Màn hình điện thoại sáng rực chĩa thẳng vào mặt ông Ba giữa vòng vây chật cứng, tiếng khóc lóc ỉ ôi của thằng Tuấn vang lên nức nở trước hàng ngàn người xem livestream. Nó đang đóng vai một thanh niên bỏ phố về quê lập nghiệp, diễn vở kịch bị chính người bác ruột hãm hại. Tuấn quệt vội giọt nước mắt không hề tồn tại, thút thít kể lể chuyện mười gốc sầu riêng giống mới bị ông Ba tạt thuốc sâu đến thối rễ.
Ông Ba đứng chôn chân giữa sân, bàn tay run rẩy siết chặt một nắm bùn nát bét lấy từ chính ruộng lúa nhà mình. Nắm bùn ấy bốc lên mùi hóa chất diệt cỏ nồng nặc, thứ mùi đặc trưng thốc thẳng vào mũi khiến ông lợm giọng. Ruộng lúa nhà ông chết cháy sạm chỉ sau một đêm. Hàng ngàn gốc lúa đang ngậm đòng rũ gục, cháy đen đến tận gốc. Vậy mà bây giờ, ông lại biến thành kẻ thủ ác trong một kịch bản tàn nhẫn được sắp đặt tinh vi từ trước.
“Bác Ba, cháu nợ nần chồng chất mới đem được giống sầu riêng Mã Lai này về.” Tuấn gào lên vào cái mic cài áo, cố tình xoay góc máy để lấy trọn thân hình còm cõi, lấm lem bùn đất của ông già. “Cháu biết bác ghét cháu vì cháu mua được mảnh vườn sát vách ruộng nhà bác. Bác không ăn được thì đạp đổ, hắt thuốc sâu cho chết rễ cây nhà cháu, bác ác quá bác Ba ơi.”
Xung quanh, những gương mặt thân quen trong họ tộc thi nhau chĩa mũi dùi vào ông già tội nghiệp. Chú Bốn đập mạnh tay xuống bàn đá, lớn tiếng nhiếc móc ông là đồ nhỏ nhen, ích kỷ. Thím Tám thì bĩu môi chê bai ông nghèo hèn nên sinh ra ghen ăn tức ở với thế hệ trẻ. Họ hùa nhau chửi rủa, dồn ép ông vào góc tường bằng những lời lẽ đạo lý rỗng tuếch. Mặc kệ sự thật là lúa nhà ông Ba chết sạch, họ chỉ chăm chăm bênh vực vài cái rễ sầu riêng xước xát của Tuấn.
“Tôi không làm.” Ông Ba khản giọng khua khoắng nắm bùn đen ngòm trên tay. “Là ruộng lúa nhà tôi bị người ta tạt thuốc hóa học trước. Mọi người nhìn đi, cái mùi này…”
Chưa dứt câu, thím Tám đã tiến lên gạt phắt tay ông ra. Nắm bùn rơi toẹt xuống gạch sân, văng những vệt đen đục ngầu.

Bà ta gằn giọng quát nạt, cấm ông nói bậy bạ đổ oan cho thằng cháu vàng ngọc của dòng họ. Đám đông lại tiếp tục nhao nhao, người đòi ông bồi thường tiền mặt, kẻ lớn tiếng ép ông phải cắt đất trừ nợ cho Tuấn để giữ êm ấm gia môn.
Tuấn liếc nhanh về phía góc sân, nơi có một xấp giấy tờ dằn dưới viên gạch tảng. Mắt nó lóe lên một tia hối hả bất thường. Nó vội vã chuyển tông giọng, tỏ ra cao thượng và vị tha trước ống kính điện thoại. Tuấn lớn giọng tuyên bố không thèm kiện cáo người nhà ra pháp luật, chỉ cần ông Ba chịu ký vào tờ giấy nhượng lại hai sào ruộng sát ranh giới để trừ vào tiền thiệt hại của mười gốc sầu riêng. Lời đề nghị nghe qua đầy tình nghĩa khoan dung, nhưng thực chất là một lưỡi dao tẩm độc kề sát cổ ông già cạn lý.
Hai sào ruộng đó là cái niêu cơm duy nhất của cả nhà ông. Mười gốc sầu riêng dù đắt đỏ đến mấy cũng không thể sánh ngang với giá trị mảnh đất mặt tiền đường nhựa đang rục rịch có dự án quy hoạch. Ông Ba nhận ra ngay điểm vô lý trong cách định giá ép buộc này. Ánh mắt ông dừng lại ở mép tờ giấy lấp ló mộc đỏ của văn phòng công chứng xã. Đó là thứ tuyệt đối không thể chuẩn bị nhanh đến thế nếu sự việc mới chỉ vừa bùng phát sáng nay.
Nhưng ông không có cơ hội lên tiếng tố giác. Chú Bốn đã nắm lấy cổ tay gầy guộc của ông, dúi thẳng cây bút bi vào những ngón tay thô ráp. Đám đông họ hàng ép sát lại, tạo thành một bức tường thịt ngột ngạt không lối thoát. Tiếng chửi bới, tiếng thở dài thất vọng, tiếng khóc lóc giả tạo của Tuấn trên livestream hòa thành một mớ âm thanh hỗn độn bóp nghẹt nhịp thở của ông già khốn khổ.
“Ký đi cho êm chuyện, giữ lại cái mặt mũi cho dòng họ.” Chú Bốn nghiến răng rít nhỏ vào tai ông, lực tay siết chặt đến mức xương cổ tay ông kêu răng rắc.
Tuấn bước đến sát bên, dí thẳng ống kính điện thoại vào tận mặt ông Ba. Màn hình livestream đang nhảy số lượng người xem liên tục, kèm theo hàng loạt bình luận chửi rủa ông già ác độc trôi tuột trên màn hình. Nó cười khẩy một cái thật nhẹ sau lớp mặt nạ nạn nhân, ép ông vào thế phải cúi đầu nhận tội trước hàng vạn con mắt trên mạng xã hội. Ông Ba nhìn trân trân vào xấp giấy chuyển nhượng đất đai, mồ hôi lạnh toát ra ướt đẫm lưng áo. Cây bút trong tay ông bị đám đông ép ấn mạnh xuống mép tờ giấy trắng, ngay sát bên cạnh dấu mộc đỏ chót đã chờ sẵn.
Ngòi bút bi nhấn mạnh xuống mặt giấy tạo ra một vệt mực xanh nham nhở. Lực đè từ bàn tay to bè của chú Bốn làm ngón tay ông Ba đau điếng, khớp xương kêu lên răng rắc. Bằng chút sức tàn của một lão nông cả đời cuốc mướn, ông vùng vẫy hất mạnh cánh tay. Cây bút văng ra, lăn lông lốc về phía góc sân. Chú Bốn lảo đảo lùi lại, mặt hầm hầm tức giận.
“Mày giỏi! Đến nước này mà mày còn ngoan cố hả Ba?” Chú Bốn chỉ thẳng mặt ông, nước bọt văng tứ tung.
Ông Ba xoa xoa cổ tay tấy đỏ, lồng ngực đánh trống liên hồi. Mắt ông mờ đi vì mồ hôi và uất ức. Qua màn sương nhòe nhoẹt, ông thấy Tuấn vội vã lùi lại vài bước, đưa điện thoại lên cao hơn. Khóe môi nó giật giật, diễn một nét hoảng sợ giả tạo vô cùng hoàn hảo trước ống kính.
“Mọi người ơi cứu cháu! Bác ấy vừa đánh cháu!” Tuấn gào lên trong điện thoại. Nó lia máy quay cảnh cây bút lăn lóc dưới đất, rồi quay ngược lại gương mặt nhăn nhúm vì đau đớn và phẫn nộ của ông Ba. “Mọi người thấy chưa? Cháu đã nhượng bộ, chỉ xin đền bù mảnh đất hoang để gỡ gạc tiền nợ mua cây giống, vậy mà bác ấy còn muốn hành hung cháu. Cháu sống sao nổi ở cái làng này đây!”
Âm thanh thông báo bình luận từ điện thoại của Tuấn réo lên liên hồi như tiếng ong vỡ tổ. Thím Tám đứng cạnh đó rút điện thoại mình ra, ác ý đọc to những dòng chữ tàn nhẫn đang chạy liên tục trên màn hình livestream.
“‘Thằng già mất nết, cho đi bóc lịch đi!’. ‘Phá hoại tài sản người khác mà còn thái độ, loại này đuổi khỏi làng!’. ‘Khổ thân anh thanh niên khởi nghiệp gặp ngay thằng họ hàng chí phèo!’. Đấy, anh Ba nghe thấy chưa?” Thím Tám hất hàm, ánh mắt miệt thị rạch từng nhát vào lòng tự trọng của ông. “Cả nước người ta đang chửi anh kìa! Đừng để cái họ Lê này mang nhục vì anh thêm nữa!”
Ông Ba há miệng, cổ họng khô khốc. Ông muốn nói về dấu mộc đỏ chót trên tờ giấy ủy quyền. Ông muốn hỏi tại sao một tờ giấy chuyển nhượng đất đai phức tạp lại có sẵn mộc của văn phòng công chứng xã trong khi sự việc sầu riêng chết mới chỉ ầm ĩ lên từ sáng nay. Nhưng giọng ông thều thào, chìm lấp hoàn toàn giữa những tiếng la ó cạn tình của đám đông họ hàng.
“Tờ giấy… cái mộc…” Ông lẩy bẩy chỉ vào xấp giấy tờ. “Tụi bây gài tao! Làm sao có sẵn…”
“Gài cái gì!” Chú Bốn cắt ngang, bước tới đập mạnh tay xuống bàn đá. “Thằng Tuấn nó lo xa, nó biết anh ngang ngược nên nhờ người quen soạn sẵn giấy thỏa thuận đền bù, chỉ thiếu chữ ký để làm chứng thôi. Anh đừng có ngậm máu phun người! Anh tính chối bỏ trách nhiệm hả?”
Chú Bốn cố tình bẻ cong sự thật. Một tờ giấy chuyển nhượng quyền sử dụng đất đâu thể soạn và đóng dấu sẵn chỉ để “thỏa thuận đền bù” mười gốc sầu riêng rách nát? Nhưng đám đông không ai quan tâm đến sự vô lý đó. Họ chỉ thấy ông già nghèo khổ đang cố chống chế một cách hèn hạ.
Đúng lúc đó, vợ Tuấn từ phía sau luống mồng tơi hớt hải chạy lên, trên tay cầm một vỏ chai nhựa màu trắng bám đầy sình lầy. Mụ ta quăng cái chai xuống giữa sân, bưng mặt khóc tu tu.
“Trời cao đất dày ơi! Mọi người coi ổng ác không! Em mới dọn lại góc chuồng gà nhà ổng, thấy vỏ chai thuốc diệt cỏ lậu giấu trong đống rơm đây nè! Loại này độc lắm, tạt vô gốc sầu riêng thì rễ nào chịu thấu!”
Ông Ba sững sờ. Mắt ông dán chặt vào vỏ chai lạ hoắc. Nhà ông trước giờ chỉ xài phân chuồng ủ mục, cỏ ngoài ruộng ông toàn lội bùn nhổ bằng tay để tiết kiệm tiền. Cái chai đó từ đâu chui ra? Ông loạng choạng bước tới, định nhặt cái chai lên xem cặn bên trong, nhưng thím Tám đã lấy chân đá văng nó ra xa.
“Anh tính tiêu hủy tang vật hả? Rõ rành rành rồi nhé. Thuốc nhà anh, anh xài xong giấu giếm, lúa nhà anh tự anh làm chết rồi tính ăn vạ ngược thằng cháu! Đồ thâm độc!”
Những lời kết tội đổ ập xuống đầu ông như đá tảng. Đám đông lại ồ lên, tiếng chửi bới càng lúc càng cay nghiệt. Vài đứa thanh niên trong họ lăm lăm xắn tay áo, ép sát ông vào cây cột hiên nhà. Mùi mồ hôi chua loét, mùi khói thuốc lá khét lẹt, mùi hóa chất từ đám bùn lúa chết bám trên quần áo quyện vào nhau làm ông ngột ngạt đến nghẹt thở.
Ông Ba nhìn quanh, tuyệt vọng tìm kiếm một ánh mắt cảm thông. Nhưng không. Ai cũng nhìn ông như một con quái vật mang tội tày đình. Cái bẫy này được giăng ra quá hoàn hảo. Từng bước, từng nhịp, bọn chúng đã tước sạch mọi đường lui của ông. Lúa chết, đất mặt tiền sắp mất, danh dự cả đời giữ gìn trong sạch bị chà đạp dưới gót giày của những kẻ cùng chung dòng máu.
“Cháu đã gọi báo công an xã rồi.” Tuấn hạ điện thoại xuống ngang ngực, che mic lại. Giọng nó đều đều nhưng ánh mắt tóe lên tia đắc ý lạnh lẽo, ghim thẳng vào đôi mắt tuyệt vọng của ông già. Nó rít qua kẽ răng, âm lượng vừa đủ cho mấy người xung quanh nghe. “Bác không ký đền đất, công an xuống lập biên bản tội phá hoại tài sản có tổ chức, tang vật rành rành, bác ngồi tù mọt gông. Nhà cửa này cháu cũng kiện ra tòa đòi phát mại trừ nợ. Bác chọn đi.”
Nỗi sợ hãi tột cùng bóp nghẹt trái tim ông già. Ngồi tù? Ở cái tuổi gần đất xa trời này, vào tù đồng nghĩa với cái chết. Còn bà vợ đang ốm liệt giường trong buồng, bà ấy sẽ sống bám vào ai nếu ông bị còng tay giải đi?
Một người cháu họ nhặt cây bút bi lấm lem đất vụn dưới sân, dúi lại vào tay ông Ba. Lần này, không ai đè tay ông nữa. Họ lùi lại một bước, khoanh tay đứng nhìn, tạo thành một vòng tròn phán xét không lối thoát. Áp lực vô hình từ sự cô lập, từ vỏ chai thuốc cỏ giả mạo, từ những lời dọa nạt tù tội đè nặng lên đôi vai còm cõi.
Ông Ba run rẩy cúi xuống tờ giấy. Đầu ngòi bút bi cách mặt giấy trắng chỉ còn vài mi-li-mét. Mực xanh sắp chạm vào dòng chữ “Bên chuyển nhượng”. Ngay lúc đó, có tiếng còi xe máy rít chói tai ngoài ngõ, kèm theo tiếng chó sủa ran. Bụi đỏ cuốn mù mịt trước cổng, hai bóng người mặc sắc phục xanh lững thững rẽ đám đông bước vào sân.
Hai bóng sắc phục xanh rẽ đám đông bước vào, tiếng còi xe máy ngoài ngõ vẫn còn để máy nổ giòn tan. Ông Ba buông thõng tay, để mặc cây bút bi rơi cạch xuống nền gạch gồ ghề. Sự xuất hiện của lực lượng công an xã làm cái không khí ngột ngạt trong sân nhà bỗng chốc đông đặc lại. Tuấn là người phản ứng đầu tiên. Nó cất vội cái điện thoại đang livestream vào túi áo trước ngực, cố tình để lộ ống kính ra ngoài để tiếp tục quay lén, rồi lao ra đón đầu hai người cán bộ.
“May quá các anh tới rồi!” Tuấn mếu máo, tay chỉ ngược về phía ông Ba và cái vỏ chai thuốc diệt cỏ lậu vẫn nằm chỏng chơ góc sân. “Bác ấy phá hoại tài sản nhà tôi, tạt thuốc chết hết vườn sầu riêng. Bị phát hiện tang vật rồi mà bác ấy còn định hành hung tôi nữa, đông người làm chứng lắm anh ơi!”
Ông Ba đứng chôn chân tại chỗ, lồng ngực phập phồng hít từng ngụm không khí rặc mùi bùn thối và hóa chất. Qua lớp mồ hôi cay xè nơi khóe mắt, ông nhìn thấy chú Bốn, thím Tám thi nhau gật đầu phụ họa với Tuấn, lớn tiếng kể lể thêm bớt với tổ công tác. Đồng chí công an trẻ tuổi nhíu mày, bước tới nhìn lướt qua xấp giấy tờ chuyển nhượng lấp ló con dấu đỏ trên bàn đá, rồi quay sang nhìn ông già gầy guộc bằng ánh mắt dò xét.
“Ông Ba, sự việc như thế nào? Chai thuốc kia là của ông à?” giọng người công an vang lên đều đều nhưng đầy sức nặng.
Đám đông họ hàng nín thở chờ đợi ông già gục ngã, chờ một lời nhận tội hèn mạt hoặc cảnh ông vội vã vồ lấy cây bút ký tên để thoái thác vòng lao lý. Nhưng ở ranh giới tận cùng của sự bần cùng và hàm oan, một thứ gì đó trong ông Ba bỗng nhiên tĩnh lại. Nỗi sợ hãi về cảnh tù tội, sự tuyệt vọng khi bị máu mủ ruồng bỏ vừa bóp nghẹt tim ông ban nãy đột ngột biến mất. Ông đưa tay xoa nhẹ cổ tay đang tấy đỏ vì bị siết chặt, nhìn thẳng vào khuôn mặt đang cố gồng lên vẻ đáng thương của thằng cháu ruột.
“Tôi không ký.” Ông Ba nói, giọng khàn đặc nhưng rành rọt từng chữ, âm lượng vỡ ra giữa không gian tĩnh lặng. “Và tôi cũng không tạt thuốc.”
“Bác đừng có ngoan cố! Tang vật rành rành ra đấy, cả họ nhìn thấy, cộng đồng mạng nhìn thấy!” Tuấn gắt lên, bước tới định ép sát ông thêm lần nữa, ánh mắt lóe lên sự đe dọa quen thuộc.
Nhưng lần này ông Ba không lùi lại. Từ trong túi cái áo khoác sờn rách bám đầy bùn đất, ông rút ra một chiếc điện thoại cảm ứng cũ mèm, màn hình xước xát dọc ngang. Đó là cái điện thoại rẻ tiền thằng con út mua cho ông năm ngoái để gọi video về nhà. Bàn tay thô ráp của ông lóng ngóng vuốt mở khóa màn hình. Cả khoảng sân xôn xao bỗng chốc khựng lại, những cặp mắt tò mò đổ dồn về phía đốm sáng mờ nhạt từ chiếc điện thoại cũ. Ông Ba nhấp vào bộ sưu tập ảnh, rồi đưa thẳng màn hình về phía hai người công an, cố tình để nó lọt luôn vào tầm quay từ cái điện thoại thò ra khỏi túi áo của Tuấn.
“Hai đêm trước, con mực nhà tôi sủa gắt quá. Tôi mất ngủ, xách đèn pin ra thăm đồng thì thấy cảnh này.”
Trên màn hình nứt nẻ, một bức ảnh chụp vội trong bóng tối hiện ra. Dù chất lượng camera kém, nhưng dưới ánh đèn flash chớp nhoáng, hình ảnh vẫn hiển thị rõ ràng. Một gã thanh niên đeo bình xịt hóa chất sau lưng, đầu đội đèn pin dọi ếch, đang chúi mũi phun một thứ bọt trắng xóa dọc theo bờ ranh giới giữa ruộng lúa nhà ông Ba và mấy gốc sầu riêng. Ánh đèn flash hắt ngược lại đủ để chiếu rõ khuôn mặt thảng thốt của gã thanh niên đó lúc giật mình quay đầu lại. Khuôn mặt của Tuấn.
“Mày… bác… cái này…” Tuấn lắp bắp, đôi mắt nó trợn trừng nhìn vào màn hình. Chân nó vô thức lùi lại một bước, đụng gót giày trúng cái ghế nhựa đánh ‘cạch’.
“Chưa hết đâu.” Ông Ba lạnh lùng nói, ánh mắt ông sắc lẹm, không rời khỏi khuôn mặt đang dần mất máu của thằng cháu. Ngón tay cái của ông vụng về lướt sang danh sách ghi âm, ấn nút phát.
Một đoạn âm thanh rè rè vang lên, lẫn cả tiếng ếch nhái kêu ộp oạp giữa màn đêm tĩnh mịch. Rồi giọng nói của Tuấn cất lên, rõ mồn một qua loa ngoài đang được bật hết cỡ.
“Tạt xong rồi… ừ, tao tạt luôn mấy cái rễ sầu riêng sát bờ. Phải làm cho mạnh tay, cho rễ nó cháy đen thui thì thằng chả mới sợ mất mật… Chỉ cần dọa báo công an, ép ổng ký giấy gán hai sào mặt tiền, tao cầm cố mảnh đó cho anh Hổ là dư sức xóa sổ cái nợ banh bóng tám trăm triệu. Mày yên tâm, mộc đỏ giấy tờ bên anh Hổ lo hết rồi, tao còn cẩn thận vứt cái vỏ chai thuốc vô chuồng gà nhà chả từ chiều, đố mà chối…”
Đoạn ghi âm dài chưa tới một phút nhưng giống như một quả bom ném thẳng xuống giữa sân gạch. Ông Ba nhìn thấy chú Bốn há hốc mồm, cánh tay đang chống nạnh ban nãy buông thõng xuống như người mất hồn. Thím Tám mặt cắt không còn một giọt máu, lùi vội ra xa khỏi vợ chồng Tuấn như sợ lây bệnh dịch. Tiếng thông báo bình luận nhảy loạn xạ trên điện thoại của Tuấn giờ phát ra những âm thanh “bíp bíp” dồn dập, réo rắt tố cáo sự phẫn nộ đang bùng nổ từ hàng ngàn người xem livestream.
Ông Ba vẫn chưa dừng lại. Cùng với chiếc điện thoại, ông thò tay vào sâu trong túi áo, lôi ra thêm một tờ giấy nhàu nhĩ. Đó là một bản photo nhòa mực có dính vài vệt bùn khô. Ông vuốt phẳng nó ra, đặt ngay ngắn lên trên xấp giấy ủy quyền chuyển nhượng có sẵn dấu mộc đỏ.
“Đêm đó nó hoảng quá chạy trối chết, vấp rễ cây ngã nhào, đánh rơi cả cái biên nhận vay tiền bọc trong túi nilon.” Ông Ba hướng mắt về phía đồng chí công an, gõ ngón tay khô khốc vào dòng chữ in đậm trên tờ giấy. “Nó vay nặng lãi giang hồ tám trăm triệu, bị siết cổ tới nơi. Nó dàn cảnh lúa chết, sầu riêng chết để gài bẫy, cướp đất của bác ruột trả nợ thay nó. Cái mộc đỏ công chứng kia, cũng là đồ giả bọn tín dụng đen làm ra để lừa tôi.”
Hai người công an xã lập tức đổi sắc mặt, bước nhanh về phía chiếc bàn đá để kiểm tra tờ giấy nợ, đồng thời tản ra đứng chặn ngay giữa lối ra vào của khoảng sân.
Ông Ba đứng thẳng lưng, lồng ngực dãn ra sau những giờ phút bị bóp nghẹt. Ông nhìn thẳng vào Tuấn. Thằng cháu vàng ngọc của dòng họ lúc này môi run lẩy bẩy, bọt mép rịn ra mà không thốt nổi nửa lời. Ánh mắt nó hoảng loạn tột độ nhìn quanh đám đông họ hàng vừa nãy còn hùa theo bảo vệ mình, nhưng nay tất cả đều dạt hẳn ra xa, tạo thành một khoảng trống lạnh lẽo cô lập nó ở giữa. Chiếc điện thoại cài trước ngực nó vẫn đang phát trực tiếp mọi diễn biến, nhưng chính nó cũng đứng chết trân, chân tay cứng đờ không dám đưa tay lên tắt. Cả khoảng sân rộng lớn chìm trong một sự im lặng rợn người, chỉ còn tiếng gió lùa qua những gốc lúa cháy đen ngoài đồng vọng vào xào xạc.
Sự im lặng rợn người giữa sân gạch ngày hôm đó bị xé toạc bởi tiếng dõng dạc của đồng chí công an, yêu cầu Tuấn lên trụ sở làm việc. Cái điện thoại trong túi áo nó vẫn nhấp nháy đèn livestream cho đến khi bị tắt phụt. Ông Ba đứng lặng nhìn thằng cháu ruột mặt cắt không còn giọt máu, chân bước ríu vào nhau khi rời đi. Đám đông họ hàng, những người mới vài phút trước còn buông lời mạt sát ông, giờ lấm lét tản ra mỗi người một góc. Chú Bốn hắng giọng, lầm bầm vài câu không rõ nghĩa rồi cắm đầu bước thẳng ra ngõ, không dám quay lại nhìn ông lấy một lần. Thím Tám giả vờ lúi húi tìm chìa khóa xe, rảo bước nhanh như chạy trốn. Chẳng ai nói lời xin lỗi. Ông Ba cũng chẳng buồn đòi hỏi. Chút sức lực cuối cùng của ông đã cạn sạch sau khi tung ra thứ vũ khí cuối cùng để tự cứu lấy mình.
Đêm hôm ấy, sự yên tĩnh của xóm nghèo bị phá vỡ. Ông Ba đang ngồi đun siêu nước trong bếp thì nghe thấy tiếng động cơ gầm rú, ánh đèn pha loang loáng rọi qua rào dâm bụt. Tiếng quát tháo lanh lảnh, tiếng đập phá đồ đạc chát chúa vọng sang từ phía khu vườn sầu riêng sát vách. Đám giang hồ đã đánh hơi thấy con nợ vướng vòng điều tra, lập tức kéo đến siết nợ. Từ bên này hàng rào, ông Ba he hé mắt qua khe phên nứa, thấy vợ Tuấn khóc la thảm thiết quỳ lạy giữa sân. Còn Tuấn thì bóng chim tăm cá. Chiều đó, sau khi được cơ quan chức năng cho tạm tại ngoại phục vụ điều tra, nó đã vơ vội vài bộ quần áo rồi luồn qua cửa sau trốn biệt tăm trong đêm. Đám người xăm trổ chửi thề ầm ĩ, vung gậy đập nát cái chòi lá, dắt luôn chiếc xe máy đắt tiền ra cổng. Ông Ba trở lại giường, kéo chăn đắp ngang ngực, tiếng thở dài nhọc nhằn hòa vào màn đêm. Máu mủ ruột rà, dùng trăm phương ngàn kế hãm hại nhau, rốt cuộc cũng chỉ ôm vào mình một đống nợ nần và nỗi nhục nhã ê chề.
Những ngày sau đó, không khí trong xóm vắng lặng lạ thường. Mỗi lần ông Ba xách cuốc ra ngõ, những người họ hàng từng to tiếng ép ông gán đất đều lảng đi. Thấy bóng ông từ xa, chú Bốn vội vã rẽ ngang vào ngõ khác. Thím Tám đang buôn chuyện rôm rả ở quán tạp hóa, hễ thấy ông lững thững bước tới là im bặt, vờ lựa mớ rau rồi chuồn lẹ. Không ai muốn đối diện với cái gai lương tâm đang đâm chọc mình. Họ sợ phải nhớ lại khoảnh khắc hùa nhau tiếp tay cho cái ác, chà đạp lên người bác ruột nghèo khó. Sự bẽ bàng phủ lên họ một thứ vỏ bọc gượng gạo. Nhưng với ông Ba, sự lảng tránh ấy lại hóa nhẹ lòng. Ông không giận, cũng chẳng buồn đay nghiến, chỉ thấy xót xa cho tình thân bị lòng tham làm cho mục nát.
Ông dành toàn bộ thời gian ngoài đồng. Ruộng lúa cháy đen tàn tạ, xộc lên thứ mùi hóa chất khen khét mỗi khi trời nắng gắt. Ông xắn quần móng lợn, lội xuống lớp bùn nhão, kiên nhẫn dùng tay nhổ từng gốc lúa chết rũ. Nhìn những bông đòng đang ngậm sữa giờ cong queo, khô quắt, ruột gan ông thắt lại. Đây là mồ hôi, là hũ gạo của cả nhà. Vậy mà chỉ vì lòng tham, người ta nỡ bức tử cả một cánh đồng.
Nhổ xong lúa chết, ông Ba mua mấy bao vôi bột chở về. Dưới cái nắng gắt của buổi ban trưa, bóng lưng còng của người nông dân đổ dài trên mặt ruộng sứt sẹo. Bàn tay thô ráp thọc vào bao, bốc từng vốc vôi trắng xóa, vung tay rải đều ra không trung. Bụi vôi bay lơ lửng, lấm tấm đậu lên tóc, lên vai áo sờn rách, rơi xuống lớp bùn đen. Ông rắc vôi đến đâu, bọt khí xì xèo nổi lên đến đó, như thể mảnh đất đang oằn mình nôn ra những chất độc mà con người ép nó phải nuốt vào.
Ông làm việc miệt mài, mồ hôi ướt đẫm tấm lưng gầy còm. Mười gốc sầu riêng bên kia ranh giới giờ chỉ còn là bãi đất trống bị cày nát, tan hoang dưới bàn chân của đám đòi nợ. Ông nhìn sang đó một thoáng, rồi lại cúi xuống nắm lấy một vốc vôi mới. Đất đai vốn dĩ vô tội, chỉ có lòng người mới đầy rẫy mưu toan. Vôi sẽ tẩy sạch chất độc, nắng mưa rồi sẽ gột rửa lớp bùn ô uế. Chờ ngày mưa đầu mùa trút xuống, mảnh ruộng này sẽ lại hiền hòa ôm lấy những hạt mầm mới, vươn lên xanh tốt như chưa từng đi qua cơn dông bão nào.
Story code: VI_000009