“Cô gái bị mẹ ruột b:/án làm lẽ cho gã nghi;/ện c/ờ b/ạc để lấy tiền đi làm đẹp nào ngờ ngày đám cưới cô đ;/ột ng/ột bỏ trố-n khiến bà phải làm người thế thân, nào ngờ được 3 tháng sau cả xóm kéo đến kín nhà vì tin độ;/ng t/rời…
Hà mới tròn 19 tu;/ổi. Cô chưa biết y-êu, nhưng đêm đó, cô được mẹ chải tóc, tô son và khoác cho chiếc váy cưới trắng lộng lẫy, chuẩn bị gả về làm vợ… một gã đàn ông hơn mình gần hai chục tuổi – ngh-/iện c/ờ b/ạc, ná-t rượu, từng một lần đán/;h vợ.
Mẹ cô – người từng hứa sẽ “”bảo vệ con đến cùng”” – nay nhìn cô đầy sốt ruột, miệng giục:
— Cố cười đi! Mày làm vợ nó, tao mới có tiền làm lại bộ mặt này để đi thi Hoa hậu U40!
Hà cứng đờ.
Đêm ấy, giữa lúc nhà trai kéo trống kèn đến tận ngõ, cô tr;/ốn. Bỏ lại cả họ hàng, khách khứa, váy cưới trắng, và… chính người mẹ đã bán cô đi chỉ với một cọc tiền.
Không ai biết bằng cách nào, nhưng khi nhà trai đập cửa đòi dâu, bà mẹ – trong lúc quẫn trí – đã tự mình trùm khăn voan, mặc váy cưới, thế thân con gái trong buổi rước dâu… trước sự ngỡ ngàng của cả làng. Người ta nói bà lừa nhà trai để giữ tiền sính lễ, rồi sau đó sẽ “”tìm cách tráo lại””.
Ba tháng sau, Hà đang làm phục vụ quán ăn nhỏ ở thành phố thì nhận được một cuộc gọi từ người hàng xóm cũ, giọng hốt hoảng:
— Hà ơi… Về đi con! Mẹ mày… mẹ mày bị… 👇👇”
“bị gì cơ? Bác ơi, bác nói rõ đi ạ!””
Giọng người hàng xóm bên kia đầu dây càng thêm rối bời, lắp bắp như thể vừa chạy thục mạng, không thành câu, chỉ còn những từ đứt quãng, hốt hoảng.
“”Ở… ở nhà… mẹ mày… nó… nó… chết… chết rồi… cả làng… về đi con… về… về ngay…””
Tiếng “”tút… tút…”” vang lên, cuộc gọi đột ngột bị ngắt.
Hà đứng sững lại, chiếc bát sứ trên tay trượt xuống, vỡ tan tành dưới nền quán ăn lát gạch hoa. Tiếp theo là chiếc nữa, rồi chiếc nữa. Loảng

xoảng, tiếng vỡ vụn hòa lẫn với tiếng tim Hà như muốn nhảy vọt ra khỏi lồng ngực. Cả thế giới như ngừng lại. Mẹ cô… chết rồi? Tin dữ giáng xuống đầu Hà như sét đánh giữa trời quang. Cô đứng chết lặng giữa mớ bát đĩa vỡ nát, không còn cảm giác gì ngoài tiếng vang vọng cuối cùng từ đầu dây bên kia: “”…chết… chết rồi…”””
“Hà lao ra khỏi quán ăn nhỏ, bỏ lại đống bát đĩa vỡ nát và ánh mắt ngạc nhiên của bà chủ. Nước mắt lăn dài trên má, nhưng cô không khóc thành tiếng. Chỉ có một cảm giác trống rỗng đến ghê người, xen lẫn sự ngờ vực và sợ hãi tột độ. Chết? Mẹ cô chết rồi? Không thể nào! Mới ba tháng trước, bà còn cười, còn hối hả giục cô mặc chiếc váy cưới trắng tinh, còn đẩy cô về phía gã đàn ông nghiện cờ bạc, nát rượu, bạo lực ấy. Nụ cười đó… nụ cười khi bà bán đi đứa con gái ruột thịt để có tiền đi làm đẹp, để theo đuổi giấc mơ thi Hoa hậu U40 viển vông… ám ảnh cô đến tận bây giờ.
Không kịp nghĩ thêm, Hà lật đật lục tung chiếc ba lô cũ kỹ, gom góp tất cả số tiền công ít ỏi ba tháng làm lụng được ở thành phố. Mỗi đồng tiền đều thấm đẫm mồ hôi và tủi nhục. Cô chạy như điên ra bến xe, cầu mong còn chuyến nào đó về quê. Số phận như trêu ngươi khi chuyến xe đêm cuối cùng sắp khởi hành. Hà vội vàng mua vé, thở dốc leo lên xe, tìm một góc khuất ngồi co ro.
Chiếc xe cũ kỹ rung lắc dữ dội trên con đường về làng quen thuộc. Ngoài kia, màn đêm đen đặc như mực. Bên trong, Hà không sao chợp mắt. Cứ nhắm mắt lại, hình ảnh mẹ lại hiện về. Vẫn nụ cười tươi rói đó, vẫn bàn tay run run cài hoa lên tóc cô, vẫn lời giục giã: “”Cười lên con, hôm nay là ngày vui của con mà!””. Ngày vui ư? Ngày vui của ai? Ngày vui khi cô bị gả cho một gã quái vật? Ngày vui khi mẹ cô bán cô đi như bán mớ rau ngoài chợ?
Mối hận trong lòng Hà cuộn trào, nóng bỏng. Nhưng rồi, nó nhanh chóng bị nuốt chửng bởi một nỗi sợ hãi lạnh lẽo. Người hàng xóm nói “”chết rồi””. Chết như thế nào? Có phải vì bà đã thay cô làm cô dâu, đối mặt với gã chồng tương lai tàn bạo đó? Có phải sự trốn chạy của cô đã đẩy bà vào chỗ chết? Dù hận mẹ bao nhiêu, suy nghĩ này vẫn khiến tim Hà đau thắt. Cô cắn chặt môi, siết chặt tay, đôi mắt đỏ hoe nhìn vào khoảng không vô định. Chuyến xe gập ghềnh đưa cô về thẳng vùng ký ức kinh hoàng, về cái nơi mà cô đã thề sẽ không bao giờ quay lại. Nhưng giờ đây, một tin dữ còn kinh hoàng hơn đã kéo cô trở về. Cô không biết điều gì đang chờ đợi mình ở ngôi nhà cũ ấy, chỉ biết rằng đêm nay sẽ là một đêm dài không hồi kết.”
“Chiếc xe khách cũ kỹ phanh kít lại ở đầu làng. Tiếng động cơ tắt hẳn, chỉ còn lại sự tĩnh lặng quen thuộc của buổi sáng tinh mơ nơi thôn quê. Hà lật đật xuống xe, đôi chân còn tê cứng sau chặng đường dài. Vừa đặt chân xuống đất, tầm mắt cô lập tức bị hút về phía trước.
Trước ngõ `Ngôi nhà cũ` của cô, một cảnh tượng chưa từng thấy hiện ra. Không phải sự yên bình thường ngày, mà là cả một `đám đông` người đang tụ tập. Tiếng `xì xào bàn tán` vang lên `inh ỏi`, phá tan sự tĩnh mịch của buổi sáng. Khuôn mặt của `ai nấy đều lộ vẻ kinh ngạc, thương hại hoặc tò mò`, chen lẫn vào nhau tạo thành một bức tranh đầy hỗn loạn và bí ẩn.
Hà đứng sững sờ, như bị đóng băng tại chỗ. Một cảm giác lạnh lẽo chạy dọc sống lưng, `một dự cảm không lành` đột ngột `dâng lên` trong lòng. Cô nhận ra những khuôn mặt quen thuộc – đó là những người `Dân làng` của cô. Tại sao họ lại tụ tập ở đây, vào giờ này, ngay trước cửa nhà cô?
Chiếc xe khách từ từ lăn bánh đi, bỏ lại Hà một mình đối diện với cảnh tượng kỳ lạ. Tiếng `xì xào` của `đám đông` ngày càng rõ hơn. Hà nghe thấy tên mình được nhắc đến, rồi tên mẹ cô – `Mẹ Hà`. Cô cắn chặt môi, bàn tay siết chặt quai ba lô. Nỗi sợ hãi về cái tin dữ mà `Người hàng xóm` đã báo giờ đây trở nên thực tế và kinh hoàng hơn bao giờ hết. Điều gì đã xảy ra? Có phải là…
Cô hít một hơi sâu, cố trấn tĩnh trái tim đang đập loạn xạ. Với bước chân nặng trĩu, Hà bắt đầu tiến về phía `đám đông`, về phía `Ngôi nhà cũ`, nơi có lẽ sự thật khủng khiếp đang chờ đợi cô. Khi cô tiến lại gần, một vài người trong `đám đông` nhận ra cô. Tiếng `xì xào` đột ngột nhỏ lại, rồi lại bùng lên dữ dội hơn, kèm theo những ánh mắt chĩa thẳng về phía cô – ánh mắt của sự kinh ngạc, xoi mói, và cả sự thương hại. Hà cảm thấy như mình đang bước vào tâm bão.”
“Trái tim Hà đập thình thịch trong lồng ngực, âm thanh vọng lên rõ mồn một giữa mớ tạp âm xì xào của `đám đông`. Cô hít sâu, dồn hết sức lực và ý chí vào đôi chân, bắt đầu luồn lách qua từng người. `Dân làng` đứng ken đặc trước cửa `Ngôi nhà cũ`, tạo thành một bức tường người đầy tò mò và soi mói.
Khi Hà tiến lại gần, những ánh mắt đang đổ dồn vào căn nhà bỗng chốc chuyển hướng, dán chặt lên người cô. Một vài khuôn mặt thoáng vẻ bất ngờ, vội vã quay đi như thể vừa nhìn thấy thứ gì đó kiêng kỵ. Số khác thì không ngần ngại, cứ thế nhìn chằm chằm, ánh mắt mang đầy sự phán xét, thắc mắc, và cả sự thương hại pha lẫn hiếu kỳ.
Tiếng `xì xào bàn tán` xung quanh cô đột ngột tăng lên. Hà nghe rõ hơn những gì họ nói.
“”Trời ơi, nó về rồi kìa!””
“”Đúng là số nó khổ…””
“”Bỏ trốn ngày cưới, giờ thì…””
“”Khổ thân con bé… mà cũng đáng đời cái loại mẹ ấy chứ!””
“”Quả báo nhãn tiền rồi…””
“”Không biết trong nhà giờ thế nào nhỉ?””
Những lời nói đó như những mũi kim đâm thẳng vào tai Hà, vào trái tim đang tan ra vì sợ hãi và bối rối. “”Quả báo””? “”Khổ thân con bé””? Chuyện gì đã xảy ra mà lại khiến họ nói những lời đó, ngay trước cửa nhà cô? Lồng ngực Hà như bị bóp nghẹt. Cô chỉ muốn gạt phăng tất cả những ánh mắt, những lời thì thầm đó sang một bên, xông thẳng vào nhà để tận mắt xem `Mẹ Hà` đang ở đâu, và cái “”tin dữ”” mà `Người hàng xóm` nói là gì.
Hà không đáp lại bất cứ ai. Cô cúi thấp đầu, cố gắng tránh những ánh mắt dò xét, bàn tay càng siết chặt hơn vào quai ba lô. Từng bước chân nặng trĩu, cô đẩy người qua những khoảng trống nhỏ bé giữa `đám đông`, tiến gần hơn đến cánh cửa gỗ đã sờn cũ của `Ngôi nhà cũ`, nơi sự thật đang chờ đợi, lạnh lẽo và đáng sợ hơn bất cứ điều gì cô từng tưởng tượng. Hơi thở gấp gáp, cô cảm thấy không khí xung quanh như đặc quánh lại vì sự căng thẳng và bí ẩn. Chỉ còn vài bước nữa là đến ngưỡng cửa.”
“Hà đẩy mạnh cánh cửa gỗ sờn cũ, luồn người vào bên trong. Ánh sáng lờ mờ hắt vào từ khe cửa và ô cửa sổ duy nhất, vừa đủ để cô nhận ra cảnh tượng đập vào mắt. Mùi ẩm mốc, cũ kỹ sộc thẳng vào mũi. Đống đồ đạc trong nhà vẫn ngổn ngang, lộn xộn như ngày cô bỏ đi, chỉ khác là có thêm vài mảnh vỡ vương vãi trên sàn.
Rồi, tầm mắt cô dừng lại. Trên chiếc giường ọp ẹp kê sát tường, một bóng người đang nằm co quắp. Trái tim Hà như ngừng đập. Cô sững lại, cả người cứng đờ.
Đó là `Mẹ Hà`. Nhưng không phải hình ảnh người mẹ mà cô nhớ. Khuôn mặt bà sưng tím, trông như vừa bị đánh đập tàn nhẫn. Một bên mắt thâm quầng, sưng húp, gần như không mở nổi. Mái tóc dài thường ngày giờ rối bời, bết lại từng mảng. Quần áo xộc xệch, nhàu nhĩ, trông bà tiều tụy, hốc hác đến mức Hà phải nheo mắt nhìn kỹ mới nhận ra.
Tất cả sự tức giận, oán trách trong lòng Hà bỗng tan biến hết, chỉ còn lại nỗi sợ hãi và xót xa tột cùng. Đây là người đã sinh ra và nuôi nấng cô, dù cho bà đã làm một việc tày trời. Nhìn bà trong bộ dạng này, Hà cảm thấy như có hàng ngàn nhát dao đâm vào tim.
Cô không chần chừ thêm một giây nào. Hà vứt phịch chiếc ba lô xuống sàn, chạy vội đến bên giường. Tiếng bước chân dồn dập trên nền nhà gỗ cũ kỹ nghe đến xót xa. Hà quỳ sụp xuống bên cạnh mẹ, đưa tay chạm nhẹ vào cánh tay bà, sợ hãi như chạm vào vật dễ vỡ.
“”Mẹ ơi…”” Giọng Hà lạc đi, nghẹn ứ nơi cổ họng. Nước mắt giàn giụa chảy xuống. Cô cúi sát vào mẹ, cố gắng nhìn rõ khuôn mặt bà. “”Mẹ ơi… Mẹ bị sao thế này?!””
`Mẹ Hà` khẽ động đậy, mí mắt sưng húp từ từ hé mở. Đôi mắt bà vô hồn nhìn lên trần nhà cũ kỹ, rồi từ từ đảo xuống, dừng lại ở khuôn mặt đẫm lệ của Hà. Khuôn mặt bà không thể hiện cảm xúc rõ rệt nào, chỉ có sự mệt mỏi, đau đớn và một nỗi trống rỗng khó tả.
“”Hà… mày về rồi à…”” Giọng bà thều thào, khản đặc, nghe yếu ớt đến rợn người.
Hà không kìm được nữa, cô gục xuống bên giường, oà khóc nức nở. Cô muốn hỏi, muốn trách, muốn biết chuyện gì đã xảy ra. Nhưng nhìn mẹ thế này, cô không nói nên lời. Cô chỉ biết ôm lấy cánh tay gầy gò của mẹ, khóc như chưa bao giờ được khóc.
Từ phía cửa, tiếng `dân làng` xì xào vọng vào nghe rõ hơn. Họ vẫn đứng đó, đầy tò mò và phán xét, như những bóng ma vây quanh `Ngôi nhà cũ`, chứng kiến bi kịch đang diễn ra bên trong. Hà không quan tâm. Thế giới của cô lúc này chỉ còn lại người mẹ đang thoi thóp trên giường và nỗi đau tê tái trong lòng.”
“Từ phía cửa, một bóng người luồn vào trong. Đó là `Người hàng xóm`, người đã gọi điện báo tin cho Hà. Khuôn mặt bác khắc khổ, đôi mắt đỏ hoe nhìn cảnh tượng trước mắt. Bác tiến lại gần, giọng đầy xót xa.
“”Con Hà về rồi à…”” Bác nói, giọng nghẹn lại. “”Mẹ con… tội nghiệp lắm con ơi…””
Hà ngước lên nhìn bác hàng xóm, nước mắt vẫn giàn giụa. Bác ngồi thụp xuống bên cạnh Hà, đưa tay vuốt nhẹ lưng cô.
“”Chuyện… chuyện gì đã xảy ra vậy bác?”” Hà khẽ hỏi, cổ họng khô khốc.
`Người hàng xóm` hít một hơi thật sâu, cố gắng kìm nén cảm xúc. Bác bắt đầu kể, giọng đứt quãng, lẫn trong tiếng nấc.
“”Ba tháng… ba tháng sau khi con đi…”” Bác nói, ánh mắt xa xăm nhìn vào khoảng không. “”Nhà trai… họ phát hiện ra.””
Hà siết chặt lấy tay mẹ, tim đập thình thịch.
“”Cái chuyện… chuyện mẹ con thế thân làm cô dâu ấy mà…”” Bác tiếp tục, giọng run rẩy. “”Họ biết được. Giấu sao được mãi. Ba tháng, họ bắt đầu thấy lạ… Thấy bà ấy không giống con bé Hà… Rồi họ tra hỏi… Áp sát quá, mẹ con mới… mới thú nhận…””
Nghe đến đây, Hà nhắm mắt lại, một cơn đau quặn thắt dậy lên trong lòng. Cô đã biết chuyện này sẽ xảy ra, nhưng không ngờ lại kinh khủng đến vậy.
“”Họ tức giận lắm con ơi!”” Giọng `Người hàng xóm` vọt lên. “”Họ bảo bị lừa gạt. Tiền sính lễ cả trăm triệu bạc chứ ít ỏi gì. Họ kéo đến đây… đông lắm. Đầu tiên là đòi lại tiền. Mẹ con làm gì có. Tiền bà ấy… bà ấy đã dùng hết cho cái chuyện… cái chuyện thi thố gì đó trên thành phố rồi…””
Bác hàng xóm ngừng lại, lấy tay áo quệt nước mắt. Bên ngoài, tiếng xì xào của `dân làng` chợt nhỏ đi, họ lắng nghe trong im lặng đáng sợ.
“”Rồi họ tìm con…”” Bác nói tiếp. “”Tìm không thấy. Con bé dâu lừa lại bỏ trốn mất. Họ điên tiết lên. Không tìm được con, họ… họ trút hết giận lên mẹ con.””
Bác hàng xóm nhìn sang `Mẹ Hà` đang nằm bất động trên giường, ánh mắt đầy xót xa và căm phẫn.
“”Họ đánh đập bà ấy tàn nhẫn lắm con ơi…”” Bác nói, giọng run lên từng chập. “”Không còn ra hình người nữa… Cái gã chồng tương lai của con ấy… cái gã nát rượu, cờ bạc ấy… hắn đánh dã man nhất. Hắn nói… nói vì bà ấy mà hắn mang tiếng lấy phải vợ giả… mất mặt với cả làng…””
Hà bật khóc nức nở lần nữa. Những lời của bác hàng xóm như những nhát dao cứa sâu vào tim cô. Cô đã bỏ trốn, thoát khỏi số phận nghiệt ngã. Nhưng người gánh chịu tất cả lại là người mẹ đã bán đứng cô. Cảm giác tội lỗi, đau đớn và sự thật trần trụi bỗng chốc đè nặng lên vai Hà.
“”Bà ấy… bà ấy bị đánh rồi nằm đây từ hôm qua…”” `Người hàng xóm` kể tiếp, giọng lạc đi. “”Không ai dám can… Họ đông quá… hung hãn quá… Đến sáng nay tôi mới… mới gọi được cho con…””
Hà chỉ biết ôm chặt lấy mẹ, khóc không thành tiếng. Thế giới xung quanh cô như sụp đổ. Bi kịch mà cô cố gắng chạy trốn đã không kết thúc, nó chỉ chuyển hướng, trút xuống đầu người khác, người mà dù có oán trách thế nào, vẫn là mẹ của cô. `Dân làng` bên ngoài vẫn đứng đó, như những bức tượng vô cảm, chứng kiến sự đau khổ tột cùng của hai mẹ con.”
Nước mắt Hà tuôn như mưa. Cô cảm thấy một nỗi ân hận khủng khiếp gặm nhấm từ sâu bên trong. Dù giận mẹ vì đã bán mình, vì những chuyện điên rồ bà đã làm, nhưng cô chưa bao giờ, chưa bao giờ mong mẹ phải chịu cảnh này. Cảnh tượng người mẹ đang nằm đó, sưng vù, không nhúc nhích, như một cái xác không hồn, đập thẳng vào mắt Hà, xé toạc mọi oán giận trước đó, chỉ còn lại sự thương xót và tội lỗi tột cùng. Cô quỵ hẳn xuống sàn nhà lạnh lẽo bên cạnh giường, đầu vùi vào tấm chăn mỏng đắp cho mẹ. Hà vươn tay, run rẩy tìm kiếm, rồi nắm lấy bàn tay của mẹ. Bàn tay ấy sưng vù, bầm tím, lạnh ngắt. Cô đưa bàn tay ấy áp lên má mình, cảm nhận sự đau đớn mà mẹ đã phải chịu đựng. Giọng Hà khản đặc, run rẩy, chỉ còn đủ nghe như một tiếng thì thầm giữa không gian tĩnh mịch đầy bi thương. “Con… con xin lỗi mẹ…” Hà nức nở, tiếng khóc nghẹn lại trong cổ họng. “Tất cả… tất cả là tại con… Nếu con không bỏ đi… nếu con ở lại… thì mẹ đã không ra nông nỗi này…” Người hàng xóm ngồi đó, bất lực nhìn Hà vật vã trong nỗi dằn vặt. Ngoài hiên, tiếng xì xào của `dân làng` đã lặng hẳn. Họ đứng đó, chứng kiến tấn bi kịch, có người thở dài, có người ngoảnh mặt đi, có người lại dường như hả hê trước sự trừng phạt dành cho người đàn bà điên rồ và đứa con gái bỏ trốn. Nhưng với Hà lúc này, tất cả sự phán xét của thế giới bên ngoài đều vô nghĩa. Chỉ còn lại cô, mẹ và nỗi ân hận đang bóp nghẹt trái tim. Cô chỉ biết ôm chặt lấy bàn tay sưng vù của mẹ, khóc, khóc cho số phận nghiệt ngã của cả hai mẹ con, khóc cho những sai lầm không thể cứu vãn.
“Hà ôm chặt lấy bàn tay sưng vù của mẹ, khóc, khóc cho số phận nghiệt ngã của cả hai mẹ con, khóc cho những sai lầm không thể cứu vãn. Người hàng xóm chờ tiếng nấc của Hà dịu lại một chút mới dám lên tiếng. Giọng bà nhỏ nhẹ, đầy xót xa, kể lại những gì bà và dân làng đã chứng kiến trong suốt ba tháng qua, quãng thời gian mà với Mẹ Hà, chắc chắn là địa ngục trần gian. Bà kể về những ngày đầu tiên, khi `Nhà trai` đưa Mẹ Hà về. Ai cũng ngỡ ngàng vì “”cô dâu”” đột nhiên trông khác hẳn, nhưng `Nhà trai` lại đơn giản nghĩ do trang điểm, do về nhà chồng lạ lẫm nên thay đổi.
“”Bà ấy… mẹ con ấy… phải cố gắng lắm con ạ,”” Người hàng xóm thở dài. “”Sống trong cái nhà đó, với cái gã… cái gã `chồng tương lai` ấy… Ai nhìn cũng thấy sợ. Nó `nghiện cờ bạc, nát rượu, bạo lực`, suốt ngày đập phá, chửi bới. Ấy thế mà mẹ con vẫn cố tỏ ra… tỏ ra hiền lành, cam chịu. Nó chửi bà ấy không nói lại lời nào, nó đánh bà ấy cũng chỉ biết ôm mặt khóc.””
Hà siết chặt bàn tay mẹ hơn, nước mắt lại trào ra. Cô cố gắng hình dung cảnh tượng đó, cảnh người mẹ đã bán mình lại phải chịu đựng trận đòn roi thay cho cô.
“”Cái khó nhất là cái đêm tân hôn… rồi những ngày sau đó,”” Người hàng xóm kể tiếp, giọng khẽ hơn như sợ ai đó nghe thấy. “”Bà ấy biết không thể giấu mãi được chuyện `tráo dâu`. Bà ấy sợ lắm. Cứ viện hết lý do này đến lý do khác để trì hoãn. Khi thì bảo mệt, khi thì bảo theo lời thầy bói phải kiêng kị ngày này ngày kia, khi thì vờ ốm nặng. `Nhà trai` ban đầu cũng tin, cũng cho bà ấy nghỉ ngơi. Nhưng cái gã `chồng tương lai` kia thì không kiên nhẫn như vậy. Nó nghiện ngập, nó chỉ muốn… muốn đòi nợ cưới thôi mà.””
Hà run lên bần bật. Nỗi kinh hoàng len lỏi trong tâm trí cô khi tưởng tượng mẹ cô đã phải sợ hãi đến mức nào, phải nghĩ ra bao nhiêu mưu mẹo để thoát khỏi tình cảnh đó, từng ngày từng giờ sống trong sự đe dọa của cái gã nghiện ngập, vũ phu.
“”Sống chung trong nhà, làm sao mà giấu mãi được con,”” Người hàng xóm lắc đầu buồn bã. “”Dần dần `Nhà trai` cũng thấy lạ. Con dâu gì mà cứ tìm cách né tránh chồng? Rồi cái dáng đi, tiếng nói, rồi mấy cái vết bớt trên người… làm sao giống con được. Cái gã `chồng tương lai` kia, dù say xỉn đến mấy cũng có lúc tỉnh táo. Nó bắt đầu để ý, bắt đầu nghi ngờ.””
Bà tạm dừng, nhìn gương mặt tái nhợt của Hà. Hà không nói gì, chỉ lắng nghe như nuốt từng lời.
“”Rồi… rồi chuyện gì đến cũng phải đến,”” Người hàng xóm nói, giọng chùng xuống. “”Cách đây vài hôm… không biết là đêm hay ngày… gã `chồng tương lai` say rượu, đòi mẹ con phải ‘chiều’. Mẹ con chống cự. Nó tức giận. Nó lôi bà ấy ra đánh đập dã man. Vừa đánh vừa chửi rủa bà ấy lừa đảo, dám `thế thân` con gái. Tiếng la hét thảm thiết lắm. Cả xóm nghe thấy, nhưng… ai dám vào can thiệp cơ chứ? Cái gã đó như con thú hoang vậy.””
Đến đây, Người hàng xóm nghẹn lại. Hà nhắm nghiền mắt, nước mắt không ngừng chảy. Cô đã hiểu. Cô đã hiểu vì sao mẹ lại ra nông nỗi này. Ba tháng sống dưới vỏ bọc một người khác, sống trong sợ hãi, sống cùng quỷ dữ, cuối cùng thì sự thật cũng bị phanh phui, và cái giá phải trả là thân thể tan nát, là mạng sống ngàn cân treo sợi tóc. Hà úp mặt vào bàn tay mẹ, nức nở. Tiếng khóc của cô hòa lẫn với tiếng thở dài của Người hàng xóm và sự im lặng nặng nề của căn nhà cũ nát, nơi khởi nguồn của tấn bi kịch này.”
“Hà úp mặt vào bàn tay mẹ, nức nở. Tiếng khóc của cô hòa lẫn với tiếng thở dài của `Người hàng xóm` và sự im lặng nặng nề của `Ngôi nhà cũ` nát, nơi khởi nguồn của tấn bi kịch này. `Người hàng xóm` nhìn Hà đầy thương cảm, rồi tiếp tục câu chuyện, giọng chua chát hơn khi nói về thái độ của những người còn lại.
“”Đánh đập chỉ là một phần thôi con ạ,”” bà nói khẽ. “”Khi sự thật `thế thân` bị phanh phui, `Nhà trai` như nổi điên. Họ bảo bị lừa một vố đau điếng. Họ không chỉ đánh bà ấy, mà còn `đe dọa`, nói sẽ `kiện ra tòa` vì tội lừa đảo. Bà ấy lúc đó như người mất hồn, chỉ biết van xin, khóc lóc. Nhưng ai mà thương cho được?””
Hà ngước lên, nước mắt giàn giụa, chờ đợi nghe điều kinh khủng tiếp theo.
“”`Tiền sính lễ` ấy,”” `Người hàng xóm` lắc đầu ngao ngán. “”Chính là cái cớ để bà ấy lừa con. Nhưng giờ thì sao? Khi chuyện vỡ lở, `Nhà trai` đòi lại tất cả. Nhưng tiền đâu còn nữa? Cái gã `chồng tương lai` kia, sau khi đánh đập xong, hắn ta cũng không để bà ấy yên. Hắn lục soát khắp nhà, lấy hết số tiền còn lại của bà ấy, hoặc là hắn tự lấy `nướng vào cờ bạc`, hoặc hắn trả cho `Nhà trai` để chuộc tội, ai mà biết được. Chỉ biết, `Mẹ Hà` giờ đây `hoàn toàn trắng tay`.””
Hà nghẹn lại, cảm giác tội lỗi và xót xa dâng trào. Vì giấc mơ hão huyền của mẹ, vì sự ích kỷ của mẹ, cô đã phải trốn chạy. Nhưng giờ đây, chính cái thứ tiền bạc đã gây ra tất cả lại tan biến, để lại mẹ cô trong cảnh khốn cùng hơn cả lúc ban đầu.
“”Và cả làng này nữa…”” `Người hàng xóm` nhìn quanh, giọng đầy cay đắng. “”Lúc chưa biết chuyện, họ còn tò mò bàn tán về ‘cô dâu lạ’. Đến khi biết bà ấy `thế thân` con gái, chuyện bị vỡ lở, họ đổ xô đến nhà xem trò cười. Họ chỉ trích, họ khinh bỉ, họ bảo bà ấy là kẻ lừa đảo, là loại mẹ độc ác. `Dân làng` giờ đây coi bà ấy là `mục tiêu chỉ trích`, là `trò cười` của cả xóm. Không ai còn nhìn bà ấy bằng ánh mắt bình thường nữa.””
Bà nhìn `Mẹ Hà` đang nằm co ro trên giường, thân thể gầy guộc, đầy vết bầm tím. “”Con nhìn xem, `thân tàn ma dại` rồi. Cái giấc mộng ‘Hoa hậu U40’ gì đó mà bà ấy theo đuổi bằng mọi giá, giờ đây nó không còn là giấc mơ nữa, mà là `một vết thương đau đớn`, xé nát cả cuộc đời bà ấy và cuộc đời con.””
Hà không còn khóc thành tiếng, chỉ còn những tiếng nấc nghẹn trong cổ họng. Cô nhìn mẹ, người phụ nữ đã bán cô, đã tự biến mình thành thế thân, và giờ đây phải gánh chịu hậu quả khủng khiếp đến `thân tàn ma dại`, `trắng tay`, bị ruồng bỏ và trở thành `trò cười` của `Dân làng`. Cái giá của sự lừa dối, của giấc mộng phù phiếm, thật quá đắt.”
“Hà vẫn còn tiếng nấc nghẹn trong cổ họng, nhưng mắt cô đã rời khỏi bàn tay mẹ để nhìn lên khuôn mặt hốc hác, đầy vết bầm của người phụ nữ đang nằm co ro trên giường. Cái nhìn đó chứa đựng cả sự tủi hờn chồng chất suốt bao lâu, cả sự xót xa đến nghẹt thở khi chứng kiến cảnh `thân tàn ma dại` của mẹ. Từng lời của `Người hàng xóm` như nhát dao cứa vào lòng cô. Mẹ cô đã bán cô, vì một giấc mơ hão huyền, vì tiền. Và giờ đây, tiền đã không còn, giấc mơ đã tan vỡ, chỉ còn lại sự đau đớn, nhục nhã, và sự ruồng bỏ của `Dân làng`. Cái giá này quá đắt.
Trong giây phút ấy, dù lòng Hà vẫn quặn thắt vì sự phản bội, nhưng một cảm giác khác mạnh mẽ hơn trỗi dậy – đó là trách nhiệm và tình thương bản năng dành cho người đã sinh ra mình, dù người đó sai lầm đến đâu. Cô biết, dù mẹ đã làm gì, thì giờ đây mẹ hoàn toàn không còn nơi nương tựa. Không ai khác ngoài cô. Cô không thể bỏ mặc mẹ lúc này.
Hà hít một hơi thật sâu, cố nén lại những giọt nước mắt còn chực trào ra và sự uất nghẹn trong lòng. Cô nhìn thẳng vào `Mẹ Hà`, giọng nói khẽ rung nhưng ánh mắt thì chất chứa sự kiên quyết lạ lùng.
“”Con sẽ không đi nữa.”” Hà nói, từng tiếng chậm rãi, chắc nịch. “”Con sẽ ở lại.””
Cô dừng lại một chút, như để khẳng định lại quyết định đau đớn và khó khăn này cho chính bản thân mình. Rồi cô nói tiếp, giọng có thêm sự chua xót nhưng vẫn không chút nao núng, nhìn người phụ nữ đã gây ra bi kịch này và cũng chính là nạn nhân của nó:
“”Dù thế nào thì mẹ vẫn là mẹ của con.”””
“Hà chậm rãi ngồi xuống mép giường, cẩn thận đỡ đầu `Mẹ Hà` lên một chút. Cô nhúng chiếc khăn mặt sạch vào chậu nước ấm đã được `Người hàng xóm` mang sang từ trước, vắt nhẹ rồi bắt đầu lau khuôn mặt hốc hác, đầy vết bầm tím của mẹ. Mùi thuốc sát trùng và mùi ẩm mốc của căn nhà cũ hòa quyện vào không khí đặc quánh. Hà làm từng động tác thật nhẹ nhàng, như sợ chạm vào những vết thương thể xác lẫn tinh thần của người phụ nữ đang nằm yếu ớt trước mặt.
`Mẹ Hà` khẽ cựa mình. Đôi mắt bà từ từ mở ra, nhìn thẳng vào `Hà`. Ánh mắt ấy không còn sự hỗn loạn, điên dại như lúc nãy, thay vào đó là một vẻ mệt mỏi cùng cực, pha lẫn chút xấu hổ, day dứt. Nhưng sâu thẳm bên trong, `Hà` nhìn thấy cả sự nhẹ nhõm khó tả, như thể gánh nặng nào đó vừa được trút bỏ.
Miệng bà mấp máy. Giọng nói thều thào, yếu ớt đến mức `Hà` phải ghé sát tai mới nghe rõ:
“”Mẹ… mẹ biết lỗi rồi…””
Chỉ vỏn vẹn bốn từ ấy, nhưng chúng như một dòng nước ấm len lỏi vào trái tim `Hà`, làm tan chảy lớp băng giá đã đóng lại bấy lâu nay. Đây là lần đầu tiên, sau tất cả những chuyện đã xảy ra, sau tất cả những tổn thương và sự phản bội, `Mẹ Hà` thừa nhận sai lầm của mình trước mặt `Hà`. Không phải là một lời xin lỗi hoa mỹ, không phải là sự bào chữa, chỉ là một câu nói yếu ớt, chân thật.
`Hà` đứng hình trong giây lát. Nước mắt lại chực trào ra, nhưng lần này không phải là nước mắt của sự uất hận hay tủi thân. Đó là nước mắt của sự xót xa, của một phần nào đó trong trái tim cô được hàn gắn, dù vết sẹo vẫn còn đó. Cô không nói gì, chỉ tiếp tục lau mặt cho mẹ, bàn tay dịu dàng hơn bao giờ hết.”
“Ngày hôm sau, `Hà` và `Người hàng xóm` già cùng nhau đi bộ đến `Ngôi nhà cũ` của `Gã chồng tương lai`. Con đường đất gập ghềnh dưới chân. Không khí nặng trịch, không chỉ vì cái nắng hè gay gắt mà còn vì sự căng thẳng sắp sửa diễn ra. Cả hai im lặng, mỗi người mang một nỗi niềm riêng. `Người hàng xóm` thỉnh thoảng liếc nhìn `Hà`, thấy gương mặt cô gái non nớt nhưng kiên nghị đến lạ.
Khi họ đến nơi, căn nhà của `Nhà trai` đã đông nghịt `Dân làng` hiếu kỳ. Tiếng xì xào bàn tán nổi lên ngay khi `Hà` và `Người hàng xóm` xuất hiện ở đầu ngõ. `Hà` hít một hơi thật sâu, nắm chặt tay `Người hàng xóm`, cùng nhau bước vào sân.
Trong nhà, `Nhà trai` đang ngồi vây quanh. Bầu không khí u ám và giận dữ. Nhìn thấy `Hà`, tất cả như cùng nổ tung. Một người phụ nữ trung tuổi, có lẽ là mẹ của `Gã chồng tương lai`, lập tức đứng phắt dậy, chỉ tay thẳng vào mặt `Hà`.
“”Mày! Cái con ranh đê tiện! Mày dám vác mặt về đây à?”” Bà ta gào lên, giọng đanh thép, đầy căm hận. “”Mày bày trò lừa đảo, cướp tiền sính lễ rồi bỏ trốn, còn tống cái con mẹ rởm đời của mày vào đây thế thân! Mày tưởng thế là xong sao?””
Những người khác trong `Nhà trai` cũng hùa vào, mắng chửi xối xả. Họ gọi `Hà` là đồ lừa đảo, đồ mất dạy, đồ ăn cắp. Họ nhắc đi nhắc lại số tiền sính lễ lớn đã mất. `Người hàng xóm` cố gắng lên tiếng can ngăn nhưng bị gạt phắt.
`Hà` đứng đó, cúi đầu lắng nghe cơn thịnh nộ. Cô biết họ có quyền giận dữ. Cái sai của mẹ cô là không thể bào chữa. Nhưng nghe họ lăng mạ mẹ mình, trái tim `Hà` vẫn nhói lên. Cô ngẩng mặt lên, đôi mắt đỏ hoe nhưng không hề né tránh.
“”Con… con xin lỗi,”” `Hà` nói, giọng run run nhưng cố gắng giữ bình tĩnh. “”Chuyện đã xảy ra… là lỗi của mẹ con. Con biết nhà mình đã chịu thiệt hại rất lớn.””
“”Biết lỗi à?”” Một người đàn ông trong nhà trai khinh khỉnh nói. “”Biết lỗi mà vác mẹ mày ra làm trò cười cho cả làng à? Bán con lấy tiền đi làm đẹp, cái thứ mẹ gì thế?””
Lời nói cay nghiệt như kim châm vào tim `Hà`. Nhưng cô nuốt xuống tất cả. Điều quan trọng nhất lúc này là giải quyết mọi chuyện êm thấm, cứu lấy mẹ.
“”Tiền sính lễ… bao nhiêu, nhà mình cứ nói,”” `Hà` nói, giọng nhỏ lại, chất chứa sự bất lực. Cô hoàn toàn không biết xoay sở số tiền đó ở đâu. Bao nhiêu tiền tích cóp được ở `Thành phố` cũng không đủ trả viện phí cho mẹ. Nhưng cô không thể chùn bước. “”Con… con sẽ cố gắng làm lụng để trả lại hết. Xin nhà mình… đừng truy cứu nữa. Đừng bắt mẹ con…””
“”Trả?”” Mẹ của `Gã chồng tương lai` cười phá lên một cách điên dại. “”Mày định trả bao giờ? Đồ ranh con! Số tiền đó không nhỏ đâu! Mày tưởng nói trả là trả được à? Báo công an đi cho nó vào tù mọt gông! Cái thứ lừa đảo như mẹ con mày!””
Nước mắt cuối cùng cũng lăn dài trên má `Hà`. Cô nhìn những gương mặt đầy ác ý trước mặt. Sự căm ghét, khinh miệt bủa vây lấy cô. `Người hàng xóm` đứng cạnh `Hà`, cố gắng xoa dịu tình hình.
“”Xin các ông các bà,”” `Người hàng xóm` nói, giọng khẩn khoản. “”Chuyện đã lỡ rồi. Giờ có làm lớn cũng chẳng hay. Con bé nó đã hứa trả tiền. Cứ cho nó thời gian…””
“”Thời gian cái gì?”” Bà mẹ `Gã chồng tương lai` gắt lên. “”Giờ không phải chuyện tiền bạc nữa! Đây là danh dự! Là cú lừa đau đớn này! Chúng tôi nhất định sẽ báo công an! Cái con mẹ già kia phải đền tội!””
Tim `Hà` như ngừng đập. Báo công an. Cái ý nghĩ đó khiến cô hoảng loạn tột độ. Cô không thể để mẹ mình đi tù. Dù bà sai, bà vẫn là mẹ cô, và bà đang bệnh nặng.
“”Xin nhà mình… van xin nhà mình…”” `Hà` quỳ sụp xuống nền đất lạnh tanh, mặc cho những ánh mắt hiếu kỳ, phán xét của `Dân làng`. Cô chấp nhận mọi sự sỉ nhục, miễn sao mẹ cô được yên. “”Con xin… con xin trả gấp đôi nếu cần! Nhưng xin đừng báo công an! Mẹ con… bà ấy đang rất yếu…””
Những lời van xin của `Hà` như rơi vào khoảng không. `Nhà trai` vẫn tiếp tục mắng nhiếc, thậm chí còn đe dọa sẽ đến tận `Ngôi nhà cũ` của `Hà` để lôi mẹ cô ra. `Hà` cảm thấy mình chìm dần trong tuyệt vọng. Tiền không có, sức không có, mẹ thì thập tử nhất sinh. Cô phải làm gì đây? Cô chỉ biết quỳ đó, khóc nấc, lặp đi lặp lại lời cầu xin trong vô vọng.
Cơn giận dữ của `Nhà trai` không có dấu hiệu hạ nhiệt. `Dân làng` đứng xem ngày càng đông. Khung cảnh thật thê lương. `Hà` biết, cuộc đối mặt này đã thất bại hoàn toàn.”
“Hà quỳ đó, nước mắt lưng tròng, nghe lời mắng chửi vẫn xối xả quanh tai. `Người hàng xóm` dìu cô đứng dậy, gương mặt bà già nua đầy lo lắng. Họ biết không thể nói chuyện được nữa. `Nhà trai` đã đóng sầm cửa lại, dọa sẽ làm cho ra lẽ.
`Hà` và `Người hàng xóm` lặng lẽ quay bước. Con đường về nhà giờ đây dài và nặng nề hơn bao giờ hết. Mỗi bước đi của `Hà` đều cảm nhận rõ hàng trăm ánh mắt đang đổ dồn về phía mình. `Dân làng` vẫn đứng túm tụm ở cổng nhà `Nhà trai` và dọc đường, xì xào bàn tán không ngớt.
Họ nhìn `Hà` với đủ loại ánh mắt: tò mò, soi mói, thương hại, và cả sự khinh miệt không che giấu. Có người thì thầm chỉ trỏ vào cô, nói thứ gì đó về “”cái con bé bị bán làm lẽ””, về “”người mẹ tham tiền đi thi Hoa hậu U40″”. `Hà` nghe loáng thoáng những từ ngữ cay nghiệt: “”Lừa đảo!””, “”Mất dạy!””, “”Gia đình này từ nay không ngóc đầu lên được!””.
Trái tim `Hà` thắt lại. Cô muốn chạy thật nhanh về nhà, trốn vào một xó nào đó, nhưng đôi chân như nặng trịch. Cô biết, từ giây phút này, cuộc sống của cô và mẹ ở cái làng quê nhỏ bé này sẽ hoàn toàn khác. Họ đã trở thành tâm điểm của mọi lời đàm tiếu, là trò cười cho cả làng. Sự việc mẹ `Hà` thế thân làm cô dâu, sự thật về việc bán con, tất cả đã phơi bày một cách trần trụi nhất.
Những ánh mắt đó như những mũi kim đâm vào da thịt `Hà`. Chúng không chỉ nhìn vào cô, mà còn nhìn thấu vào sự thật đáng hổ thẹn của gia đình cô. `Người hàng xóm` nắm chặt tay `Hà`, cố gắng bước đi thật nhanh, tránh né những ánh nhìn và lời xì xào ác ý. Bà cũng cảm thấy xấu hổ và bất lực thay cho `Hà`.
Về đến `Ngôi nhà cũ`, không khí cũng không khá hơn. Cánh cửa nhà `Hà` đóng im lìm, nhưng dường như sự u ám và nặng nề đã bao trùm cả căn nhà. `Hà` nhìn về phía căn buồng nơi mẹ cô đang nằm. Bà ấy đã làm gì thế này? Sao lại có thể đẩy cả hai mẹ con vào bước đường cùng như vậy?
`Hà` đứng lặng trước cửa nhà, cảm nhận rõ sự cô lập và xa lánh từ chính cộng đồng nơi cô đã lớn lên. Cô biết, dù có trả hết tiền cho `Nhà trai`, vết nhơ này sẽ không bao giờ xóa bỏ được. Ánh mắt phán xét của `Dân làng` sẽ theo cô suốt quãng đời còn lại ở đây. Cuộc chiến giành lại danh dự và sự yên bình cho mẹ con cô sẽ còn gian nan hơn cô tưởng rất nhiều. Cô hít một hơi run rẩy, nhìn về phía con đường làng vẫn còn thấp thoáng bóng người và tiếng xì xào.”
“`Hà` bước vào `Ngôi nhà cũ`, không khí ngột ngạt và nặng trĩu. Căn nhà vốn đã cũ kỹ giờ đây như càng thêm tồi tàn dưới sức nặng của những gì vừa xảy ra. Cô đi thẳng vào căn buồng nơi `Mẹ Hà` vẫn đang nằm. Bà cuộn tròn trong chăn, quay mặt vào tường, dường như muốn lẩn trốn cả thế giới.
`Hà` nhìn người mẹ đã bán mình, người mẹ giờ đây đang gánh chịu hậu quả thay mình. Lòng cô rối bời. Giận có, thương có, và bất lực lại càng nhiều hơn. Cô ngồi xuống mép giường, nhìn căn phòng ẩm thấp, cũ kỹ. Đây là nơi cô sinh ra và lớn lên, nhưng cũng là nơi gắn với ký ức kinh hoàng nhất đời cô.
Cô nghĩ về `Thành phố`, về công việc bưng bê ở quán ăn nhỏ. Cuộc sống tuy vất vả nhưng ít ra cô có thể tự do, không phải đối mặt với những ánh mắt phán xét, những lời cay nghiệt. Cô đã mơ về việc tiết kiệm tiền, gửi về cho mẹ, maybe một ngày nào đó sẽ đủ tiền để đón mẹ lên sống cùng, thoát khỏi cái làng nhỏ đầy định kiến này. Nhưng giờ đây, giấc mơ đó tan vỡ rồi.
Làm sao cô có thể bỏ mẹ lại một mình trong hoàn cảnh này? `Mẹ Hà` không chỉ bệnh tật mà còn phải đối mặt với cơn thịnh nộ của `Nhà trai`, với sự khinh miệt của `Dân làng`. Bà cần cô ở bên cạnh, dù bà đã làm gì đi nữa.
`Hà` day day trán. Cái gánh nặng không chỉ là tiền bạc. Số tiền phải trả cho `Nhà trai` là một khoản khổng lồ. Công việc ở quê sẽ kiếm được bao nhiêu? Làm sao để vừa chăm sóc mẹ, vừa kiếm đủ tiền trang trải cuộc sống và còn phải tích góp để trả nợ? Con đường phía trước mịt mờ quá.
Và còn gánh nặng tinh thần. Ánh mắt của `Dân làng` hôm nay như vẫn còn in hằn trong tâm trí cô. Cô biết, dù có trả hết nợ, họ vẫn sẽ không quên. Họ sẽ mãi nhìn mẹ con cô như những kẻ lừa đảo. Sống ở đây, đối diện với sự phán xét và xa lánh mỗi ngày, sẽ là một thử thách tàn khốc.
Cô hít một hơi thật sâu, vị mặn chát của nước mắt vẫn còn đọng lại. Cô biết mình không thể quay về `Thành phố` lúc này. Cô phải ở lại. Chăm sóc mẹ. Tìm cách đối mặt với `Nhà trai`. Kiếm tiền. Và học cách sống chung với những lời dị nghị.
Đó là một quyết định khó khăn, đặt dấu chấm hết cho hy vọng về một cuộc sống mới, tự do. Nhưng cô không có lựa chọn nào khác. `Hà` đứng dậy, nhìn về phía cửa sổ nơi ánh nắng chiều hắt vào, nhuộm vàng căn phòng cũ kỹ. Cô biết, từ giờ trở đi, cuộc chiến thực sự mới bắt đầu. Con đường này sẽ đầy chông gai, nhưng cô buộc phải đi. Cô phải mạnh mẽ lên, vì mẹ, và vì chính mình. Quyết định đã được đưa ra. Cô sẽ ở lại quê.”
“Hà quay lại nhìn `Mẹ Hà`. Người đàn bà đã sinh ra cô, người đã bán cô, và giờ đây, người đang nằm đó vì cô. Nhìn khuôn mặt hốc hác, mái tóc bạc đi trông thấy chỉ sau ba tháng, Hà chợt hiểu ra cái giá của lòng tham phù phiếm. Cái khao khát làm đẹp, cái ảo mộng viển vông về một cuộc thi Hoa hậu U40 đã đẩy cả hai mẹ con vào bi kịch này. Chính cái lòng tham ích kỷ ấy đã khiến mẹ nhẫn tâm bán đi máu mủ của mình cho một `Gã chồng tương lai` nghiện ngập, bạo lực. Hà cảm thấy căm giận tột cùng. Vì chút tiền làm đẹp mà mẹ đã hủy hoại cả cuộc đời cô, đẩy cô vào địa ngục.
Nhưng rồi, ký ức về ngày cưới ùa về. Ngày cô bỏ trốn, để lại mẹ một mình đối mặt với cơn thịnh nộ của `Nhà trai`. Chính lúc ấy, khi Hà chạy trốn vì sự sống còn của bản thân, người mẹ đó, dù tham lam và quẫn trí, lại lựa chọn bước vào kiệu hoa thay con. Bà đã gánh chịu cơn thịnh nộ của `Gã chồng tương lai`, của `Nhà trai`, của `Dân làng`. Bà đã dùng thân mình để thế mạng cho cô. Sự hy sinh ấy, dù xuất phát từ một tình thế bị động và đầy sai lầm, vẫn là một hành động bảo vệ con gái theo cách riêng của bà.
Nước mắt lại chảy dài trên má Hà. Cô giận mẹ vì đã gây ra tất cả. Giận vì sự nông nổi, ích kỷ đã làm khổ cô và chính bà. Nhưng cô cũng thương mẹ, thương cái thân già nua ấy đã phải hứng chịu đòn roi, sự sỉ nhục. Thương cái cách bà hy sinh mù quáng, như một bản năng của người mẹ dù đã lầm đường lạc lối. Cái tình mẫu tử trong hoàn cảnh bi đát này thật phức tạp. Nó không còn là tình yêu thương vô điều kiện mà Hà từng mơ ước. Nó là sự pha trộn giữa giận hờn, oán trách, và cả sự xót xa không thể gọi tên. `Mẹ Hà` vẫn nằm đó, cuộn mình như một đứa trẻ. Hà biết, bà cũng đang phải chịu đựng nỗi đau cả về thể xác lẫn tinh thần. Căn nhà cũ, không khí ngột ngạt này là hiện thực tàn khốc mà cả hai mẹ con phải đối mặt.
Cô ngồi xuống cạnh giường, không nói gì. Chỉ im lặng nhìn người mẹ đang thoi thóp hơi tàn, gánh chịu hậu quả của chính mình gây ra, và cũng là gánh nặng mà bà đã trút lên vai cô bằng hành động thế thân ấy. Cả hai đều là nạn nhân, và cả hai đều là người phải trả giá. Giá đắt hơn tất cả mọi thứ trên đời.”
“Những ngày sau đó, Hà ở lại `Ngôi nhà cũ`, chăm sóc `Mẹ Hà`. Căn nhà im ắng, chỉ còn tiếng lạch cạch của bát đĩa và tiếng thở khẽ khàng của người ốm. Hà đút từng thìa cháo cho mẹ, lau mặt, thay quần áo. Những cử chỉ chăm sóc ấy không còn vương vấn sự ấm áp hay tình thương thuở bé, mà là sự thực hiện nghĩa vụ, pha lẫn chút xót xa cho thân phận cả hai. `Mẹ Hà` yếu ớt, đôi mắt trũng sâu nhìn Hà như một lời xin lỗi không thành tiếng, như một sự chấp nhận số phận tàn khốc. Hà nhìn mẹ, trong lòng vẫn đầy rẫy những tổn thương. Cô không thể quên được cái ngày mẹ đưa cô cho `Gã chồng tương lai`, ánh mắt lạnh lùng đếm tiền. Vết sẹo trong tim ấy, dù đã ba tháng trôi qua, vẫn nhức nhối.
Nhưng rồi, nhìn dáng mẹ tiều tụy, nhìn bà đã phải gánh chịu những gì thay cô, sự giận dữ trong Hà dịu xuống đôi chút, nhường chỗ cho một thứ cảm xúc phức tạp hơn. Đó là sự thấu hiểu một cách miễn cưỡng, rằng dù sai lầm đến đâu, người phụ nữ này vẫn là mẹ cô. Rằng sự hy sinh mù quáng kia, dù xuất phát từ tình thế bị dồn ép, vẫn là một nỗ lực vụng về để cứu vãn sai lầm của chính bà, dù hậu quả lại đổ lên cả hai. Hà biết, tha thứ hoàn toàn là điều không thể, bởi nỗi đau quá lớn. Nhưng cô chọn cách đối diện, chấp nhận sự thật phũ phàng này là một phần của cuộc đời mình, và tìm cách sống chung với nó.
`Dân làng` vẫn xì xào bàn tán về câu chuyện chưa từng có tiền lệ: cô gái bỏ trốn, người mẹ thế thân. Câu chuyện bi thương pha lẫn kỳ quái ấy sẽ còn được kể lại trong những đêm trà nước, như một bài học đắt giá về lòng tham và sự ích kỷ. Hà nghe những lời ấy, lòng nặng trĩu nhưng không còn quá đau đớn. Cô hiểu, quá khứ ấy là một vết sẹo không thể xóa nhòa, là gánh nặng cô phải mang theo. Nhưng cô sẽ không để nó đè bẹp mình.
Những ngày ở `Ngôi nhà cũ` là những ngày Hà tự chữa lành theo cách riêng của mình. Cô không tìm cách chạy trốn nữa. Cô đối diện với căn nhà, với người mẹ bệnh tật, với ánh mắt tò mò của `Dân làng`. Cô chấp nhận sự thật rằng cuộc đời cô đã bị xô lệch bởi sai lầm của người khác. Nhưng cô cũng nhận ra rằng, dù có thế nào, cô vẫn có quyền tự quyết định những bước đi tiếp theo. Hà sẽ không để mình chìm đắm trong hận thù hay nỗi đau. Cô sẽ mạnh mẽ đứng dậy, viết tiếp câu chuyện đời mình, không phải là câu chuyện về nạn nhân bỏ trốn, mà là câu chuyện về một người phụ nữ kiên cường, dám đối diện với quá khứ, và bước về phía trước dù vết thương lòng còn rỉ máu. Con đường phía trước còn nhiều khó khăn, có thể vẫn còn những hệ lụy từ bi kịch này, nhưng Hà đã sẵn sàng đối mặt. Cô biết mình không còn đơn độc, bởi trong hành trình ấy, cô đã tìm thấy chính mình – một Hà mạnh mẽ hơn, trưởng thành hơn, sẵn sàng chiến đấu cho tương lai của chính mình. Cái `Ngôi nhà cũ` giờ đây không còn là nơi giam hãm, mà là nơi cô tìm lại điểm tựa để bắt đầu một chương mới.”