“Con cái c-ãi nhau o-m sò-m trước mặt mẹ ai sẽ phải “nuô-i bà”, không ng-ờ đúng 1 tuần sau bà dẫn 5 đứa con trai đến nghĩa địa cầm theo 4 quyển sổ đỏ và tuyên bố…
Bà Lựu – 78 tu-ổi – có 4 người con trai, nhà nào cũng khấm khá, nhà lầu xe hơi đầy đủ.
Từ ngày chồng m-ất, bà lần lượt ở cùng các con vài tháng, nhưng chỗ nào cũng như “”khách tạm trú””.
Con dâu thì mặt nặng nhẹ, cháu thì xem bà như người dưng.
Tuần trước, trong bữa cơm họp mặt hi-ếm h;/oi, bà r-ụt r-è nói:
“Chắc mẹ y-ếu rồi… không sống được bao lâu nữa.
Mẹ không muốn ở một mình, có đứa nào rảnh rỗi cho mẹ ở cùng ít tháng không?”
Chưa dứt câu, cả 4 anh em nhao nhao cãi nhau, đổ trách nhiệm cho nhau.
“Tụi con bận lắm, mẹ à… Vợ chồng con kinh doanh.”
“Chỗ con đang sửa nhà, chật lắm.”
“Thôi mẹ về với thằng út, nó chưa có con mà!”
Cuối cùng, anh cả buông một câu như phán xử:
“Thôi tốt nhất chia ra mỗi nhà góp tiền thuê giúp việc, mẹ muốn ở đâu thì ở!”
Bà Lựu lặng im.
Không một lời oán, không giận dữ, chỉ đứng dậy đi rót trà…
Và sáng hôm sau, bà lặng lẽ rời khỏi căn nhà đó.
Cả 4 anh em nhận được điện thoại từ một người lạ, mời đến nghĩa địa quê cũ “”gặp mẹ gấp, chuyện rất hệ trọng””.
Tưởng mẹ có chuyện chẳng lành, cả 4 vội vàng phóng xe về.
Tại đó, bà cụ đang đứng chờ sẵn, tay bà cầm 4 quyển sổ đỏ rồi dắt 5 thằng con trai ra nghĩa địa và rồi… 👇👇”
“Bốn anh em vừa dừng xe, thở không ra hơi chạy tới thì chết lặng trước cảnh tượng trước mắt.
Bà Lựu, mẹ của họ, không hề có vẻ gì là ốm yếu hay gặp chuyện chẳng lành. Bà đứng thẳng lưng, ánh mắt sắc lạnh, tay nắm chặt bốn cuốn sổ đỏ. Đứng sau lưng bà là năm người đàn ông lạ mặt, vạm vỡ, mặt mày im lìm nhưng ánh mắt ai nấy đều dán chặt vào bốn anh em, không một chút thân thiện.
Người con thứ hai, mắt dán vào mấy cuốn sổ đỏ, cất tiếng hỏi, giọng pha chút bực bội: “”Mẹ, mẹ gọi tụi con ra đây làm gì? Còn mấy người này là ai?””
Bà Lựu không
trả lời ngay. Bà chỉ khẽ quay lại, nhìn năm người đàn ông với một vẻ trìu mến lạ lùng. Rồi bà quay sang bốn đứa con ruột, giọng bình thản đến đáng sợ.
“”Mẹ gọi các con ra đây để giới thiệu.”” Bà hất cằm về phía năm người đàn ông. “”Đây… mới là những người con trai thật sự của mẹ.””
Không gian như đông cứng lại. Bốn anh em sững sờ, nhìn nhau rồi lại nhìn mẹ, không thể tin vào tai mình. Một ý nghĩ lóe lên trong đầu cả bốn: Mẹ già rồi, mẹ lẫn thật rồi. Chắc ai đó đã lừa bà.
Người anh cả, mặt đỏ bừng vì tức giận và xấu hổ, tiến lên một bước, gắt lên: “”Mẹ nói linh tinh gì vậy? Mẹ có bị làm sao không? Đây là nghĩa địa, không phải chỗ để đùa!”” Anh ta liếc nhìn năm người đàn ông kia với vẻ khinh bỉ. “”Chắc lại bị mấy kẻ cơ hội này lừa đảo chứ gì?””
Trái với dự đoán của họ, bà Lựu không hề hoảng hốt hay bối rối. Bà nhìn thẳng vào mắt người con cả. Đôi mắt già nua của bà không còn sự rụt rè hay đau khổ của tuần trước, thay vào đó là một sự kiên định lạnh lùng. Bà khẽ nhếch mép, một nụ cười mà cả bốn anh em chưa bao giờ thấy.
“”Mẹ không đùa. Và mẹ cũng chưa bao giờ tỉnh táo hơn lúc này.””
Dứt lời, bà Lựu quay sang một trong năm người đàn ông, giọng bà bỗng trở nên ấm áp: “”Các con vất vả rồi. Đứng đợi mẹ một lát.””
Rồi bà lại nhìn bốn đứa con đang hóa đá, tay giơ cao bốn cuốn sổ đỏ.”
“Bốn người con trai còn chưa kịp tiêu hóa câu nói “”những người con trai thật sự”” thì hành động tiếp theo của bà Lựu đã giáng cho họ một đòn trời giáng.
Bà không thèm đáp lại câu hỏi phẫn nộ của người con thứ ba, cũng chẳng liếc nhìn vẻ mặt tham lam của người con út khi hắn dán mắt vào bốn cuốn sổ đỏ. Bà Lựu quay lưng lại với những đứa con mình dứt ruột đẻ ra. Một sự quay lưng lạnh lùng, dứt khoát.
Bà trang trọng đưa bốn cuốn sổ đỏ cho người đàn ông có vẻ lớn tuổi nhất, người có mái tóc đã điểm bạc và gương mặt điềm tĩnh.
“”Mẹ! Mẹ làm cái gì vậy?”” Người con thứ hai hét lên, định lao tới.
Ngay lập tức, bốn người đàn ông còn lại đồng loạt bước lên một bước, thân hình vạm vỡ của họ tạo thành một bức tường người vững chắc. Ánh mắt họ sắc như dao, một lời cảnh cáo không cần thành tiếng. Bốn anh em nhà giàu quen thói hống hách bất giác chùn chân. Họ cảm nhận được một luồng sát khí mà họ chưa bao giờ đối mặt.
Người đàn ông lớn tuổi nhận lấy bốn cuốn sổ đỏ từ tay bà Lựu, gật đầu với bà một cách kính cẩn. Ông ta không vội vã, từ tốn mở chiếc cặp da cũ kỹ nhưng được giữ gìn cẩn thận. Bốn anh em nín thở, họ nghĩ trong đó có lẽ là hợp đồng mua bán, là giấy tờ sang nhượng.
Nhưng không. Người đàn ông rút ra một tập giấy đã ngả vàng theo thời gian, được kẹp cẩn thận. Phía trên cùng là một tờ giấy có dấu mộc đỏ và chữ ký quen thuộc ở cuối trang. Chữ ký của cha họ.
“”Trước khi thực hiện yêu cầu của bà Lựu,”” người đàn ông cất giọng, giọng nói trầm và rõ ràng, vang vọng giữa không gian tĩnh lặng của nghĩa địa, “”tôi xin được công bố di chúc của ông nhà, chồng của bà Lựu, cũng là cha của bốn vị đây.””
Di chúc? Bốn anh em sững sờ. Cha họ mất đã lâu, mọi tài sản lớn đều đã được chia xong, chỉ còn lại mấy mảnh đất ở quê mà họ cho là vô giá trị này. Sao bây giờ lại lòi ra một bản di chúc?
Người đàn ông bắt đầu đọc, giọng đều đều không cảm xúc: “”Tôi, Nguyễn Văn Hùng, trong trạng thái tinh thần hoàn toàn minh mẫn, lập bản di chúc này để định đoạt về bốn mảnh đất thổ cư tại quê nhà… Toàn bộ bốn mảnh đất này, sau khi tôi mất, quyền quyết định và sử dụng sẽ thuộc về vợ tôi là bà Phạm Thị Lựu.””
Nghe đến đây, bốn anh em thở phào nhẹ nhõm. Dù sao vẫn là của mẹ mình. Nhưng câu tiếp theo đã khiến máu trong người họ đông cứng lại.
“”…Tuy nhiên, di chúc này có một điều kiện đặc biệt. Nó chỉ có hiệu lực trọn vẹn và quyền thừa kế của các con tôi chỉ được công nhận khi chúng làm tròn chữ hiếu. Trong trường hợp bốn người con trai của chúng tôi, vì bất cứ lý do gì, thể hiện sự bất hiếu, bỏ bê, đùn đẩy trách nhiệm phụng dưỡng mẹ chúng, thì quyền quyết định của bà Lựu sẽ được kích hoạt.””
Người đàn ông ngừng một giây, ngước mắt nhìn thẳng vào bốn gương mặt đang tái dần đi của bốn anh em, rồi đọc tiếp câu chốt hạ.
“”Khi đó, toàn bộ bốn mảnh đất này sẽ được trao lại vô điều kiện cho năm người con nuôi mà vợ chồng tôi đã âm thầm cưu mang, những người đã thay chúng tôi chăm sóc phần mộ tổ tiên và yêu thương mẹ chúng như mẹ ruột.””
Giọng đọc của người đàn ông vẫn đều đều, nhưng mỗi chữ lọt vào tai bốn anh em như một nhát búa tạ. Bất hiếu? Năm người con nuôi? Những cụm từ họ chưa bao giờ nghĩ tới giờ đây lại là chìa khóa định đoạt khối tài sản khổng lồ. Bốn cặp mắt mở to, nhìn trân trối vào tờ di chúc, rồi lại nhìn mẹ mình. Gương mặt bà Lựu, lần đầu tiên sau bao năm, ánh lên một vẻ hả hê không che giấu.”
“Sự im lặng đặc quánh bao trùm cả khu nghĩa địa, chỉ còn tiếng gió rít qua kẽ lá nghe như tiếng thở dài ai oán. Bốn anh em, bốn người đàn ông thành đạt quen nhìn đời bằng nửa con mắt, giờ đây đứng như trời trồng. Não họ từ chối tiếp nhận thông tin.
“”Vớ vẩn! Bịa đặt!”” Người con thứ ba là kẻ phá vỡ sự im lặng bằng tiếng gào thét gần như điên loạn. Hắn chỉ thẳng vào mặt người đàn ông cầm tờ di chúc. “”Cha tôi làm gì có con nuôi! Các người là ai? Các người thông đồng với bà già này để lừa đảo tài sản đúng không?””
Người con út, mặt cắt không còn một giọt máu, lắp bắp: “”Đúng… đúng vậy! Di chúc này là giả! Chắc chắn là giả! Chúng tôi sẽ kiện! Chúng tôi sẽ gọi công an!””
Người đàn ông lớn tuổi không hề nao núng trước những lời đe dọa. Ông bình thản gấp tờ di chúc lại, cẩn thận đặt nó vào chiếc cặp da rồi ngẩng lên, ánh mắt ông sâu thẳm, chất chứa cả một quá khứ dài. Giọng ông không còn đều đều như lúc đọc di chúc, mà giờ đây trầm xuống, mang theo một nỗi niềm xa xăm.
“”Chúng tôi không phải là những người con nuôi trên giấy tờ,”” ông bắt đầu nói, giọng rõ ràng, đanh thép, át đi những tiếng la ó. “”Chúng tôi là những đứa con của ơn nghĩa.””
Ông đưa mắt nhìn sang ba người đàn ông đứng cạnh mình, rồi lại nhìn thẳng vào bốn anh em đang sững sờ.
“”Cha mẹ ruột của chúng tôi,”” ông nói tiếp, “”là những người bạn thân nhất của ông bà Hùng – Lựu. Họ đã cùng nhau đi qua những năm tháng khó khăn nhất. Nhưng rồi một tai nạn thảm khốc đã cướp đi cả cha và mẹ của chúng tôi trong cùng một ngày, bỏ lại năm anh em chúng tôi bơ vơ.””
Một khoảng lặng. Câu chuyện bi thảm được kể ra giữa không gian nghĩa địa khiến người ta không rét mà run.
“”Chính ông bà,”” người đàn ông chỉ tay về phía bà Lựu, giọng nghẹn đi, “”chính ông bà đã không ngần ngại dang tay cưu mang năm đứa trẻ chúng tôi về nuôi, khi mà bốn anh, những đứa con ruột, vẫn còn đang được bao bọc trong nhung lụa. Ông bà coi chúng tôi như con, cho chúng tôi ăn, cho chúng tôi học, dạy chúng tôi nên người. Tấm lòng đó, chúng tôi cả đời này cũng không báo đáp hết.””
Bốn anh em chết lặng. Những mảnh ký ức mơ hồ thời thơ ấu chợt ùa về. Họ nhớ mang máng có những đứa trẻ lạ mặt hay ở trong nhà mình, nhưng lúc đó họ còn quá nhỏ, và quá ích kỷ, để quan tâm xem đó là ai, từ đâu tới. Họ chỉ biết đó là “”con của bạn bố mẹ””.
Người đàn ông nói tiếp, giọng đầy chua chát: “”Ông mất đi, ông không yên lòng. Ông biết trước các anh sẽ chỉ chăm chăm vào tài sản mà quên đi mẹ mình. Vì vậy, bản di chúc này không phải để cho chúng tôi tài sản. Nó là một phép thử. Một phép thử cuối cùng mà cha các anh dành cho chữ ‘Hiếu’ trong lòng các anh.””
Ông nhìn sâu vào mắt từng người một. “”Ông muốn xem, khi không còn ràng buộc tài sản, liệu các anh có còn nhớ mình có một người mẹ già hay không. Và kết quả, như các anh thấy đấy, ông đã không nhìn lầm người. Chỉ có điều, ông đã đặt niềm tin nhầm chỗ.””
Từng lời, từng chữ của người đàn ông như những nhát dao đâm thẳng vào tim gan bốn anh em. Họ không thể tin vào tai mình. Toàn bộ sự việc, hóa ra là một màn kịch được sắp đặt bởi chính người cha quá cố của họ. Một màn kịch để vạch trần bộ mặt bất hiếu của chính những đứa con ông yêu thương nhất. Bốn cặp mắt từ kinh ngạc, phẫn nộ, giờ đây chuyển sang hoang mang tột độ, rồi từ từ trống rỗng. Họ nhìn mẹ mình, người đàn bà khắc khổ cả một đời, người mà họ vừa đùn đẩy cho nhau như một món nợ tuần trước. Gương mặt hả hê của bà đã biến mất, thay vào đó là một nỗi đau đớn vô tận, một sự thất vọng tràn trề không thể che giấu.”
“Sự thật phơi bày như một lưỡi búa vô hình giáng xuống, đánh tan tành chút tự tôn còn sót lại của bốn người đàn ông. Họ đứng đó, giữa những ngôi mộ lạnh lẽo, đối diện với di sản thực sự mà cha mình để lại: một bài học cay đắng về chữ Hiếu.
Người con thứ hai, kẻ tuần trước còn trơ tráo viện cớ “”sửa sang nhà cửa”” để đuổi mẹ đi, là người sụp đổ đầu tiên. Hắn loạng choạng, hai chân mềm nhũn như bún. Cái vẻ ngoài thành đạt, bóng bẩy thường ngày biến mất, chỉ còn lại một kẻ thảm hại đang đối mặt với sự thật trần trụi.
Bịch một tiếng, hắn khuỵu xuống nền đất lạnh lẽo của nghĩa địa. Nước mắt, thứ mà hắn tưởng đã khô cạn từ lâu, bỗng dưng trào ra như vỡ đê. Hắn không còn giữ được chút thể diện nào, lồm cồm bò tới, cố gắng níu lấy gấu áo sờn cũ của mẹ mình.
“”Mẹ! Mẹ ơi, con sai rồi! Con là một thằng khốn nạn!””
Giọng hắn lạc đi, nghẹn ngào trong tiếng nức nở.
“”Tất cả… tất cả là tại con vợ con… nó xúi giục, nó nói ra nói vào… Con… con không dám cãi lời nó. Mẹ ơi, con xin mẹ… mẹ tha thứ cho thằng con bất hiếu này!””
Hắn ngẩng khuôn mặt đẫm nước mắt lên, ánh mắt van lơn thảm thiết.
“”Mẹ tha cho con, mẹ về với vợ chồng con đi mẹ! Con hứa con sẽ bù đắp cho mẹ, con sẽ không để mẹ chịu khổ nữa đâu!””
Cả khu nghĩa địa chìm trong tiếng khóc lóc, van xin của hắn. Ba người anh em còn lại đứng chết trân, kẻ thì mặt xám ngoét, kẻ thì nắm chặt tay đến trắng bệch cả khớp xương. Lời lẽ của người em trai như một mũi dao xoáy sâu vào vết thương đang rỉ máu của chính họ.
Nhưng đáp lại lời van xin thảm thiết ấy chỉ là sự im lặng đến đáng sợ.
Bà Lựu không hề cúi xuống nhìn đứa con trai đang quỳ dưới chân mình. Bà đứng thẳng, lưng cứng như một phiến đá, đôi vai gầy guộc nhưng lại toát ra một sự kiên định chưa từng có. Ánh mắt bà nhìn thẳng về phía trước, xuyên qua tất cả, trống rỗng và lạnh lẽo. Không một gợn sóng, không một tia cảm xúc. Dường như trái tim bà giờ đây đã là một sa mạc khô cằn, nơi những giọt nước mắt hối hận của hắn chỉ có thể bốc hơi ngay lập tức mà không để lại dấu vết.
Lời van xin đã được thốt ra, nhưng nó đến quá muộn màng, rơi vào một khoảng không vô tận của sự thất vọng.”
“Sự im lặng bị xé toạc bởi một tiếng phanh xe chói tai. Kíttttttt!
Một chiếc xe hơi bóng lộn, đắt tiền thắng gấp ngay cổng nghĩa địa, bánh xe cày một vệt dài trên con đường đất đỏ. Cửa xe bật mở, một người phụ nữ ăn mặc sành điệu, mặt mày cau có bước xuống. Đó chính là vợ của người con trai cả. Cô ta được chồng gọi đến để “”giải quyết””, nhưng không ngờ lại phải chứng kiến một cảnh tượng chướng mắt thế này.
Ánh mắt sắc như dao của cô ta lia một vòng, thấy chồng và các em chồng đứng như phỗng, thấy thằng em thứ hai đang quỳ lạy khóc lóc thảm thiết, và rồi, nó dừng khựng lại trên tập sổ đỏ đang nằm gọn trong tay một trong năm người đàn ông lạ mặt. Trong đầu cô ta, mọi thứ lập tức được sắp xếp thành một kịch bản duy nhất: lừa đảo.
“”Này!””
Cô ta gào lên the thé, giọng chói hơn cả tiếng phanh xe lúc nãy, phá tan không khí nặng nề, ăn năn.
“”Mấy người là ai? Lũ lừa đảo! Lại giở trò gì đây? Muốn chiếm tài sản nhà chúng tôi à?””
Nói rồi, cô ta chẳng thèm để ý đến bà mẹ chồng đang đứng đó, cũng không liếc nhìn người chồng mặt đang cắt không còn giọt máu, mà lao thẳng tới như một con thiêu thân. Mục tiêu duy nhất của cô ta là tập sổ đỏ – thứ tài sản mà cô ta đã mơ tưởng bấy lâu.
“”Trả đây!””
Bàn tay trang điểm cầu kỳ với những móng tay sơn đỏ choét vồ lấy tập sổ đỏ. Nhưng người đàn ông cầm sổ chỉ khẽ nghiêng người, nhẹ nhàng tránh được cú vồ của cô ta, khiến cô ta mất đà suýt ngã. Sự bình tĩnh của ông càng làm cô ta điên tiết.
“”Chúng mày điếc à? Đây là của nhà tao! Lũ khốn!””
Cô ta tiếp tục lao vào, cố gắng giằng co, cào cấu. Mái tóc được làm xoăn cẩn thận giờ rối tung, bộ váy đắt tiền xộc xệch, cái vẻ sang trọng thường ngày biến mất, chỉ còn lại sự tham lam và hung hãn đến trơ trẽn.
Người con trai cả đứng sững như trời trồng. Nỗi nhục nhã ê chề dâng lên tận cổ. Anh ta muốn hét lên bảo vợ im đi, nhưng cổ họng khô khốc không thốt nổi một lời. Chính người vợ này đã ngày đêm rỉ vào tai anh ta những lời lẽ coi thường mẹ, chính cô ta đã biến anh ta thành một kẻ bất hiếu. Giờ đây, bộ mặt thật của cô ta, cũng là bộ mặt thật của lòng tham trong chính anh ta, đang được phơi bày một cách lố bịch nhất ngay tại nơi an nghỉ của cha mình.
Cả khu nghĩa địa vốn đang chìm trong sự ăn năn muộn màng, giờ đây lại bị xé toạc bởi tiếng chửi bới chua ngoa, lanh lảnh của cô con dâu cả, một màn kịch trơ trẽn và lố bịch đến cùng cực.”
“Giữa cơn điên loạn của cô con dâu cả, khi những lời lẽ tham lam, tục tằn tuôn ra không ngớt, bà Lựu, người đã đứng im lặng như một cái bóng từ đầu đến giờ, bỗng nhiên cử động.
Bà bước lên một bước. Chậm rãi, nhưng vững chãi. Đôi mắt hiền từ bao năm nay của bà Lựu bỗng lóe lên một tia sắc lạnh đến đáng sợ. Cái nhìn đó không hướng vào những người đàn ông lạ mặt, cũng không hướng vào những đứa con trai đang chết sững, mà găm thẳng vào mặt cô con dâu đang gào thét.
Cô ta vẫn chưa nhận ra sự thay đổi. Thấy mẹ chồng tiến lại, cô ta còn tưởng bà đến để bênh vực mình, để cùng đòi lại sổ đỏ.
“”Mẹ! Mẹ nói gì đi chứ! Mẹ xem chúng nó kìa! Lũ lừa đảo!””
Cô ta vừa dứt lời, một âm thanh vang lên, khô khốc và đanh gọn, xé nát cả tiếng la hét lẫn tiếng gió hú.
CHÁT!
Bàn tay nhăn nheo, gầy guộc tưởng chừng không còn chút sức lực nào của bà Lựu vung lên, nhanh và dứt khoát đến không ngờ. Một cái tát nảy lửa in hằn năm ngón tay đỏ rực lên gò má trắng bệch vì trang điểm của cô con dâu cả.
Cô ta điếng người. Cơn gào thét tắc nghẹn trong cổ họng. Đôi mắt trợn trừng, không thể tin nổi vào những gì vừa xảy ra. Người mẹ chồng mà cô ta luôn coi thường, người mà cô ta có thể nạt nộ bất cứ lúc nào, người chưa bao giờ dám ngẩng đầu lên nhìn thẳng vào mắt cô ta, vừa mới tát cô ta.
“”Mẹ… Mẹ…”” – Cô ta lắp bắp, một tay ôm lấy bên má bỏng rát.
Giọng bà Lựu cất lên, không lớn, nhưng từng chữ một như những mũi dao găm thẳng vào sự im lặng chết chóc.
“”Câm miệng! Bao năm qua cô coi tôi không bằng người ở, hôm nay cô không còn tư cách gọi tôi là mẹ nữa!””
Câu nói được buông ra, lạnh lùng và dứt khoát. Nó không còn là sự cam chịu, cũng không phải lời oán thán. Nó là một sự đoạn tuyệt.
Cả không gian ở nghĩa địa im phăng phắc. Bốn người con trai đứng như hóa đá, miệng há hốc. Họ chưa bao giờ thấy mẹ mình như thế. Hình ảnh người mẹ nhẫn nhục, cam chịu cả đời bỗng chốc vỡ tan, thay vào đó là một người đàn bà xa lạ, đầy uy quyền và phẫn nộ.
Cô con dâu cả đứng chết trân, nỗi đau ở má không bằng nỗi nhục nhã và kinh hoàng đang xâm chiếm tâm trí. Năm người đàn ông lạ mặt vẫn đứng im, gương mặt không biểu lộ cảm xúc, như thể họ đã chờ đợi giây phút này từ rất lâu.
Tất cả nín thở. Chỉ còn tiếng gió rít qua những kẽ lá, lùa vào những ngôi mộ, lạnh lẽo và ai oán.”
“Sau cái tát như trời giáng và lời đoạn tuyệt đanh thép, Bà Lựu không nhìn cô con dâu cả nữa. Bà chậm rãi xoay người, đôi mắt rực lửa phẫn nộ giờ đây quét qua từng gương mặt của bốn đứa con trai. Ánh mắt ấy như một mũi khoan, xoáy sâu vào tâm can chúng, lột trần tất cả sự hèn nhát, ích kỷ và giả tạo.
Bà không nói gì, nhưng sự im lặng của bà còn đáng sợ hơn vạn lời chì chiết.
Người anh cả, người luôn tỏ ra đạo mạo nhất, là người đầu tiên né tránh. Hắn lảng mắt đi, rồi như sực nhớ ra điều gì, vội đẩy người em út đứng cạnh.
“”Là… là nó! Mẹ! Thằng út nó bảo tháng này nó đón mẹ về mà!””
Người anh hai cũng lập tức hùa theo, như vớ được cọng rơm cứu mạng: “”Đúng thế! Chính nó nói vợ nó đã dọn sẵn phòng cho mẹ rồi. Chúng con tưởng mẹ đang ở bên nhà nó.””
Người anh ba cũng gật đầu lia lịa, trút bỏ trách nhiệm. “”Bọn con bận quá không hỏi được, cứ đinh ninh là thằng út nó lo cho mẹ rồi!””
Mọi ánh mắt, mọi mũi dùi, giờ đây đều chĩa thẳng vào người con út. Anh ta run lên bần bật, mặt cắt không còn một giọt máu. Bị các anh dồn vào chân tường, đối diện với ánh mắt thất vọng tột cùng của mẹ, bức tường phòng ngự cuối cùng trong anh ta sụp đổ. Anh ta biết mình không thể chối tội được nữa.
Anh ta quỳ sụp xuống nền đất lạnh, hai tay bám vào vạt áo cũ của mẹ, giọng nói vỡ ra, nghẹn ngào trong tiếng nấc.
“”Mẹ ơi… không phải con không muốn nuôi mẹ.””
Tất cả nín thở. Tiếng nấc của anh ta xé vào không gian.
“”Là vợ con… cô ấy không thích nhà có người già. Cô ấy nói nhà chật, rồi con cái cần không gian riêng… Con… con sợ… con sợ nhà không yên ổn nên con mới hèn nhát im lặng””.
Dứt lời, anh ta gục mặt xuống nền đất lạnh lẽo, hai vai rung lên vì xấu hổ và bất lực. Tiếng khóc của một kẻ trưởng thành nhưng bạc nhược vang lên não nề giữa những ngôi mộ.
Sự im lặng lại bao trùm, nhưng lần này còn nặng nề hơn. Nó không còn là sự kinh ngạc, mà là sự ghê tởm và xót xa. Bà Lựu nhìn đứa con út đang khóc lóc dưới chân mình, ngọn lửa trong mắt bà từ từ lụi đi, chỉ còn lại tro tàn của một nỗi đau mênh mông.”
“Tiếng khóc của người con út không làm Bà Lựu động lòng. Nó chỉ như tiếng muỗi vo ve bên tai, phiền nhiễu và rỗng tuếch. Bà Lựu từ từ rút vạt áo khỏi tay con trai, một hành động dứt khoát và lạnh lùng. Bà không còn gì để nói với những kẻ mà bà đã dứt ruột đẻ ra. Sự im lặng của bà giờ đây là một lời phán quyết cuối cùng.
Chứng kiến toàn bộ màn kịch bi hài từ đầu đến cuối, năm người đàn ông đi cùng bà Lựu không khỏi ái ngại. Họ nhìn nhau, trong ánh mắt là sự xót xa cho người mẹ già và cả sự khinh bỉ dành cho những đứa con bạc nhược. Họ không cần nói nhiều, chỉ một cái gật đầu nhẹ cũng đủ để hiểu ý nhau.
Một người đàn ông trông chững chạc nhất, gương mặt cương nghị, bước lên một bước. Bốn người còn lại đứng ngay sau lưng, tạo thành một bức tường vững chãi che chắn cho Bà Lựu. Người đàn ông cất giọng, trầm ấm và đĩnh đạc, một sự tương phản tuyệt đối với những giọng điệu a dua, chối tội lúc trước.
“”Mẹ ơi.””
Hai tiếng ấy vang lên khiến cả bốn anh em nhà kia giật nảy mình. Họ trố mắt nhìn người đàn ông lạ, rồi lại nhìn mẹ mình, sự hoang mang và ngờ vực hiện rõ trên mặt. Sao một kẻ xa lạ lại dám gọi mẹ của họ là “”mẹ”” một cách thân tình như vậy?
Người đàn ông không để tâm đến phản ứng của họ. Anh nhìn thẳng vào Bà Lựu, ánh mắt đầy tôn kính và thương cảm.
“”Chứng kiến cảnh gia đình tan nát thế này, chúng con thực sự đau lòng. Dù sao họ cũng là máu mủ của mẹ.””
Anh khẽ liếc qua bốn người con trai đang sững sờ, giọng nói vẫn giữ vẻ bình tĩnh nhưng đầy sức nặng.
“”Chúng con đã bàn bạc với nhau rồi. Chúng con xin được chính thức đón mẹ về phụng dưỡng. Từ nay, mẹ sẽ không phải chịu thêm một ngày tủi hổ nào nữa.””
Nói rồi, anh nhìn xuống bốn cuốn sổ đỏ trên tay bà, rồi lại ngẩng lên, đưa ra một lời đề nghị khiến tất cả chết lặng.
“”Còn tài sản này, chúng con biết là tâm huyết cả đời của mẹ. Nhưng nếu nó là nguồn cơn của mọi bi kịch, hay là… chúng con xin thay mặt mẹ, gửi lại cho các anh chị.””
Lời đề nghị như một quả bom nổ tung giữa không gian tĩnh mịch của nghĩa địa. Người con út đang quỳ cũng nín bặt tiếng khóc, ngẩng khuôn mặt đẫm nước mắt lên nhìn. Ba người anh còn lại thì há hốc mồm, mắt dán chặt vào bốn cuốn sổ đỏ, rồi lại nhìn năm người đàn ông lạ mặt với vẻ không thể tin nổi. Trả lại? Họ đang nghe nhầm sao? Giữa sự xấu hổ tột cùng và lòng tham đang trỗi dậy, gương mặt họ trở nên méo mó, vô cùng khó coi.
Bà Lựu cũng sững sờ. Bà nhìn người đàn ông vừa nói, rồi nhìn bốn đứa con trai ruột của mình. Trong đôi mắt đã cạn khô nước mắt của bà, một tia sáng phức tạp loé lên.”
“Không gian dường như đông đặc lại sau lời đề nghị của người đàn ông lạ. Lòng tham, vốn chỉ tạm lắng xuống bởi nỗi xấu hổ, giờ lại trỗi dậy như một con thú đói trong lòng bốn người con trai. Họ quên cả khóc lóc, quên cả van xin, ánh mắt dán chặt vào bốn cuốn sổ đỏ, thứ tài sản có thể đổi đời, thứ mà họ đã bất chấp tất cả để tranh đoạt. Hơi thở của họ trở nên dồn dập, những khuôn mặt méo mó vì đủ thứ cảm xúc hỗn loạn: ngạc nhiên, hy vọng, và sự thèm khát không che giấu.
Nhưng Bà Lựu đã dập tắt tia hy vọng le lói đó chỉ bằng một cái lắc đầu nhẹ. Một cái lắc đầu chậm rãi, nhưng dứt khoát như một nhát dao. Bà không nhìn người đàn ông lạ vừa nói, mà hướng đôi mắt đã khô cạn lệ của mình về phía bốn kẻ mà bà đã mang nặng đẻ đau. Bà nhìn thằng con cả, kẻ từng hứa sẽ báo hiếu khi thành đạt. Bà nhìn thằng con hai, kẻ luôn khoe khoang về sự giàu có của mình. Bà nhìn thằng con ba, kẻ im lặng và tính toán nhất. Và bà nhìn thằng con út, kẻ vừa quỳ lạy khóc lóc thảm thiết nhất. Gương mặt họ lúc này trông thật thảm hại và đáng khinh.
Sự sụp đổ hiện rõ trong ánh mắt họ khi thấy mẹ lắc đầu. Đó không phải là sự sụp đổ của hối hận, mà là sự sụp đổ của tuyệt vọng khi biết mình sắp mất tất cả.
Giọng Bà Lựu vang lên, không còn run rẩy vì đau khổ, chỉ còn lại sự bình thản đến lạnh người. Từng lời, từng chữ của bà như những viên sỏi ném vào mặt hồ tĩnh lặng, tạo ra những gợn sóng không bao giờ tan.
“”Tài sản lớn nhất của bố các con để lại,”” bà dừng lại một nhịp, bắt từng người phải đối diện với ánh nhìn của mình, “”không phải đất đai, nhà cửa… mà là bài học về tình người.””
Một cơn gió lạnh lùa qua nghĩa địa, khiến mấy người con trai bất giác run lên.
Bà Lựu nói tiếp, giọng đầy mỉa mai và cay đắng. “”Nhưng các con… đã không học được. Một chữ cũng không.””
Bà dời ánh mắt khỏi họ, như thể không muốn nhìn thấy những sản phẩm lỗi của cuộc đời mình thêm một giây nào nữa. Bà quay sang năm người đàn ông đang đứng che chắn cho mình, trong ánh mắt bà ánh lên một sự tin tưởng và ấm áp chưa từng có.
“”Từ nay,”” bà tuyên bố, giọng đanh lại, dõng dạc như một lời phán quyết cuối cùng, “”Ta sẽ sống với năm đứa con này.””
Bốn anh em chết sững. Lời nói của mẹ như sét đánh ngang tai, đánh tan nát chút sĩ diện cuối cùng của họ. Bị mẹ từ mặt ngay trước mộ của cha. Không còn nỗi nhục nào lớn hơn.
Sau lời tuyên bố đanh thép, Bà Lựu từ từ đưa tay lên, cầm lấy bốn cuốn sổ đỏ đang nắm chặt trong tay. Ánh mắt của bốn người con trai lại một lần nữa bị hút vào đó, như những con thiêu thân lao vào lửa. Dù đã bị từ mặt, nhưng bản năng chiếm đoạt vẫn không hề thay đổi.
Bà Lựu nhìn bốn cuốn sổ đỏ, thứ đã gây ra bao sóng gió, thứ đã phơi bày bộ mặt thật của những đứa con bà. Bà siết chặt chúng trong giây lát, rồi một hành động bất ngờ diễn ra. Bà không cất chúng đi, cũng không đưa cho năm người con nuôi. Bà chỉ lẳng lặng cầm chúng, bước tới trước ngôi mộ của chồng, ánh mắt kiên định đến lạ thường.”
“Bà Lựu nhẹ nhàng đặt tay lên tấm bia mộ lạnh lẽo của chồng, như thể đang tìm kiếm một chút hơi ấm cuối cùng từ quá khứ, một sự đồng thuận vô hình cho quyết định của mình. Bà thì thầm, chỉ đủ cho gió nghe thấy: “”Ông thấy không… các con của chúng ta đấy…””
Rồi bà quay người, chậm rãi, từng bước chân vững chãi trên nền đất ẩm. Bà không đi về phía năm người con nuôi đang chờ đợi, mà tiến thẳng về phía bốn kẻ tội đồ đang chết lặng. Ánh mắt của bốn anh em lại một lần nữa dán chặt vào bốn cuốn sổ đỏ, nhưng lần này, sự thèm khát đã bị nỗi sợ hãi và hoang mang lấn át. Mẹ định làm gì?
Bà Lựu dừng lại trước mặt họ. Không có nước mắt, không có oán giận, chỉ có một sự trống rỗng đến đáng sợ trong đôi mắt đã nhìn thấu hồng trần của bà. Bà đưa bốn cuốn sổ đỏ ra trước mặt chúng, chìa ra như một món nợ đã đến lúc phải thanh toán.
“”Của các con đây.”” Giọng bà đều đều, không một gợn cảm xúc.
Bốn người con trai sững sờ, ngơ ngác nhìn nhau rồi lại nhìn mẹ, không dám tin vào tai mình.
Bà Lựu đưa sổ đỏ về phía người con cả. Anh ta vô thức giơ tay ra, nhưng rồi lại rụt lại như phải bỏng. Bà vẫn kiên nhẫn giữ ở đó, buộc anh ta phải đối mặt. Cuối cùng, người con cả run rẩy cầm lấy.
Bà tiếp tục đưa cho người con thứ hai, thứ ba, và cuối cùng là thằng út. Từng người một, họ đón nhận lại thứ mà mình đã tranh giành bằng mọi thủ đoạn.
Khi cả bốn cuốn sổ đã nằm trong tay bốn người con trai, Bà Lựu mới cất lời, từng chữ một như nhát búa đóng thẳng vào lương tâm họ.
“”Mẹ trả lại cho các con.””
Bà nhìn sâu vào mắt từng đứa, buộc chúng phải nhìn lại mình.
“”Cầm lấy nó. Cầm lấy để mỗi ngày, mỗi giờ, khi các con nhìn vào sự giàu sang của mình, các con sẽ nhớ rằng, chính các con đã dùng nó để đánh mất đi một người mẹ.””
Lời nói kết thúc, không gian như vỡ vụn. Bốn người con trai run lên bần bật. Những cuốn sổ đỏ trong tay họ đột nhiên nặng trĩu một cách phi lý. Chúng không còn là biểu tượng của tài sản, của quyền lực, mà đã biến thành vật chứng cho tội lỗi tày trời của họ. Bìa sổ màu đỏ thẫm như màu máu, nóng rực trong lòng bàn tay, thiêu đốt chút liêm sỉ cuối cùng còn sót lại. Họ cúi gằm mặt xuống, không dám nhìn ai, cảm thấy sức nặng của những cuốn sổ đang đè bẹp họ xuống tận mặt đất.
Bà Lựu không nói thêm một lời, cũng không ban cho chúng thêm một ánh nhìn. Bà dứt khoát quay lưng, bước về phía tương lai mới của mình, để lại phía sau bốn hình hài giàu có nhưng rỗng tuếch, đang bị chính khối tài sản mà chúng tôn thờ đè bẹp.”
“Sự im lặng đặc quánh của khu nghĩa địa đột nhiên bị xé toạc bởi một tiếng gọi tuyệt vọng.
“”Mẹ!””
Người con cả là kẻ đầu tiên sực tỉnh khỏi cơn mê muội. Anh ta hét lên, rồi như một phản xạ vô điều kiện, cả người mềm nhũn, khuỵu xuống nền đất ẩm. Ba người em trai cũng theo đó mà đổ sụp. Bốn người đàn ông thành đạt, cao to, giờ đây quỳ rạp dưới đất, thảm hại và hèn mọn. Những cuốn sổ đỏ, vật chứng của tội lỗi, rơi lả tả từ tay họ xuống bùn đất, không ai còn đoái hoài.
“”Mẹ ơi, đừng đi mà mẹ!”” – người con thứ hai gào lên, nước mắt nước mũi giàn giụa.
“”Chúng con sai rồi! Chúng con biết lỗi rồi! Mẹ tha cho chúng con một lần này đi mẹ!”” – thằng út khóc nấc lên từng tiếng, vươn tay về phía bóng lưng của mẹ như một đứa trẻ sắp bị bỏ rơi.
Các cô con dâu cũng chết lặng. Lần đầu tiên trong đời, họ thấy những người chồng cao ngạo của mình sụp đổ một cách thê thảm đến vậy. Nỗi xấu hổ và sợ hãi bao trùm lấy họ, khiến họ chỉ biết đứng trân trối nhìn, không thốt nên lời.
Nhưng tất cả những tiếng gào khóc, van xin ấy đều như dội vào một bức tường vô hình. Bà Lựu không hề dừng lại. Bà cũng không hề ngoảnh lại.
Mỗi bước chân của bà đều đặn, vững chãi, như đang bước trên một con đường đã định sẵn từ lâu. Tấm lưng gầy gò của bà, giờ đây lại thẳng tắp một cách lạ thường, toát lên một sự kiên cường và dứt khoát đến lạnh lùng. Bà không cần phải quay lại để biết phía sau mình là cảnh tượng gì. Bà đã nghe những lời đó quá nhiều lần trong những giấc mơ, trong những đêm tủi hờn, nhưng giờ đây, chúng chẳng còn ý nghĩa gì nữa.
Năm người con nuôi và gia đình họ đã đứng chờ sẵn. Một trong số họ, người đàn ông trông chững chạc nhất, tiến lên một bước, nhẹ nhàng khoác một chiếc áo choàng mỏng lên vai bà Lựu, che đi cơn gió lạnh đang thổi qua khu nghĩa địa. Anh không nói gì, chỉ lặng lẽ đỡ lấy cánh tay gầy guộc của bà.
Hành động đó như một lời khẳng định. Một sự tiếp nhận.
Bà Lựu khẽ gật đầu, một cái gật đầu dành cho người con trai mới của mình. Rồi bà cùng họ quay người, cả đoàn người lặng lẽ bước đi. Họ đi qua những hàng bia mộ, bước ra khỏi cổng nghĩa địa, để lại sau lưng cả một quá khứ đầy đau khổ và những lời sám hối đã trở nên quá muộn màng.
“”MẸ! MẸ ƠI!””
Tiếng kêu xé lòng của bốn người con trai vẫn vang lên, nhưng đáp lại họ chỉ là sự im lặng của những ngôi mộ và bóng lưng dứt khoát, ngày một xa dần của người mẹ mà họ đã vĩnh viễn đánh mất. Họ cứ thế quỳ ở đó, giữa bùn đất và sự tủi nhục, nhìn theo cho đến khi bóng mẹ khuất hẳn sau con đường làng.”
“Một tháng trôi qua nhanh như một cái chớp mắt.
Trên một trong bốn mảnh đất từng là trung tâm của sự tranh giành, một ngôi nhà mới đã mọc lên. Không phải biệt thự cao sang, lộng lẫy, mà là một căn nhà cấp bốn mái ngói đỏ tươi, khang trang nhưng vô cùng ấm cúng. Hàng rào gỗ mộc mạc bao quanh một khu vườn nhỏ, nơi những luống rau xanh mướt đang vươn mình trong nắng sớm.
Bà Lựu, với chiếc nón lá cũ, đang cặm cụi nhổ cỏ cho mấy luống cải. Tấm lưng bà dường như đã thẳng hơn, những nếp nhăn trên trán cũng giãn ra đôi chút. Đôi tay gầy guộc của bà, từng run rẩy vì tủi hờn, giờ đây lại thoăn thoắt, vững chãi vun xới cho từng gốc cây.
Tiếng cười nói ríu rít vang lên từ trong sân. Mấy đứa trẻ, con của những người con nuôi, đang đuổi bắt nhau quanh gốc cây ổi. Chúng không gọi bà là “bà nội” một cách xa cách và khách sáo như những đứa cháu ruột. Chúng gọi bà bằng một tiếng “Bà!” đầy thân thương và gần gũi.
Một người phụ nữ trẻ, là vợ của người con nuôi cả, bưng ra một ly nước trà mát.
“”Mẹ ơi, trời nắng rồi, mẹ vào nghỉ một lát đi kẻo say nắng.””
Bà Lựu ngẩng lên, mồ hôi lấm tấm trên trán nhưng đôi mắt lại lấp lánh niềm vui. Bà mỉm cười hiền hậu.
“”Ừ, mẹ vào ngay đây. Con xem, luống mồng tơi này tốt quá, cuối tuần mình lại có rau sạch ăn lẩu rồi.””
“”Vâng ạ, bọn trẻ nhà con đứa nào cũng thích lẩu mẹ nấu.”” – người con dâu đáp lời, giọng đầy trìu mến.
Đúng lúc đó, một cậu bé chừng năm tuổi chạy ùa tới, níu lấy vạt áo bà.
“”Bà! Bà ơi! Chiều nay bà kể cho con nghe chuyện Tấm Cám nữa nha bà!””
Bà Lựu xoa đầu đứa cháu nhỏ, nụ cười càng thêm rạng rỡ. “”Ừ, bà kể. Chiều nay bà cháu mình ra võng ngoài hiên nằm, bà kể cho nghe.””
Bà đứng dậy, phủi đất trên tay, đưa mắt nhìn một lượt quang cảnh trước mắt. Ngôi nhà mới còn thơm mùi sơn, vườn rau xanh non mơn mởn, và quan trọng nhất là tiếng cười nói hồn nhiên, không chút toan tính của lũ trẻ. Bao nhiêu năm đằng đẵng sống trong những căn biệt thự lạnh lẽo, bà chưa từng có được cảm giác này. Cảm giác của một mái ấm. Cảm giác được làm chủ, được yêu thương, được cần đến.
Một cơn gió nhẹ thổi qua, mang theo hương đất và mùi cây cỏ. Lần đầu tiên sau không biết bao nhiêu năm, một nụ cười mãn nguyện thực sự nở trên đôi môi khô héo của bà Lựu. Nụ cười ấy không có chút oán hận hay hả hê, chỉ có sự bình yên và thanh thản đến lạ thường. Bà đã tìm thấy gia đình của mình, không phải bằng máu mủ, mà bằng tình thương chân thật.”
“Trái ngược hoàn toàn với không khí ấm cúng nơi ngôi nhà mới của bà Lựu, trong căn biệt thự bề thế của người con cả, sự im lặng bao trùm đến ngột ngạt.
Ánh đèn chùm pha lê rực rỡ chiếu xuống một bàn ăn thịnh soạn đã nguội ngắt từ bao giờ. Người con cả ngồi một mình, bất động trên chiếc ghế bọc nhung. Vẻ ngoài lịch lãm, kiêu ngạo thường ngày của anh ta đã biến mất, thay vào đó là một bộ dạng xộc xệch, đôi mắt đỏ ngầu trũng sâu vì mất ngủ.
Trước mặt anh ta, trên mặt bàn đá hoa cương lạnh lẽo, là một tờ giấy được đặt ngay ngắn. Đơn ly hôn. Vợ anh ta, sau cái ngày định mệnh ở nghĩa địa, đã không nói một lời nào mà chỉ lẳng lặng dọn đồ ra đi, để lại tờ đơn như một nhát dao cuối cùng cứa vào niềm kiêu hãnh của anh.
Anh ta đưa bàn tay run rẩy, cầm tờ đơn lên. Chữ ký dứt khoát của vợ anh ta như đang nhảy múa, chế giễu anh. Anh ta nhớ lại lời cuối cùng cô nói với mình, giọng nói lạnh như băng: “”Tôi không thể tin được người tôi đầu gối tay ấp lại là một kẻ bất hiếu, tham lam đến mức chà đạp lên cả mẹ ruột của mình. Tôi không thể dạy dỗ con chúng ta trong một ngôi nhà mà người cha của nó còn không có nổi nhân tính.””
“”Nhân tính…”” – anh ta lẩm bẩm, từ ngữ ấy vang vọng trong đầu, đập vào từng góc của căn nhà trống vắng.
Anh ta vò nát tờ đơn trong tay, cơn giận dữ bất lực bùng lên rồi nhanh chóng bị dập tắt bởi sự cô độc tuyệt đối. Anh ta nhìn quanh. Bức tường treo đầy những bức tranh đắt tiền, bộ sofa nhập khẩu từ Ý, chiếc TV màn hình lớn như một rạp chiếu phim thu nhỏ… Tất cả những thứ mà anh ta từng tự hào, từng dùng để khoe mẽ, giờ đây trở nên vô nghĩa. Chúng chỉ làm cho sự trống trải thêm phần rõ rệt. Căn nhà này không còn là một tổ ấm, nó là một cái lồng son, một nhà tù của sự giàu có.
Tiếng kim đồng hồ tích tắc trên tường trở nên lớn một cách bất thường, như đang đếm ngược những giây phút trừng phạt của anh. Anh ta bỗng nhớ đến dáng vẻ của mẹ mình ở nghĩa địa. Bà Lựu nhỏ bé, gầy gò, đứng giữa những người đàn ông xa lạ nhưng lưng lại thẳng tắp. Bà không khóc, không van xin, chỉ có một sự bình thản đến đáng sợ.
Sự ân hận muộn màng bắt đầu len lỏi, cào xé tâm can anh ta. Nhưng đó không phải là sự ân hận vì đã làm mẹ buồn, mà là sự ân hận vì đã đánh mất tất cả. Mất bốn sổ đỏ. Mất vợ. Mất cả thể diện.
Không thể chịu đựng thêm sự im lặng này, anh ta vớ lấy chiếc điện thoại, bấm một dãy số quen thuộc.
Đầu dây bên kia, người em thứ hai bắt máy với giọng ngái ngủ: “”Alo? Gì đấy ông anh, gọi giờ này?””
Người con cả cố gắng lấy lại vẻ bình tĩnh, nhưng giọng anh ta vẫn lạc đi, run rẩy.
“”Cô ấy… Vợ anh… Cô ấy đệ đơn ly hôn rồi.””
Sự im lặng bao trùm cả hai đầu điện thoại. Cả hai anh em đều biết, đây mới chỉ là sự bắt đầu. Cơn bão mà mẹ họ tạo ra, giờ đã chính thức đổ bộ vào gia đình đầu tiên. Sự trừng phạt chỉ mới bắt đầu.”
“Phải mất một lúc lâu, người em thứ hai mới cất được tiếng, giọng nói khô khốc, không có một chút đồng cảm nào mà chỉ đầy vẻ hoảng sợ cho chính bản thân mình.
“”Thế… thế còn chuyện công ty thì sao? Cổ phần của chị ta…””
Người con cả cười một tiếng cay đắng. Đến nước này rồi mà em trai anh ta chỉ quan tâm đến tiền. Anh ta không nói thêm lời nào, dập máy một cách thô bạo. Tiếng “”tút… tút…”” vang lên như một lời khẳng định cho sự tan rã không thể cứu vãn của tình anh em.
Ở đầu dây bên kia, người em thứ hai ngồi bật dậy trên chiếc giường trong văn phòng làm việc của mình. Căn phòng, vốn luôn gọn gàng ngăn nắp, giờ đây bừa bộn như một bãi rác. Giấy tờ vứt lung tung, gạt tàn thuốc lá đầy ắp, vài hộp mì ăn liền còn đang ăn dở. Đã mấy ngày nay anh ta không về nhà, không dám đối mặt với vợ con, chỉ biết vùi đầu vào công việc để quên đi cảm giác tội lỗi và lo sợ.
Nhưng càng cố quên, mọi thứ càng rối tung. Vụ ở nghĩa địa đã khiến tâm trí anh ta mụ mẫm đi. Anh ta không thể tập trung vào các con số, các bản hợp đồng nữa. Đầu óc lúc nào cũng lởn vởn hình ảnh mẹ già đứng thẳng lưng và bốn quyển sổ đỏ bị xé nát.
“”Chết tiệt! Chết tiệt!”” – anh ta gầm gừ, vò đầu bứt tai.
Đúng lúc đó, điện thoại lại reo. Là trợ lý của anh ta. Anh ta bực bội bắt máy.
“”Có chuyện gì?””
Giọng người trợ lý ở đầu dây bên kia đầy vẻ lo lắng: “”Anh Hai ơi, bên đối tác lớn họ vừa gọi. Họ nói muốn tạm dừng việc ký kết hợp đồng dự án mới ạ. Họ nói… dạo này thấy anh có vẻ không ổn định, tinh thần không tốt, nên họ cần xem xét lại…””
Tai anh ta ù đi. Hợp đồng đó là sinh mạng của công ty trong quý này. Mất nó, anh ta sẽ thiệt hại hàng chục tỷ đồng. Sự trừng phạt không chỉ đến từ gia đình, nó đã bắt đầu lan sang cả sự nghiệp mà anh ta đã gây dựng cả đời. Anh ta ném chiếc điện thoại vào tường, nó vỡ tan tành.
Cùng lúc đó, tại căn biệt thự của người con thứ ba, không khí cũng chẳng khá hơn. Vợ anh ta đang lẳng lặng kéo chiếc vali ra phòng khách. Chị ta không đệ đơn ly hôn, nhưng hành động còn tàn nhẫn hơn.
“”Em định đi đâu?”” – người con thứ ba chặn lại, giọng mệt mỏi.
Vợ anh ta nhìn thẳng vào chồng, ánh mắt lạnh lẽo và khinh bỉ.
“”Tôi đưa con về nhà ngoại một thời gian. Tôi không muốn nó lớn lên trong một ngôi nhà mà người cha của nó dạy nó cách vứt bỏ cả mẹ ruột của mình chỉ vì tiền.””
“”Em nói vớ vẩn gì thế! Anh làm tất cả cũng vì cái nhà này, vì mẹ con em thôi!””
“”Vì chúng tôi ư?”” – cô vợ cười gằn. – “”Anh nói dối không thấy ngượng à? Anh vì sự tham lam của bản thân anh! Giờ thì hay rồi, tiền mất, mẹ cũng không còn, anh em các người thì như chó với mèo, không dám nhìn mặt nhau. Anh đã có tất cả những gì anh muốn chưa?””
Mỗi lời nói của cô như một mũi dao đâm thẳng vào tim anh ta. Anh ta đứng chết trân, không thể cãi lại một lời nào. Đứa con trai nhỏ của họ đứng nép sau lưng mẹ, nhìn bố với ánh mắt vừa sợ hãi vừa lạ lẫm.
Ba người đàn ông, trong ba căn nhà sang trọng khác nhau, nhưng cùng chung một địa ngục. Họ có tiền bạc, có địa vị, nhưng giờ đây họ mất đi thứ quan trọng nhất: sự bình yên trong tâm hồn và một nơi gọi là nhà. Họ cô độc trong chính sự giàu có của mình, bị dày vò bởi tội lỗi và sự hối hận muộn màng. Và tệ hơn cả, họ biết rằng cơn ác mộng này vẫn chưa kết thúc. Nó chỉ mới bắt đầu gặm nhấm cuộc sống của họ mà thôi.”
“Một tuần sau cơn ác mộng ở nghĩa địa, bốn anh em trai, lần đầu tiên sau nhiều năm, lại ngồi chung trên một chiếc xe hơi. Không phải chiếc xe sang trọng của người anh cả hay chiếc SUV bảy chỗ của người em thứ ba, mà là một chiếc xe dịch vụ họ thuê vội, như thể không muốn bất cứ thứ gì thuộc về mình vấy bẩn chuyến đi này.
Không ai nói với ai câu nào. Không khí trong xe đặc quánh sự ngượng ngùng, tội lỗi và cả một nỗi sợ hãi không tên. Gương mặt ai cũng hốc hác, râu ria lởm chởm, quần áo xộc xệch. Vẻ ngoài thành đạt, bóng bẩy thường ngày đã bị lột sạch, chỉ còn trơ lại bốn gã đàn ông trung niên thất bại và khốn khổ. Ở ghế sau, mấy giỏ quà đắt tiền – yến sào, sâm quý, nấm linh chi – nằm chỏng chơ, lạc lõng.
Người anh cả là người phá vỡ sự im lặng. Anh ta đã mất cả tuần để truy tìm tung tích của mẹ thông qua các mối quan hệ cũ ở quê. Giọng anh ta khàn đặc.
“”Sắp đến rồi. Là một căn nhà nhỏ trong khu tập thể cũ.””
Người em út, trông thảm hại nhất, lí nhí hỏi: “”Anh Cả… liệu mẹ có… có muốn gặp chúng ta không?””
Câu hỏi treo lơ lửng trong không gian. Không ai trả lời được. Chính họ cũng không biết câu trả lời, và họ sợ phải nghe nó.
Chiếc xe dừng lại ở đầu một con ngõ nhỏ, rợp bóng cây xanh. Bốn người đàn ông bước xuống, tay xách nách mang những giỏ quà, trông lúng túng và kệch cỡm. Họ không dám đi thẳng vào, mà đứng nép vào một gốc cây lớn ở phía đối diện, từ xa nhìn vào một ngôi nhà cấp bốn giản dị nhưng sạch sẽ, ấm cúng.
Qua khung cửa sổ không đóng rèm, một cảnh tượng đập vào mắt họ, khiến cả bốn người chết lặng.
Bà Lựu đang ngồi trên một chiếc ghế mây ngoài hiên, vai khoác một chiếc khăn choàng len màu kem. Bà trông gầy hơn, nhưng gò má đã ửng hồng trở lại, và nụ cười móm mém của bà, nụ cười mà họ đã rất lâu không còn được thấy, đang nở trên môi.
Ngồi bên cạnh bà, đang cẩn thận gọt một quả táo, là một trong năm người đàn ông lạ mặt ở nghĩa địa. Gã đàn ông có vẻ ngoài bặm trợn hôm trước giờ đây lại dịu dàng và kiên nhẫn đến lạ. Gã đưa cho bà Lựu một miếng táo, bà vui vẻ nhận lấy. Một người phụ nữ trẻ từ trong nhà bước ra, tay bưng một ly trà gừng nóng hổi.
“”Mẹ uống cho ấm người ạ. Gió chiều hơi lạnh.””
Bà Lựu gật đầu, nhận lấy ly trà, ánh mắt ánh lên vẻ trìu mến và bình yên.
Bốn anh em đứng bên này đường, như bốn pho tượng. Gió thổi qua làm những giỏ quà trên tay họ kêu sột soạt, một âm thanh trơ trẽn và vô duyên. Họ đã chuẩn bị sẵn những lời xin lỗi, những lời hối hận, nhưng tất cả đều nghẹn lại trong cổ họng khi chứng kiến cảnh tượng này.
Người mẹ mà họ hắt hủi, người mà họ coi là gánh nặng, giờ đây đang được người dưng nước lã chăm sóc bằng tất cả sự tận tụy và yêu thương. Bà đang sống trong một gia đình thực sự. Một gia đình không có họ.
“”Bà… bà ấy trông vui vẻ quá,”” người em thứ hai thốt lên, giọng nói run rẩy, không rõ là vui mừng cho mẹ hay đau đớn cho chính mình.
Người con thứ ba siết chặt quai giỏ quà, các đốt ngón tay trắng bệch. Anh ta cảm thấy món quà đắt tiền trên tay mình chẳng khác gì một sự sỉ nhục.
“”Chúng ta… vào đi chứ?”” người em út lại hỏi, nhưng lần này giọng cậu ta yếu ớt như một tiếng thì thầm.
Người anh cả nhìn chằm chằm vào nụ cười của mẹ. Nụ cười ấy như một nhát dao xoáy sâu vào tim anh ta. Anh ta nhận ra một sự thật cay đắng: sự trừng phạt lớn nhất không phải là mất tiền, mất sự nghiệp, mà là nhận ra mình hoàn toàn không cần thiết trong cuộc đời của người mà mình đã từng phụ bạc. Họ đến đây để xin tha thứ, nhưng có vẻ như bà đã tha thứ cho cuộc đời bằng cách quên họ đi.
Anh ta quay người, bước đi một cách vô hồn.
“”Về thôi.””
Ba người còn lại nhìn theo bóng lưng xiêu vẹo của anh cả, rồi lại nhìn về phía ngôi nhà. Họ không đủ can đảm để ở lại, nhưng cũng chẳng còn sức lực để bước tới. Lặng lẽ, họ đặt những giỏ quà xuống vỉa hè, như đặt xuống một gánh nặng tội lỗi, rồi lầm lũi quay gót đi theo anh mình, bỏ lại sau lưng tiếng cười nói ấm áp và hình ảnh người mẹ đã tìm thấy bến đỗ bình yên mới.”
“Họ mới đi được vài bước, gót giày đắt tiền nện xuống nền xi măng cũ kỹ nghe lạc lõng và nặng nề, thì một giọng nói trong trẻo vang lên từ phía sau.
“”Các chú ơi, khoan đã ạ!””
Cả bốn người sững lại, như bị một luồng điện giật. Họ cứng đờ, không dám quay đầu lại ngay lập tức. Trong một khoảnh khắc, họ sợ hãi. Sợ rằng mẹ họ sẽ bước ra, với một lời xua đuổi, một câu trách mắng, hay tệ hơn, là một ánh nhìn lạnh lùng như người dưng.
Nhưng người bước ra không phải bà Lựu. Đó là một cậu bé chừng mười, mười hai tuổi, mặc bộ quần áo ở nhà đơn giản, chân đi dép lê, tay bưng một chiếc đĩa sứ trắng. Trên đĩa là mấy quả ổi găng còn tươi roi rói, lấm tấm những giọt nước, tỏa ra mùi thơm dịu ngọt của cây nhà lá vườn.
Cậu bé chạy lon ton đến trước mặt bốn người đàn ông đang đứng chết trân, ngước đôi mắt trong veo nhìn họ, rồi chìa chiếc đĩa ra.
“”Bà ngoại gửi cho các chú ạ.””
Người anh cả run rẩy nhìn cậu bé, rồi nhìn đĩa ổi. Cổ họng anh ta khô khốc.
“”Bà… bà ngoại con… thấy chúng tôi sao?””
Cậu bé gật đầu một cách hồn nhiên.
“”Vâng ạ. Bà đang ngồi trong nhà thì thấy các chú đứng bên kia đường. Bà bảo cháu hái mấy quả ổi vừa chín mang ra cho các chú. Bà nói… ổi này ngọt lắm.””
Từng lời của cậu bé như từng nhát búa nhỏ, gõ thẳng vào nơi mềm yếu nhất trong lồng ngực bốn gã đàn ông. Bà đã thấy họ. Bà biết họ đến. Bà biết họ đứng từ xa nhìn vào. Bà đã chứng kiến hết bộ dạng thảm hại, lúng túng, tội lỗi của họ.
Nhưng bà đã không ra. Bà không mắng chửi, không chì chiết, không đòi lại công bằng. Bà chỉ lặng lẽ, từ phía sau cánh cửa, gửi cho họ một đĩa trái cây.
Người em út bật khóc trước tiên. Không phải tiếng nấc nghẹn ngào, mà là những giọt nước mắt nóng hổi cứ thế tuôn ra, lăn dài trên gương mặt hốc hác. Anh ta nhìn đĩa ổi, và ký ức tuổi thơ ùa về. Ngày xưa, mỗi buổi chiều đi học về, mẹ cũng hay hái cho anh em họ một đĩa ổi như thế.
Người anh cả từ từ đưa hai tay ra, đón lấy chiếc đĩa sứ. Nó nặng trĩu. Không phải vì mấy quả ổi, mà vì sức nặng của sự tha thứ và cả sự đoạn tuyệt vĩnh viễn nằm trong đó. Một người, hai người, rồi cả ba người còn lại đều cúi gằm mặt, bờ vai rộng của những kẻ thành đạt giờ đây run lên bần bật. Nước mắt của sự hối hận muộn màng, của sự tủi nhục, của nỗi đau mất mát không thể gọi tên cứ thế tuôn rơi, thấm ướt cả vạt áo.
Họ đã hiểu. Đĩa trái cây này chính là lời tha thứ. Nhưng nó không phải là một lời mời quay về. Nó là một thông điệp cuối cùng, dịu dàng mà tàn nhẫn: “”Mẹ tha thứ cho các con, nhưng cuộc đời của mẹ bây giờ không còn chỗ cho các con nữa.”” Đó là một khoảng cách mênh mông, được vạch ra bởi chính sự bao dung của bà, một khoảng cách mà tiền bạc, địa vị hay những giỏ quà đắt tiền kia không bao giờ có thể lấp đầy.
Cậu bé thấy bốn người đàn ông to lớn bỗng dưng bật khóc thì có chút hoảng sợ. Cậu lí nhí nói “”Cháu xin phép về ạ”” rồi vội vàng chạy vào nhà, để lại bốn kẻ tội đồ đứng bơ vơ giữa con ngõ nhỏ, trên tay là món quà của sự tha thứ và cũng là bản án của sự lãng quên.
Bóng chiều đổ dài, nhuộm vàng con ngõ nhỏ. Tiếng cười nói ấm áp từ trong căn nhà của bà Lựu vẫn vọng ra, trong trẻo và bình yên. Bốn anh em đứng đó, giữa ranh giới của ánh sáng và bóng tối, của hạnh phúc và nỗi đau. Họ đã mất mẹ lần thứ hai, không phải bởi cái chết, mà bởi chính sự hồi sinh của bà trong một cuộc đời không có họ.
Câu chuyện về bốn quyển sổ đỏ và một người mẹ già rồi cũng sẽ trôi vào dĩ vãng, như bao câu chuyện khác người ta vẫn kể cho nhau nghe. Nhưng bài học mà nó để lại thì còn đọng mãi, thấm thía và cay đắng. Hóa ra, sự trừng phạt lớn nhất cho những đứa con bất hiếu không phải là sự nghèo đói hay thất bại về vật chất. Sự trừng phạt ghê gớm nhất, là khi họ nhận ra mình đã tự tay xóa tên mình khỏi hai chữ “”gia đình””. Là khi họ mang cả gia tài đến để chuộc lỗi, nhưng thứ họ nhận lại chỉ là một đĩa trái cây bình dị, một sự tha thứ bao dung nhưng cũng là một lời từ biệt vĩnh viễn. Bà Lựu đã không cần đến bốn quyển sổ đỏ để có được sự an yên tuổi già. Bà tìm thấy nó trong sự quan tâm của những người dưng, trong sự thanh thản của tâm hồn khi đã đặt gánh nặng quá khứ xuống. Còn bốn người con trai của bà, có lẽ từ nay về sau, họ sẽ sống phần đời còn lại với cả gia tài trong tay, nhưng trái tim thì mãi mãi trống rỗng. Bởi lẽ, họ đã đánh mất thứ còn quý hơn mọi tài sản trên đời: một người mẹ. Và đó là thứ của cải duy nhất, một khi đã mất đi rồi, thì không bao giờ tìm lại được nữa.”

