“””Bị chính người nuôi dạy đuổi khỏi nhà – và cú sốc mở mắt cả cuộc đời””
————————————————–
“”Cháu rời khỏi nhà này đi. Và đừng quay lại nữa.””
Chỉ vậy thôi. Không cãi vã. Không la hét. Chỉ một câu nói khô khốc… và cánh cửa khép lại.
Người nói câu đó là bà của cậu – người phụ nữ đã nuôi cậu từ nhỏ, giờ lại đuổi cậu đi như một kẻ xa lạ.
Ông cậu chứng kiến tất cả, sững sờ hỏi:
“”Bà làm gì vậy? Sao lại đuổi nó? Nó là cháu bà mà!””
Nhưng bà không trả lời. Bà chỉ quay người, lặng lẽ bước vào nhà.
Cậu không hiểu. Hàng xóm cũng không hiểu. Không ai hiểu.
Cậu lang thang đi. Vẫn mặc bộ đồ từ lúc đi ra tiệm chiều đó. Không tiền. Không điện thoại. Không chìa khoá.
Cậu tìm đến một người bạn.
“Cậu có chỗ nào cho tớ ngủ nhờ không?”
“Không… tớ bị đuổi khỏi nhà rồi.”
“Chết thật… nhưng bố mẹ tớ không cho ai ở lại. Thật sự tớ không giúp gì được.”
Cậu lại tiếp tục đi. Gặp một người bạn khác.
“Mọi thứ ổn chứ? Có chuyện gì sao?”
“Tớ không có chỗ nào để về. Cho tớ ở nhờ vài hôm được không?”
“Cậu không có tiền à? Không giúp được gì đâu?”
“Không….”
“Không…
Nam quay lưng bước đi. Con phố ban ngày đông đúc, quen thuộc, giờ đây chìm trong màn đêm và cái lạnh cắt da. Vẫn là những ngôi nhà, những cửa hàng đó, nhưng ánh đèn vàng hắt ra từ ô cửa sổ kia dường như chỉ càng làm nổi bật thêm bóng hình cô độc của cậu. Tim cậu đập thình thịch trong lồng ngực, nhưng không phải vì sợ hãi, mà là vì một cảm giác trống rỗng đến đáng sợ.
Cậu đã bị đuổi khỏi nhà. Chính người bà cậu yêu thương nhất, người đã nuôi nấng cậu từ tấm bé. Rồi hai người bạn thân nhất, những người cậu nghĩ sẽ luôn ở đó, cũng quay lưng khi cậu cần họ nhất. Họ không phải là không muốn giúp, có lẽ vậy, nhưng sự từ chối vẫn cứa vào lòng cậu như những nhát dao lạnh.
Nam bước đi không mục đích. Chân cậu cứ rảo bước trên vỉa hè

lát gạch ẩm ướt hơi sương đêm. Cậu không biết mình đang đi đâu, chỉ biết không thể quay lại. Không có chìa khóa. Không có tiền lẻ dính túi. Không có điện thoại để gọi cho bất kỳ ai khác – nếu có ai khác để gọi lúc này.
Cậu vẫn mặc nguyên bộ quần áo từ chiều. Mái tóc rối bời dính bết mồ hôi và sương đêm. Mỗi bước đi, cảm giác tủi thân lại dâng lên cuồn cuộn. Cậu là ai? Cậu không có nhà để về. Không có người thân để dựa vào. Không có bạn bè để tá túc. Cậu là một con số không tròn trĩnh giữa màn đêm mênh mông.
Những hình ảnh cứ hiện về trong tâm trí cậu. Khuôn mặt lạnh lùng của bà. Ánh mắt ngạc nhiên xen lẫn bất lực của ông. Những lời từ chối đầy lý do của hai người bạn. Tất cả như một cơn ác mộng, nhưng cậu lại hoàn toàn tỉnh táo. Cơn sốc vẫn chưa qua đi, nó chỉ biến thành một tảng băng khổng lồ đè nặng trong lồng ngực cậu.
Phía trước là một ngã tư. Đèn đường vàng vọt chiếu xuống, kéo dài cái bóng gầy guộc của cậu trên mặt đất. Rẽ trái? Rẽ phải? Đi thẳng? Cậu đứng chôn chân tại chỗ, như một con thuyền mất phương hướng giữa biển khơi. Cái lạnh của đêm, cái lạnh của sự cô độc thấm sâu vào từng thớ thịt. Cậu chỉ muốn biến mất.
Cậu nhìn quanh. Những ngôi nhà đóng kín cửa, không một tiếng động. Cả thế giới dường như đang say ngủ trong sự ấm áp, bỏ mặc mình cậu trơ trọi ngoài kia. Nước mắt bắt đầu chảy dài trên má, nóng hổi rồi nhanh chóng lạnh đi trong gió. Cậu gạt nước mắt, cố gắng hít một hơi thật sâu, nhưng lồng ngực lại đau nhói. Không có cách nào cả. Hoàn toàn không có cách nào. Cậu chỉ còn lại một mình. Bước chân vô định lại tiếp tục lăn bánh trên con đường xa lạ.”
“Bước chân vô định cuối cùng cũng chậm lại rồi dừng hẳn. Nam cảm thấy hai chân mình nặng trĩu, cả cơ thể như không còn chút sức lực nào. Màn đêm đã buông xuống thật lâu, những ánh đèn đường càng thêm vàng vọt, yếu ớt. Cậu lảo đảo tìm một góc khuất bên vệ đường, cạnh một bức tường rào cũ kỹ, và ngồi gục xuống. Lưng dựa vào bức tường lạnh lẽo, cậu co người lại, cố gắng tìm kiếm chút hơi ấm.
Bụng cậu đói cồn cào, như có hàng trăm con sâu đang đục khoét bên trong. Cơn đói không chỉ là cảm giác vật lý, nó còn là sự nhắc nhở tàn nhẫn về hoàn cảnh hiện tại. Cậu đưa tay vào túi quần, rồi túi áo, hy vọng một cách tuyệt vọng tìm thấy thứ gì đó, dù chỉ là một đồng tiền lẻ hay mẩu bánh mì khô còn sót lại. Nhưng không có gì cả. Chiếc túi rỗng tuếch, chỉ có vài hạt bụi bẩn.
Ánh mắt Nam đảo quanh. Không có điện thoại. Cậu đã rời Ngôi nhà của bà và ông quá vội vàng, không kịp lấy thứ gì. Cậu thậm chí còn không có chìa khóa để trở về, dù cho có muốn. Mọi cánh cửa dường như đã đóng sập lại trước mặt cậu.
Thực tại khắc nghiệt ập đến như một cơn sóng dữ. Đêm đầu tiên không nhà. Không tiền, không điện thoại, không nơi trú ẩn. Cậu sẽ ngủ ở đâu? Ăn gì? Ai sẽ giúp cậu? Nỗi sợ hãi lạnh lẽo, kinh hoàng bắt đầu len lỏi vào từng mạch máu, từng tế bào. Nó không giống nỗi sợ bị bà mắng, hay sợ bóng tối lúc bé. Đây là nỗi sợ nguyên thủy, sợ hãi sự tồn tại mong manh của chính mình giữa thế giới rộng lớn, vô cảm.
Nam siết chặt nắm tay, móng tay bấm sâu vào lòng bàn tay đau rát. Cậu ngước nhìn bầu trời đêm đen kịt, không một vì sao. Không có lối thoát. Cậu chỉ là một chấm nhỏ vô danh, bị bỏ lại, lãng quên. Cơn đói, cái lạnh, và nỗi sợ hãi vây lấy cậu, bóp nghẹt lồng ngực. Cậu chỉ muốn tan biến vào màn đêm này. Nhưng rồi, bản năng sinh tồn le lói. Cậu phải làm gì đó. Nhưng làm gì đây, khi cậu hoàn toàn trắng tay? Cậu gục đầu xuống đầu gối, cảm giác bất lực đè nặng lên cậu, nặng hơn cả sức nặng của cả thành phố đang say ngủ kia. Đêm nay sẽ là một đêm dài lắm.”
“Bình minh tờ mờ sáng, những tia nắng đầu tiên còn yếu ớt chưa đủ sưởi ấm không khí se lạnh của buổi sớm. Nam cựa mình. Cả cơ thể cậu ê ẩm, cứng đờ sau một đêm co ro trên vỉa hè lạnh giá. Bụng đói cồn cào, cảm giác rỗng tuếch bên trong càng khiến cậu thấy kiệt sức. Nam khó nhọc ngồi dậy, dụi mắt. Cơn tuyệt vọng đêm qua vẫn còn vương lại, nhưng giờ đây, một bản năng nguyên thủy hơn lên tiếng: bản năng sinh tồn. Cậu phải sống sót. Dù thế nào đi nữa, cậu cũng không thể gục ngã ở đây.
Cậu đứng lên, lảo đảo bước đi trên `Đường phố`. Chân cậu mỏi nhừ, mỗi bước đi đều khó khăn. Ánh mắt cậu đảo liên tục, cố gắng tìm kiếm bất cứ thứ gì có thể giúp cậu có được một bữa ăn, một chỗ ngả lưng tạm thời. Cậu nhìn những người qua lại, những cửa hàng đang rục rịch mở cửa, những gánh hàng rong bắt đầu bày biện.
Nam tiến lại gần một quán phở vỉa hè đông khách. Mùi thơm ngào ngạt của nước dùng khiến bụng cậu càng réo gọi. Cậu rụt rè hỏi chủ quán: “”Dạ… cô ơi… cô có cần người phụ giúp gì không ạ? Cháu làm được việc nặng ạ.””
Người phụ nữ trung niên bận rộn múc phở, liếc nhìn Nam từ đầu đến chân. Bộ quần áo nhàu nhĩ, khuôn mặt bơ phờ, ánh mắt thất thần. Bà lắc đầu: “”Không cần đâu cháu ơi. Chỗ cô đủ người rồi.”” Bà quay đi tiếp tục công việc, không để ý đến cậu nữa.
Nam lùi lại, cảm giác thất vọng dâng lên nhưng không dám nản chí. Cậu tiếp tục đi, thấy một tốp công nhân đang bốc vác hàng hóa từ xe tải xuống. Cậu đánh liều lại gần: “”Các chú ơi… có cần người bốc vác phụ không ạ? Cháu khỏe, làm được ạ!””
Một người đàn ông vạm vỡ dừng tay, nhìn Nam bằng ánh mắt dò xét, pha lẫn chút nghi ngờ. “”Chú không thuê trẻ con,”” ông nói cộc lốc rồi quay đi, tiếp tục khiêng vác một thùng hàng nặng.
Nam lại bị từ chối. Cậu đi mãi, hỏi han hết chỗ này đến chỗ khác trên `Đường phố`, từ các cửa hàng tạp hóa nhỏ đến những quán ăn bình dân, thậm chí là những người chạy xe ôm đang chờ khách. Câu trả lời cậu nhận được luôn là những cái lắc đầu, ánh mắt e dè, hoặc sự thờ ơ hoàn toàn. Có người còn nhìn cậu như một kẻ đáng ngờ, khiến cậu càng thêm tủi thân và lạc lõng.
Thời gian trôi qua, mặt trời đã lên cao. Cơn đói càng lúc càng dữ dội, khiến cậu hoa mắt chóng mặt. Sức lực gần như cạn kiệt. Cậu dựa vào một gốc cây cổ thụ bên đường, thở dốc. Cậu đã đi bộ hàng giờ đồng hồ mà không thu được gì ngoài sự mệt mỏi và những lời từ chối. Con đường phía trước dường như quá dài và vô tận. Cơ hội sống sót mà cậu tìm kiếm vẫn còn quá mong manh, lẩn khuất đâu đó giữa sự vô cảm của `Đường phố`. Cậu gục đầu xuống, chỉ muốn chìm vào bóng tối. Nhưng không, cậu không thể. Cậu phải tìm cách. Bằng mọi giá.”
“Nam vịn vào gốc cây đứng thẳng dậy. Sự mệt mỏi và đói khát vẫn hành hạ, nhưng ý chí sinh tồn không cho phép cậu gục ngã. Cậu nhìn quanh `Đường phố`, đôi mắt quầng thâm đầy vẻ cầu xin. Cậu phải tìm việc, phải có tiền để sống sót.
Cậu thấy một công trường xây dựng nhỏ cách đó không xa. Những người thợ đang hối hả làm việc. Nam hít một hơi thật sâu, lấy hết can đảm bước tới.
“”Chú ơi… có cần người phụ giúp gì không ạ?”” Nam lên tiếng, giọng khản đặc. “”Cháu làm được hết ạ, việc gì cũng làm được.””
Một người quản lý trông có vẻ khó tính, mặc chiếc áo phản quang màu xanh, quay lại nhìn cậu. Ánh mắt ông ta quét từ trên xuống dưới bộ dạng tả tơi của Nam. Mái tóc bết lại, quần áo bẩn thỉu, gương mặt hốc hác.
“”Cậu là ai? Có giấy tờ tùy thân không?”” Ông ta hỏi cộc lốc.
Nam chết sững. Giấy tờ tùy thân? Cậu làm gì có. Cậu bị đuổi đi đột ngột, không mang theo bất cứ thứ gì.
“”Dạ… cháu không có ạ…”” Nam lắp bắp.
Người quản lý nhíu mày, giọng điệu đầy vẻ khinh miệt. “”Không có giấy tờ thì làm sao mà làm việc ở đây được? Bảo hiểm, an toàn lao động… lung tung hết. Với lại nhìn cậu thế kia… trông như mới từ đâu ra ấy. Đi chỗ khác đi.”” Ông ta xua tay như thể đuổi một con ruồi, không thèm nhìn cậu thêm lần nào nữa.
Cảm giác nóng rát dâng lên trong Nam. Lần này không chỉ là từ chối, mà còn là sự sỉ nhục công khai. Cậu lùi lại, cố gắng nuốt nước mắt vào trong. Cậu đi tiếp, tìm đến một bãi tập kết phế liệu. Mùi hôi thối nồng nặc xộc vào mũi, nhưng Nam không ngại. Cậu thấy vài người đang phân loại rác.
“”Cô chú ơi… cháu xin việc ạ… nhặt rác hay làm gì cũng được ạ…”” Nam run rẩy nói.
Một người phụ nữ lớn tuổi đang bới đống giấy vụn ngẩng lên nhìn cậu. Bà nheo mắt, đánh giá. “”Cậu nhặt rác à? Có làm quen việc không? Nhìn gầy gò thế này…””
“”Cháu làm được ạ! Cháu khỏe!”” Nam cố gắng tỏ ra mình tràn đầy sức sống.
“”Thế có chứng minh thư không? Báo cáo tạm trú tạm vắng đâu?”” Một người đàn ông khác cạnh đó hỏi.
Nam lại cúi gằm mặt. “”Dạ… cháu không có…””
Tiếng cười khẩy vang lên. “”Không có giấy tờ gì hết thì làm ăn gì được? Ai mà dám nhận? Nhỡ cậu là kẻ trốn nã hay sao? Đi đi đi, chỗ này không có việc cho cậu đâu.””
Nam cảm thấy như có ai đó vừa giáng cho cậu một đòn chí mạng. Không chỉ ngoại hình, mà cả việc không có giấy tờ cũng là một rào cản không thể vượt qua. Cậu đi lang thang trên `Đường phố`, ánh mắt vô hồn nhìn dòng người qua lại. Ai cũng có đích đến, ai cũng bận rộn với cuộc sống của mình. Còn cậu, trơ trọi giữa dòng đời.
Cậu lại thử hỏi một vài nơi khác – một cửa hàng sửa xe, một quán ăn nhỏ, một tiệm bán đồ cũ. Ở đâu cậu cũng nhận được những cái lắc đầu, những ánh mắt dò xét, và những lời từ chối thẳng thừng. Luôn là lý do về vẻ ngoài nhếch nhác và thiếu giấy tờ.
Đến cuối ngày, Nam ngồi bệt xuống vỉa hè, dựa lưng vào bức tường lạnh lẽo. Bụng đói cồn cào như muốn xé toạc. Toàn thân rã rời, đau nhức. Nước mắt không kìm được chảy dài trên gò má lấm lem bụi bẩn. Cậu nhìn lên bầu trời đêm, thấy mình thật nhỏ bé và vô dụng.
“”Không ai… không ai muốn thuê một kẻ vô gia cư sao?”” Cậu lẩm bẩm trong tuyệt vọng, giọng nghẹn lại. Cảm giác bất lực nhấn chìm cậu xuống vực sâu của sự khổ đau. Cậu đã cố gắng hết sức, nhưng dường như cả thế giới đang quay lưng lại với cậu.”
“Nam không biết mình đã ngủ thiếp đi từ lúc nào trên vỉa hè lạnh lẽo. Khi những tia nắng yếu ớt của buổi sáng hắt lên khuôn mặt, cậu giật mình tỉnh giấc. Cả người ê ẩm, bụng réo lên từng hồi đau đớn. Hơn một ngày không có gì trong bụng, sức cùng lực kiệt. Cậu lảo đảo đứng dậy, bước đi vô định trên `Đường phố`, mỗi bước chân đều nặng trịch.
Cậu nhìn quanh, hy vọng mong manh tìm thấy một cơ hội. Ánh mắt cậu dừng lại trước một quán phở nhỏ ven đường. Mùi thơm của nước dùng thoang thoảng bay ra khiến dạ dày cậu càng thêm cồn cào. Cậu nán lại nhìn, thấy khách ra vào tấp nập, những người phục vụ bận rộn.
“”Chú ơi…”” Nam lại cất tiếng, giọng yếu ớt. Cậu tiếp cận một người đàn ông đứng quầy thu tiền, chắc hẳn là ông chủ. “”Chú ơi… có cần người phụ giúp gì không ạ? Cháu… cháu làm được hết ạ. Dọn dẹp, rửa bát…””
Ông chủ quán phở, một người đàn ông trung niên với mái tóc muối tiêu, nhìn Nam từ đầu đến chân. Ánh mắt ông có chút ngạc nhiên, rồi chuyển sang ái ngại khi thấy bộ dạng nhếch nhác, tiều tụy của cậu.
“”Cậu bé… trông cháu khổ sở quá. Bị lạc à?”” Ông hỏi, giọng không quá lạnh lùng.
Nam lắc đầu. “”Dạ không… Cháu chỉ… đang tìm việc làm thêm ạ.””
Ông chủ im lặng một lát, quan sát Nam. Ông thấy sự chân thật trong đôi mắt thâm quầng và sự khẩn khoản trong giọng nói. Quán đang đông khách, bát đĩa chất đống.
“”Thôi được,”” ông chủ nói. “”Vào đây phụ chú dọn dẹp bàn, rồi ra sau rửa bát đi. Tạm thời thôi nhé.””
Một tia sáng lóe lên trong mắt Nam. “”Dạ! Dạ cháu cảm ơn chú nhiều ạ!””
Nam vội vã vào quán, bắt tay vào làm. Cậu dọn bàn thoăn thoắt, bê bát đĩa ra sau. Dù tay chân run rẩy vì đói, cậu vẫn cố gắng làm việc thật nhanh nhẹn và cẩn thận. Sau đó, cậu xắn tay áo, lao vào đống bát đĩa ngổn ngang ở phía sau. Nước lạnh buốt nhưng Nam không thấy gì ngoài sự tập trung. Cậu chà rửa mạnh mẽ, cố gắng làm sạch từng chiếc bát, chiếc đũa một cách tỉ mỉ nhất.
Thời gian trôi qua, buổi trưa vãn khách dần. Nam đã dọn dẹp xong xuôi. Người ông chủ đi ra phía sau, nhìn đống bát đĩa đã được rửa sạch sẽ, xếp gọn gàng.
“”Cậu bé làm tốt đấy,”” ông chủ nói, giọng có vẻ hài lòng. “”Cháu vất vả rồi.””
Ông chủ quay lại quầy, lấy một chiếc bát. Bên trong là một chút phở còn sót lại, hơi nguội, nhưng vẫn bốc ra mùi thơm quyến rũ. Ông đặt bát phở xuống trước mặt Nam.
“”Ăn tạm đi. Chú thấy cháu đói lả rồi.””
Nam nhìn bát phở, rồi nhìn ông chủ, cổ họng nghẹn lại. Cậu ngồi sụp xuống chiếc ghế đẩu gần đó, cầm bát phở lên. Mùi thơm lừng xộc vào mũi, khiến nước miếng cậu ứa ra. Cậu bắt đầu ăn, ăn ngấu nghiến như chưa từng được ăn. Từng sợi phở, từng thìa nước dùng đều mang hương vị của sự sống, của lòng tốt hiếm hoi mà cậu nhận được.
Nước mắt cứ thế trào ra, không kìm lại được. Không phải vì đau khổ hoàn toàn, mà là sự pha trộn phức tạp của đói khát cùng cực, sự tủi thân và cả một chút biết ơn nhỏ nhoi. Đây là bữa ăn đầu tiên của cậu sau hơn một ngày lang thang, sau bao lời từ chối phũ phàng.
Ông chủ quay đi, giả vờ không nhìn cảnh tượng đó. Một lúc sau, ông quay lại, dúi vào tay Nam vài tờ tiền lẻ nhàu nát.
“”Cầm lấy ít tiền tàu xe… hay mua gì ăn thêm,”” ông nói khẽ. “”Chú không giúp được gì hơn.””
Nam nắm chặt tiền trong tay, cảm thấy hơi ấm từ những đồng bạc nhỏ bé. Cậu ngẩng đầu lên nhìn ông chủ, đôi mắt đỏ hoe ngấn lệ.
“”Cháu… cháu cảm ơn chú… cảm ơn chú nhiều lắm ạ…”” Giọng cậu run run.
Ông chủ chỉ khẽ gật đầu. Nam đứng dậy, cúi đầu thật sâu chào ông, rồi ôm theo bát phở chưa ăn hết (vì ông chủ bảo cứ ăn hết đi), lặng lẽ bước ra ngoài, trở lại với `Đường phố` khắc nghiệt. Bụng đã vơi bớt cơn cồn cào, nhưng chặng đường phía trước vẫn còn quá dài và mịt mờ.”
“Nam bước đi, bụng đã dịu lại chút ít nhờ bát phở, nhưng tâm trí vẫn nặng trịch. Cậu tìm một chiếc ghế đá trống trong công viên gần đó, đặt bát phở đã ăn gần hết xuống bên cạnh (ông chủ bảo cứ ăn hết đi nếu không vứt đi uổng), rồi ngồi phịch xuống. Cậu tựa lưng vào thành ghế lạnh lẽo, nhìn dòng người qua lại. Những cặp đôi nắm tay nhau, những gia đình đưa con đi dạo, những cụ già tập thể dục… Tất cả đều có vẻ bình yên, trái ngược hoàn toàn với bão tố đang càn quét trong lòng cậu.
Cậu cầm chiếc bát phở lên, cố ăn thêm vài miếng, nhưng cổ họng lại nghẹn ắng. Mùi phở không còn thơm lừng như lúc đói lả nữa, giờ chỉ còn là vị đắng chát của nước mắt và tủi thân. Cậu đặt bát xuống, gục mặt vào hai bàn tay.
Hình ảnh `Bà` đột ngột hiện lên, rõ mồn một như thước phim quay chậm. Khuôn mặt quen thuộc đó, ánh mắt từng đầy yêu thương và dịu dàng đó, giờ lại lạnh lùng đến đáng sợ khi `Bà` chỉ tay ra cửa, giọng nói kiên quyết đến tàn nhẫn: “”Đi đi! Mày đi đi!”” Cậu nhớ lại khuôn mặt bàng hoàng, không hiểu chuyện gì đang xảy ra của `Ông`, ánh mắt khó hiểu của những người `Hàng xóm` đứng nhìn từ xa.
Tại sao? Câu hỏi đó găm chặt trong tâm trí Nam, nhức nhối. Cậu đã làm gì sai? Một lỗi lầm nào đủ lớn để người `Bà` đã nuôi dạy cậu từ tấm bé, người yêu thương cậu nhất mực, lại có thể đuổi cậu ra khỏi `Ngôi nhà của bà và ông` như thế, không một lời giải thích, không một chút do dự? Cậu rà soát lại tất cả những ký ức về những ngày tháng sống cùng `Bà`. Cậu luôn cố gắng vâng lời, giúp đỡ việc nhà, học hành chăm chỉ. Cậu chưa bao giờ làm điều gì khiến `Bà` phải thất vọng đến mức này.
Nỗi đau bị bỏ rơi, bị chối bỏ còn tệ hơn cái đói, cái rét. Cậu không thể tin rằng tình yêu thương mà cậu tưởng là vĩnh cửu lại có thể tan biến trong chốc lát, thay vào đó là sự lạnh lùng đến tàn nhẫn. Cậu cảm thấy như cả thế giới vừa sụp đổ. Người duy nhất cậu tin cậy, điểm tựa duy nhất của cậu, đã tự tay đẩy cậu xuống vực sâu. Sự thật này quá tàn khốc, quá khó để chấp nhận. Cậu vẫn mặc bộ quần áo cũ, không tiền, không điện thoại, không chìa khóa. Chỉ có nỗi bàng hoàng và đau đớn theo cùng. Cậu tự hỏi, liệu có ẩn khuất nào đằng sau hành động khó hiểu đó của `Bà`? Hay tình yêu thương bấy lâu nay chỉ là một ảo ảnh? Những suy nghĩ hỗn loạn bủa vây, khiến trái tim cậu thắt lại.”
“Nam ngồi đó cho đến khi bóng tối bao trùm lấy công viên. Cái lạnh của đêm bắt đầu thấm vào lớp quần áo mỏng manh của cậu. Bụng lại réo lên, nhắc nhở về thực tại nghiệt ngã. Cậu biết mình không thể ngồi đây mãi. Không có nhà để về, không có tiền, không có nơi nào để đi. Cậu đứng dậy, nhặt chiếc bát phở rỗng, tìm một thùng rác và bỏ vào.
Cậu bước đi trên những con `Đường phố` đã lên đèn. Mỗi ánh đèn đường, mỗi ô cửa sổ sáng đèn đều như chế giễu sự cô độc của cậu. Màn đêm buông xuống lần thứ hai kể từ khi cậu bị `Bà` đuổi khỏi `Ngôi nhà của bà và ông`. Cái cảm giác lạc lõng, bất lực càng lúc càng lớn. Cậu đi không có đích đến, chỉ biết bước chân này nối tiếp bước chân kia, hy vọng tìm thấy một góc nào đó an toàn để co ro qua đêm.
Cậu lang thang qua nhiều khu phố, ngang qua những cửa hàng đã đóng cửa. Cậu thấy một công trường xây dựng lớn, vắng vẻ. Chỉ có vài ngọn đèn cao áp chiếu sáng lờ mờ một khu vực. Bên cạnh cổng chính có một căn chòi lá nhỏ, ánh đèn vàng yếu ớt hắt ra từ khe cửa. Cậu do dự, không biết có nên lại gần hay không. Sự mệt mỏi và khao khát một nơi trú ẩn đã chiến thắng nỗi sợ. Cậu bước lại gần.
Một giọng nói khàn khàn cất lên từ trong chòi. “”Ai đấy?””
Nam giật mình, lùi lại một bước. Cánh cửa chòi mở ra, một chú bảo vệ già với mái tóc bạc phơ, dáng người gầy gò bước ra. Chú mặc bộ đồng phục bảo vệ đã cũ, đôi mắt nhìn Nam với vẻ tò mò nhưng không có sự đe dọa.
“”Dạ… cháu…”” Nam ấp úng.
Chú bảo vệ nhìn cậu từ đầu đến chân, nhận ra bộ dạng nhếch nhác, mệt mỏi của cậu bé. “”Đêm hôm thế này còn lang thang ngoài đường làm gì? Bố mẹ đâu?””
Nam cúi mặt. “”Dạ… cháu… cháu không có nhà ạ.””
Chú bảo vệ im lặng một lúc, ánh mắt dường như đọng lại chút thương cảm. Chú nhìn ra `Đường phố` tối tăm rồi quay lại nhìn Nam. “”Không có nhà? Bị lạc à?””
Nam lắc đầu, nước mắt chực trào ra. “”Dạ không… cháu… cháu bị đuổi đi rồi ạ.””
Chú bảo vệ nheo mắt, vẻ mặt ngạc nhiên. “”Ai đuổi cháu đi? Bố mẹ à?””
“”Dạ không… Bà cháu ạ.””
Chú bảo vệ lại nhìn Nam kỹ hơn. Vẻ khó hiểu hiện rõ trên khuôn mặt chú. Chú thở dài. “”Thằng bé tội nghiệp. Vào đây ngồi tạm đi cho đỡ lạnh.””
Chú mở rộng cánh cửa chòi. Nam do dự một lát rồi bước vào. Căn chòi nhỏ hẹp, chỉ có một chiếc giường gỗ cũ, một bàn làm việc đơn sơ và một bếp ga mini. Không khí ấm áp hơn bên ngoài nhiều.
“”Ngồi xuống đi cháu.”” Chú bảo vệ chỉ vào chiếc ghế đẩu. Nam ngồi xuống. Chú rót một cốc nước lọc và đưa cho cậu. “”Uống đi.””
Nam nhận lấy cốc nước, cảm ơn rối rít và uống một hơi. Chú bảo vệ nhìn cậu, vẻ trầm ngâm. “”Sao lại bị đuổi đi? Cháu làm gì có lỗi lớn lắm à?””
Nam chỉ biết lắc đầu, không nói nên lời. Cậu vẫn không hiểu lý do tại sao `Bà` lại làm như vậy.
Chú bảo vệ không hỏi thêm nữa. Chú vào trong lục lọi gì đó rồi mang ra một gói bánh quy và một hộp sữa nhỏ. “”Của chú đấy, cháu ăn tạm đi cho đỡ đói.””
Nam nhìn gói bánh và hộp sữa, nước mắt lại trào ra. Đã bao lâu rồi cậu mới cảm nhận được chút lòng tốt ấm áp đến vậy. “”Dạ… cháu cảm ơn chú nhiều ạ.””
“”Ừ. Ăn đi.”” Chú bảo vệ ngồi xuống chiếc giường, nhìn Nam ăn từng miếng bánh quy khô khốc.
“”Cháu không có chỗ ngủ đêm nay ạ…”” Nam khẽ nói sau khi ăn xong.
Chú bảo vệ nhìn ra ngoài cửa, rồi nhìn lại căn chòi nhỏ. “”Ở đây thì chật chội lắm. Nhưng nếu cháu không ngại… có thể ngủ tạm ở góc này. Mấy hôm nữa công trình làm lại thì không được nữa.”” Chú chỉ vào một góc trống trong chòi, đủ rộng cho một người nằm co. “”Chỉ có cái chiếu cũ với cái chăn mỏng thôi đấy nhé.””
Nam mừng rỡ khôn xiết. Đây là nơi trú ẩn tốt nhất cậu có thể tìm thấy lúc này. “”Dạ cháu cảm ơn chú nhiều lắm ạ! Cháu không ngại đâu ạ!””
“”Ừ. Ngủ đi.”” Chú bảo vệ đứng dậy, đi ra ngoài chốt cửa cổng cẩn thận. Trước khi vào lại chòi, chú dặn Nam. “”Ở đây ban đêm cũng không an toàn lắm đâu, cháu ngủ cẩn thận nhé. Có gì cứ gọi chú.””
Nam nằm xuống góc chiếu, kéo chiếc chăn mỏng đắp lên người. Mặc dù vẫn còn nhiều băn khoăn, lo lắng về tương lai, nhưng ít nhất đêm nay cậu đã có một nơi an toàn để ngủ, và cậu vừa nhận được một tia hy vọng nhỏ nhoi từ lòng tốt của chú bảo vệ già. Cảm giác ấm áp từ chiếc chăn mỏng và sự biết ơn lấp đầy lồng ngực cậu. Cậu nhắm mắt lại, cố gắng xua đi những hình ảnh đáng sợ của ngày hôm qua và hôm nay.”
“Nam co ro trong chiếc chăn mỏng, nhưng cái lạnh bên ngoài không bằng cái lạnh trong lòng cậu. Giấc ngủ không đến. Cậu trở mình liên tục. Chú bảo vệ ngồi trên giường, ánh đèn vàng yếu ớt từ bóng đèn duy nhất trong chòi hắt lên khuôn mặt khắc khổ của chú. Chú khẽ thở dài khi thấy Nam cứ cựa quậy.
“”Không ngủ được à cháu?”” Chú bảo vệ hỏi, giọng nhỏ nhẹ.
Nam ngồi bật dậy. “”Dạ… cháu… cháu lo quá ạ.””
Chú bảo vệ gật gù. “”Lo là phải rồi. Mới có tí tuổi đã thế này.”” Chú nhìn ra ngoài cửa chòi, nơi bóng đêm đặc quánh. “”Cuộc đời của chú cũng khó khăn lắm cháu ạ. Cái nghề bảo vệ này thì lấy đâu ra sung sướng.””
Chú quay lại nhìn Nam, ánh mắt xa xăm. “”Chú cũng có gia đình, có vợ con. Nhưng nghèo quá. Vợ chú bệnh, tiền thuốc men không có. Con thì còn bé bỏng. Chú phải bỏ quê lên đây làm thuê làm mướn, ai kêu gì làm nấy. Ban ngày phụ hồ, tối về làm bảo vệ công trình này.””
Nam im lặng lắng nghe, thấy câu chuyện của chú như chạm vào một nỗi đau khác. Cuộc đời vất vả của chú bảo vệ dường như còn hơn cả sự bơ vơ hiện tại của cậu.
“”Có những đêm,”” chú tiếp tục, giọng khàn đặc lại, “”chú nằm đây, chỉ mong trời sáng thật nhanh để còn đi làm kiếm tiền gửi về cho vợ cho con. Có những bữa chỉ ăn tạm gói mì tôm qua ngày. Nhớ nhà, nhớ vợ, nhớ con đến thắt ruột.””
Chú bảo vệ ngừng lại, đưa tay dụi mắt. “”Nhưng chú không bao giờ bỏ cuộc cháu ạ. Dù có khó khăn đến đâu, cũng phải cắn răng mà chịu. Vì còn có người trông vào mình. Còn có ngày mai để hy vọng.””
Chú nhìn thẳng vào Nam, ánh mắt đầy chân thành. “”Cháu còn trẻ lắm. Con đường phía trước còn dài. Cái việc cháu đang gặp phải đúng là khó khăn thật. Nhưng đừng bao giờ gục ngã. Đừng bao giờ bỏ cuộc.””
Chú vỗ nhẹ lên vai Nam. “”Cuộc đời còn nhiều cái khó khăn hơn thế này nhiều, cháu ạ.””
Nam nhìn chú bảo vệ, trong lòng dâng lên một cảm giác ấm áp khó tả. Lần đầu tiên sau bao nhiêu chuyện xảy ra, có một người lạ cho cậu lời khuyên chân thành và cả sự đồng cảm. Nỗi sợ hãi và bất lực dường như vơi đi một chút, nhường chỗ cho một tia hy vọng nhỏ nhoi.
Chú bảo vệ thấy Nam có vẻ suy nghĩ, không nói gì nữa. Chú lại nằm xuống giường của mình. “”Thôi, cháu cứ ngủ đi. Nghĩ nhiều cũng chẳng giải quyết được gì lúc này. Mai tính tiếp.””
Nam gật đầu. Cậu nằm xuống lại góc chiếu. Lời chú bảo vệ cứ văng vẳng bên tai. “”Cuộc đời còn nhiều cái khó khăn hơn thế này nhiều, cháu ạ.”” Cậu hít sâu, cảm thấy mạnh mẽ hơn một chút. Cậu biết, dù chuyện gì xảy ra, cậu cũng không thể gục ngã. Cậu phải đứng dậy. Phải chiến đấu.”
“Sáng sớm tinh mơ, Nam thức dậy khi ánh đèn đường vẫn còn leo lét. Cậu gấp gọn chiếc chăn mỏng, đặt lại vào góc chòi. Chú bảo vệ vẫn còn đang say ngủ. Nam khẽ khàng bước ra ngoài, hít một hơi khí trời se lạnh. Cậu quay lại nhìn vào trong chòi, lòng đầy biết ơn. Cậu thầm cảm ơn chú bảo vệ đã cưu mang mình một đêm.
Nam bước đi trên con đường vắng. Trong đầu cậu giờ đây không còn là sự hoảng loạn hay bất lực, mà là một quyết tâm mới. Lời nói của chú bảo vệ đêm qua vang vọng. Cậu không thể gục ngã. Cậu phải tìm một công việc, phải tự nuôi sống bản thân. Cậu nhìn về phía trước, đôi mắt đã có thêm tia sáng. Cậu sẽ đi xin việc, bất cứ việc gì, miễn là lương thiện và có thể giúp cậu đứng vững.
Khi mặt trời bắt đầu lên cao, con phố dần đông đúc hơn. Nam đi bộ dọc vỉa hè, vừa đi vừa nhìn quanh, tìm kiếm những bảng tuyển dụng hay bất cứ cơ hội nào. Bỗng, một nhóm ba thanh niên dáng vẻ bặm trợn chặn ngang đường cậu. Họ đứng thành hàng ngang, nhìn cậu bằng ánh mắt dò xét.
“”Ê thằng nhóc,”” tên đi đầu lên tiếng, giọng hách dịch. Hắn mặc một chiếc áo phông cũ kỹ, tóc nhuộm vàng hoe. “”Mày đi đâu mà vội thế?””
Nam khựng lại, tim đập nhanh hơn. Cậu lùi lại một bước. “”Cháu… cháu đi tìm việc ạ.””
Một tên khác, người hơi mập, nhe răng cười nhạt. “”Tìm việc à? Thế có tiền không đấy?””
“”Bọn anh đang ‘thiếu tiền tiêu’ đây,”” tên thứ ba nói thêm, tay xoa xoa vào nhau. “”Thấy mày đi một mình, quần áo cũng trông ‘tềnh toàng’ lắm, chắc là có tí lộc dắt lưng chứ?”” Hắn cố ý nhấn mạnh chữ ‘tềnh toàng’.
Nam cảm thấy lạnh toát sống lưng. Cậu nhớ lại những lời cảnh báo về nguy hiểm trên đường phố. Cậu lắc đầu quầy quậy. “”Cháu… cháu không có tiền ạ. Cháu bị… bị đuổi khỏi nhà, không có gì cả.””
Tên đầu đàn nhếch mép. “”Không có tiền à? Thế có cái gì giá trị không? Hay là ‘xin’ cái điện thoại, cái dây chuyền gì đấy của mày làm ‘lộ phí’ nhỉ?””
Nam không có điện thoại, không có bất cứ thứ gì giá trị ngoài bộ quần áo đang mặc. Sự sợ hãi dâng lên tột độ. Cậu không muốn dây dưa với những người này.
“”Cháu… cháu nói thật, cháu không có gì cả.”” Giọng Nam run run. Cậu nhìn quanh, hy vọng tìm được ai đó giúp đỡ, nhưng người qua đường dường như không để ý, hoặc cố tình lờ đi.
“”Nói dối à?”” Tên mập tiến lại gần hơn. “”Không có gì thì đưa cái thân mày đây!””
Nam biết mình không thể đứng yên được nữa. Một luồng adrenaline chạy khắp cơ thể. Không suy nghĩ nhiều, cậu quay người lại và cắm đầu chạy bán sống bán chết, hy vọng thoát khỏi bọn chúng.”
“Nam cắm đầu chạy. Tiếng chân rượt đuổi phía sau càng thúc giục cậu. Tim cậu đập thình thịch trong lồng ngực. Cậu chỉ biết chạy, chạy thật nhanh, không dám ngoái lại. Con phố buổi sáng vẫn còn vắng vẻ ở một số đoạn, không có nhiều người để cậu nương nhờ. Cậu băng qua một khúc cua, rồi lại một khúc cua nữa. Hơi thở dồn dập, phổi bỏng rát. Cậu cảm thấy đôi chân mình như nặng thêm hàng tạ.
Bỗng nhiên, một viên gạch vỡ nằm chắn ngang đường mà cậu không kịp nhìn thấy. Chân Nam vướng vào, cơ thể mất thăng bằng. Cậu loạng choạng vài bước trong vô vọng, rồi ngã nhào xuống mặt đường nhựa thô ráp.
“”A!”” Cậu khẽ kêu lên.
Bàn tay và đầu gối cậu tiếp đất trước, ma sát mạnh khiến lớp da bị lột sạch, máu rớm ra. Chiếc quần cậu đang mặc rách toạc một mảng lớn ở đầu gối. Cánh tay áo cũng bị sờn rách. Cậu nằm phục trên đường, đau điếng. Cơn đau thể xác dường như làm bùng phát tất cả những nỗi đau tinh thần đã kìm nén bấy lâu.
Tiếng bước chân đuổi theo dường như đã dừng lại hoặc chậm lại khi thấy cậu ngã. Nam vẫn nằm im, không dám ngẩng đầu lên. Cậu nghe tiếng cười nhạo từ phía sau.
“”Ha! Ngã chó má ra đấy!””
“”Tưởng chạy nhanh lắm à?””
“”Thôi kệ nó đi, thằng nhóc rách nát này chắc cũng chẳng có gì thật.””
Tiếng bước chân dần xa. Chúng đã bỏ đi.
Nam vẫn nằm đó một lúc lâu. Cậu từ từ ngồi dậy, dựa lưng vào bức tường lạnh lẽo. Cậu nhìn xuống vết thương trên tay, trên chân. Máu thấm qua lớp quần áo rách bươm. Cậu nhìn bộ dạng mình, bẩn thỉu, rách nát, một mình giữa con phố xa lạ.
Cậu cảm thấy mình thật thảm hại. Thảm hại hơn bao giờ hết. Bị chính bà của mình đuổi đi, bị bạn bè từ chối giúp đỡ, giờ lại bị bọn côn đồ rượt đuổi và ngã đau đớn. Cậu không còn ai, không còn nơi nào để đi. Cậu chỉ là một thằng nhóc bơ vơ, lạc lõng giữa dòng đời khắc nghiệt.
Nước mắt chảy dài trên má cậu. Từng giọt, từng giọt rơi xuống mặt đường nhựa. Cậu không khóc thành tiếng, chỉ là những giọt nước mắt vô vọng cứ thế tuôn ra. Cậu úp mặt vào đầu gối, toàn thân run lên bần bật. Cậu cảm thấy mình nhỏ bé, yếu ớt và hoàn toàn cô độc. Cả thế giới dường như quay lưng lại với cậu. Cậu không biết mình phải làm gì tiếp theo, không biết mình sẽ đi đâu. Tương lai phía trước tối đen như mực. Cậu chỉ muốn biến mất. Biến mất khỏi cái thế giới đầy rẫy sự tàn nhẫn này.”
“Nam vẫn ngồi đó, dựa lưng vào bức tường lạnh ngắt. Cơn đau từ vết thương trên tay, trên gối nhắc nhở cậu về sự tàn khốc của những giờ vừa qua. Máu đã khô lại thành những mảng bẩn trên quần áo rách. Cậu nhìn dòng người vội vã lướt qua, không ai dừng lại, không ai để ý đến cậu. Cảm giác cô độc và tuyệt vọng như một tảng đá đè nặng lên lồng ngực. Cậu cúi gằm mặt, nhìn xuống vũng nước đọng sau cơn mưa đêm, hình ảnh phản chiếu của cậu trông thật thảm hại.
Liệu cứ thế này mãi sao? Cứ ngồi đây, chờ đợi điều gì đó sẽ xảy ra? Chờ ai đó thương hại? Chờ cái đói, cái rét hành hạ đến chết? Một giọng nói văng vẳng trong tâm trí cậu, giọng nói của chú bảo vệ già ở công viên mà cậu từng gặp thoáng qua. “”Thằng nhóc à, đừng bao giờ ngồi yên chờ đợi. Số phận do mình quyết định. Muốn sống thì phải đứng lên mà đi.””
Giọng nói đó như một tia lửa nhỏ nhen nhóm trong bóng tối. Nam siết chặt tay, những ngón tay run rẩy vì lạnh và vì sự căm phẫn. Cậu không thể cứ ngồi đây làm cái bao cát cho cuộc đời đấm đá nữa. Cậu không thể cứ mãi là thằng nhóc đáng thương bị bỏ rơi. Cậu phải tự đứng lên.
Nhưng đi đâu bây giờ? Về nhà bà ư? Nỗi đau và sự phản bội vẫn còn quá lớn. Cậu biết mình không thể trở về nơi đã đẩy mình ra đường. Còn ở lại thành phố này? Cậu đã tìm đến bạn bè, nhưng tất cả đều quay lưng. Cậu không có ai, không có gì. Chỉ là một thằng nhóc tay trắng, thân tàn.
Một ý nghĩ táo bạo lóe lên trong đầu Nam. Nếu không thể ở lại đây, vậy thì đi nơi khác. Đi thật xa. Về quê, nơi cậu sinh ra nhưng đã rời đi từ nhỏ? Hay một thành phố hoàn toàn xa lạ nào đó? Bất cứ nơi nào, miễn là không phải nơi này, nơi đầy rẫy những ký ức đau buồn và sự khinh miệt.
Dù không có tiền, không có điện thoại, không có gì cả ngoài bộ quần áo rách trên người, cậu vẫn phải đi. Cậu tin rằng chỉ cần có ý chí, cậu sẽ tìm được đường. Cậu sẽ bắt đầu lại. Từ con số âm, cậu cũng sẽ vươn lên.
Nam từ từ chống tay xuống đất, khó khăn đứng dậy. Đôi chân vẫn còn đau rát vì cú ngã, nhưng giờ đây, sự quyết tâm trong ánh mắt đã lấn át cơn đau thể xác. Cậu nhìn thẳng về phía trước, về con đường dài tít tắp. Dù con đường có chông gai đến đâu, cậu cũng sẽ bước đi. Cậu sẽ không gục ngã nữa.”
“Nam bắt đầu cất bước. Đôi chân đau rát, nhưng cậu vẫn sải những bước khó nhọc về phía trước. Con đường nhựa trải dài dưới ánh nắng mặt trời chói chang, dường như không có điểm dừng. Cậu đi bộ, cứ đi mãi, mồ hôi túa ra làm bộ quần áo dính bết vào người. Bụng réo lên từng hồi vì đói, cổ họng khô khốc. Cậu đưa mắt nhìn theo từng chiếc xe chạy qua, hy vọng mong manh ai đó sẽ dừng lại.
Khi thấy một chiếc xe tải từ xa chạy tới, Nam vội vàng vẫy tay. Chiếc xe chậm lại một chút, người tài xế hạ kính nhìn cậu với ánh mắt cảnh giác. Gương mặt lấm lem bụi bẩn, quần áo rách rưới của Nam có lẽ đã khiến ông ta e ngại. Sau vài giây cân nhắc, chiếc xe lại tăng tốc và lướt đi, bỏ lại Nam đứng trơ trọi trên lề đường.
Cậu không nản lòng. Vài phút sau, một chiếc xe khách chạy tới. Nam lại cố gắng ra hiệu. Chiếc xe không dừng lại, thậm chí còn lạng hơi xa lề đường như thể sợ cậu là kẻ nguy hiểm. Cậu nhìn theo bóng chiếc xe khuất dần mà lòng nặng trĩu.
Cứ thế, cậu thử vẫy hàng chục chiếc xe khác nhau – xe tải, xe khách, thậm chí là xe con – nhưng đáp lại chỉ là những ánh mắt nghi ngờ, dò xét, và rồi sự từ chối phũ phàng. Có người nhìn cậu chằm chằm qua gương chiếu hậu rồi rít ga bỏ đi thật nhanh. Có người làm như không nhìn thấy cậu. Sự cô đơn và cảm giác bị bỏ rơi càng gặm nhấm tâm hồn cậu.
Đã quá trưa, mặt trời đứng bóng, đốt cháy da thịt. Nam cảm thấy đầu óc quay cuồng vì nắng và đói. Cậu lê bước dọc theo con đường vắng, thỉnh thoảng lại dựa vào gốc cây ven đường để lấy sức. Cậu nhẩm tính mình đã đi bộ được bao xa, có lẽ đã hàng chục cây số rồi. Mỗi bước chân như nặng thêm. Cậu tự hỏi liệu mình có thể chịu đựng được đến bao giờ.
Thế nhưng, ý nghĩ phải từ bỏ không xuất hiện. Cậu nhớ lại lý do mình phải đi – sự phản bội, sự tàn nhẫn. Cậu không thể gục ngã ngay lúc này. Cậu phải chứng minh rằng mình có thể đứng lên bằng chính đôi chân của mình, dù không có ai giúp đỡ. Cậu siết chặt nắm tay, cố gắng nuốt xuống cái khô khốc trong cổ họng và lê những bước chân tiếp theo, hướng về phía trước, nơi có một tương lai mịt mờ nhưng cũng đầy hy vọng.”
“Đôi chân rã rời, Nam cuối cùng cũng nhìn thấy những mái nhà lấp ló phía chân trời. Cậu đã đi bộ suốt hàng ngày trời, vượt qua những con đường dài tưởng chừng như vô tận. Thị trấn nhỏ ven đô hiện ra như một ốc đảo giữa sa mạc mỏi mệt. Cậu lê bước vào con phố chính, đôi mắt dáo dác tìm kiếm một điều gì đó. Bụi bẩn bám đầy quần áo, tóc bết lại vì mồ hôi và gió bụi, trông cậu thật thảm hại.
Cậu đi qua vài cửa hàng, ánh mắt mọi người nhìn cậu đầy cảnh giác. Cậu cúi gằm mặt, chỉ muốn tìm một nơi nào đó khuất mắt, một chỗ để nghỉ chân và hy vọng tìm được chút việc làm. Bụng đói cồn cào, đầu óc quay cuồng vì thiếu năng lượng.
Rồi cậu nhìn thấy một bảng hiệu cũ kỹ: “”Xưởng Mộc Ông Hoà””. Mùi gỗ bào, mùn cưa thoang thoảng bay ra, gợi lên một cảm giác ấm áp và quen thuộc khác hẳn sự lạnh lẽo của đường phố. Cậu do dự vài giây rồi lấy hết can đảm, bước chân vào bên trong.
Tiếng máy cưa, tiếng búa gõ vang vọng. Mùn cưa bay lơ lửng trong ánh nắng chiếu qua khung cửa sổ lớn. Một người đàn ông trung niên, vóc người thấp đậm, khuôn mặt khắc khổ nhưng ánh mắt hiền từ, đang cúi xuống bào một tấm gỗ. Ông ngước lên khi thấy bóng dáng nhỏ bé, rách rưới của Nam.
“”Cháu tìm ai?”” Ông Hoà hỏi, giọng hơi ngạc nhiên.
Nam ngập ngừng tiến lại gần, cúi đầu: “”Dạ… cháu xin phép ạ. Cháu… cháu đi lạc, đã mấy ngày rồi chưa có gì ăn ạ. Cháu có thể… xin làm vài việc lặt vặt ở đây được không ạ? Cháu không cần tiền ngay, chỉ cần cho cháu… xin miếng cơm và chỗ nghỉ tạm thôi ạ.””
Ông Hoà đặt dụng cụ xuống, chống tay lên hông, nhìn Nam từ đầu đến chân. Khuôn mặt non nớt, đôi mắt sưng húp nhưng ánh lên vẻ thật thà, khẩn cầu khiến ông mềm lòng. Ông thấy được sự mỏi mệt tột cùng và cả một nỗi sợ hãi ẩn giấu trong ánh mắt ấy.
“”Đi lạc à?”” Ông lẩm bẩm, rồi nhìn Nam lần nữa. “”Cháu tên gì?””
“”Dạ, cháu tên Nam ạ.””
Ông Hoà im lặng một lúc, suy nghĩ. Dù bề ngoài Nam trông khá thảm hại, nhưng lời nói lễ phép và ánh mắt không lảng tránh của cậu tạo cho ông cảm giác đáng tin cậy hơn những kẻ lang thang ông thường gặp. Ông đã từng nghe nhiều câu chuyện về những đứa trẻ bỏ nhà đi hoặc bị hoàn cảnh đẩy đưa.
“”Công việc ở đây thì vất vả lắm, chỉ toàn khiêng vác gỗ, dọn dẹp mùn cưa thôi,”” ông nói. “”Cháu làm nổi không?””
“”Dạ, cháu làm được ạ! Cháu không sợ vất vả ạ! Chú làm ơn… cho cháu một cơ hội ạ!”” Nam vội vã đáp lời, giọng nói đầy quyết tâm.
Ông Hoà nhìn Nam, rồi khẽ gật đầu. “”Được rồi. Trông cháu cũng thật thà. Tạm thời chú cho cháu ở lại đây, làm mấy việc nhẹ nhàng trước. Buổi trưa với buổi tối thì ăn cơm cùng nhà chú luôn. Còn chỗ ngủ thì… tạm bợ lắm, có cái gác xép nhỏ trên kia, chịu khó ngủ tạm vậy.””
Nam không giấu nổi vẻ mừng rỡ. Nước mắt chực trào ra nhưng cậu cố nuốt ngược vào trong. Lời đồng ý của ông Hoà như ánh sáng cứu rỗi trong những ngày tăm tối nhất của cậu.
“”Cháu… cháu cảm ơn chú nhiều lắm ạ!”” Nam nghẹn ngào nói.
“”Ừm, không có gì,”” Ông Hoà đáp, giọng ấm áp hơn. “”Vào đây rửa mặt mũi đi đã. Trông cháu bẩn hết rồi.””
Nam nghe lời, bước vào trong xưởng với một niềm biết ơn vô hạn. Dù chỉ là một bến đỗ tạm bợ, nhưng đối với cậu lúc này, đó chính là tất cả những gì cậu cần để có thể lấy lại hơi sức và tiếp tục chiến đấu. Cậu biết mình cần phải làm việc thật chăm chỉ, không phụ lòng tốt của người đàn ông xa lạ này. Đây có lẽ là khởi đầu mới, một cơ hội nhỏ bé nhưng vô cùng quý giá để cậu chứng minh bản thân.”
“Nam bước ra từ chỗ rửa mặt, khuôn mặt đã sạch sẽ hơn nhưng vẫn còn vương nét mệt mỏi. Ông Hoà đưa cho cậu một chiếc áo cũ và một chiếc quần đã bạc màu.
“”Mặc tạm cái này đi, đồ cháu bẩn quá rồi,”” Ông Hoà nói, giọng vẫn hiền hậu. “”Giờ thì ra đây, chú chỉ cho vài việc làm.””
Nam thay quần áo, cảm thấy thoải mái hơn một chút. Cậu bước ra khoảng sân rộng phía sau xưởng, nơi chất đầy những tấm gỗ lớn nhỏ. Mùi gỗ thông thoang thoảng trong không khí.
“”Việc của cháu trước mắt là dọn dẹp hết đống mùn cưa kia, rồi xếp gọn mấy tấm gỗ vụn vào một góc,”” Ông Hoà vừa nói vừa chỉ tay. “”Công việc lặp đi lặp lại thôi, nhưng cần cẩn thận đấy.””
Nam gật đầu lia lịa, lập tức bắt tay vào làm. Cậu cầm chiếc xẻng lớn, cố gắng xúc từng đống mùn cưa. Chúng nhẹ nhưng rất nhiều, mỗi nhát xẻng chỉ lấy được một chút, và bụi thì bay mù mịt. Cậu ho sặc sụa, nhưng không dám dừng lại.
Tiếp theo là việc khiêng gỗ vụn. Dù chỉ là gỗ vụn, nhưng với sức vóc của một đứa trẻ, mỗi tấm gỗ đều nặng trịch. Nam phải gồng hết sức, từng bước nặng nhọc di chuyển chúng từ nơi này sang nơi khác. Lưng cậu mỏi nhừ, vai đau buốt. Cậu nhìn xuống bàn tay mình, chúng nhanh chóng trở nên đỏ ửng, rát bỏng vì ma sát với gỗ thô và xẻng.
Những ngày tiếp theo cũng vậy. Từ sáng sớm tinh mơ, khi thị trấn còn chìm trong màn sương mờ ảo, Nam đã phải thức dậy. Cậu bắt đầu công việc của mình, lặp đi lặp lại những động tác đơn giản nhưng tốn sức. Khiêng gỗ, bào gỗ bằng tay dưới sự hướng dẫn của Ông Hoà (với những miếng gỗ nhỏ và dụng cụ đơn giản), quét dọn, lau chùi máy móc, và thậm chí là trộn sơn, đánh vecni.
Tay cậu chai sần, những vết phồng rộp ban đầu dần vỡ ra rồi lành lại, để lại lớp da dày hơn, cứng hơn. Đôi chân lúc nào cũng mỏi rã rời. Mồ hôi nhễ nhại thấm ướt lưng áo mỗi ngày, bất kể thời tiết nắng hay mưa. Buổi tối, cậu nằm trên chiếc gác xép chật chội, xương cốt như muốn rời ra, chỉ kịp thiếp đi vì quá mệt.
Nhưng lạ thay, Nam không thấy nản lòng. Mỗi lần khiêng được một tấm gỗ nặng, mỗi lần hoàn thành công việc dọn dẹp sạch sẽ, cậu lại cảm thấy một chút gì đó khác biệt. Đó là cảm giác của sự hoàn thành, của việc tự mình làm ra thứ gì đó.
Khi Ông Hoà đưa cho cậu bát cơm nóng hổi vào buổi trưa, cậu ăn ngấu nghiến. Mỗi hạt cơm, mỗi miếng thức ăn đều có một hương vị đặc biệt, hương vị của sự lao động. Đây không phải là bữa cơm được dọn sẵn, không phải là thứ cậu nghiễm nhiên nhận được. Đây là thành quả của chính mồ hôi và sức lực cậu bỏ ra.
Cậu bắt đầu trân trọng từng đồng tiền công ít ỏi Ông Hoà trả cho cậu vào cuối tuần, dù chúng chỉ đủ để cậu mua thêm vài thứ lặt vặt cho bản thân như bàn chải đánh răng hay xà phòng. Mỗi đồng tiền ấy đều nặng trịch, không phải vì giá trị vật chất của nó, mà vì nó được đổi lấy bằng chính sức lực của cậu.
Trong những ngày làm việc cật lực ấy, Nam nhận ra một điều quan trọng. Trước đây, cậu sống dựa vào bà, mọi thứ đều sẵn có. Cậu chưa bao giờ phải vật lộn để tồn tại, chưa bao giờ phải đối mặt với sự thiếu thốn. Giờ đây, mỗi ngày là một cuộc chiến nhỏ bé để kiếm miếng ăn, chỗ ngủ.
Cậu nhìn những người thợ khác trong xưởng, họ làm việc miệt mài, lấm lem bụi bẩn, nhưng trong mắt họ có sự chai sạn, sự kiên cường. Họ sống bằng chính đôi bàn tay mình.
Dần dần, khái niệm “”sống”” trong đầu Nam không còn là những ngày tháng êm đềm, vô lo vô nghĩ như trước. “”Sống”” giờ đây là cảm giác mệt mỏi sau một ngày làm việc, là vị ngọt của bát cơm lao động, là sự tự do khi không phụ thuộc vào ai, là giá trị của những đồng tiền kiếm được bằng mồ hôi và nước mắt. Cậu đang học cách tồn tại, cách chiến đấu, và quan trọng nhất, cậu đang học cách đứng vững trên đôi chân của chính mình. Cuộc sống bên ngoài ngôi nhà thân thuộc tàn khốc hơn cậu nghĩ, nhưng cũng dạy cho cậu những bài học mà không trường lớp nào có được.”
“Những ngày làm việc cật lực ấy, Nam nhận ra một điều quan trọng. Trước đây, cậu sống dựa vào bà, mọi thứ đều sẵn có. Cậu chưa bao giờ phải vật lộn để tồn tại, chưa bao giờ phải đối mặt với sự thiếu thốn. Giờ đây, mỗi ngày là một cuộc chiến nhỏ bé để kiếm miếng ăn, chỗ ngủ.
Cậu nhìn những người thợ khác trong xưởng, họ làm việc miệt mài, lấm lem bụi bẩn, nhưng trong mắt họ có sự chai sạn, sự kiên cường. Họ sống bằng chính đôi bàn tay mình.
Dần dần, khái niệm “”sống”” trong đầu Nam không còn là những ngày tháng êm đềm, vô lo vô nghĩ như trước. “”Sống”” giờ đây là cảm giác mệt mỏi sau một ngày làm việc, là vị ngọt của bát cơm lao động, là sự tự do khi không phụ thuộc vào ai, là giá trị của những đồng tiền kiếm được bằng mồ hôi và nước mắt. Cậu đang học cách tồn tại, cách chiến đấu, và quan trọng nhất, cậu đang học cách đứng vững trên đôi chân của chính mình. Cuộc sống bên ngoài ngôi nhà thân thuộc tàn khốc hơn cậu nghĩ, nhưng cũng dạy cho cậu những bài học mà không trường lớp nào có được.
Đêm xuống, xưởng gỗ chìm vào tĩnh lặng. Chỉ còn ánh đèn vàng vọt từ bóng đèn duy nhất trên gác xép nơi Nam ngủ. Nằm co ro trên chiếc chiếu mỏng, Nam không ngủ được ngay. Xương cốt đau nhức, nhưng tâm trí cậu lại tỉnh táo lạ thường. Cậu nhìn qua khung cửa sổ nhỏ, thấy ánh trăng mờ mờ chiếu xuống sân xưởng ngổn ngang gỗ và mùn cưa.
Chính tại nơi bụi bặm, thô ráp này, cậu bắt đầu nhìn nhận lại mọi thứ. Cơn đau khi bị đuổi khỏi nhà, sự tuyệt vọng khi lang thang trên đường phố, sự lạnh nhạt từ những người bạn cậu tưởng chừng thân thiết – tất cả như một dòng phim quay chậm trong đầu cậu.
Cậu đã từng tức giận, từng uất hận bà. Nhưng giờ đây, trong cái tĩnh mịch của đêm khuya, một suy nghĩ khác len lỏi vào tâm trí cậu. Phải chăng, việc bị đuổi đi là điều cần thiết? Phải chăng, cú sốc ấy, dù tàn nhẫn, lại là cách duy nhất để cậu buộc phải “mở mắt”?
Trước đây, cậu sống trong một thế giới bọc nhung. Mọi thứ đều có sẵn. Cậu không biết đến khó khăn, không biết đến giá trị thực của đồng tiền, không biết đến cảm giác phải tự lo cho bản thân. Cậu như một cái cây chỉ quen được tưới tắm, chưa bao giờ phải bám rễ sâu vào lòng đất để tìm kiếm sự sống.
Việc bị đẩy ra ngoài xã hội khắc nghiệt, không một xu dính túi, đã buộc cậu phải vứt bỏ vỏ bọc yếu đuối. Cậu đã phải tự tìm đường đi, tự xoay sở để có chỗ ngủ, miếng ăn. Cậu đã phải cúi đầu học cách làm những công việc chân tay nặng nhọc mà trước đây cậu có thể sẽ khinh thường.
Cậu nghĩ về đôi bàn tay chai sần của mình. Chúng không còn là bàn tay trắng trẻo, non nớt của đứa trẻ được nuông chiều. Chúng là bàn tay của người lao động, in hằn dấu vết của sự vất vả. Nhưng lạ thay, cậu không thấy xấu hổ. Ngược lại, cậu cảm thấy một sự tự hào nhỏ bé. Đôi tay này đã tự kiếm sống, đã giúp cậu tồn tại.
Cậu nhận ra, sự trưởng thành không đến từ tuổi tác hay những lời giáo huấn sáo rỗng. Nó đến từ những cú vấp ngã đau điếng, từ việc tự mình đứng dậy sau khi ngã. Việc bị đuổi khỏi ngôi nhà thân thuộc, dù là nỗi đau lớn nhất cậu từng trải qua, lại chính là đòn bẩy mạnh mẽ nhất đẩy cậu ra khỏi vùng an toàn, buộc cậu phải lớn lên.
Giọt nước mắt lăn xuống khóe mắt, không phải là nước mắt tủi thân hay oán giận, mà là nước mắt của sự giác ngộ. Cậu hiểu rằng, cuộc hành trình một mình này, dù cô độc và khó khăn, lại chính là khởi đầu của một cuộc sống thật sự, cuộc sống mà cậu tự tạo ra, không còn dựa dẫm vào bất cứ ai. Cậu đang học cách trở thành một người đàn ông.”
“Nam giật mình tỉnh giấc, ánh sáng lờ mờ đã len qua khung cửa nhỏ. Đêm qua, cậu đã khóc, nhưng sáng nay thức dậy, cảm giác lại khác. Cái đau nhức của cơ thể vẫn còn đó, nhưng trong lòng lại tràn đầy một nguồn năng lượng mới, một quyết tâm lạ thường. Cậu không còn là thằng nhóc chỉ biết than thân trách phận, cậu là người đang xây dựng lại cuộc đời mình.
Cậu nhanh chóng vệ sinh cá nhân qua loa ở góc xưởng dành cho công nhân. Nhìn vào tấm gương mờ mịt, cậu thấy khuôn mặt mình gầy đi, da sạm lại, nhưng đôi mắt lại sáng hơn bao giờ hết. Đó không phải là ánh sáng của hy vọng viển vông, mà là ánh sáng của sự chai sạn, của ý chí sinh tồn.
Ngày làm việc bắt đầu. Nam không còn rụt rè, lóng ngóng như những ngày đầu. Cậu làm việc với một sự tập trung cao độ. Mỗi nhát bào, mỗi lần cưa gỗ, cậu đều dốc hết sức. Bàn tay chai sần di chuyển thoăn thoắt, dần quen với từng thớ gỗ, từng loại máy. Cậu quan sát những người thợ khác làm việc. Họ không chỉ làm theo lệnh, họ còn có kỹ thuật, sự am hiểu về loại gỗ, về cách tạo ra những sản phẩm đẹp. Một ý nghĩ lóe lên trong đầu Nam: Cậu không chỉ muốn làm thuê, cậu muốn học nghề này, muốn tự mình tạo ra thứ gì đó có giá trị.
Giờ nghỉ trưa, thay vì vùi đầu vào giấc ngủ ngắn, Nam lại mon men đến gần chỗ người thợ già nhất xưởng. Ông ấy đang cặm cụi sửa lại một chiếc đục cùn. Nam đứng im lặng quan sát một lúc, rồi ngập ngừng cất lời.
“”Chú ơi, cái đục này dùng để làm gì ạ?””
Người thợ già ngẩng lên, đôi mắt nheo nheo nhìn Nam. Ông đã để ý đến sự thay đổi của cậu nhóc này mấy ngày gần đây. Từ chỗ lầm lì, chỉ biết làm việc chân tay theo yêu cầu, giờ cậu đã chủ động hơn. Ông mỉm cười hiền từ, chậm rãi giải thích về công dụng của chiếc đục, về cách mài nó sắc bén, về bí quyết để tạo ra những đường nét tinh xảo trên gỗ. Nam lắng nghe say sưa, ghi nhớ từng lời.
Buổi chiều hôm đó, Nam làm việc với một tâm thế khác. Cậu không chỉ làm cho xong việc, cậu làm để học. Mỗi mảnh gỗ vụn, mỗi đường cắt, mỗi mối ghép đều là một bài học. Cậu bắt đầu để dành từng đồng tiền công nhỏ bé. Mỗi tối, trước khi ngủ, cậu lôi số tiền kiếm được trong ngày ra đếm. Đó là những đồng tiền mồ hôi, nước mắt, nhưng cũng là những viên gạch đầu tiên cậu dùng để xây dựng nền móng cho cuộc đời mình. Cậu cất chúng cẩn thận dưới tấm chiếu mỏng, cảm giác an tâm hơn rất nhiều so với khi còn phụ thuộc vào người khác.
Những câu hỏi về hành động tàn nhẫn của bà vẫn còn đó, vẫn như một đám mây mù che phủ một góc tâm trí cậu. Tại sao bà lại làm thế? Có lý do gì sâu xa hơn không? Cậu trăn trở, nhưng rồi lại gạt sang một bên. Hiện tại, điều quan trọng nhất không phải là đi tìm lời giải thích từ quá khứ, mà là đối mặt với hiện tại và xây dựng tương lai. Cậu biết, một ngày nào đó, cậu sẽ cần phải tìm hiểu sự thật. Nhưng giờ đây, cậu cần phải sống sót, cần phải đứng vững, cần phải chứng minh rằng cậu có thể tự lo cho bản thân mà không cần ai.
Hành trình mới đã chính thức bắt đầu. Nó không trải đầy hoa hồng, ngược lại, nó gập ghềnh sỏi đá, đầy mồ hôi và thử thách. Nhưng Nam không còn sợ hãi nữa. Cú sốc lớn nhất đã qua đi, và cậu đã học được cách gượng dậy. Những ngày lang thang trên đường, những đêm ngủ bờ ngủ bụi, những lời từ chối phũ phàng từ những người cậu từng tin tưởng – tất cả đã trui rèn cậu. Cậu không còn là đứa trẻ non nớt ngày xưa, cậu đã bắt đầu trở thành một người đàn ông.
Tại xưởng gỗ bụi bặm này, giữa tiếng máy cưa, tiếng bào gỗ và mùi mùn cưa đặc trưng, Nam tìm thấy sự bình yên một cách kỳ lạ. Đó không phải là sự bình yên của cuộc sống an nhàn, mà là sự bình yên của việc làm chủ cuộc đời mình, dù chỉ là những bước đi chập chững đầu tiên. Mỗi ngày trôi qua, cậu cảm thấy mình mạnh mẽ hơn một chút, kiên cường hơn một chút. Cậu vẫn còn phải đối mặt với rất nhiều khó khăn phía trước, con đường còn rất dài và gian nan. Nhưng Nam tin rằng, miễn là cậu còn đôi tay, còn ý chí, cậu sẽ vượt qua được tất cả. Cậu sẽ không bao giờ quên những ngày tăm tối nhất, bởi chính những ngày ấy đã dạy cho cậu giá trị của ánh sáng. Cậu nhìn về phía trước, nơi mặt trời đang lên sau rặng cây, rọi những tia nắng đầu tiên vào sân xưởng. Một tương lai mới đang chờ đợi cậu, một tương lai do chính cậu tự tạo ra, từng chút một, bằng mồ hôi, công sức và lòng kiên trì. Dù quá khứ có đau thương đến đâu, cậu cũng sẽ không để nó định nghĩa mình. Cậu là Nam, và hành trình của cậu chỉ mới bắt đầu.”