài người thậm chí còn nhón chân, cố gắng nhìn rõ hơn. Sự tò mò, xen lẫn một chút lo lắng mơ hồ bắt đầu thay thế sự c-oi th;ư-ờng ban đầu.
Chồng tôi và người anh của chồng vẫn đứng đó, khuôn mặt điềm tĩnh. Không một chút khoe mẽ, không một lời giải thích. Họ chỉ lẳng lặng chờ đợi phản ứng từ phía nhà gái.
Mẹ tôi cuối cùng cũng kéo hết toàn bộ giấy tờ ra khỏi phong bì. Đó là những thứ mà chỉ cần nhìn lướt qua cũng đủ hiểu giá trị của nó lớn đến mức nào. Toàn bộ căn phòng như nín thở, chờ đợi một lời từ mẹ tôi. Bà nhìn xấp giấy tờ, rồi ngước lên nhìn chồng tôi. Ánh mắt ấy không còn sự khinh khi, mà là một sự choáng váng khó tin.”
“Mẹ tôi nhìn xấp giấy tờ, rồi ngước lên nhìn chồng tôi. Ánh mắt ấy không còn sự khinh khi, mà là một sự choáng váng khó tin. Bà há hốc miệng, đôi môi mấp máy như muốn nói điều gì đó nhưng lại không thốt nên lời. Bàn tay cầm giấy run run, run hơn cả lúc nãy. Toàn bộ sự tự tin, vẻ kênh kiệu ban đầu của bà đã tan biến như sương khói. Thay vào đó là sự bàng hoàng tột độ.
Xung quanh, không khí như đặc quánh lại. Các cô dì chú bác, những người vừa phút trước còn xì xào bàn tán, cười mỉa mai về đoàn xe cà tàng và “”chú rể nhà quê””, giờ im bặt. Họ nghển cổ, cố gắng nhìn rõ xấp giấy trên tay mẹ tôi. Những cặp mắt nheo lại, đầy tò mò.
Một vài người không nén được sự hiếu kỳ, thì thầm với nhau: “”Cái gì đấy nhỉ?””, “”Giấy tờ gì mà lắm thế?””, “”Không phải vàng bạc à?””. Vẻ mặt khinh thường ban đầu trên mặt họ đã hoàn toàn biến mất. Thay vào đó là sự ngỡ ngàng, xen lẫn lo lắng mơ hồ, và sự tò mò cực độ về thứ mà mẹ tôi đang cầm.
Tôi vẫn đứng đó, tim đập thình thịch. Tôi nhìn mẹ, rồi nhìn chồng tôi, hoàn toàn không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Anh vẫn đứng thẳng, ánh mắt điềm tĩnh, không một chút biểu lộ cảm xúc thừa thãi. Người anh của chồng cũng vậy, khuôn mặt trầm mặc, chỉ lẳng lặng quan sát phản ứng của nhà gái. Họ như đang chờ đợi một điều gì đó, một sự thừa nhận hoặc một lời giải thích từ phía mẹ tôi.
Mẹ tôi hít một hơi sâu, cố gắng lấy lại bình tĩnh. Bà đảo mắt nhìn một lượt quanh căn phòng, ánh mắt dừng lại ở khuôn mặt tò mò, bán tín bán nghi của những người họ hàng. Rồi bà lại cúi xuống, nhìn chăm chú vào xấp giấy tờ một lần nữa, như thể muốn chắc chắn rằng những gì mình đang thấy là thật. Bà không thể tin vào mắt mình.”
“Giữa không khí đặc quánh đó, chồng tôi, vẫn đứng thẳng tắp, giữ vẻ điềm tĩnh đến lạ thường. Anh khẽ hít một hơi sâu, đủ để cả phòng lắng nghe, rồi cất giọng nói trầm ấm nhưng rành rọt: “”Đây là giấy tờ nhà và đất ở một vài dự án cháu tham gia trên ấy.””
Anh dừng lại một chút, nhìn thẳng vào mắt mẹ tôi, người đang run rẩy cầm xấp giấy. Ánh mắt anh không có chút kiêu ngạo hay thách thức, chỉ có sự chân thành và điềm đạm.
“”Dù không phải tiền mặt,”” anh tiếp tục, giọng vẫn giữ sự bình thản, “”nhưng cháu hy vọng nó đủ để bày tỏ tấm lòng và sự chuẩn bị của cháu cho cuộc sống sau này của hai đứa.””
Căn phòng lại chìm vào im lặng, nhưng lần này là một sự im lặng nặng nề hơn, chứa đầy sự kinh ngạc và bối rối. Mẹ tôi vẫn nhìn chằm chằm vào anh, khuôn mặt tái nhợt. Những cô dì chú bác xung quanh thì há hốc miệng, mắt tròn xoe, không ai dám thì thầm thêm lời nào. Họ vừa mới cười nhạo một người chỉ mang đến “”đống giấy lộn””, giờ đây những “”đống giấy”” ấy lại được giới thiệu là tài sản đáng giá từ “”các dự án””. Sự ngỡ ngàng ban đầu giờ biến thành sự choáng váng, thậm chí là một chút sợ hãi mơ hồ.
Tôi vẫn đứng đó, như người mất hồn. Chuyện gì đang xảy ra vậy? Giấy tờ nhà đất? Dự án trên vùng cao? Đầu óc tôi quay cuồng, hoàn toàn không thể xử lý kịp thông tin. Người anh của chồng tôi khẽ nhếch mép, một nụ cười thầm kín thoáng qua trên khuôn mặt trầm mặc của anh ấy. Anh ta biết trước điều này. Anh ta biết tất cả.
Mẹ tôi đột ngột hít vào một hơi run rẩy, như vừa thoát khỏi cơn mê. Bà lại nhìn xuống xấp giấy, lần này bà lật vội vài trang. Dù không hiểu rõ các thuật ngữ kỹ thuật, nhưng những con số, những bản vẽ quy hoạch, những con dấu đỏ chót đủ để bà hiểu được phần nào giá trị của chúng. Bàn tay bà run rẩy càng lúc càng mạnh hơn. Cái nhìn khinh bỉ ban đầu giờ đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là sự hoảng loạn và một nỗi sợ hãi không thể che giấu. Bà biết, mình vừa phạm phải một sai lầm cực kỳ lớn.”
“Mẹ tôi đang run rẩy nhìn xấp giấy, sắc mặt tái mét vì hoảng loạn. Bà cắn chặt môi dưới, không dám ngẩng đầu lên nhìn chồng tôi. Cái không khí nhục nhã, khinh bỉ ban đầu đã tan biến, thay vào đó là sự sợ hãi và bối rối tột cùng. Những cô dì chú bác xung quanh cũng im phăng phắc, ánh mắt từ soi mói chuyển sang dò xét, thậm chí là kính nể một cách vụng về.
Ngay lúc đó, người anh của chồng tôi, người đàn ông trầm mặc đứng cạnh anh, bước lên một bước. Giọng anh ta không lớn, nhưng đủ để cả phòng nghe rõ, mang theo một sự điềm đạm nhưng cũng đầy sức nặng.
“”Có lẽ mọi người chưa hiểu rõ giá trị của những thứ này,”” người anh nói, ánh mắt lướt qua một lượt những gương mặt đang ngỡ ngàng. “”Tôi xin phép được bổ sung thêm một chút.””
Anh ta dừng lại, nhìn thẳng vào mẹ tôi, người đang như bị đóng băng tại chỗ.
“”Những mảnh đất này,”” anh chỉ tay vào xấp giấy mẹ tôi đang cầm, “”nằm ở những vị trí rất tiềm năng, đều là đất nền trong các dự án phát triển khu vực. Giá trị thị trường hiện tại của chúng gấp nhiều lần số tiền lễ đen thông thường mà các gia đình hay đặt ra.””
Một tiếng hít vào khe khẽ vang lên từ đám đông. Gấp nhiều lần? Cái suy nghĩ “”vài đồng bạc lẻ”” đã biến thành một con số khổng lồ chỉ trong tích tắc.
“”Em rể cháu,”” anh ta tiếp tục, giọng vẫn giữ sự bình thản, nhưng chứa đựng một niềm tự hào kín đáo, “”đã làm việc cật lực nhiều năm trên ấy. Cậu ấy dùng chính sức lao động và đầu óc của mình để gom góp, đầu tư. Đây là thành quả của biết bao mồ hôi, công sức.””
Anh ta hơi nhếch mép, một nụ cười gần như không thấy, “”Cậu ấy không thích phô trương thôi ạ. Vẫn quen với cuộc sống giản dị trên vùng cao, chứ không phải là không có gì.””
Những lời nói đó như những nhát dao cứa vào lòng mẹ tôi và cả những người thân đang đứng đó. “”Không thích phô trương””? Vậy là họ vừa cười nhạo, khinh bỉ một người đàn ông có tài sản lớn chỉ vì vẻ ngoài giản dị và cách thể hiện trầm lắng của anh ta. Cái sự kiêu ngạo ban đầu giờ biến thành nỗi xấu hổ và ăn năn không thể tả.”
“Khuôn mặt mẹ tôi, vốn đang tái mét vì sợ hãi và bối rối, đột ngột biến chuyển một cách chóng mặt. Từ ngỡ ngàng, đôi mắt bà mở to đầy kinh ngạc khi nghe đến con số “”gấp nhiều lần””. Rồi, một nét thoáng qua là sự tiếc nuối, như vừa đánh rơi một thứ gì đó vô giá mà lẽ ra mình đã có thể nắm giữ. Ngay sau đó, ánh mắt bà lóe lên một tia tính toán nhanh như cắt, lướt qua xấp giấy tờ trong tay. Chỉ trong tích tắc, bà dường như đã hình thành một kế sách mới trong đầu.
Mẹ tôi nhanh chóng thu lại vẻ mặt phức tạp đó, cố gắng nặn ra một nụ cười gượng gạo. Nụ cười đó không đạt đến mắt, trông vừa méo mó vừa giả tạo. Bà siết chặt xấp giấy tờ trong tay, những ngón tay run rẩy lúc nãy giờ bấu víu vào chúng như thể sợ chúng bay mất. Cả người bà căng thẳng nhưng không còn là sự căng thẳng của nỗi sợ bị chê cười hay khinh bỉ, mà là sự căng thẳng của một người đang phải đối mặt với một món hời quá lớn và cần phải điều chỉnh lại thái độ ngay lập tức. Những lời nói của người anh của chồng tôi vẫn còn văng vẳng trong không khí, đập vào tai mẹ tôi như một lời chế giễu cay độc về sự nông cạn và vội vàng phán xét của bà.”
“như một lời chế giễu cay độc về sự nông cạn và vội vàng phán xét của bà.
Ánh mắt của những người cô dì chú bác đang nhìn Chồng tôi bỗng thay đổi đột ngột. Sự khinh miệt, chế giễu ban nãy lập tức tan biến, được thay thế bằng vẻ sững sờ, rồi kính nể ra mặt. Khuôn mặt của họ, chỉ vài phút trước còn nhăn nhó đầy coi thường trước dàn xe máy cà tàng và tráp ăn hỏi “”quê mùa””, giờ đây nở những nụ cười xun xoe.
Một người cô, ban nãy còn thì thầm điều gì đó với người bên cạnh rồi khúc khích cười, giờ nhanh nhẹn tiến lại gần Chồng tôi nhất. Bà ta đưa tay vỗ nhẹ vào vai anh, giọng nói chuyển từ lạnh nhạt sang ngọt xớt đến phát ngán. “”Ôi chao, anh rể khéo thế! Nhìn mấy cái tráp này mới biết người vùng cao mình giỏi thế nào cơ đấy! Cứ tưởng đơn giản mà ai ngờ… giá trị lại lớn đến thế này!””
Một chú khác cũng lập tức hùa theo, gương mặt giãn ra đầy lấy lòng. “”Đúng rồi ạ! Cháu (tức Chồng tôi) giỏi quá! Nhìn vậy mà tài ba, làm ăn khấm khá thế này thì còn gì bằng!”” Chú ta vừa nói vừa liếc nhìn xấp giấy tờ trong tay Mẹ tôi, ánh mắt đầy thèm thuồng.
Những tiếng cười khúc khích dè bỉu trước đó hoàn toàn biến mất, thay vào đó là những lời xuýt xoa, thán phục. Họ xán lại gần Chồng tôi hơn, tranh nhau nói những lời tốt đẹp, mỗi câu đều nhấn mạnh vào sự giàu có và tài năng của anh, những điều mà trước đó họ nhất định phủ nhận hoặc xem nhẹ.
“”Anh rể nhìn hiền lành thế này mà giỏi giang quá sức! Chắc làm chức vụ cao lắm đây nhỉ?””
“”Đúng là không nên trông mặt bắt hình dong! Nhà trai mình thật phúc đức mới cưới được dâu hiền thục như cháu!”” Một người dì khác nói, quay sang Mẹ tôi với vẻ mặt đầy nịnh nọt, hoàn toàn quên mất thái độ hỗn hào ban nãy.
Họ nhìn Chồng tôi như nhìn thấy một mỏ vàng, quên bẵng đi vẻ ngoài giản dị và dàn xe máy cà tàng mà họ vừa chế giễu. Ánh mắt họ lấp lánh sự tính toán và mong muốn được kết giao, được hưởng lợi từ “”người anh rể giàu có””.
Chồng tôi đứng đó, vẫn giữ vẻ điềm tĩnh. Anh chỉ khẽ gật đầu đáp lại những lời khen ngợi dồn dập, dường như những lời đó chẳng mảy may làm anh bận tâm hay vui vẻ hơn. Vẻ mặt anh vẫn là sự bình thản cố hữu, đối lập hoàn toàn với sự xáo động và “”quay xe”” 180 độ của những người xung quanh.
Tôi đứng cạnh anh, nhìn cảnh tượng này mà trong lòng dâng lên một cảm xúc lẫn lộn. Vừa hả hê khi thấy bộ mặt thật của họ bị phơi bày, vừa chua chát nhận ra sự nông cạn của những mối quan hệ chỉ dựa trên vật chất.”
“Tôi đứng cạnh Chồng tôi, nhìn cảnh tượng này mà trong lòng dâng lên một cảm xúc lẫn lộn. Vừa hả hê khi thấy bộ mặt thật của họ bị phơi bày, vừa chua chát nhận ra sự nông cạn của những mối quan hệ chỉ dựa trên vật chất. Nhưng hơn hết thảy, là niềm tự hào trào dâng. Tôi nhìn Chồng tôi, người đàn ông của tôi. Anh vẫn đứng đó, vững vàng giữa tâm bão của những lời nịnh hót, những ánh mắt thèm thuồng, những nụ cười giả tạo. Anh không nao núng, không kiêu ngạo, chỉ điềm tĩnh đón nhận tất cả. Lòng tôi tràn đầy sự tin yêu. Tôi đã luôn tin vào con người anh, tin vào sự chân thành, giản dị mà tôi cảm nhận được từ ngày đầu gặp gỡ. Tôi tin vào sự chăm chỉ, nghị lực của người kỹ sư vùng cao mà anh đã kể cho tôi nghe.
Giờ đây, sự thật được phơi bày rành rẽ trước mắt mọi người, tôi càng thêm yêu và trân trọng người đàn ông giản dị nhưng đầy nội lực này biết bao. Anh không cần phô trương, không cần khoe mẽ, chỉ dùng chính kết quả lao động của mình để chứng minh tất cả. Sự im lặng của anh lúc này còn đáng giá hơn vạn lời nói. Anh khẽ liếc nhìn tôi. Ánh mắt anh dịu dàng, không có chút nào là hả hê hay đắc thắng, chỉ có sự bình yên và một tia sáng như muốn nói “”Anh đã làm được””. Anh đã làm được, không phải để chứng minh với họ, mà để cho tôi – người duy nhất anh quan tâm cảm nhận được sự an tâm và hạnh phúc.”
“Cô đứng cạnh Chồng cô, cảm nhận rõ sự thay đổi trong không khí. Những ánh mắt thèm thuồng ban nãy giờ đóng băng tại chỗ. Vẻ mặt khinh khỉnh của đám Cô dì chú bác biến mất, thay vào đó là sự sững sờ, khó tin. Họ nhìn xấp giấy tờ, rồi nhìn Chồng cô, rồi lại nhìn xấp giấy tờ như đang cố gắng định giá lại con người anh.
Mẹ cô, sau vài giây ngỡ ngàng, nhanh chóng lấy lại vẻ bình tĩnh. Cô thấy bà đặt xấp giấy tờ dày cộp xuống chiếc bàn trà, ho khan một tiếng để thu hút sự chú ý. Giọng bà vang lên, phá tan sự im lặng: “”À, thằng bé này… làm mẹ bất ngờ quá! Cứ tưởng… Cứ tưởng là phong bì bình thường thôi. Nhưng thế này còn quý hơn tiền bạc nhiều.””
Bà khẽ liếc nhìn đám Cô dì chú bác đang cứng đờ. “”Đây là bằng chứng của sự chăm chỉ, của nghị lực đấy các bác ạ. Chứng tỏ cháu nó làm ăn được, biết lo cho tương lai. Cưới được người như thế này mới gọi là có phước.””
Nụ cười trên môi bà giãn ra, một nụ cười ẩn chứa sự đắc thắng ngọt ngào. Bà không nói thẳng số tiền, chỉ khéo léo lái câu chuyện sang giá trị của công sức lao động, của sự nghiệp. Những lời nói của bà như một gáo nước lạnh dội thẳng vào những bộ mặt đang đỏ tía vì xấu hổ và tiếc nuối. Đám Cô dì chú bác bắt đầu xì xào, những câu nói lí nhí thoát ra, không còn vẻ tự tin, hách dịch như ban đầu. Họ nhìn `Chồng tôi` với ánh mắt khác hẳn, pha lẫn sự ngạc nhiên, ngưỡng mộ miễn cưỡng, và cả một chút ghen tỵ khó che giấu. Kịch bản đã xoay chuyển một cách ngoạn mục.”
“Đám Cô dì chú bác, sau phút sững sờ, bắt đầu nhấp nhổm. Cái khinh khỉnh ban nãy biến mất hoàn toàn, thay vào đó là những nụ cười gượng gạo, méo mó. Họ thi nhau hắng giọng, cố gắng xua đi bầu không khí ngại ngùng mà chính họ đã tạo ra.
Một người cô, ban nãy còn bĩu môi chê `dàn xe máy cà tàng`, giờ lên tiếng với giọng ngọt xớt: “”Ôi chao, thằng bé `Chồng tôi` khéo thế! Tuổi trẻ mà đã biết lo toan, có nhà có đất thế này thì bố mẹ yên tâm rồi. Đúng là con rể quý!””
Một người bác khác, người vừa hỏi xoáy về lương lậu, vội vàng chen vào: “”Đúng đấy, đúng đấy! Anh trông thằng bé hiền lành, thật thà là biết ngay người làm ăn chân chính mà. Cứ tưởng… ai dè giỏi giang quá. Cháu `Tôi` đúng là có phước!””
Họ nhìn `Chồng tôi` với ánh mắt khác hẳn, không còn vẻ bề trên dò xét mà pha lẫn sự nể nang thấy rõ. Vài người thậm chí còn bắt đầu hỏi han `Người anh của chồng` về quê quán, công việc của anh em nhà trai một cách niềm nở, khác xa thái độ lạnh nhạt ban đầu.
`Mẹ tôi`, thấy cục diện đã xoay chuyển theo ý mình, nở nụ cười đắc ý. Bà với tay vỗ nhẹ vào cánh tay `Chồng tôi`, giọng nói trìu mến như thể đây là lần đầu tiên bà gặp anh: “”Ừ, mẹ cũng bất ngờ thật. Thằng bé ít nói vậy mà làm được những chuyện lớn. Sau này con `Tôi` về bên đấy, có gì khó khăn cứ bảo mẹ nhé. Nhà mình gần nhau cả.””
Câu “”Nhà mình gần nhau cả”” của `Mẹ tôi` như một lời khẳng định không chính thức về sự ‘môn đăng hộ đối’ mới được thiết lập, chỉ nhờ vào xấp giấy tờ nhà đất.
`Tôi` đứng cạnh `Chồng tôi`, cảm thấy mọi thứ diễn ra quá nhanh, quá kịch tính. Chỉ vài phút trước, không khí còn như chiến trường, giờ đã chuyển sang màn kịch nịnh hót, tâng bốc. Nhìn những khuôn mặt của `Cô dì chú bác` nhà mình, những người ban nãy còn nhìn `Chồng tôi` như kẻ ăn mày, giờ lại thi nhau khen ngợi, `Tôi` không khỏi cảm thấy chua chát. Họ không hề quan tâm đến con người anh, chỉ quan tâm đến những gì anh có.
`Chồng tôi` vẫn giữ vẻ mặt bình tĩnh, chỉ khẽ gật đầu đáp lại những lời khen ngợi đột ngột. `Người anh của chồng` cũng mỉm cười đáp lời, có lẽ cũng nhận ra sự thay đổi thái độ này.
`Mẹ tôi` tiếp tục đóng vai bà mẹ vợ mẫu mực, ân cần. Bà sai `Tôi` đi lấy thêm nước mời khách, dặn dò những điều tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng đầy ý tứ về việc đối đãi với nhà chồng tương lai. Không khí buổi lễ ăn hỏi, sau màn “”lật kèo”” ngoạn mục của `Chồng tôi` với xấp giấy tờ, đã hoàn toàn chuyển sang một thái cực khác: hòa nhã, vui vẻ đến đáng ngờ, và đặc biệt là đầy sự nịnh nọt hướng về phía nhà trai.”
“`Mẹ tôi`, sau khi sai `Tôi` đi lấy thêm nước, quay sang nhìn `Chồng tôi`. Vẻ mặt bà nhanh chóng chuyển từ đắc ý sang một nụ cười niềm nở, dù khóe miệng vẫn còn hơi cứng. Bà nhẹ nhàng ngồi xuống chiếc ghế trống bên cạnh `Chồng tôi`, thu lại vẻ đài các ban nãy.
“”Này `Chồng tôi`,”” giọng bà ngọt xớt, khác hẳn cái giọng ban nãy mỉa mai xa cách. “”Nghe nói con làm kỹ sư trên ấy vất vả lắm phải không? Toàn vùng núi non hiểm trở?””
`Chồng tôi` khẽ gật đầu, vẫn giữ thái độ điềm đạm: “”Dạ vâng, công việc cũng đòi hỏi đi lại nhiều ạ.””
`Mẹ tôi` cười tươi hơn một chút, ánh mắt dò xét xen lẫn sự nể nang. “”Thế mấy dự án con nói… là làm về cái gì thế? Mẹ thấy con nói có cả nhà cửa gì trên đó nữa à?”” Bà hỏi một cách “”thân mật”” chưa từng có, như thể hai mẹ con đã quen biết nhau từ lâu. Bà thực sự tò mò về số tài sản mà anh vừa nhắc đến, khác hẳn sự thờ ơ khi bà nghĩ anh chỉ là một kỹ sư quèn.
`Chồng tôi` từ tốn giải thích, giọng vẫn đều đều, không nhanh không chậm: “”Dạ, con làm về các dự án năng lượng tái tạo trên vùng cao. Nhà thì là nhà công vụ, còn đất thì là con tích cóp mua để sau này tiện cho công việc thôi ạ.””
`Mẹ tôi` gật gù, ra vẻ thấu hiểu lắm, dù trước đó bà chưa bao giờ bận tâm đến công việc của anh. “”À à, vậy là làm cho nhà nước hả con? Thế thì tốt quá rồi. Công việc ổn định, lại có tài sản riêng từ sớm thế này. Giỏi thật đấy.”” Bà đưa tay vỗ nhẹ vào đùi `Chồng tôi`, động tác có phần hơi sượng sùng. “”Mẹ… mẹ cứ lo con `Tôi` lấy chồng xa, công việc không ổn định thì khổ. Giờ thì mẹ yên tâm rồi.””
Nụ cười của bà giãn ra thêm một chút, bớt gượng gạo hơn lúc đầu, khi bà hình dung ra giá trị của “”đất”” và “”nhà”” mà anh nhắc đến. `Cô dì chú bác` xung quanh cũng không ngừng xầm xì, ánh mắt dõi theo cuộc trò chuyện giữa `Mẹ tôi` và `Chồng tôi`, khuôn mặt mỗi lúc một rạng rỡ hơn như thể họ vừa trúng số. Không khí lúc này không còn là sự nghi kỵ, xem thường, mà tràn ngập vẻ hài lòng, thậm chí là phấn khởi.”
Không khí lúc này không còn là sự nghi kỵ, xem thường, mà tràn ngập vẻ hài lòng, thậm chí là phấn khởi. Xa xa, `Tôi` vẫn nghe thấy tiếng `Cô dì chú bác` thì thầm với nhau, những lời nói lọt vào tai đầy vẻ bất ngờ và tiếc nuối. “Ai ngờ thằng bé kỹ sư vùng cao lại có của đến thế!”, một `Cô dì chú bác` trầm trồ, mắt không rời `Chồng tôi`. Người khác liền tiếp lời, giọng đầy vẻ tán thưởng: “Nhìn người không thể trông mặt mà bắt hình dong thật! Cứ tưởng…”. Rồi ánh mắt họ lia về phía `Tôi`, đầy vẻ ngưỡng mộ xen lẫn chút ghen tị. “Con bé `Tôi` có phước quá đi thôi! Tưởng lấy chồng nghèo khổ trên rừng, ai dè lại vớ được mỏ vàng.” Những tiếng xì xào bàn tán cứ thế vang lên, khác hẳn sự im lặng và ánh mắt đánh giá khinh khỉnh ban nãy. Họ nhìn `Chồng tôi` bằng ánh mắt khác hẳn, không còn là chàng kỹ sư tỉnh lẻ đi xe máy cà tàng, mà là một người đàn ông thành đạt, có tài sản. `Mẹ tôi` vẫn ngồi đó, nụ cười trên môi càng thêm rõ ràng, bà thỉnh thoảng lại gật gù hưởng ứng những lời khen ngợi từ `Cô dì chú bác`, ra chiều như thể đã nhìn thấy trước tất cả.
“Các `Cô dì chú bác` nhanh chóng vây quanh `Chồng tôi`, không còn vẻ e dè hay giữ khoảng cách như trước. `Mẹ tôi` cũng tiến lại gần hơn, nở nụ cười rạng rỡ nhất.
“”Ôi cháu rể, cháu thật là kín tiếng quá đi thôi!””, một `Cô dì chú bác` lên tiếng, giọng đầy vẻ thân mật, khác hẳn thái độ lạnh nhạt ban đầu.
“”Đúng đó cháu, làm cô cứ tưởng…””, người khác ngập ngừng, rồi cười xòa, “”Ai ngờ cháu giỏi giang đến vậy! Thật là mừng cho `Tôi` quá.””
Họ thi nhau hỏi han, không chỉ về công việc mà còn lấp lửng hỏi về những “”giấy tờ quan trọng”” vừa được công khai. Ánh mắt họ quét qua `Chồng tôi` đầy vẻ dò xét và ngưỡng mộ.
`Mẹ tôi` cũng góp lời: “”Cháu nó làm mẹ bất ngờ thật đấy. Cứ nghĩ làm kỹ sư trên đó thì… ai ngờ lại có cơ ngơi vững vàng đến thế này.”” Bà nhìn `Chồng tôi` với ánh mắt tự hào như thể ông là con ruột của bà.
`Chồng tôi` vẫn giữ thái độ bình tĩnh và khiêm tốn. Anh mỉm cười nhẹ, gật đầu chào hỏi mọi người rất lễ phép.
“”Dạ, cháu xin cảm ơn các cô, các chú đã quá lời ạ,”” anh trả lời, giọng nói vẫn giản dị, chân thành. “”Thật ra cũng không có gì đáng nói đâu ạ. Cháu chỉ cố gắng làm ăn thôi ạ.””
Khi được hỏi sâu hơn về giá trị của những tài sản hay kế hoạch sắp tới, anh chỉ trả lời đơn giản, không hề khoe khoang hay tỏ vẻ đắc ý.
“”Quan trọng nhất là hôm nay cháu được chính thức sang đây xin phép gia đình để được rước `Tôi` về làm vợ ạ,”” anh nói, ánh mắt trìu mến nhìn về phía `Tôi`. “”Tài sản hay gì thì cũng chỉ là phương tiện thôi ạ. Điều cháu mong nhất là được cùng `Tôi` xây dựng một gia đình thật hạnh phúc, được gia đình nhà gái tin tưởng và yêu thương ạ.””
Anh không đi sâu vào bất cứ chi tiết nào về những mảnh đất, căn nhà. Mọi sự chú ý của anh đều dồn vào lời cảm ơn và những lời chúc phúc cho cuộc sống lứa đôi sắp tới. Anh chỉ lặp đi lặp lại rằng anh sẽ cố gắng để `Tôi` không phải khổ, sẽ cùng `Tôi` lo cho gia đình.
Những lời nói chân thật, giản dị của `Chồng tôi` càng khiến các `Cô dì chú bác` thêm ngỡ ngàng. Họ đã chuẩn bị tinh thần để nghe một bài diễn văn khoe khoang về tài sản, nhưng thay vào đó lại là sự khiêm tốn và tập trung vào tình cảm gia đình.
`Mẹ tôi` nghe vậy, nụ cười càng thêm tươi. Bà gật gù, tỏ vẻ rất hài lòng với sự khiêm nhường của `Chồng tôi`, đồng thời cũng ngầm hiểu rằng con rể bà không chỉ có tiền mà còn là người biết đối nhân xử thế, không kiêu căng.
Trong mắt họ, `Chồng tôi` lúc này không chỉ là “”mỏ vàng”” mà còn là một chàng rể hiền lành, chất phác, hoàn toàn khác với định kiến ban đầu. Sự tôn trọng và ngưỡng mộ dành cho anh càng lúc càng lớn.”
“Sau khi các thủ tục chính kết thúc, `Nhà trai` bắt đầu thu xếp để ra về. Thay vì thái độ lạnh nhạt, khách sáo như lúc mới đến, lúc này `Mẹ tôi` và các `Cô dì chú bác` xúm xít đưa tiễn. Khuôn mặt ai nấy đều rạng rỡ, nở nụ cười tươi như hoa.
“”Các ông các bà về cẩn thận nhé!””, `Mẹ tôi` nắm lấy tay người anh của `Chồng tôi`, nói với giọng đầy thân tình. “”Đường sá xa xôi, đi cẩn thận.””
Các `Cô dì chú bác` cũng thi nhau dặn dò, hỏi han. Họ nhìn `Dàn xe máy cà tàng` với ánh mắt khác hẳn lúc sáng, không còn vẻ coi thường mà thay vào đó là sự tò mò pha lẫn chút ngại ngùng. Họ biết, đằng sau vẻ ngoài giản dị ấy là một gia tài không hề nhỏ.
Khi đến lượt tiễn `Chồng tôi`, `Mẹ tôi` lại càng tỏ vẻ quan tâm đặc biệt. Bà cầm chặt tay anh, ánh mắt hiền từ xen lẫn sự hài lòng tột độ.
“”Cháu về cẩn thận đấy nhé,”” bà nói, giọng dịu dàng như mẹ nói với con. “”Đường đèo khó đi, đi chậm thôi.””
`Chồng tôi` mỉm cười lễ phép. “”Dạ vâng ạ, cháu cảm ơn mẹ. Cháu về cẩn thận ạ.””
Anh nhìn về phía `Tôi`, ánh mắt đầy trìu mến và hứa hẹn. `Tôi` đứng bên cạnh, nhìn cảnh tượng đối lập một trời một vực so với lúc sáng sớm, trong lòng không khỏi dâng lên cảm xúc lẫn lộn. Sự khinh miệt ban đầu giờ đã tan biến hoàn toàn, thay vào đó là sự săn đón, niềm nở đến khó tin. Cái `Hộp lễ đen` đựng `Phong bì thư dày` kia, quả là có sức mạnh thay đổi cả cục diện.
`Nhà trai` cúi chào lễ phép gia đình nhà gái, rồi lần lượt lên `Dàn xe máy cà tàng` của mình. Tiếng động cơ nổ lên, không còn nghe chói tai, mà như một bản nhạc báo hiệu cho một mối lương duyên sắp đơm hoa kết trái.
`Mẹ tôi` và họ hàng đứng vẫy tay theo cho đến khi đoàn xe khuất hẳn sau khúc quanh. Nụ cười vẫn rạng rỡ trên môi, nhưng ánh mắt thì lộ rõ vẻ tính toán và hài lòng tột độ. Họ đã có được thứ mình muốn, thậm chí còn hơn thế nữa. Buổi lễ ăn hỏi, cuối cùng đã kết thúc trong sự “”hòa bình”” và “”hạnh phúc”” mỹ mãn của nhà gái, khác hẳn những gì người ta đã đồn đoán và lo sợ.”
“Sau khi cánh cổng Nhà gái khép lại hẳn, sự ồn ào, náo nhiệt ban nãy chợt tan biến, để lại một khoảng lặng thênh thang. Mẹ tôi cùng các Cô dì chú bác bước vào nhà, nụ cười vẫn chưa tắt trên môi. Họ bắt đầu thu dọn qua loa, nhưng ánh mắt và lời nói vẫn xoay quanh chủ đề về Chồng tôi và cái Phong bì thư dày cộp. Khi mọi người dần tản ra làm việc riêng, Mẹ tôi kéo tay tôi lại, dẫn vào một góc khuất trong nhà.
Bà ngồi xuống một chiếc ghế, thở dài một hơi, vẻ mặt từ rạng rỡ chuyển sang suy tư. Tôi đứng bên cạnh, chờ đợi.
Mẹ tôi ngẩng đầu nhìn tôi, ánh mắt dịu đi nhiều. “”Ngồi xuống đây với mẹ đi con.””
Tôi ngoan ngoãn ngồi xuống cạnh bà. Bà nắm lấy tay tôi, xoa nhẹ.
“”Nãy giờ khách khứa đông, mẹ không nói chuyện riêng với con được,”” Mẹ tôi bắt đầu, giọng nhỏ nhẹ. Bà lại thở dài lần nữa, như trút được gánh nặng. “”Lúc đầu, nghe con nói con lấy chồng vùng cao, mẹ lo lắm. Mẹ cứ tưởng con lấy phải người nghèo khổ, không có tương lai. Cả đêm qua mẹ không ngủ được, nghĩ đến cảnh con vất vả mẹ lại xót xa.””
Bà dừng lại một chút, nhìn tôi dò xét. “”Ai ngờ…””
Nụ cười lại nở trên môi Mẹ tôi, lần này là nụ cười của sự hài lòng và có phần ngạc nhiên. “”Ai ngờ nó kín đáo thế. Kỹ sư vùng cao mà làm mẹ cứ hết hồn. Cái Phong bì thư dày kia… Mẹ cũng không ngờ được.””
Bà siết nhẹ tay tôi. “”Mẹ mừng cho con. Thật sự mừng lắm. Từ giờ con không phải lo chuyện tiền bạc nữa rồi.””
Mẹ tôi nhìn tôi, ánh mắt đầy hy vọng và nhẹ nhõm. “”Thế này thì mẹ yên tâm gả con đi rồi. Con rể mẹ đúng là ‘vàng mười’ ẩn mình.”””
“””Thế này thì mẹ yên tâm gả con đi rồi. Con rể mẹ đúng là ‘vàng mười’ ẩn mình.”” Bà vẫn nắm tay tôi, xoa xoa. Ánh mắt bà nhìn xa xăm một chút, rồi lại nhìn tôi.
“”Lúc đầu ấy,”” Bà nói tiếp, giọng trầm xuống, “”thấy cái xe cà tàng, thấy cái cách ăn mặc của người nhà nó… mẹ thú thật là mẹ coi thường. Mẹ sợ con khổ, sợ con vất vả theo người nghèo. Mẹ nghĩ, người như thế thì làm sao lo được cho con. Mẹ đã vội vàng đánh giá, nhìn người sai rồi.””
Bà thở dài một hơi nữa, lần này là tiếng thở phào nhẹ nhõm. “”Nhưng mà, sau khi nói chuyện với nó, rồi thấy cái lễ đen… mẹ mới nhận ra. Cái người ấy, họ không phô trương. Họ có cái đức của người từng trải, có cái sự chân thật mà mẹ tìm kiếm cho con bấy lâu nay. Và quan trọng, họ không nghèo như mẹ lầm tưởng.””
Mẹ tôi siết nhẹ tay tôi lần cuối. “”Thôi thì mẹ yên tâm rồi. Giàu nghèo không quan trọng bằng cái đức, nhưng có cái đức mà còn có của thì quá tốt rồi. Con lấy được người như thế, là phúc của con.””
Bà mỉm cười, nụ cười mãn nguyện hiện rõ trên khuôn mặt khắc khổ. Tôi nhìn mẹ, trong lòng dâng lên một cảm xúc khó tả. Bao nhiêu lo lắng, bao nhiêu hiểu lầm giữa hai mẹ con về chồng tôi, giờ đây như tan biến hết.”
“Tôi ôm chặt lấy Mẹ tôi, cảm thấy lòng mình nhẹ bẫng như chưa từng có.
“”Mẹ ơi, con biết mà. Con đã đúng khi chọn anh ấy, Mẹ ạ,”” tôi khẽ nói, giọng nghẹn lại vì xúc động. Mẹ tôi gật đầu, đôi mắt vẫn còn vương nước.
“”Đúng vậy, con gái. Mẹ sai rồi. Vụ việc hôm nay… nó là một bài học lớn cho cả nhà mình,”” Mẹ tôi đáp, nắm lấy tay tôi như thể truyền cho tôi thêm sức mạnh. Bà nhìn quanh căn Nhà gái, nơi sự căng thẳng ban nãy đã tan biến, thay vào đó là những ánh mắt ngạc nhiên, tò mò pha lẫn chút hổ thẹn từ những người Cô dì chú bác ban nãy còn xì xào.
Tôi hướng ánh nhìn về phía Chồng tôi. Anh đang lặng lẽ cùng Người anh của chồng sắp xếp lại những Tráp ăn hỏi, từng món đồ được đặt lại vị trí cũ một cách cẩn thận. Khuôn mặt anh điềm tĩnh, không chút vẻ đắc thắng hay kiêu ngạo. Anh chỉ đơn giản là làm điều cần làm.
Nhìn anh lúc này, tôi cảm thấy một tình yêu và sự trân trọng sâu sắc dâng trào trong lòng. Anh không cần phải khoe khoang chiếc Phong bì thư dày hay vị trí công việc của mình. Anh chỉ dùng hành động và sự chân thành để chứng minh giá trị bản thân. Anh đã bảo vệ tình yêu của chúng tôi không bằng lời nói hoa mỹ hay vật chất phô trương, mà bằng chính con người thật của mình – một người đàn ông điềm đạm, chân thực, và giàu có theo một cách rất riêng.
Những chiếc Dàn xe máy cà tàng giờ đây không còn là biểu tượng của sự nghèo khó trong mắt tôi hay gia đình nữa. Chúng là minh chứng cho sự giản dị, không màu mè của những người thân yêu của anh. Cái Hộp lễ đen và những gì bên trong nó không chỉ đơn thuần là tiền bạc hay vật chất, mà là sự tôn trọng, là lời khẳng định giá trị của một mối quan hệ, là cách nhà trai thể hiện sự chân thành nhất.
Buổi lễ ăn hỏi kết thúc trong một bầu không khí rất khác so với lúc bắt đầu. Không còn những ánh mắt dò xét, những lời nói thì thầm ác ý. Chỉ còn lại sự ngỡ ngàng, vài lời xin lỗi vụng về từ họ hàng, và quan trọng nhất, là sự kết nối sâu sắc hơn giữa hai bên gia đình. Bài học về cách nhìn người, về giá trị thực sự của con người đã được khắc ghi. Sự chân thành và giản dị không phải là thiếu thốn, mà đôi khi lại là tấm màn che giấu đi những giá trị lớn lao hơn rất nhiều.
Tôi biết, chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thử thách, nhưng vụ việc ngày hôm nay đã củng cố thêm niềm tin của tôi vào Chồng tôi và vào tình yêu của chúng tôi. Nó dạy tôi rằng, hạnh phúc không đến từ những gì người khác thấy hay đánh giá, mà đến từ sự thấu hiểu, trân trọng và tin tưởng lẫn nhau. Chúng tôi đã cùng nhau vượt qua thử thách đầu tiên, và tôi tin rằng, với sự chân thành và tình yêu này, chúng tôi sẽ cùng nhau xây dựng một tương lai vững chắc, không cần hào nhoáng bên ngoài, chỉ cần đủ đầy và bình yên từ bên trong. Tình yêu của chúng tôi, trải qua sóng gió, càng thêm vững bền và ý nghĩa. Đó là “”vàng mười”” của riêng tôi.”