Cọc tiền lẻ gồm toàn những tờ mười nghìn, hai mươi nghìn nhàu nát đang được bàn tay thô ráp của bà cụ vuốt phẳng phiu, chuẩn bị đem sang nộp cho bệnh viện tư thì tôi lao đến giữ chặt lại. Từng tờ tiền lẻ vuốt rách cả viền được cột chặt bằng sợi chun nịt đứt đoạn thắt nút lại, thấm đẫm mồ hôi của một gia đình nông dân nghèo khó. Tôi giật phăng tờ giấy chuyển tuyến có đóng mộc đỏ chót trên tay người nhà bệnh nhân, vò nát bét rồi gầm lên bắt họ cất ngay mớ tiền mồ hôi nước mắt đó vào túi. Bà cụ giật mình, khóc nấc lên, hai tay vẫn ôm khư khư cái túi vải dù sờn rách đựng chút tiền lẻ bán lợn bán gà ở quê mang lên. Bà mếu máo nói trưởng khoa chỉ định mổ gấp, không chuyển sang phòng khám tư nhân kia ngay trong đêm thì con trai bà sẽ nguy hiểm đến tính mạng.
Tôi nghiến răng, lượm lại tờ giấy xuất viện vừa bị mình vò nhàu nhĩ dưới nền gạch. Một tờ giấy mang danh nghĩa chuyển viện ép bệnh nhân sang cái phòng khám tư nhân hào nhoáng cách viện chưa đầy hai cây số. Bệnh nhân chỉ bị viêm ruột thừa cấp, chưa vỡ, cơ sở vật chất của viện công dư sức xử lý mổ nội soi ngay lập tức với chi phí chưa tới một phần mười. Nhưng vị trưởng khoa đáng kính lại nhẫn tâm tung hỏa mù, dọa nạt người nhà họ rằng ca này vô cùng phức tạp, dính dấp đến nhiều vùng nội tạng, bắt buộc phải sang viện tư để mổ dịch vụ. Đây chẳng khác nào một bản án tử tài chính giáng xuống đầu một gia đình làm nông nghèo mạt rệp.
Chưa đầy năm phút sau hành động ngang ngược của tôi, loa thông báo réo tên tôi lên phòng ban lãnh đạo. Tôi cầm theo tờ giấy chuyển tuyến, đạp mạnh cửa bước thẳng vào phòng làm việc của Trưởng khoa Lương. Không khí lạnh ngắt từ chiếc điều hòa phả thẳng vào mặt, kết hợp với sự im lặng đầy áp lực của bốn con người đang ngồi chễm chệ bên trong. Ông Lương dựa lưng vào chiếc ghế da quyền lực sau bàn làm việc bằng gỗ lim, tay mân mê chiếc bút ký nạm vàng, ánh mắt găm thẳng vào tôi như muốn nuốt tươi nuốt sống. Xung quanh ông ta là ba tay bác sĩ đàn em thân tín, khoanh tay đứng nhìn tôi bằng thái độ xấc

xược.
Ông Lương nhổm người dậy, đập mạnh tay xuống bàn. Mặt ông ta đỏ gay, gân cổ nổi lên bần bật, gằn giọng nói tôi vừa về khoa được mấy tháng mà dám xé chỉ định của ông ta, cản trở quyền lợi được chăm sóc công nghệ cao của người bệnh. Ông ta dọa sẽ tước chứng chỉ hành nghề, đuổi việc tôi ngay trong đêm nay nếu tôi không tự động xuống xin lỗi người nhà và đưa họ lên xe cấp cứu chuyển viện.
Tôi đứng thẳng lưng, tiến sát lại bàn làm việc. Cơn giận bốc lên tận đỉnh đầu khiến tôi không còn nể nang gì cái ghế trưởng khoa của ông ta nữa. Tôi nhìn xuống tờ giấy chuyển tuyến trên tay mình, ánh mắt lướt qua những dòng chữ in sẵn, và rồi khựng lại ở một cái tên nằm chìm dưới lớp mộc đỏ giáp lai. Một cái tên được ghi ở phần đại diện cơ sở tiếp nhận. Lúc nãy ở phòng bệnh vì quá tức giận tôi không để ý kỹ, nhưng bây giờ, dưới ánh đèn huỳnh quang sáng rực của phòng làm việc, dòng chữ đó hiện lên rõ mồn một.
Cổ họng tôi đắng nghét. Tôi chợt hiểu ra mọi chuyện. Hiểu tại sao suốt ba tháng nay, cứ những ca bệnh nghèo từ tỉnh lẻ lên, những người nông dân khắc khổ không rành luật lệ, đều nhận được lời khuyên chân thành từ ông Lương để chuyển sang cơ sở tư nhân đó.
Tôi gầm lên bóc mẽ sự giả tạo của ông ta, hai tay cầm tờ giấy chuyển tuyến xé toạc làm đôi, rồi xé làm tư, vo thành một nắm ném thẳng vào mặt vị trưởng khoa. Nắm giấy đập trúng gọng kính viền vàng của ông ta, rơi lả tả xuống mặt bàn. Tôi chỉ thẳng mặt ông ta, yêu cầu ông ta tự nhìn xem cái tên đóng dấu ở dưới cùng là ai, đừng tưởng có thể che mắt được tất cả nhân viên trong cái bệnh viện này.
Khoảnh khắc tôi dội thẳng câu nói đó vào mặt ông Lương, toàn bộ không gian phòng làm việc như bị rút cạn không khí. Ba gã bác sĩ tay sai đang định lao vào khống chế tôi bỗng chững lại, mặt tái mét nhìn nhau. Ông Lương cũng đơ người, tay đang định cầm ly trà bỗng run lên bần bật, nước trà sóng sánh đổ tràn ra cả tập hồ sơ bệnh án trên bàn. Không một ai trong số họ dám ho he nửa lời. Sự im lặng kéo dài đến ngạt thở, một sự im lặng chết chóc của những kẻ vừa bị lột sạch lớp vỏ bọc che đậy lợi ích nhóm.
Ông ta hít một hơi thật sâu, vội vàng luồn tay vơ vội những mảnh giấy rách vụn trên bàn giấu nhẹm vào ngăn kéo. Ánh mắt ông ta không còn sự trịch thượng lấn lướt nữa mà chuyển sang sự đề phòng tột độ, xen lẫn nét điên cuồng của một kẻ bị nắm thóp. Ông Lương gằn giọng ra lệnh cho đám tay chân lùi lại, rồi nhìn thẳng vào mắt tôi, rít lên từng tiếng qua kẽ răng.
Cánh cửa gỗ lim nặng trịch đóng sầm lại ngay sau lưng tôi, tiếng chốt khóa vặn ngược kêu cái cạch lạnh ngắt, cắt đứt hoàn toàn lối thoát duy nhất của căn phòng.
Không khí trong phòng làm việc nghẹt thở mùi điều hòa quyện với thứ mùi ngai ngái của thảm trải sàn. Tôi đứng trơ trọi giữa vòng vây của bốn con người. Cơn giận ban nãy vẫn còn bùng lên râm ran trong lồng ngực, nhưng sự tĩnh lặng quỷ dị của đám người trước mặt bắt đầu khiến sống lưng tôi ớn lạnh. Bọn họ không hề lao vào khống chế tôi như tôi tưởng, mà chỉ đứng đó, nhìn tôi bằng ánh mắt thương hại của những kẻ đi săn nhìn con mồi đã lọt lưới.
Ông Lương từ từ cúi xuống, nhặt một mảnh giấy nhàu nát có dính nửa con dấu đỏ dưới chân lên. Sự luống cuống, sợ hãi ban nãy của ông ta bay biến đâu mất, thay vào đó là một nụ cười nhếch mép tởm lợm. Ông ta búng nhẹ mảnh giấy vào không trung, rít lên từng tiếng qua kẽ răng:
“Mày tinh mắt đấy, Kiên ạ. Cái tên ‘Lê Trọng Hùng’ – Giám đốc cơ sở tiếp nhận của phòng khám đa khoa Tâm An. Mày gầm gừ cái gì? Mày tưởng mày bắt được quả tang tao ăn hối lộ à? Mày tưởng chỉ cần bù lu bù loa lên là tao mất chức chắc? Mày có biết Lê Trọng Hùng là ai không?”
Ông Lương ngừng lại, nụ cười trên môi càng lúc càng sâu, ánh mắt đầy vẻ giễu cợt xoáy thẳng vào sự ngỡ ngàng đang dần hiện rõ trên mặt tôi.
“Nó là con trai ruột của ngài Giám đốc cái bệnh viện này đấy, thằng ngu ạ!”
Câu nói đó như một nhát búa tạ giáng thẳng vào màng nhĩ, đánh vỡ vụn chút hy vọng về công lý cuối cùng trong tôi. Cổ họng tôi đắng nghét, khô khốc. Cảm giác bất lực dâng lên cuồn cuộn, bóp nghẹt buồng phổi. Một vòng tròn lợi ích khép kín, hoàn hảo và tàn độc đến rợn người. Trưởng khoa ngoại dùng quyền lực để tuồn những bệnh nhân nghèo sang phòng khám tư của con trai Giám đốc viện. Giám đốc thì nhắm mắt làm ngơ, dùng cái ô quyền lực của mình để dung túng cho cấp dưới bòn rút đến giọt máu cuối cùng của những người nông dân cùng đinh. Tôi có thể kiện ai bây giờ? Cầm tờ giấy này lên ném vào mặt Giám đốc để tố cáo con trai ông ta sao? Thảo nào Lương lại tự tin chà đạp lên mọi quy tắc y đức một cách trắng trợn như thế.
Ông Lương thong thả bước vòng qua bàn, vỗ vai tôi bằng bàn tay lạnh ngắt. “Mày tưởng mày là anh hùng cứu thế hả? Mày nghĩ y đức của mày mài ra ăn được à? Mày đang đạp đổ nồi cơm của cả cái hệ thống này đấy con ạ. Ở cái viện này, một là mày ngoan ngoãn ngậm miệng lại mà ăn phần tao chia, hai là mày cút khỏi ngành.”
Ông ta hất cằm về phía bàn làm việc, nơi đã đặt sẵn một tờ giấy trắng. “Viết bản tường trình. Tự nhận bản thân có thái độ chống đối, cản trở bệnh nhân chuyển tuyến do tâm lý cá nhân bất ổn. Xin rút kinh nghiệm sâu sắc. Viết xong thì cút về phòng trực, tháng này tao trừ thi đua. Chuyện hôm nay tao xí xóa, nể tình mày mới ra trường.”
“Còn nếu tôi không viết?” Tôi nghiến răng đáp trả, hai bàn tay siết chặt đến mức móng tay găm vào da thịt rớm máu.
Lương bật cười khanh khách. Tiếng cười vang dội trong căn phòng kín đầy mỉa mai. Ông ta hất đầu ra hiệu cho Thái – gã bác sĩ tay sai đang đứng dựa lưng vào tủ hồ sơ. Thái rút điện thoại, bấm một dãy số gọi thẳng xuống trạm điều dưỡng khoa cấp cứu. Lệnh được phát ra lạnh lùng, cố tình để tôi nghe thấy: “Bảo điều dưỡng rút dịch truyền của ca ruột thừa giường số 4 đi. Trưởng khoa bảo ca này diễn biến phức tạp, trả về cho người nhà tự lo. Khoa không nhận mổ nữa.”
“Các người điên rồi!” Tôi lao lên phía trước, định giật lấy chiếc điện thoại. “Ruột thừa đang sưng tấy, chậm vài tiếng nữa là vỡ ra chết người như chơi!”
Hai gã bác sĩ còn lại lập tức xông tới, vặn ngoặt hai tay tôi ra sau lưng, ép chặt vai tôi vào vách tường. Lương bước tới, dùng chiếc bút ký bằng kim loại gõ cộc cộc vào ngực áo blouse của tôi, ngay chỗ trái tim đang đập thình thịch vì phẫn nộ.
“Nó chết là do mày, Kiên ạ. Do mày tự ý xé chỉ định chuyển tuyến, cản trở không cho người ta đi cấp cứu. Bệnh án chưa có chữ ký của tao duyệt mổ, mày lấy cái quyền gì đụng dao kéo? Nếu thằng bé đó vỡ ruột thừa đêm nay, tao sẽ ghi rành rành vào hồ sơ là do bác sĩ Kiên cố tình giam bệnh nhân lại. Để xem lúc đó pháp luật sẽ tước bằng của mày, hay của tao?”
Sự thật cay đắng là ông ta nói đúng. Trong cái hệ thống lề thói quan liêu này, không có chữ ký của trưởng khoa, cửa phòng mổ vĩnh viễn không bao giờ được mở. Bọn họ đang trắng trợn bắt cóc sinh mạng của một thanh niên vô tội để bẻ gãy sống lưng tôi.
Đúng lúc đó, tiếng điện thoại nội bộ trên bàn Lương réo vang từng hồi chát chúa. Tiếng của cô điều dưỡng trưởng vang lên đầy hoảng loạn: “Sếp ơi, bệnh nhân giường số 4 đau dữ dội, nôn mửa liên tục rồi. Người nhà đang làm ầm ĩ ngoài hành lang, đòi phá cửa tìm bác sĩ Kiên cho bằng được!”
Lương nhếch mép cười, ra hiệu cho đàn em buông tôi ra. “Mở cửa. Cho anh hùng của chúng ta ra nhận phần thưởng kìa.”
Tôi lảo đảo lao ra khỏi phòng, chạy thục mạng dọc hành lang về phía phòng bệnh. Vừa thấy bóng áo blouse trắng của tôi, bà cụ – người mẹ nông dân khắc khổ ban nãy – liền lao tới. Nhưng trong đôi mắt đỏ ngầu của bà không hề có sự cầu cứu. Nó hằn lên những tia vằn vện của sự hoảng loạn và căm phẫn tột độ.
Bà níu chặt lấy vạt áo tôi, giật mạnh khiến tôi lảo đảo. “Bác sĩ Kiên… tôi xin cậu… tôi lạy cậu… Cậu có thù hằn gì với trưởng khoa thì cậu để sau, sao cậu lại giấu giấy chuyển viện của con tôi? Sao cậu lại cấm không cho chúng tôi đi? Cậu định giết con tôi à?”
Tôi sững sờ, cảm giác như có ai vừa đổ ụp một thùng nước đá buốt giá lên đầu. Bọn họ đã cử người xuống rỉ tai, tẩy não bà cụ từ lúc tôi bị gọi lên phòng.
“Tôi xé giấy vì bọn họ đang lừa bà! Ở đây mổ được, con bà không cần sang viện tư!” Tôi cố gắng giải thích, giọng nói gần như lạc đi vì tuyệt vọng.
“Cậu im đi!” Bà cụ gào lên nức nở. “Các bác sĩ khác bảo rồi, bệnh con tôi phức tạp, cậu tay nghề non kém không dám mổ, nhưng lại sĩ diện không cho đi! Cậu mà không buông tha, con tôi sẽ chết ở đây! Tôi xin cậu, tha cho nhà tôi đi!”
Sự cay đắng nghẹn ứ ở cổ họng, cào xé tâm can tôi. Người mà tôi vừa đánh cược cả sự nghiệp để bảo vệ, giờ đây lại coi tôi như một con quỷ dữ đang cản đường sống của con mình.
Từ phía sau lưng tôi, Lương chậm rãi bước tới. Ông ta nhìn bà cụ với vẻ mặt xót xa giả tạo. “Bác bình tĩnh. Bác sĩ Kiên còn trẻ, có chút bốc đồng, muốn giữ ca mổ khó lại để lấy thành tích. Chúng tôi đang lập biên bản đình chỉ cậu ấy rồi. Bác cứ yên tâm, tôi sẽ đích thân ký lại giấy chuyển tuyến hỏa tốc cho cháu nó sang Tâm An ngay bây giờ.”
Nghe xong, bà cụ buông thõng áo tôi ra, khuỵu gối xuống nền gạch, chắp hai tay run rẩy vái lạy Lương như một vị Phật sống.
Ngay lúc đó, điện thoại trong túi áo ngực tôi rung lên. Một tin nhắn từ cậu bạn bên khoa xét nghiệm: “Kiên, bạch cầu ca giường 4 tăng vọt, chỉ số CRP báo động đỏ. Siêu âm thấy thành ruột thừa mỏng tang, có dịch hố chậu. Sắp vỡ mủ rồi!”
Tim tôi hẫng đi một nhịp. Nếu bây giờ nhồi bệnh nhân lên xe cấp cứu để chuyển sang cái phòng khám tư, chịu cảnh xóc nảy trên đường, cộng thêm cả đống thời gian làm thủ tục tiếp nhận, xét nghiệm lại từ đầu… thằng bé chắc chắn sẽ vỡ ruột thừa giữa đường, nhiễm trùng máu và tử vong ngay trên băng ca.
Sáng hôm sau, phòng giao ban khoa Ngoại ngột ngạt như một phiên tòa dị giáo. Không khí đặc quánh sự im lặng phục tùng của hơn hai mươi y bác sĩ. Tôi đứng bơ vơ ở bục báo cáo, hệt như một kẻ tội đồ đang chờ tuyên án.
Đêm qua, tôi đã phải dùng đến cách cực đoan nhất: xông thẳng vào phòng trực lãnh đạo viện, lôi vị phó giám đốc trực gác xuống tận giường bệnh để ép ông ta xem siêu âm và ký lệnh mổ cấp cứu. Thằng bé con bà cụ được cứu sống trong gang tấc khi ruột thừa vừa vỡ mủ. Lưỡi hái tử thần sượt qua, nhưng cái giá phải trả cho sự liều lĩnh của tôi thì đang hiển hiện ngay trước mắt. Ông Lương ngồi chễm chệ ở ghế chủ tọa, khuôn mặt đỏ gay, gõ nhịp nhịp chiếc bút nạm vàng xuống mặt bàn gỗ.
“Chống đối cấp trên, kích động người nhà bệnh nhân, tự ý phá vỡ quy trình chuyển tuyến an toàn!” Lương gằn giọng, ném toẹt tờ quyết định kỷ luật xuống bàn. “Vì sự bốc đồng vô kỷ luật của anh mà bệnh nhân suýt mất mạng! Tôi đã nương tay, nhưng loại vi rút hoang tưởng như anh nếu giữ lại sẽ làm lây lan thói vô tổ chức cho cả cái khoa này. Ký vào biên bản, nộp thẻ công tác rồi cút khỏi viện!”
Những ánh mắt ái ngại của đồng nghiệp lập tức lảng tránh cái nhìn của tôi. Bọn họ biết cả. Bọn họ thừa biết bệnh nhân sẽ chết dọc đường nếu phải chuyển tuyến đêm qua. Nhưng chẳng ai dại gì lên tiếng bênh vực một kẻ sắp bị nghiền nát dưới gót giày của quyền lực. Cái cay đắng nghẹn ứ ở cổ họng tôi. Lương nghĩ ông ta đã thắng. Ông ta đinh ninh rằng việc lôi cái mác “con trai Giám đốc viện” ra dọa đêm qua đã hoàn toàn đánh gục ý chí phản kháng của tôi, ép tôi phải cúi đầu nhận tội để bao che cho sự thối nát của ông ta.
Ông ta nhếch mép cười khẩy, hất cằm về phía tôi. “Sao? Không phục à? Hay đợi tôi gọi bảo vệ lên áp tải cậu ra khỏi đây?”
Tôi nhìn xoáy vào mặt ông ta, bàn tay siết chặt chiếc USB trong túi áo blouse. “Tôi không nộp thẻ. Và tôi cũng không ký bất cứ cái gì hết.”
“Mày…” Lương trừng mắt, toan đập bàn đứng dậy.
Tôi không để ông ta nói hết câu, lập tức quay lưng cắm chiếc USB vào máy tính kết nối với màn hình chiếu của phòng giao ban. Đêm qua, trong lúc chờ bệnh nhân hồi tỉnh, tôi đã thức trắng để lật tung cổng thông tin điện tử của Sở Y tế và mạng lưới đăng ký doanh nghiệp. Ông Lương quá tự mãn. Ông ta tưởng tôi là một thằng nhãi ranh non nớt, nghe đến cái danh Giám đốc viện là sẽ run lẩy bẩy mà cúp đuôi bỏ chạy.
Màn hình máy chiếu chớp nháy rồi hiện lên một bảng báo giá và phác đồ điều trị của phòng khám đa khoa Tâm An. Tôi phóng to bản scan, ánh sáng máy chiếu hắt những con số lạnh lẽo lên khuôn mặt tái mét của đám tay sai ngồi ở dãy ghế đầu.
“Báo cáo toàn khoa sáng nay, tôi xin phép trình bày về ‘quy trình chuyển tuyến an toàn’ mà Trưởng khoa Lương vừa nhắc tới,” giọng tôi vang lên, đều đều nhưng sắc lẹm. “Đây là phác đồ bào tiền tiêu chuẩn của phòng khám Tâm An dành cho một ca viêm ruột thừa cấp. Chụp MRI ổ bụng không cần thiết: năm triệu. Gói kháng sinh dự phòng nấm không rõ chỉ định: mười lăm triệu. Giường hồi sức dịch vụ ép buộc: mười triệu một ngày. Một ca mổ cỏn con ở viện công chưa tới ba triệu, sang đó biến thành một hóa đơn năm mươi triệu đồng.”
Tiếng xì xầm bắt đầu nổi lên ở các dãy ghế cuối. Lương bật dậy, chỉ tay về phía tôi, gào lên: “Tắt ngay! Ai cho phép cậu chiếu những thứ rác rưởi này trong giờ giao ban? Thái, lên rút điện máy chiếu! Bảo vệ đâu, lôi cổ thằng điên này ra ngoài!”
“Khoan đã!” Tôi gầm lên, lấn át cả tiếng hét của ông ta, ngón tay bấm mạnh vào chuột máy tính để chuyển sang slide tiếp theo. “Phần hay nhất vẫn còn ở phía sau!”
Trên màn hình lúc này là giấy phép hoạt động khám chữa bệnh của phòng khám Tâm An và bản quyết định bổ nhiệm Giám đốc chuyên môn, người trực tiếp phê duyệt và hưởng hoa hồng trên những cái phác đồ đắt đỏ tàn nhẫn kia.
Tôi quay lại, nhìn thẳng vào mắt Lương. Sự trịch thượng, ngạo mạn của ông ta bỗng chốc vỡ vụn, thay vào đó là sự kinh hoàng tột độ khi nhìn thấy cái tên được phóng to đỏ chót trên màn hình.
“Đêm qua trưởng khoa nói với tôi, cơ sở Tâm An là của Lê Trọng Hùng, con trai Giám đốc viện. Ông định dùng cái ô dù vĩ đại đó để bắt tôi ngậm miệng, để tôi tưởng rằng cả bệnh viện này đang ăn giơ với nhau,” tôi chậm rãi nói từng chữ, ném sự thật cay đắng vào mặt ông ta. “Đúng, Lê Trọng Hùng là chủ đầu tư danh nghĩa. Nhưng người chịu trách nhiệm chuyên môn, người ký duyệt mọi phác đồ hút máu bệnh nhân nghèo, lại là cái tên này.”
Tôi lấy bút laser, khoanh tròn vào chữ ký và con dấu Giám đốc chuyên môn ở góc dưới văn bản.
“Bà Trần Thị Ngọc Mai.” Tôi đọc to cái tên, âm thanh đập vào bức tường phòng giao ban dội lại. “Vợ của Trưởng khoa Lương kính mến của chúng ta.”
Toàn bộ không gian phòng giao ban như bị rút cạn dưỡng khí. Gần ba mươi con người nín thở, trợn trừng mắt nhìn lên màn hình. Đám tay sai ban nãy còn hung hăng giờ ngồi rụt cổ lại, mặt cắt không còn một giọt máu.
Sự thật cay đắng đã được lột trần. Ông Lương không hề làm tay sai cho con trai Giám đốc. Ông ta chính là kẻ đứng sau đạo diễn mọi vở kịch. Ông ta mượn cái bóng của Giám đốc để hù dọa, bịt miệng cấp dưới, trong khi chính vợ ông ta mới là người đứng tên pháp lý, vơ vét từng đồng tiền lẻ thấm đẫm mồ hôi nước mắt của những người nông dân khốn khổ bị ông ta đẩy sang.
Tiếng mảnh sứ vỡ vụn văng tung tóe dưới nền gạch hệt như sự sụp đổ của cái đế chế quyền lực mà ông Lương đã cất công xây dựng. Trong phòng giao ban, những tiếng xì xào ban đầu còn rụt rè, nay đã bùng lên thành những lời bàn tán công khai, sắc nhọn như hàng chục mũi dao chĩa thẳng về phía bục chủ tọa. Tôi đứng đó, vạt áo blouse lạnh toát mồ hôi, nhìn ông ta lảo đảo lùi lại. Cái vẻ kiêu ngạo, trịch thượng của một vị trưởng khoa hét ra lửa biến mất hoàn toàn, chỉ còn lại một lão già xám ngoét, đôi môi run rẩy không thể thốt nên một lời phản biện.
Ông ta không ngờ tôi lại đánh một đòn chí mạng như thế. Và ông ta càng không biết rằng, trước khi bước vào cuộc họp này mười lăm phút, toàn bộ tệp tài liệu bóc trần đường dây chuyển tuyến mờ ám kia đã được tôi đính kèm trong một email nặc danh, gửi thẳng đến hòm thư đường dây nóng của Thanh tra Sở Y tế. Tôi không chừa cho ông ta, cũng như cái bệnh viện này, bất kỳ cơ hội nào để đóng cửa bảo nhau.
Hậu quả ập đến nhanh hơn những gì đám tay sai của ông Lương kịp tưởng tượng. Chỉ hai ngày sau, đoàn thanh tra của Sở Y tế chính thức vào cuộc. Không khí trong khoa Ngoại trở nên căng thẳng đến ngạt thở. Những bóng người mặc áo blouse trắng lầm lũi đi qua nhau ở hành lang, không ai dám bàn tán to tiếng, nhưng ánh mắt giật mình thon thót mỗi khi có người của đoàn thanh tra đi ngang qua đã nói lên tất cả. Tôi bị gọi lên phòng làm việc ba lần để cung cấp lời khai và bằng chứng. Từ góc nhìn của mình, qua khe cửa khép hờ, tôi thấy những thùng carton đựng đầy hồ sơ bệnh án, sổ sách thu chi được luân phiên chuyển ra khỏi phòng ông Lương.
Phòng khám Tâm An lập tức bị đình chỉ hoạt động để phục vụ điều tra. Chữ ký của bà vợ ông Lương trên hàng loạt phác đồ hút máu bệnh nhân nghèo trở thành bằng chứng thép không thể chối cãi. Con trai Giám đốc viện, bằng một sự dàn xếp luồn lách nào đó, đã nhanh chóng rút tên khỏi danh sách cổ đông từ trước, để lại toàn bộ đống tro tàn cho vợ chồng ông Lương gánh chịu.
Án kỷ luật được giáng xuống. Ban giám đốc bệnh viện, trong nỗ lực tuyệt vọng để vớt vát chút danh dự còn sót lại và khoanh vùng thiệt hại, đã thống nhất ép ông Lương phải làm đơn xin nghỉ hưu non. Một hình thức “hạ cánh an toàn” đầy cay đắng, tước đoạt toàn bộ danh tiếng và quyền lực của một tay phẫu thuật viên từng vỗ ngực xưng tên ở đất này. Đám đàn em tay sai của ông ta kẻ thì bị thuyên chuyển công tác xuống phòng khám ngoại trú, kẻ thì bị trừ thi đua, ngoan ngoãn cúi đầu như những con rùa rụt cổ.
Chiều hôm qua, trước khi xuất viện, bà cụ người nhà bệnh nhân giường số 4 đã tìm đến tận phòng trực của tôi. Thằng bé con bà bình phục rất nhanh sau ca mổ ruột thừa vỡ mủ đêm đó. Bà cụ lóng ngóng đặt lên bàn làm việc của tôi một túi nilon đựng chục quả cam sành xù xì, vỏ nám đen. Hai mắt bà sưng húp, đôi bàn tay thô ráp đan vào nhau run rẩy. Bà khóc, xin lỗi tôi vì đêm hôm đó đã nghe lời xúi giục mà buông những lời oán độc, suýt nữa hại chết chính con ruột của mình. Tôi nhìn những quả cam lăn lóc trên bàn, thấy cổ họng mình đắng nghét. Tôi không giận bà cụ, tôi chỉ thấy xót xa. Họ quá nghèo, quá yếu thế, nên sự sợ hãi của họ dễ dàng bị những kẻ khoác áo blouse trắng biến thành công cụ để trục lợi.
Buổi chiều muộn ngày ông Lương chính thức rời khỏi viện, trời đổ cơn mưa phùn lạnh buốt. Tôi đứng ở cuối hành lang khu nhà B, lặng lẽ nhìn người đàn ông đó bước ra từ căn phòng làm việc từng là lãnh địa bất khả xâm phạm của ông ta. Lương mặc chiếc áo khoác bạc màu, trên tay ôm một thùng carton nhỏ đựng vài cuốn sách và đồ dùng cá nhân. Không có đám đàn em tháp tùng, không có những cái cúi đầu chào hỏi xun xoe. Ông ta trông già sọm đi, mái tóc điểm bạc dường như xơ xác hơn, bóng lưng còng xuống dưới sức nặng của sự nhục nhã.
Lương chợt khựng lại, ngước mắt lên và bắt gặp ánh nhìn của tôi. Khoảnh khắc ấy, không gian giữa hai chúng tôi như cô đặc lại. Không còn những lời đe dọa, không còn những nụ cười khẩy mỉa mai. Mắt ông ta vẩn đục, mệt mỏi và trống rỗng. Ông ta không nói gì, lẳng lặng quay mặt đi, bước thấp bước cao về phía buồng thang máy.
Tôi cứ đứng đó, nhìn mãi theo bóng lưng của người thầy từng hướng dẫn tôi những nhát dao mổ đầu tiên khi tôi mới chập chững bước vào nghề. Cơn mưa ngoài cửa sổ hắt những tia nước lạnh buốt vào gáy. Công lý đã được thực thi, sự thật đã được phơi bày, nhưng trong lồng ngực tôi chẳng có lấy một chút cảm giác hả hê của kẻ chiến thắng. Chỉ còn lại một sự chua xót trĩu nặng, âm ỉ cào xé khi nhận ra rằng, y đức đôi khi lại là thứ dễ dàng mục nát nhất khi bị ngâm trong thứ dung dịch tẩm ướp của lòng tham.
Story code: VI_000117