“Ở với con trai thứ nhưng khi nhận tiền đề:n b;ù đất tôi đưa hết cho con trai cả vì nó còn t;hờ c:ún;g, nào ng;ờ chỉ sau 1 đêm tôi m;;ất cả 2 người con chỉ vì…
Tôi già rồi, sống nương nhờ con trai thứ vì nó gần, nó tiện đường đi làm. Nó chẳng giàu, chỉ có cái nhà cấp bốn trên đất tổ tiên để lại, ở chung, ăn chung, cũng chưa từng hạch sách gì mẹ.
Vậy mà khi nhà nước thu hồi đất, đền bù gần 2 tỷ, tôi lại lẳng lặng đưa hết cho thằng cả — bởi đơn giản nó là con trưởng, có bàn thờ t-ổ tiê-n, tôi nghĩ nó sẽ biết lo việc lớn, không để mẹ phải buồn. Còn thằng thứ, “nó ở nhà có sẵn rồi, còn đòi gì nữa đâu”.
Tôi không nói với ai. Chỉ lén ký giấy sang tên tiền về phía thằng cả.
Chiều hôm đó, tôi nấu cơm như thường lệ. Thằng thứ vẫn về, vẫn phụ tôi vo gạo, chẳng hay biết gì.
Nhưng chỉ vài giờ sau… nó phát hiện ra.
Nó không g-ào, không c-hửi. Chỉ lặng lẽ dọn hết đồ đạc, nhìn tôi, nói khẽ:
— Con không tiếc tiền, nhưng tiếc cái cách mẹ nghĩ về con… Con xin phép, từ nay mẹ ở với anh Hai luôn cho trọn đạo t;/hờ c-úng.
Tôi bủn rủn tay chân. Chưa kịp nói gò thì điện thoại reo. Là vợ thằng cả, giọng rít lên… 👇👇”
“Bà mẹ run rẩy đưa điện thoại lên tai, linh tính mách bảo một điều chẳng lành. Đầu dây bên kia, tiếng nấc nghẹn ngào, hoảng loạn của vợ con trai cả vỡ òa: “”Mẹ ơi! Mẹ ơi, có chuyện lớn rồi!””.
Tim bà mẹ hẫng một nhịp, bà cố trấn tĩnh, dù chính đôi môi mình cũng đang mấp máy không thành lời. “”Có… có chuyện gì nói từ từ…””.
“”Không từ từ được đâu mẹ ơi!”” – giọng con dâu lạc đi trong tiếng khóc nức nở – “”Anh Hai… Anh ấy cầm hết tiền đi rồi! Gần 2 tỷ của mẹ… anh ấy lấy sạch rồi!””.
Tai bà ù đi. Không… không thể nào. Đứa con trai trưởng mà bà hết mực tin yêu, người mà bà đã gạt đi đứa con hiếu thảo để trao trọn niềm tin và gia sản… “”Nó… nó đi đâu?”” Giọng bà mẹ run lên bần bật,

gần như không thể nghe thấy.
“”Con không biết! Anh ấy chỉ để lại mảnh giấy nói đi làm ăn lớn rồi tắt máy, con gọi không được nữa! Mẹ ơi, nhà mình hết thật rồi!””.
Tiếng gào thét trong điện thoại như nhát dao cuối cùng, cắt đứt sợi dây thần kinh căng như chão của bà. Chiếc điện thoại tuột khỏi bàn tay mềm oặt, run rẩy. Nó rơi xuống nền gạch, vỡ tan thành một âm thanh chói gắt. Đôi mắt bà mờ đi, trời đất quay cuồng. Bà không đứng vững nổi nữa, đầu gối khuỵu xuống, cả thân người đổ sập xuống sàn nhà lạnh lẽo. Trước khi ý thức lịm đi, trong đầu bà chỉ còn vang vọng lời nói của đứa con thứ: “”Con không tiếc tiền, nhưng tiếc cái cách mẹ nghĩ về con…””.”
“Không biết đã qua bao lâu, bà mẹ tỉnh dậy không phải trên giường, mà là trên nền gạch lạnh buốt. Đầu óc bà quay cuồng, cơ thể rã rời như không còn là của mình. Chiếc điện thoại vỡ nát nằm cách đó không xa, màn hình tối đen như tương lai của bà lúc này.
Bóng tối đã bao trùm khắp căn nhà cấp bốn của con trai thứ. Cái im lặng đáng sợ, cái im lặng mà trước đây bà chưa từng nhận ra vì luôn có tiếng nói, tiếng bước chân của thằng út lăng xăng lo liệu. Bà lảo đảo đứng dậy, bám víu vào tường, đôi chân run lẩy bẩy.
“”Út ơi? Con đâu rồi?””
Giọng bà khản đặc, yếu ớt, lạc đi trong không gian mênh mông. Không có tiếng trả lời. Chỉ có tiếng gió lùa qua khe cửa, lạnh lẽo và buốt giá.
Mùi thức ăn buổi tối vẫn còn thoang thoảng trong không khí, một mùi hương ấm áp giờ đây lại trở nên cay đắng đến tột cùng. Mâm cơm mà thằng út đã cẩn thận dọn ra, giờ vẫn còn y nguyên trên bàn, nguội ngắt. Bát cơm của bà vẫn còn đầy, đôi đũa nó gác sẵn vẫn nằm ngay ngắn. Người nấu cơm, người mong bà ăn cùng, đã không còn ở đây nữa.
Bà bước loạng choạng về phía phòng của con trai thứ. Cánh cửa hé mở. Bên trong, căn phòng trống hoác. Tấm chăn mỏng được gấp gọn gàng. Chiếc ba lô cũ kỹ mà nó vẫn hay dùng đã biến mất. Nó đi thật rồi. Nó đã lặng lẽ rời khỏi căn nhà này, rời khỏi người mẹ đã đối xử bất công với nó.
Nỗi ân hận và sợ hãi lúc này mới thực sự bóp nghẹt lấy trái tim bà. Tiếng khóc của con dâu cả, lời nói chua xót của con trai thứ, tất cả xoáy sâu vào tâm trí bà như một mũi khoan. Con trai cả, đứa con bà tin tưởng giao cho gần 2 tỷ đồng để “”lo việc thờ cúng tổ tiên””, giờ là một kẻ lừa đảo bỏ trốn. Con trai thứ, đứa con hiếu thảo chăm sóc bà từng bữa ăn giấc ngủ, giờ đã bỏ đi vì trái tim bị tổn thương.
Bà đã mất tất cả. Tiền bạc, niềm tin, và cả tình thương của những đứa con.
Bà ngồi sụp xuống ghế, bất động. Bóng tối nuốt chửng lấy bà, chỉ còn lại dáng hình còm cõi, cô độc. Ngoài sân, tiếng gió rít qua khe cửa nghe như tiếng ai đó đang than khóc, ai oán. Căn nhà này, mảnh đất tổ tiên này, giờ đây chỉ còn là một cái vỏ rỗng tuếch, lạnh lẽo đến đáng sợ.”
“Cơn choáng váng qua đi, để lại một nỗi trống rỗng tê dại. Nhưng rồi tiếng gào hoảng loạn của con dâu cả qua điện thoại lại văng vẳng bên tai, sắc lẻm như một nhát dao. Thằng Hai! Phải rồi, còn thằng Hai nữa!
Nỗi lo sợ cho đứa con trai cả bỗng chốc lấn át nỗi đau mất mát đứa con thứ. Bà bật dậy, sức lực từ đâu ùa về, một thứ sức mạnh điên cuồng của người mẹ đang đứng trên bờ vực. Bà không còn nghĩ được gì nữa, lao ra khỏi cửa, chạy thục mạng ra con đường lớn. Bà không có điện thoại, không có tiền, chỉ có một ý nghĩ duy nhất là phải đến nhà con cả ngay lập tức.
May mắn, một người chạy xe ôm tốt bụng thấy dáng vẻ thất thần của bà đã dừng lại. Bà lắp bắp đọc địa chỉ nhà con trai cả, giọng nói run rẩy, lạc đi.
Chiếc xe lao đi trong đêm, gió lạnh quất vào mặt bỏng rát. Ánh đèn đường lướt qua nhòe nhoẹt như những vệt nước mắt. Trong đầu bà chỉ quay cuồng những câu hỏi. Thằng Hai bị tai nạn sao? Hay nó bị người ta lừa gạt, hãm hại? Bà vẫn cố bám víu vào cái suy nghĩ rằng nó chỉ là một nạn nhân.
Cuối cùng, chiếc xe cũng dừng lại trước một căn nhà hai tầng khá khang trang. Cửa nhà hé mở, hắt ra thứ ánh sáng yếu ớt, tang thương. Bà vội vã trả tiền người xe ôm bằng những lời cảm ơn rối rít rồi lảo đảo xông vào nhà.
Vợ con trai cả đang ngồi bệt dưới sàn, tóc tai rũ rượi, đôi mắt sưng húp đỏ ngầu. Thấy mẹ chồng, cô ta chỉ oà lên khóc nức nở, không thành tiếng.
“Có chuyện gì? Nói mẹ nghe! Thằng Hai đâu rồi?” Bà mẹ túm lấy vai con dâu, lay mạnh.
Người con dâu không trả lời. Nó run rẩy chìa ra một mảnh giấy vở học sinh, nhàu nát đến thảm thương. Bàn tay bà run lẩy bẩy khi cầm lấy tờ giấy. Những dòng chữ nguệch ngoạc, xiêu vẹo như được viết trong lúc hoảng loạn tột độ hiện ra trước mắt bà.
“Anh đi làm một ván cược cuối cùng để đổi đời. Đừng tìm anh. Thành công anh sẽ về.”
Ván cược cuối cùng…
Hai chữ “ván cược” như một nhát búa tạ giáng thẳng vào đầu bà mẹ. Mọi thứ vỡ vụn. Lời thằng út nói, sự biến mất của nó, cuộc gọi của con dâu, tất cả xâu chuỗi lại thành một sự thật kinh hoàng. Bà loạng choạng lùi lại, tờ giấy rơi khỏi tay, bay lả tả xuống nền gạch lạnh lẽo.
Bà mẹ rụng rời chân tay, trời đất trước mắt sụp đổ hoàn toàn. Thì ra “làm ăn lớn” mà bà hằng tự hào, số tiền gần 2 tỷ mà bà giao trọn niềm tin, tất cả chỉ là một canh bạc.”
“Sự thật phũ phàng giáng xuống, không chỉ đập tan niềm tin mù quáng mà còn nghiền nát cả chút sức lực cuối cùng của bà mẹ. Bà ngã khuỵu xuống sàn, đôi mắt dại đi, nhìn trân trân vào khoảng không vô định. Canh bạc… gần hai tỷ đồng… đứa con trai hiếu thảo đã bỏ đi… Mọi thứ quay cuồng trong đầu bà, một mớ hỗn độn đau đớn không lối thoát.
Ngay lúc đó, người con dâu cả, vốn đang khóc lóc thảm thiết, bỗng ngẩng phắt dậy. Nước mắt đã khô trên gò má, chỉ còn lại đôi mắt đỏ sọc, long lên một cách đáng sợ. Cô ta nhìn thẳng vào mẹ chồng, ánh nhìn không còn là sự đau khổ mà là một sự oán hận cháy bỏng.
“Mẹ…” Giọng cô ta khàn đặc, rít qua kẽ răng.
Bà mẹ giật mình, ngơ ngác nhìn con dâu.
Sự im lặng của bà như đổ thêm dầu vào lửa. Người con dâu loạng choạng đứng dậy, lao về phía bà, tiếng gào của cô ta xé toang màn đêm tĩnh mịch, cay đắng và phẫn uất.
“Tất cả là tại mẹ! Tại mẹ đưa cho anh ấy số tiền đó!”
Bà mẹ sững sờ, lắp bắp: “Mẹ… Mẹ chỉ muốn nó có vốn làm ăn, lo cho gia đình…”
“Làm ăn?” Vợ con trai cả cười một tiếng điên dại. “Làm ăn trên chiếu bạc ư? Mẹ nghĩ thờ cúng chỉ cần tiền thôi sao? Mẹ có biết cái lý do thờ cúng tổ tiên của mẹ đã đẩy anh ấy vào đường cùng không? Anh ấy nói mẹ tin anh ấy, anh ấy không thể làm mẹ thất vọng, anh ấy phải gỡ lại bằng được!”
Từng lời, từng chữ của cô con dâu như những mũi dao sắc lẹm, đâm thẳng vào trái tim đang rỉ máu của bà. Cái lý do cao cả mà bà vẫn dùng để tự trấn an, để biện minh cho sự bất công của mình, giờ đây lại chính là vũ khí giết chết gia đình này.
Vợ con trai cả gục xuống, hai tay đấm thùm thụp xuống sàn nhà lạnh lẽo, tiếng khóc vỡ oà thành tiếng tru tréo ai oán.
“Mẹ hại chồng con, hại cả gia đình này rồi! Mẹ có vui lòng không? Mẹ vừa lòng chưa?”
Bà mẹ không còn thốt ra được lời nào. Bà chỉ ngồi đó, bất động như một pho tượng đá, hứng trọn cơn mưa lời oán trách cay đắng. Bà đã sai. Sai thật rồi. Sự thiên vị mù quáng của bà không chỉ đuổi đứa con hiếu thảo đi, mà còn đẩy đứa con bà hết mực yêu thương vào vòng xoáy tội lỗi, để rồi giờ đây, chính bà phải nhận lấy kết cục bi thảm này. Trái tim bà co thắt lại, đau đớn đến nghẹt thở.”
“Giữa mớ âm thanh hỗn loạn của tiếng khóc than và lời oán trách, một tia hy vọng le lói, yếu ớt nảy lên trong tâm trí đã gần như chết lặng của bà mẹ. Đứa con thứ… Phải rồi, còn nó… chỉ còn nó thôi. Nó là người duy nhất có thể cứu vớt gia đình này, cứu vớt bà khỏi vũng lầy tội lỗi do chính mình tạo ra.
Ý nghĩ đó như một liều thuốc kích thích, khiến cơ thể rã rời của bà bỗng có chút sức lực. Bà run rẩy bò trên sàn nhà, đôi mắt mờ đi vì nước mắt, cố tìm chiếc điện thoại cũ kỹ mà đứa con thứ đã mua cho mình. Tiếng khóc của người con dâu cả vẫn văng vẳng bên tai, nhưng giờ đây bà không còn nghe thấy gì nữa. Trong đầu bà chỉ còn hình ảnh đứa con trai mà bà đã đối xử bất công.
Tìm thấy chiếc điện thoại dưới gầm bàn, bà run rẩy bấm vào danh bạ. Ngón tay già nua, nhăn nheo của bà trượt đi mấy lần mới bấm đúng tên con. Áp điện thoại lên tai, bà nín thở chờ đợi. Từng hồi chuông vang lên, khô khốc và đơn độc, như gõ vào tấm ván cuối cùng của cỗ quan tài chôn vùi niềm tin của bà.
Bà gần như tuyệt vọng thì đầu dây bên kia có tiếng “”tách”” một cái. Chuông ngừng đổ.
Anh đã bắt máy.
Một sự nhẹ nhõm thoáng qua, nhưng ngay lập tức bị dập tắt bởi giọng nói vang lên trong điện thoại. Một giọng nói quen thuộc nhưng xa lạ, không một chút hơi ấm, lạnh lẽo như băng.
“”Mẹ gọi con có việc gì không ạ?””
Bà há hốc miệng, cổ họng nghẹn đắng, không một âm thanh nào có thể thoát ra. Bà muốn nói “”Con ơi, cứu mẹ””, muốn nói “”Anh Hai con…””, muốn nói “”Mẹ sai rồi””. Nhưng tất cả chỉ mắc kẹt lại trong sự hổ thẹn và đau đớn.
Sự im lặng của bà dường như đã là câu trả lời. Giọng nói lạnh lùng ở đầu dây bên kia vang lên lần nữa, không một chút kiên nhẫn, sắc như dao cắt.
“”Nếu là chuyện của anh Hai, con không muốn nghe. Mẹ đã chọn anh ấy rồi mà.””
Tút…
Một tiếng động ngắn, gọn, dứt khoát. Cuộc gọi kết thúc.
Chiếc điện thoại tuột khỏi bàn tay bất lực của bà mẹ, rơi xuống nền gạch, tạo thành một tiếng “”cạch”” khô khốc. Mọi âm thanh dường như ngừng lại. Tiếng khóc của người con dâu cũng im bặt. Chỉ còn lại một sự im lặng tàn nhẫn, nặng nề hơn cả ngàn lời chì chiết, bao trùm lấy căn nhà và nhấn chìm người mẹ vào hố sâu tuyệt vọng không đáy. Cánh cửa cuối cùng, cũng đã đóng sập ngay trước mắt bà.”
“Ngày nối ngày trôi qua trong câm lặng. Tiếng tút dài của cuộc điện thoại hôm ấy như một bản án tử, đã chặt đứt sợi dây sinh mệnh cuối cùng níu giữ người mẹ với thực tại. Bà không còn khóc, nước mắt đã cạn khô. Bà cũng không còn la hét, oán trách, vì cổ họng đã khản đặc và tâm trí chẳng còn đủ sức để dựng nên một lời nào.
Bà nằm đó, trên chiếc giường cũ kỹ trong căn nhà cấp bốn của con trai thứ, một nơi mà bà từng xem là tạm bợ, là chốn dung thân của đứa con không được coi trọng. Giờ đây, nó lại là nơi chốn duy nhất bao bọc lấy tấm thân tàn tạ của bà.
Bà không ăn, không ngủ. Bát cháo nguội ngắt để trên bàn đã đóng váng, lũ ruồi bắt đầu vo ve. Bà không buồn đuổi chúng đi. Sức lực rời bỏ cơ thể bà nhanh chóng, như nước chảy qua kẽ tay. Đôi mắt từng tinh anh giờ trũng sâu, vô hồn, dán chặt vào một điểm vô định trên trần nhà. Thỉnh thoảng, trong cơn mê sảng, bà lại lẩm bẩm tên hai đứa con trai, một tiếng gọi van lơn, một tiếng gọi hối hận, rồi lại chìm vào im lặng.
Căn nhà trở nên lạnh lẽo lạ thường. Cái lạnh không đến từ thời tiết, mà toát ra từ chính sự cô độc và tuyệt vọng. Trong một khoảnh khắc hiếm hoi tỉnh táo, bà gắng gượng quay đầu, hướng ánh mắt về phía bàn thờ tổ tiên ở góc phòng.
Nó vẫn ở đó, uy nghiêm và tĩnh tại. Nhưng trong mắt bà lúc này, nó chỉ còn là một khối gỗ vô tri. Bát hương lạnh ngắt, không một nén nhang. Những tấm ảnh thờ của ông bà, tổ tiên, những người mà bà đã dùng làm lý do để giao trọn gia sản cho đứa con trưởng, giờ đây nhìn bà với ánh mắt dường như trống rỗng, vô cảm.
Một câu hỏi cay đắng bắt đầu nảy mầm, rồi lớn dần, gặm nhấm tâm can bà.
Bà đã thờ cúng cái gì suốt mấy chục năm qua?
Là những bậc tiền nhân đã khuất, mong họ phù hộ cho con cháu? Hay bà chỉ đang thờ cúng cái danh vị “”con trưởng””, thờ cúng sự thiên vị mù quáng của chính mình? Bà đã dùng sự thiêng liêng của tổ tiên để bao biện cho tình yêu ích kỷ, để rồi giờ đây, khi tất cả sụp đổ, bà mới nhận ra bàn thờ này cũng lạnh lẽo và trống rỗng như chính tâm hồn bà vậy.
Tổ tiên không lên tiếng. Đứa con trưởng đã biến mất cùng tiền bạc. Đứa con thứ đã đóng sập cánh cửa cuối cùng.
Cái giá cho sự mê muội của bà không chỉ là gần hai tỷ đồng, mà là tất cả.
Hơi thở của người mẹ trở nên yếu ớt, đứt quãng. Bà nhắm mắt lại, mặc cho bóng tối nuốt chửng. Sụp đổ. Không chỉ là tiền bạc, không chỉ là niềm tin, mà là toàn bộ cuộc đời, toàn bộ ý nghĩa tồn tại của một người mẹ, đã tan thành tro bụi trong chính căn nhà của đứa con mà bà từng ruồng bỏ.”
“Hai ngày, rồi ba ngày. Căn nhà cấp bốn vẫn im lìm như một nấm mồ. Sự sống bên trong dường như đã lụi tàn hoàn toàn.
Bà Tám, người hàng xóm sống ở căn nhà đối diện, bắt đầu thấy bất an. Sáng nào bà cũng quen mắt thấy bóng lưng còm cõi của người mẹ ngồi thẫn thờ ngoài hiên. Dù buồn bã, nhưng vẫn còn đó một sự tồn tại. Thế nhưng hai hôm nay, cánh cửa gỗ cứ khép hờ, không một tiếng động, không một bóng người.
Linh tính có chuyện chẳng lành, bà Tám quyết định đi qua xem thử. Bà gọi với vào từ ngoài cổng.
“”Bác ơi! Bác có nhà không?””
Im lặng.
Bà bước vào sân, tiếng dép lẹt xẹt của bà vang lên khô khốc. Bà đẩy nhẹ cánh cửa đang hé mở. Một mùi ẩm mốc, chua lòm của thức ăn để lâu xộc thẳng vào mũi bà. Trên chiếc bàn gỗ, bát cháo đã mốc xanh, ruồi nhặng bu đen kịt.
Cảnh tượng ấy khiến tim bà Tám đập thót một cái. Bà đảo mắt khắp căn nhà trống hoác. Và rồi, bà chết sững.
Sau chân bàn thờ, một đôi chân gầy guộc thò ra.
“”Trời đất ơi!””
Bà Tám thất thanh kêu lên, vội vã chạy vào. Người mẹ nằm co quắp trên sàn gạch lạnh lẽo, mặt trắng bệch như tờ giấy, đôi môi khô nứt tím tái. Hơi thở bà yếu ớt, gần như không thể cảm nhận được.
Cơn hoảng loạn tột độ xâm chiếm lấy bà Tám. Bà vừa lay người mẹ, vừa gào lên trong vô vọng.
“”Bác ơi! Tỉnh lại đi bác ơi!””
Nhưng người mẹ không có bất kỳ phản ứng nào. Run rẩy, bà Tám móc chiếc điện thoại cục gạch cũ kỹ từ trong túi áo bà ba. Bàn tay bà run đến mức bấm trượt mấy lần mới tìm được số của người con trai thứ mà bà đã xin lại từ lâu.
Tiếng chuông chờ vang lên như kéo dài cả thế kỷ. Đầu dây bên kia vừa nhấc máy, một giọng nam mệt mỏi vang lên: “”Alo ạ?””
Bà Tám không cần bất cứ lời chào hỏi nào. Cơn giận dữ và sợ hãi bùng lên, bà hét vào điện thoại, giọng lạc đi vì phẫn nộ.
“”Mày! Mày có còn là con không? Về mà xem mẹ mày sắp chết vì đói này!”””
“Tiếng hét của bà Tám như một nhát dao đâm thẳng vào tim người con trai thứ. Chiếc điện thoại rơi loảng xoảng xuống nền đất. Vài giây sững sờ, mặt anh trắng bệch, cắt không còn một giọt máu. Tất cả mọi uất ức, giận hờn, cảm giác bị phản bội mà anh cố công gặm nhấm mấy ngày qua bỗng chốc tan biến, chỉ còn lại một nỗi sợ hãi nguyên thủy, lạnh buốt đến tận xương tủy.
Anh không kịp suy nghĩ, vơ vội chiếc áo khoác rồi lao ra ngoài, nổ máy chiếc xe cà tàng. Tiếng động cơ gầm lên ai oán, xé toạc sự tĩnh lặng của khu trọ nghèo. Anh rồ ga, phóng đi như một mũi tên, mặc cho gió đêm quất vào mặt rát buốt. Trong đầu anh chỉ còn văng vẳng câu nói của bà hàng xóm: “”Mẹ mày sắp chết vì đói!””
Mẹ sắp chết… Hai chữ đó như những chiếc búa tạ liên tục nện vào lồng ngực, khiến anh không tài nào thở nổi.
Vài phút sau, căn nhà cấp bốn quen thuộc hiện ra trước mắt. Cánh cửa gỗ hé mở như một cái miệng đang hấp hối. Anh tông cửa xông vào. Mùi ẩm mốc và mùi thức ăn ôi thiu xộc thẳng vào mũi. Bát cháo mốc xanh trên bàn như một lời buộc tội câm lặng.
Và rồi anh thấy bà.
Trên chiếc giường ọp ẹp, mẹ anh nằm đó, bất động. Gương mặt bà xanh xao, hốc hác, đôi môi khô nứt nẻ, tím bầm. Đôi mắt nhắm nghiền. Hơi thở yếu ớt, phập phồng như ngọn đèn trước gió. Hình ảnh người mẹ tiều tụy, mong manh như sắp tan vào hư không ấy đã đánh sập hoàn toàn bức tường oán hận mà anh dựng lên.
Chỉ còn lại hình ảnh người mẹ gầy gò đã nuôi nấng anh, người đã từng thức trắng đêm khi anh ốm, người có thể sai, có thể lầm, nhưng vẫn là mẹ của anh.
Không một lời nói, anh bước đến, cẩn trọng nhưng dứt khoát. Anh nhẹ nhàng luồn tay dưới tấm lưng còm cõi và đôi chân khẳng khiu của bà, bế thốc mẹ lên. Cơ thể bà nhẹ bẫng, nhẹ đến mức khiến tim anh đau nhói. Bà Tám đứng ngoài cửa, nước mắt giàn giụa, chỉ kịp lắp bắp: “”Mau… mau đưa bác đi bệnh viện!””
Anh gật đầu, siết chặt mẹ trong vòng tay, lao ra ngoài. Giữa cơn gió đêm lạnh buốt, một giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên gò má sạm đi vì sương gió của anh, rồi rơi xuống mái tóc bạc của mẹ. Lòng hiếu thảo, dù bị tổn thương, vẫn trỗi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết.”
“Tiếng còi xe cấp cứu xé tan màn đêm, hòa vào sự hỗn loạn của phòng chờ bệnh viện. Anh ngồi phịch xuống chiếc ghế nhựa lạnh lẽo, tấm lưng rộng giờ đây rũ xuống, mệt mỏi và kiệt quệ. Mùi thuốc sát trùng đặc trưng xộc vào mũi, lạnh lẽo và xa cách, khác hẳn mùi ẩm mốc quen thuộc ở nhà. Đầu óc anh trống rỗng, mọi cảm xúc như đã bị vắt kiệt trên quãng đường điên cuồng vừa rồi.
Sau một khoảng thời gian dài như vô tận, cánh cửa phòng cấp cứu mở ra. Một vị bác sĩ bước ra, tháo khẩu trang. Anh vội lao tới, ánh mắt khẩn khoản.
“”Bác sĩ, mẹ tôi…””
Vị bác sĩ nhìn anh với ánh mắt ái ngại. “”Bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch, nhưng cơ thể suy nhược nghiêm trọng do thiếu dinh dưỡng kéo dài. Chúng tôi đã truyền dịch và chất bổ sung. Cậu vào thăm được rồi, nhưng đừng làm bà ấy xúc động mạnh.””
Anh gật đầu như một cái máy, trái tim nặng trĩu. Thiếu dinh dưỡng. Hai từ đó như một nhát búa nữa giáng vào lòng anh, đau đớn và xót xa.
Căn phòng bệnh nhỏ, chỉ đủ kê một chiếc giường và một cái tủ đầu giường. Mẹ anh nằm đó, gầy guộc trên tấm ga trắng toát, một bên tay đang cắm kim truyền nước. Gương mặt bà không còn vẻ xanh xao chết chóc như lúc ở nhà, nhưng vẫn hốc hác đến tội nghiệp. Anh lặng lẽ kéo ghế, ngồi xuống bên cạnh, gục đầu lên thành giường, đôi mắt nhắm nghiền. Anh không muốn khóc, cũng không muốn oán giận, anh chỉ thấy mệt, một sự mệt mỏi rã rời cả về thể xác lẫn tinh thần.
Một lúc sau, anh cảm nhận được một bàn tay gầy gò, run rẩy chạm nhẹ lên tóc mình. Anh ngẩng lên. Mẹ anh đã tỉnh, đôi mắt bà mở to, ngấn lệ, nhìn anh trân trối. Sự bàng hoàng, xấu hổ và đau đớn tột cùng hiện rõ trong ánh nhìn ấy.
Bà nắm lấy tay anh, những ngón tay xương xẩu bấu chặt lấy bàn tay chai sần của con trai. Bờ môi khô nứt của bà mấp máy, rồi bật ra thành tiếng nấc nghẹn ngào.
“”Mẹ… mẹ sai rồi con ơi…””
Bà khóc, những giọt nước mắt nóng hổi của sự ân hận lăn dài trên gò má nhăn nheo.
“”Mẹ xin lỗi… Vì sự mê muội của mẹ… vì sự ngu ngốc của mẹ mà tan nát cả nhà rồi… Mẹ xin lỗi con…””
Anh vẫn im lặng. Không một lời đáp, không một cái gật đầu. Anh chỉ nhìn sâu vào mắt mẹ, bàn tay vô thức siết chặt lấy bàn tay run rẩy của bà. Cái siết tay ấy không phải là sự tha thứ, cũng không hẳn là sự an ủi. Nó chất chứa tất cả những tổn thương, uất nghẹn và cả tình thương máu mủ không thể chối bỏ, nặng trĩu như tảng đá đè nén lồng ngực cả hai mẹ con trong không gian tĩnh lặng đến đáng sợ của phòng bệnh.”
“Mấy ngày sau, sức khỏe của người mẹ dần ổn định hơn. Bà đã có thể ngồi dậy, tự ăn hết bát cháo loãng mà con trai thứ đút cho. Nỗi ân hận vẫn còn đó, trĩu nặng trong từng ánh nhìn, từng cử chỉ, nhưng ít nhất, sinh khí đã quay trở lại trên gương mặt hốc hác của bà. Không khí trong phòng bệnh bớt đi phần nào sự ngột ngạt, căng thẳng của những ngày đầu. Anh cũng bớt đi vẻ lầm lì, tuy không nói lời tha thứ nhưng cũng đã bắt đầu trò chuyện dăm ba câu với mẹ.
Trong một buổi chiều yên ả như thế, khi anh đang gọt táo cho mẹ, chiếc điện thoại đặt trên bàn bất ngờ rung lên bần bật. Là một số lạ. Anh có chút ngần ngại, nhưng rồi cũng bắt máy.
“”Alo, tôi nghe.””
Anh đi ra phía cửa sổ để không làm mẹ giật mình. Một giọng đàn ông xa lạ, nghiêm nghị và lạnh lùng vang lên ở đầu dây bên kia, không một lời mào đầu.
“”Chào anh. Chúng tôi gọi từ Cơ quan Cảnh sát Điều tra. Xin hỏi anh có phải là em ruột của đối tượng Nguyễn Văn Minh, thường gọi là Anh Hai không?””
Trái tim anh thót lại một nhịp. Bàn tay đang cầm con dao gọt táo khựng lại. “”Vâng… là tôi. Có chuyện gì vậy ạ?””
Giọng nói bên kia vẫn đều đều, không chút cảm xúc, nhưng mỗi từ thốt ra như một nhát búa tạ giáng xuống.
“”Chúng tôi thông báo cho gia đình được biết. Anh Nguyễn Văn Minh đã bị bắt giữ trong một chuyên án triệt phá đường dây cờ bạc qua biên giới vào rạng sáng nay.””
Anh sững người, đầu óc trống rỗng. Anh lắp bắp: “”Bắt… bắt giữ? Vì… vì cờ bạc sao?””
“”Đúng vậy. Anh ta là một mắt xích quan trọng. Toàn bộ số tiền gần hai tỷ đồng trong các tài khoản liên quan đến anh ta cũng đã bị phong tỏa để phục vụ điều tra. Khả năng thu hồi gần như không có. Với tội danh tổ chức đánh bạc và đánh bạc, anh ta sẽ phải đối mặt với khung hình phạt rất nặng, có thể là nhiều năm tù giam.””
Hai tỷ… Mất trắng… Nhiều năm tù…
Từng chữ, từng chữ một xuyên thẳng vào màng nhĩ, đâm vào tâm can anh một cách tàn nhẫn. Chiếc điện thoại suýt nữa tuột khỏi bàn tay đang run rẩy của anh. Gương mặt anh trắng bệch, đôi mắt thất thần nhìn vào khoảng không vô định. Tất cả sự oán hận, tức giận dành cho mẹ và anh trai bỗng chốc tan biến, chỉ còn lại một sự choáng váng đến tê dại.
Thấy con trai đứng bất động hồi lâu bên cửa sổ với sắc mặt khác thường, người mẹ linh cảm có chuyện chẳng lành. Bà cất giọng yếu ớt:
“”Có chuyện gì thế con? Ai gọi vậy? Có phải… thằng Hai không?””
Anh từ từ quay người lại, đối diện với ánh mắt ngóng đợi của mẹ. Anh không biết phải mở lời thế nào, không biết phải dùng biểu cảm gì. Cuối cùng, anh chỉ có thể nói ra sự thật bằng một giọng nói khô khốc, lạc đi.
“”Mẹ…””
Anh hít một hơi thật sâu.
“”Công an gọi. Họ báo… Anh Hai… bị bắt rồi.””
Người mẹ chớp mắt, dường như chưa hiểu hết. “”Bắt… bắt vì tội gì? Con nói rõ đi…””
Anh nhìn thẳng vào đôi mắt già nua của mẹ, gằn từng chữ. “”Cờ bạc. Gần hai tỷ đồng tiền đền bù của nhà mình… mất hết rồi. Anh ấy còn sắp phải đi tù.””
Câu nói như một tiếng sét đánh ngang tai. Đôi mắt người mẹ trợn trừng kinh hãi. Sự hồi phục mong manh mấy ngày qua vỡ tan thành từng mảnh. Nỗi đau thể xác vì đói khát không là gì so với cú sốc tột cùng này. Bà há hốc miệng, cố gắng hớp lấy không khí, lồng ngực đau nhói.
“”Trời… ơi…!””
Bà chỉ kịp kêu lên một tiếng tuyệt vọng, rồi cả người mềm nhũn, ngã vật ra giường, đôi mắt trợn ngược. Chiếc máy theo dõi nhịp tim bên cạnh bỗng chốc rú lên từng hồi inh ỏi, dồn dập, xé toang sự yên tĩnh mong manh vừa được lập lại.”
“Tiếng máy theo dõi nhịp tim rú lên từng hồi chói tai, như một lưỡi dao sắc lẹm cứa vào không gian đặc quánh sự bàng hoàng. Người con thứ giật bắn mình, thoát khỏi cơn tê dại. Anh lao đến bên giường, lay mạnh vai mẹ.
“”Mẹ! Mẹ ơi! Tỉnh lại đi mẹ!””
Nhưng đáp lại anh chỉ là thân thể mềm oặt và đôi mắt trợn trừng vô hồn. Hoảng loạn, anh vội vã chạy ra cửa, gào lên.
“”Bác sĩ! Cấp cứu! Bác sĩ ơi!””
Cánh cửa phòng bật mở. Vài y tá và một bác sĩ vội vã lao vào, đẩy anh ra ngoài. “”Người nhà vui lòng chờ bên ngoài!”” Cánh cửa đóng sầm lại trước mặt anh, nhốt anh lại với nỗi sợ hãi tột độ. Anh chỉ có thể áp mặt vào ô kính nhỏ trên cửa, bất lực nhìn vào trong. Họ quây quanh giường, những bóng áo trắng di chuyển gấp gáp, tiếng máy móc kêu liên hồi, tiếng trao đổi khẩn trương bị cánh cửa dày ngăn lại, chỉ còn là những âm thanh ù ù vô nghĩa.
Sự căm hận dành cho mẹ, sự tức giận dành cho anh trai, tất cả đã tan biến sạch sẽ. Giờ đây, trong lòng anh chỉ còn lại một khoảng trống hoác lạnh lẽo và một gánh nặng vô hình bỗng chốc đè sập xuống đôi vai. Anh ngồi phịch xuống hàng ghế chờ lạnh lẽo, hai tay ôm lấy đầu. Anh phải làm gì bây giờ?
Một lúc lâu sau, vị bác sĩ bước ra, vẻ mặt nghiêm trọng.
“”Chúng tôi đã giúp bà ấy qua cơn nguy kịch. Nhưng cú sốc tinh thần quá lớn đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tim mạch. Bà ấy cần được theo dõi đặc biệt, tuyệt đối không được để xảy ra thêm bất cứ sự kích động nào nữa.””
Người con thứ gật đầu một cách máy móc, lời cảm ơn nghẹn lại trong cổ họng. Anh biết, anh còn một việc phải làm. Một việc còn tàn nhẫn hơn cả việc báo tin cho mẹ. Anh run rẩy rút điện thoại, tìm đến số của vợ con trai cả. Ngón tay anh chần chừ mấy giây trên nút gọi, rồi dứt khoát nhấn xuống.
Bên kia, ở nhà của con trai cả, người vợ đang dỗ đứa con trai nhỏ ăn cơm. Thấy số của em chồng, chị vui vẻ bắt máy.
“”Alo chú Út. Mẹ khỏe hơn chưa chú? Anh Hai đi công tác chưa về, có gì chú cứ gọi chị nhé.””
Giọng nói vô tư của chị dâu như một nhát dao nữa đâm vào trái tim đang rỉ máu của anh. Anh hít một hơi thật sâu, cố gắng giữ cho giọng mình không vỡ ra.
“”Chị… Chị đang ở nhà một mình à?””
“”Ừ, có chị với thằng cu Tý thôi. Có chuyện gì mà giọng chú lạ thế?””
Anh nhắm mắt lại. “”Chị… nghe em nói này… và phải thật bình tĩnh. Mẹ… Mẹ vừa nhập viện cấp cứu.””
Đầu dây bên kia im bặt một giây, rồi tiếng chiếc thìa rơi xuống sàn nhà vang lên một tiếng “”loảng xoảng””. “”Sao? Mẹ làm sao? Sáng nay mẹ còn khỏe mà?””
“”Chị bình tĩnh đã…”” Anh ngập ngừng, sự thật quá khó để nói ra. “”…Anh Hai… Anh Hai bị công an bắt rồi.””
Một sự im lặng chết chóc bao trùm. Anh có thể nghe thấy cả tiếng thở gấp gáp, hoảng loạn của chị dâu qua điện thoại.
“”Chú… chú nói đùa phải không? Bắt… bắt vì tội gì?””
“”Cờ bạc. Toàn bộ số tiền đền bù… mất hết rồi. Anh ấy… có thể phải đi tù nhiều năm.””
Người con thứ gằn từng chữ, mỗi chữ như một viên đá ném vào sự bình yên giả tạo của gia đình họ. Anh nghe thấy một tiếng nấc nghẹn ở đầu dây bên kia. Đứa cháu nội ngơ ngác nhìn mẹ, thấy gương mặt mẹ nó trắng bệch như tờ giấy, đôi môi mấp máy không thành lời.
“”Mẹ ơi, mẹ sao thế ạ?”” – Thằng bé ngây thơ hỏi.
Đó là âm thanh cuối cùng trước khi người vợ con trai cả hét lên một tiếng ai oán, tuyệt vọng. Tiếng “”A…”” chói gắt rồi tắt lịm. Ngay sau đó là một tiếng “”RẦM”” nặng nề vang lên qua điện thoại. Anh biết chị đã ngã xuống.
“”Alo! Chị! Chị ơi!””
Đáp lại anh chỉ là tiếng khóc ré lên đầy sợ hãi của đứa cháu trai. “”Mẹ ơi! Mẹ ngất rồi! Ông ơi bà ơi, cứu mẹ cháu với! Mẹ ơi!””
Chiếc điện thoại tuột khỏi tay người con thứ, rơi xuống sàn. Anh đứng chết lặng giữa hành lang bệnh viện vắng ngắt. Một bên là người mẹ đang giành giật sự sống vì cú sốc. Một bên là người chị dâu vừa ngất lịm và đứa cháu trai đang hoảng loạn kêu cứu. Tất cả, tất cả gánh nặng của một gia đình tan nát, của những sai lầm không thể cứu vãn, đột ngột đổ ập xuống vai anh. Cái giá của sự thiên vị, của lòng tham, sao lại bắt một mình anh phải trả?”
“Cơn choáng váng qua đi, nhường chỗ cho một nỗi sợ hãi còn kinh khủng hơn. Người con thứ không thể đứng yên thêm một giây nào nữa. Anh vội vã nhặt chiếc điện thoại, lao ra khỏi bệnh viện như một mũi tên, miệng chỉ kịp hét với cô y tá trực ở quầy: “”Làm ơn trông chừng mẹ tôi!””.
Chiếc xe máy cũ gầm lên, xé toạc màn đêm tĩnh mịch của thành phố. Gió quất vào mặt anh rát buốt, nhưng không thể nào so được với cơn bão đang gào thét trong lòng. Anh phải đến đó, phải đến nhà anh trai ngay lập tức.
Cánh cửa cổng không khóa. Anh vứt chiếc xe đổ chỏng chơ ngoài sân, lao vào trong nhà. Cảnh tượng trước mắt khiến tim anh thắt lại. Vợ con trai cả nằm sõng soài trên sàn, bên cạnh là chiếc ghế bị lật ngửa. Thằng cu Tý, đứa cháu trai mới lên năm của anh, đang quỳ bên cạnh, hai tay lay người mẹ, khóc nấc lên từng tiếng xé lòng.
“”Mẹ ơi! Mẹ tỉnh dậy đi! Con sợ lắm!””
Người con thứ lao tới, đỡ chị dâu dậy. “”Chị! Chị tỉnh lại đi!”” Anh lay mạnh, may thay, chị chỉ ngất đi vì sốc. Một tiếng rên khẽ, Vợ con trai cả từ từ mở mắt. Nhìn thấy em chồng, rồi nhìn thấy đứa con trai đang mếu máo, ký ức kinh hoàng ùa về. Chị bật khóc nức nở, tiếng khóc đầy ai oán và tuyệt vọng.
“”Hết rồi… Chú ơi, hết thật rồi… Nhà này tan nát thật rồi…”” Chị vùi mặt vào hai bàn tay, bờ vai rung lên bần bật.
Người con thứ chỉ biết im lặng, bàn tay siết lại thành nắm đấm. Anh phải làm gì đây? An ủi ư? Lời lẽ nào có thể xoa dịu được nỗi đau này?
Sau một hồi khóc cạn nước mắt, Vợ con trai cả bỗng đứng bật dậy, đôi mắt đỏ hoe nhưng ánh lên một sự quyết tuyệt đến đáng sợ. Chị lảo đảo đi về phía phòng ngủ, lôi ra một chiếc vali, bắt đầu vơ vội quần áo của mình và của thằng Tý nhét vào.
“”Chị làm gì vậy?”” – Anh sững sờ hỏi.
“”Tôi phải đi. Tôi không thể ở lại cái nhà này nữa. Tôi phải đưa con tôi đi khỏi đây!”” – Chị nói như hét lên, tay vẫn không ngừng nhét đồ. “”Ly hôn! Tôi sẽ ly hôn! Tôi không còn mặt mũi nào nhìn ai nữa!””
Thằng cu Tý thấy mẹ thu dọn đồ, hoảng sợ níu lấy chân áo mẹ. “”Mẹ ơi, mẹ định đi đâu? Cho con đi với! Đừng bỏ con!””
Nhìn cảnh tượng đó, người con thứ cảm thấy tim mình như bị ai đó bóp nghẹt. Anh bước tới, đặt tay lên vai chị dâu, giọng anh khàn đi nhưng vô cùng đanh thép.
“”Chị dừng lại đã.””
“”Chú bỏ tôi ra! Chú không cản được tôi đâu!”” – Chị gạt tay anh ra.
Anh không buông. Anh nhìn thẳng vào mắt chị, rồi nhìn xuống đứa cháu đang sợ hãi, hình ảnh người mẹ già nằm trên giường bệnh với mớ dây nhợ chằng chịt lại hiện về. Gánh nặng này, anh không trốn chạy được.
“”Chị đừng đi đâu cả.”” – Giọng anh trầm xuống, không còn là lời khuyên, mà là một sự khẳng định. “”Anh Hai sai thì anh chịu. Tội của anh ấy, anh ấy phải trả giá trước pháp luật.””
Anh ngừng một giây, hít một hơi thật sâu để lấy hết can đảm.
“”Còn mẹ và cháu, em sẽ lo. Từ giờ, em sẽ lo cho cả hai người. Chúng ta vẫn là một nhà.””
Vợ con trai cả chết sững. Chiếc áo trên tay chị rơi xuống đất. Chị quay lại, nhìn người em chồng như nhìn một sinh vật lạ. Nước mắt vẫn lăn dài trên má, nhưng trong ánh mắt tuyệt vọng kia, lần đầu tiên le lói một tia sáng mỏng manh, một sự bàng hoàng không thể tin nổi. Anh nói thật sao? Giữa lúc tất cả sụp đổ, người em chồng mà cả gia đình đã đối xử bất công, lại là người duy nhất đứng ra gánh vác tất cả?”
“Mấy tuần trôi qua nhanh như một cái chớp mắt, nhưng đối với những người trong cuộc, nó dài tựa thế kỷ. Người mẹ cuối cùng cũng được xuất viện, nhưng cú sốc tinh thần đã lấy đi của bà gần hết sinh khí. Mái tóc bạc đi trông thấy, dáng người còng hẳn xuống. Người con thứ, đúng như lời hứa, đã đón mẹ về nhà chăm sóc. Anh cũng thu xếp cho chị dâu và đứa cháu tạm thời về ở cùng, căn nhà cấp bốn đơn sơ bỗng trở nên chật chội nhưng lại có hơi ấm của một gia đình拼 vá.
Hôm nay, sau khi làm xong các thủ tục cần thiết, anh chở mẹ trên chiếc xe máy cũ kỹ, đi về phía ngoại thành. Nắng hanh hao của buổi trưa không làm vơi đi không khí nặng nề bao trùm lấy hai mẹ con. Điểm đến của họ là một nơi mà cả đời bà mẹ chưa bao giờ nghĩ mình sẽ phải đặt chân tới: trại giam.
Bức tường cao xám xịt và những lớp dây thép gai cuộn tròn trên đỉnh khiến lồng ngực người mẹ như bị một bàn tay vô hình bóp nghẹt. Anh con thứ lẳng lặng dắt mẹ qua cánh cổng sắt lạnh lẽo, hoàn thành từng thủ tục thăm gặp một cách máy móc. Mỗi bước chân đi trong hành lang hun hút, lạnh lẽo đều như nện vào trái tim già nua của bà.
Cuối cùng, họ cũng được dẫn vào một căn phòng nhỏ, được chia cắt bởi một tấm kính dày cộp. Bên kia tấm kính, một bóng người lầm lũi bước ra, được dẫn đi bởi một người quản giáo.
Khoảnh khắc nhìn thấy con trai cả, người mẹ khuỵu xuống. Nếu không có người con thứ kịp thời đỡ lấy, bà đã ngã sõng soài trên nền gạch lạnh.
Kia có còn là anh Hai, người con trai trưởng mà bà luôn tự hào, luôn hết mực tin yêu không? Không còn mái tóc chải chuốt, chỉ còn lại cái đầu cạo trọc. Không còn bộ quần áo bảnh bao, chỉ còn lại bộ đồ tù nhân sọc xanh xám rộng thùng thình. Gương mặt hốc hác, râu ria lởm chởm, đôi mắt sâu hoắm trốn tránh ánh nhìn của mẹ.
Người mẹ run rẩy nhấc chiếc điện thoại của bàn thăm gặp lên, đôi môi mấp máy mà không thành tiếng. Nước mắt, thứ mà bà tưởng đã khóc cạn trong bệnh viện, giờ lại tuôn ra như suối vỡ bờ. Từng giọt nóng hổi lăn dài trên gương mặt đã hằn sâu nếp nhăn, nhỏ xuống cả chiếc điện thoại bà đang nắm chặt. Tiếng nấc nghẹn ngào của bà vang lên trong không gian tĩnh mịch, ai oán và xé lòng.
Bên kia tấm kính, người con cả không dám ngẩng đầu lên. Anh ta nghe thấy tiếng khóc của mẹ, mỗi một tiếng nấc như một nhát dao đâm vào ruột gan. Anh ta cúi gằm mặt xuống, hai vai run lên bần bật. Sự hối hận, tủi nhục và tội lỗi cuộn trào, bóp nghẹt lấy cổ họng. Anh ta muốn nói ngàn lời, vạn lời, nhưng tất cả đều mắc kẹt lại.
Người con thứ đứng im lặng bên cạnh mẹ, bàn tay vẫn đặt trên vai bà, truyền cho bà một chút hơi ấm và chỗ dựa. Anh nhìn người anh trai qua tấm kính, trong ánh mắt không có sự hả hê, chỉ có một nỗi buồn sâu thẳm. Bi kịch này, không ai là người chiến thắng.
Cuối cùng, sau một hồi vật lộn với chính mình, người con cả ngẩng đầu lên, đôi mắt đỏ ngầu nhìn thẳng vào người mẹ đang tan nát bên kia. Anh áp điện thoại vào tai, dùng hết sức bình sinh, thốt ra hai từ đứt quãng, giọng khản đặc vì xấu hổ.
“”Con… xin lỗi…””
Hai từ ấy như một nhát búa cuối cùng giáng xuống tâm can người mẹ. Bà gục đầu vào tấm kính lạnh buốt, khóc nấc lên thành tiếng. Chỉ hai từ thôi, nhưng nó đã thừa nhận tất cả: sự lừa dối, tội lỗi, và sự sụp đổ của cả một gia đình mà bà đã từng vun đắp.”
“Chuyến đi về nặng nề hơn cả lúc đi. Người mẹ ngồi sau lưng con trai thứ, thân người mềm oặt như không còn xương sống. Bà tựa đầu vào tấm lưng vững chãi của anh, một chỗ dựa mà cả đời bà chưa bao giờ thực sự trân trọng. Chiếc xe máy cũ kỹ lướt qua những con đường quen thuộc, nhưng trong mắt bà giờ đây mọi thứ đều xa lạ và nhức nhối. Nỗi đau, sự hổ thẹn và ân hận cuộn xoáy trong lòng bà, đặc quánh như màn sương mù không lối thoát.
Khi chiếc xe dừng lại trước căn nhà cấp bốn, người con dâu cả đã đứng đợi sẵn ở cửa. Nhìn thấy bộ dạng thất thần của mẹ chồng, cô vội vã chạy ra đỡ. Đứa cháu nội cũng lon ton chạy theo, níu lấy vạt áo bà, đôi mắt trong veo ngơ ngác.
“Mẹ… mẹ không sao chứ ạ?” – Giọng cô con dâu run run.
Người mẹ lắc đầu, không còn sức để nói. Bà để mặc cho con trai và con dâu dìu mình vào nhà. Căn nhà nhỏ, chỉ vài chục mét vuông, nay phải chứa thêm ba con người. Đồ đạc phải sắp xếp lại, chen chúc nhau. Mùi dầu gió, mùi thuốc thang hoà cùng mùi thức ăn đang nấu dở trong bếp, tạo nên một không khí vừa ngột ngạt vừa lạ lẫm.
Thế nhưng, nó không còn lạnh lẽo.
Không còn cái cảm giác trống hoác, cô quạnh của những ngày chỉ có hai mẹ con lầm lũi ra vào. Giờ đây, có tiếng đứa trẻ bi bô, có tiếng xoong nồi lách cách, có bóng dáng người con dâu tất bật lo toan. Một gia đình, dù được chắp vá từ những mảnh vỡ tan nát, cũng đã thành hình.
Người con thứ không nghỉ ngơi một phút nào. Sau khi đưa mẹ vào phòng nằm, anh lại tất tả ra sân, lúi húi sửa lại cái máy bơm nước bị hỏng. Ánh nắng buổi chiều chiếu xuống tấm lưng đẫm mồ hôi của anh. Anh làm việc quần quật, từ sáng sớm tinh mơ đến tối mịt. Làm thợ hồ, bốc vác, ai thuê gì làm nấy, miễn là có tiền lo cho cái miệng ăn của cả gia đình lớn gồm năm người. Anh gánh trên vai trách nhiệm của một người chồng, một người cha, và cả trách nhiệm của người anh trai đã vứt bỏ tất cả.
Bữa cơm tối dọn ra trên chiếc chiếu trải giữa nhà. Thức ăn đạm bạc, chỉ có đĩa rau luộc, bát cà pháo và nồi cá kho khô. Người mẹ ngồi lặng, và miếng cơm vào miệng mà đắng ngắt. Bà nhìn đứa con trai thứ đang gắp thức ăn cho cháu nội, nhìn người con dâu lẳng lặng ăn phần cơm của mình, đôi mắt trũng sâu vì thiếu ngủ và lo lắng.
Đêm đó, người mẹ trằn trọc không sao ngủ được. Những lời nói, những hình ảnh trong trại giam cứ ám ảnh lấy bà. Bà khẽ khàng trở dậy, định ra ngoài uống cốc nước. Đi ngang qua gian nhà ngoài, bà bỗng khựng lại. Dưới ánh đèn vàng vọt, người con thứ vẫn chưa ngủ. Anh đang ngồi bên chiếc bàn học cũ của bọn trẻ, cặm cụi ghi ghi chép chép vào một cuốn sổ.
Bà nấp sau cánh cửa, nín thở nhìn. Anh đang tính toán chi tiêu. Tiền thuốc cho mẹ, tiền sữa cho cháu, tiền ăn uống sinh hoạt hàng ngày… Những con số chi li, những khoản phải trả chồng chất. Thỉnh thoảng, anh lại đưa tay lên bóp trán, vẻ mặt hằn sâu sự mệt mỏi và ưu tư. Gần hai tỷ đồng bà đưa cho con cả có thể giải quyết tất cả những lo toan này, có thể cho anh một cuộc sống dễ thở hơn gấp trăm, gấp ngàn lần.
Nhưng giờ đây, số tiền đó đã tan thành mây khói. Và đứa con mà bà hắt hủi lại đang ở đây, một mình oằn lưng gánh vác hậu quả từ sự ngu muội và thiên vị của chính bà.
Một giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên gò má nhăn nheo của người mẹ. Lần đầu tiên trong đời, bà nhìn đứa con trai thứ của mình không phải bằng ánh mắt của một người mẹ, mà bằng ánh mắt của một kẻ mắc nợ. Một món nợ ân tình mà có lẽ cả phần đời còn lại, bà cũng không tài nào trả hết.”
“Bà lẳng lặng quay vào phòng, nhưng giấc ngủ đã hoàn toàn bỏ rơi bà. Những đêm sau đó cũng vậy. Bà ít nói hơn, chỉ lặng lẽ quan sát. Bà quan sát cách con dâu cả, dù mệt mỏi rã rời, vẫn kiên nhẫn dỗ dành con ăn từng thìa cháo. Bà quan sát đứa cháu nội, sau những bỡ ngỡ ban đầu, giờ đã quấn quýt lấy chú nó, luôn miệng gọi “”ba, ba”” như thể anh mới là người cha thực sự của nó. Và trên hết, bà quan sát đứa con trai thứ của mình.
Chiều hôm đó, anh đi làm về muộn hơn thường lệ. Khuôn mặt sạm đen vì nắng gió, mồ hôi ướt đẫm cả chiếc áo cũ sờn. Anh thậm chí không kịp tắm rửa, ngồi phịch xuống chiếu, và vội bát cơm cho đỡ đói. Bữa ăn vẫn đạm bạc như mọi ngày. Anh ăn rất nhanh, đôi mắt trũng sâu lộ rõ vẻ mệt mỏi kiệt quệ của một ngày lao động vắt kiệt sức lực.
Đang ăn dở, đứa cháu nội bỗng khóc ré lên, giãy nảy không chịu ăn phần cháo mà mẹ nó đang đút. Người con dâu cả lộ rõ vẻ bất lực.
Ngay lập tức, người con thứ đặt bát cơm xuống. Anh không một lời cằn nhằn, không một thoáng bực bội. Anh quay sang, bế thốc thằng bé vào lòng.
“Nào, con trai của ba, sao thế? Cháo không ngon à?” – Giọng anh trầm ấm, dù khản đặc vì mệt.
Anh vừa nhịp nhịp lưng dỗ dành, vừa cầm lấy bát cháo, kiên nhẫn thổi từng thìa, làm trò cho thằng bé cười rồi khéo léo đút cho nó. Đứa trẻ đang gắt gỏng là thế, mà nằm trong vòng tay vững chãi của anh, nó lại ngoan ngoãn ăn từng chút một.
Người mẹ ngồi đối diện, đôi đũa trên tay bà như đông cứng lại. Bà nhìn con trai mình, người đang mệt tới mức chỉ muốn đổ gục xuống, lại đang dùng tất cả sự kiên nhẫn và yêu thương còn sót lại sau một ngày dài để dỗ dành đứa con của người anh trai đã ruồng bỏ nó.
Trong một khoảnh khắc, hình ảnh ban thờ nghi ngút khói hương hiện về trong tâm trí bà. Bà đã từng nghĩ, việc thờ cúng tổ tiên là phải dành cho con trưởng, là trách nhiệm của Anh Hai. Bà đã từng tin rằng, gần hai tỷ đồng trao cho anh là để anh lo cho hương hoả được rạng rỡ, để mâm cao cỗ đầy dâng lên trong những ngày giỗ chạp.
Nhưng bà đã sai. Hoàn toàn sai.
Bà nhìn vào bát cơm ăn dở của con trai thứ. Bà nhìn vào tấm lưng đang bao bọc lấy đứa cháu côi cút. Bà nhìn vào sự hy sinh thầm lặng, không một lời kể công của anh.
Đây mới là sự thờ cúng đích thực.
Thờ cúng tổ tiên không phải là những mâm cỗ ê hề hay những lời khấn vái suông. Thờ cúng, chính là dùng tấm lòng hiếu thảo của mình để chăm sóc cha mẹ già yếu. Thờ cúng, chính là dùng sự hy sinh của mình để gánh vác trách nhiệm, để bao bọc, chở che cho những người thân yêu còn ở lại. Đứa con trai mà bà đã hắt hủi, đứa con không được bà trao cho một đồng nào từ tiền đền bù, chính nó mới là người đang giữ cho ngọn lửa hương hoả của gia đình này không lụi tàn. Nó đang thờ phụng tổ tiên bằng chính mồ hôi, nước mắt và tình thương không đong đếm của mình.
Một sự thông tuệ muộn màng nhưng sâu sắc trào dâng trong lòng người mẹ. Nước mắt lại chực rơi, nhưng lần này không phải vì ân hận hay đau đớn, mà vì một sự giác ngộ. Bà nhận ra giá trị thực sự của những gì mình đang có, và tội lỗi của những gì mình đã đánh mất.”
“Bữa cơm tối hôm đó kết thúc trong sự im lặng nặng nề. Người mẹ không nói thêm lời nào, chỉ lặng lẽ nhìn đứa con trai thứ bằng một ánh mắt hoàn toàn khác. Một ánh mắt trộn lẫn giữa sự ân hận, xót xa và một niềm kính phục muộn màng. Anh cũng không hỏi gì, chỉ lẳng lặng dọn dẹp bát đũa sau khi đã cho đứa cháu ăn no và dỗ nó ngủ say trong lòng.
Những ngày sau đó, một sự thật khủng khiếp khác được xác nhận. Cuộc gọi hoảng hốt của người con dâu cả đêm ấy chính là khởi đầu cho sự sụp đổ. Số tiền gần hai tỷ đồng, tài sản cả đời của người mẹ, đã bị Anh Hai ném vào một phi vụ làm ăn bất hợp pháp, một canh bạc đỏ đen được khoác lên mình cái tên mỹ miều “”đầu tư””. Anh ta thua sạch. Không chỉ mất hết tiền, anh ta còn nợ một khoản khổng lồ và vì liên quan đến lừa đảo, Anh Hai nhanh chóng vướng vào vòng lao lý. Căn nhà lớn của anh ta bị siết nợ. Người vợ, sau những ngày khóc lóc vật vã, cũng đành ôm con bỏ đi biệt xứ, để lại một mớ hỗn độn và đứa con trai nhỏ cho gia đình nhà chồng.
Nhưng đứa con trai ấy đã có một người cha khác.
Ngôi nhà cấp bốn xiêu vẹo không sụp đổ như người ta tưởng. Nó trở thành nơi trú ngụ cho ba thế hệ: một bà mẹ già cỗi, một người con trai gồng gánh và một đứa cháu nhỏ ngơ ngác. Cú sốc quá lớn khiến người mẹ suy sụp, bà ngã bệnh. Những ngày tháng nằm trên giường bệnh, người chăm sóc bà không ai khác ngoài đứa con trai thứ. Anh vừa phải đi làm kiếm tiền, vừa phải lo thuốc thang cho mẹ, vừa phải chăm bẵm cho đứa cháu. Gánh nặng trên vai anh dường như có thể đè bẹp bất cứ người đàn ông nào, nhưng anh không một lời than vãn.
Một buổi trưa, khi đang đút cho mẹ từng thìa cháo loãng, người mẹ nắm lấy tay anh, nước mắt giàn giụa.
“Mẹ… mẹ có lỗi với con. Mẹ xin lỗi…” – Giọng bà yếu ớt, đứt quãng.
Người con thứ lặng lẽ đặt bát cháo xuống. Anh không trách móc. Anh chỉ lắc đầu, lấy khăn lau nước mắt cho mẹ.
“Mẹ đừng nói vậy. Mẹ con mình còn sống ngày nào thì còn là gia đình. Chuyện qua rồi thì cho qua đi mẹ.”
Sự bao dung của anh còn sắc hơn bất cứ lời chì chiết nào, nó cứa vào tâm can người mẹ một vết cắt vừa đau đớn vừa được chữa lành. Bà đã mất đi đứa con trai trưởng, mất đi số tiền khổng lồ. Nhưng đổi lại, bà đã nhìn thấu được tấm lòng của đứa con mà bà từng ghẻ lạnh. Bà nhận ra báu vật thực sự của đời mình không phải là sổ đỏ hay tiền đền bù, mà chính là người đang ngồi bên cạnh bà lúc này.
Bà sống những ngày cuối đời trong sự ân hận, nhưng cũng trong sự bình yên đến lạ. Bà không còn lo nghĩ về việc ai sẽ thờ cúng mình. Bởi vì người đang phụng dưỡng bà mỗi ngày, người đang hy sinh cả tuổi xuân của mình để gánh vác gia đình, chính là sự thờ cúng sống động và ý nghĩa nhất. Bà đã mất trắng gần hai tỷ. Một cái giá quá đắt. Nhưng đó là bài học để bà nhận ra, trong hai đứa con trai, ai mới là người con đích thực.
—
Cuộc đời đôi khi có những bài học không được viết trong sách vở, cũng không được dạy ở trường đời, mà phải trả giá bằng chính những mất mát và nỗi đau sâu sắc nhất. Đó là bài học về giá trị của đồng tiền và giá trị của tình thân, về sự hào nhoáng của vật chất và sự bền vững của tấm lòng. Người ta thường mải mê đi tìm những điều lớn lao, những trách nhiệm cao cả được người đời định danh như “”trưởng nam””, “”hương hỏa””, mà quên mất rằng, sự thờ cúng thiêng liêng nhất chính là tấm lòng hiếu thảo được thể hiện qua từng hành động nhỏ nhặt mỗi ngày. Nó không nằm ở mâm cao cỗ đầy, mà ở trong bát cháo loãng đút cho mẹ già. Nó không nằm ở những lời khấn vái trên ban thờ, mà ở trong vòng tay vững chãi ôm lấy một đứa trẻ côi cút. Người mẹ trong câu chuyện đã mất đi gần như tất cả tài sản mà bà chắt chiu cả một đời. Nhưng ở chặng cuối của cuộc hành trình, bà lại tìm thấy sự thanh thản trong tâm hồn, một sự bình yên mà gần hai tỷ đồng kia không bao giờ mua được. Bà đã hiểu ra rằng, di sản lớn nhất một người có thể để lại không phải là tiền bạc, mà là tình yêu thương và sự hy sinh được gieo mầm trong trái tim của những người ở lại. Bởi lẽ, ngọn lửa ấm áp nhất không phải ngọn lửa trên ban thờ, mà là ngọn lửa của tình người được thắp lên trong những ngày giông bão nhất của cuộc đời.”