Story code: VI_000004
Cầm tờ đơn chấm dứt hợp đồng chờ thai phụ nôn xong để đưa ký, vị chủ tịch công đoàn tự hỏi mình đã biến thành quái vật từ bao giờ.
Rèn rẹt. Tiếng trục máy in rít lên chói tai, nhả ra tờ “Đơn tự nguyện chấm dứt hợp đồng lao động”. Tờ A4 vẫn còn hơi ấm của nhiệt sấy, nằm chênh vênh trên tay tôi như một cục than hồng. Từ phía cuối hành lang, tiếng nôn khan thắt ruột của Lan vọng ra qua cánh cửa nhà vệ sinh nữ. Âm thanh ấy quăng quật giữa không gian làm việc mở rộng thênh thang, đập vào sự im lặng lạnh lẽo đến rợn người của ba mươi con người đang ngồi ở đây. Màn hình máy tính sáng trưng hắt lên những khuôn mặt vô cảm. Bàn phím lách cách gõ không ngừng. Ai cũng dán chặt mắt vào bảng tính, vờ như bản thân bị điếc đột ngột. Một sự câm điếc được lập trình sẵn trong cái tập đoàn nghìn tỷ này.
Tôi là Huy, Chủ tịch Công đoàn. Theo đúng chức danh, tôi là lá chắn bảo vệ quyền lợi cho người lao động. Nhưng lúc này, tôi đang đứng canh trước cửa nhà vệ sinh, tay cầm bản án tử cho bát cơm của một thai phụ bảy tháng. Sự mỉa mai trào lên tận cổ họng làm tôi buồn nôn không kém gì người đang gục bên bồn cầu kia.
Lan lảo đảo bước ra. Khuôn mặt cô tái mét, lấm tấm mồ hôi hột, tay trái vịn chặt lấy tường, tay phải đỡ lấy cái bụng đã nhô to sau lớp áo bầu rộng thùng thình. Ánh mắt cô chạm phải tờ giấy trên tay tôi. Một tia hoảng loạn lóe lên, rồi nhanh chóng chìm vào vũng lầy của sự tuyệt vọng. Cô biết rõ thứ tôi đang cầm là gì. Cả văn phòng này đều biết từ lúc phòng nhân sự rỉ tai nhau về chiến dịch “tinh gọn bộ máy” cuối năm.
“Anh Huy,” Lan thều thào, giọng khản đặc. “Em xin anh. Em chỉ còn hơn hai tháng nữa là sinh. Chồng em vừa mất việc tháng trước. Nếu giờ mất thêm cái bảo hiểm thai sản này, mẹ con em sống bằng đất.”
Tôi nghiến chặt răng. Cái danh xưng “anh Huy” lúc này nghe như một nhát dao rạch thẳng vào mặt mũi tôi. Tôi lùi lại nửa bước, cố giữ cho giọng mình lạnh tanh, đúng chuẩn một cỗ máy truyền

đạt mệnh lệnh của Ban Giám đốc.
“Chữ ‘tự nguyện’ in đậm trên tiêu đề rồi. Em tự viết, tự ký. Công ty không ép. Nhưng em tự hiểu nếu không ký hôm nay, ngày mai phòng kiểm toán nội bộ sẽ lôi cái sai phạm chứng từ tháng trước của phòng kế toán ra. Lúc đó không phải là thôi việc, mà là đền bù thiệt hại và ra tòa.”
Tôi buông lời đe dọa, trôi chảy một cách tàn nhẫn. Đó không phải là lời của tôi, mà là chỉ thị ghim thẳng vào đầu tôi từ cuộc họp kín với Giám đốc Nhân sự ban sáng. Một cuộc họp không có biên bản, chỉ có những cái nhìn sắc lẹm và một con số bồi thường khổng lồ đủ để đè nát bất kỳ ai. Tôi đã nhìn thấy tập hồ sơ lỗi chứng từ ấy. Một cái bẫy hoàn hảo giăng sẵn từ nửa năm trước, chỉ chờ thời điểm để thít cổ những kẻ không còn giá trị lợi dụng.
Lan sụp xuống. Cô quỳ hẳn hai đầu gối xuống mặt sàn trải thảm xám xịt của công ty, hai tay ôm lấy bụng, nấc lên từng hồi. Tiếng khóc kìm nén nghẹn ứ trong cổ họng nghe còn thảm thương hơn vạn lời gào thét. Những đồng nghiệp xung quanh vẫn cắm gằm mặt. Tiếng gõ phím dường như còn dồn dập hơn, to hơn, như muốn lấp liếm đi sự hèn nhát của tập thể. Không một ai dám đứng lên. Không một ai dám nhìn sang. Kể cả tôi, kẻ đang mang cái danh xưng bảo vệ họ.
Tôi dí cây bút bi và tờ đơn xuống trước mặt Lan. Bàn tay tôi cứng đờ. Tôi tự nhủ mình phải làm thế này, vì nếu tôi không dập tắt hy vọng của cô ấy lúc này, thứ chờ đợi cô ấy phía sau cánh cửa phòng pháp chế còn tàn khốc hơn gấp trăm lần. Những kẻ ngồi trên tầng cao nhất không quan tâm đến sinh mạng trong bụng cô ấy. Chúng chỉ quan tâm đến quỹ lương quý bốn và những báo cáo cắt giảm chi phí đẹp mắt để nhận thưởng cuối năm.
“Ký đi Lan. Chần chừ không cứu được em. Chữ ký này là con đường duy nhất để em bước ra khỏi đây mà không mang theo một khoản nợ khổng lồ ập xuống đầu đứa nhỏ.”
Tôi nhấc tay cô lên, dúi cây bút vào những ngón tay đang run rẩy, lạnh ngắt. Lan ngước lên nhìn tôi. Đôi mắt sưng vù, vằn lên những tia máu đỏ gắt. Đó không phải là ánh mắt cầu xin nữa. Đó là ánh mắt của một con thú dồn vào chân tường, nhìn kẻ săn mồi bằng sự phẫn uất tột cùng. Cô cầm lấy bút. Ngòi bút cắm phập xuống tờ giấy trắng toát.
Đúng lúc đó, cửa kính văn phòng đột ngột bật mở, Giám đốc Nhân sự bước vào với một tệp tài liệu dán nhãn đỏ trên tay và nụ cười nhếch mép ra hiệu cho tôi dừng lại.
Bà Yến, Giám đốc Nhân sự, sải bước trên tấm thảm xám bằng đôi giày cao gót gõ những nhịp lạnh lẽo, khô khốc. Nụ cười nhếch mép trên môi bà ta đỏ chót, sắc lẹm như một vết cắt. Cả cái văn phòng đang cắm mặt giả điếc kia dường như còn nín thở sâu hơn. Tôi cảm nhận được hàn khí chạy dọc sống lưng.
“Khoan đã, Chủ tịch Công đoàn,” giọng bà Yến lảnh lót vang lên, mang theo độ vang cố ý để mọi ngóc ngách trong không gian mở này không ai là không nghe thấy. “Có vẻ như anh Huy đây làm việc hơi vội vã rồi. Việc gì phải ép nhân viên tự nguyện nghỉ việc khi chúng ta có lý do chính đáng hơn nhiều?”
Bà ta ném tệp tài liệu dán nhãn đỏ chót xuống chiếc bàn trống bên cạnh chỗ Lan đang quỳ. Từ “Tối mật” in to tướng đập vào mắt tôi. Đó là hồ sơ kiểm toán nội bộ. Cái thứ mà sáng nay bà ta lôi ra trong phòng kín để đe dọa tôi, ép tôi đi bức tử Lan bằng tờ đơn tự nguyện chấm dứt hợp đồng.
Tôi khựng lại. Bà ta muốn gì nữa? Sáng nay thỏa thuận đã rõ ràng: Lan tự nguyện nghỉ, không kiện cáo đòi tiền thai sản, thì phòng nhân sự sẽ ém nhẹm cái lỗi chứng từ do gã sếp cũ của Lan đổ vấy cho cô ấy.
“Chị Yến, cô ấy đang viết đơn rồi…” Tôi mở miệng, cố vớt vát chút hy vọng cuối cùng để đẩy Lan ra khỏi vũng bùn này một cách nhẹ nhàng nhất có thể.
“Đơn từ gì tầm này nữa, anh Huy?” Bà Yến cười nhạt, lấy gót giày nhọn hoắt di nhẹ lên tờ giấy trắng toát rơi trên mặt sàn lúc Lan vừa giật mình buông tay. “Công ty vừa có quyết định mới. Một nhân viên gây thất thoát hàng tỷ đồng qua các chứng từ khống suốt sáu tháng qua, làm sao có thể để cô ta ra đi thanh thản bằng hai chữ ‘tự nguyện’ được?”
Tim tôi hẫng đi một nhịp. Hàng tỷ đồng? Sáng nay con số bà ta đưa ra chỉ là vài chục triệu tiền sai sót quy trình. Chúng đang phóng đại nó lên. Chúng không chỉ muốn đuổi một thai phụ để cắt giảm quỹ lương quý bốn. Chúng muốn dùng Lan làm con dê tế thần để lấp liếm cho một lỗ hổng tài chính khổng lồ nào đó của dàn lãnh đạo. Và khốn nạn thay, chữ ký nháy của Lan trên tư cách kế toán viên cấp thấp lại nằm rải rác ở mọi tờ trình theo lệnh cấp trên.
Lan ngẩng phắt lên, khuôn mặt nhợt nhạt cắt không còn một giọt máu. “Chị nói gì… Em không làm! Em chỉ làm theo lệnh trưởng phòng…”
“Lệnh bằng miệng thì ai làm chứng cho cô hả, cô Lan?” Bà Yến cúi xuống, giọng ngọt ngào nhưng tẩm đầy nọc độc. “Chữ ký là của cô. Tiền chuyển vào tài khoản các công ty bình phong cũng qua tay cô duyệt bước đầu. Kiểm toán nội bộ đã làm rõ. Và chúng tôi phải cảm ơn anh Huy đây…”
Bà ta quay sang tôi, vỗ nhẹ lên vai tôi một cái trước ánh mắt sững sờ của cả văn phòng.
“…Chính anh Huy, với tư cách là Chủ tịch Công đoàn, người luôn sát sao với đời sống nhân viên, đã phát hiện ra những biểu hiện bất thường về tài chính của cô Lan và báo cáo lên Ban Giám đốc. Sự chính trực của anh Huy đã cứu công ty một bàn thua trông thấy.”
Cổ họng tôi đắng ngắt, như có ai đổ một vốc cát vào. Máu dồn lên não lùng bùng. Tôi há miệng định phản bác, định gào lên rằng bà ta nói láo, rằng tôi chưa bao giờ làm cái việc hèn hạ đó. Nhưng ánh mắt bà Yến găm chặt lấy tôi, sắc lạnh và mang tính cảnh cáo tột độ. Trong túi áo vest của tôi lúc này vẫn còn chiếc điện thoại có chức năng ghi âm ngầm cuộc họp sáng nay – thứ mà tôi tưởng là bùa hộ mệnh. Nhưng nếu tôi lôi ra bây giờ, tung hê mọi thứ, tôi sẽ chết cùng Lan, và cái án “đồng phạm che giấu” sẽ giáng thẳng xuống đầu tôi. Món nợ ngân hàng đang treo lơ lửng trên căn nhà của vợ con tôi như một sợi thòng lọng vô hình, thít chặt thanh quản tôi lại.
Lan nhìn tôi. Ánh mắt từ phẫn uất của một con thú bị dồn vào góc tường bỗng vỡ vụn, chuyển sang sự ghê tởm tột độ.
“Anh…” Môi cô ấy run bần bật, nước mắt trào ra thành từng dòng trên gò má sưng phù. “Anh gài tôi? Anh nhân danh bảo vệ người lao động để leo lên cái ghế Phó Giám đốc Nhân sự bằng máu của mẹ con tôi sao, anh Huy?”
Mỗi chữ Lan thốt ra như một mũi dùi đâm xuyên qua màng nhĩ tôi. Ba mươi con người trong phòng bắt đầu có tiếng xì xầm. Những ánh mắt ném về phía tôi không còn là sự lảng tránh vô cảm nữa, mà là sự khinh bỉ, rẻ rúng dành cho một con chó săn phản chủ. Tôi cắn nát mặt trong của môi để không bật ra tiếng chửi thề. Tôi đã tự tay vạch ra con đường tồi tệ nhất, cứ ngỡ là đường lùi duy nhất cho cô ấy, để rồi chính tôi bị đẩy lên sân khấu đóng vai kẻ phản trắc hoàn hảo nhất.
“Được rồi, bớt màn bi kịch đi,” bà Yến phẩy tay, lôi từ trong tệp hồ sơ đỏ ra một tờ giấy khác, quẳng thẳng vào người Lan. Tờ giấy rơi lả tả xuống đùi thai phụ. “Đây là biên bản nhận tội và đồng ý khắc phục hậu quả. Ký vào đây. Công ty sẽ nhân nhượng không báo công an, cô chỉ bị sa thải với hình thức kỷ luật nặng nhất, hủy toàn bộ quyền lợi, và ký giấy ghi nợ ba tỷ. Cô có mười lăm phút.”
“Ba tỷ?” Lan gào lên một tiếng thê lương, hai tay ôm riết lấy cái bụng bầu, cả người co rúm lại trên mặt thảm. “Tôi lấy đâu ra ba tỷ? Các người giết mẹ con tôi đi!”
Bà Yến nhún vai, thản nhiên nhặt cây bút bi mà tôi vừa dúi cho Lan lúc nãy lên. Bà ta không đưa cho Lan. Bà ta nhét nó vào tay tôi.
“Anh Huy, anh làm công tác tư tưởng cho cô ấy nốt đi. Ký, hoặc chiều nay xe cảnh sát kinh tế sẽ đỗ ở dưới sảnh. Đừng để lòng tốt của công ty trở nên uổng phí.”
Bà Yến quay gót bước đi, bỏ lại tôi đứng trơ trọi giữa tâm bão của những ánh mắt khinh miệt. Chiếc bút trên tay tôi nặng như chì. Nhìn xuống Lan đang lên cơn co thắt vì kích động quá độ, tay ôm bụng thở dốc từng cơn nhọc nhằn, tôi biết mình đang bị mắc kẹt trong một cái bẫy còn tinh vi hơn mọi thứ tôi có thể tưởng tượng. Dưới gầm bàn của Lan, những giọt chất lỏng mờ đục bắt đầu rỉ ra, thấm ướt một mảng thảm xám.
Cái mùi tanh nồng của nước ối hòa với bụi thảm ẩm mốc ngày hôm đó đã vĩnh viễn ghim vào khứu giác tôi, trở thành thứ giòi bọ gặm nhấm lương tâm suốt ba đêm liền. Chiều hôm ấy, khi xe cấp cứu hú còi đưa Lan rời đi giữa sự hoảng loạn của đám nhân viên vốn chỉ quen giả điếc, tôi cởi áo vest phủ lên người cô ấy. Thứ tôi nhận lại là cái hất tay yếu ớt đầy phẫn uất của người mẹ sắp mất con, và những ánh nhìn sắc như dao cạo từ đồng nghiệp. Trong mắt cái tập đoàn nghìn tỷ này, tôi chính thức là con chó săn đê tiện nhất, kẻ dẫm lên vũng máu thai phụ để dọn đường thăng tiến. Tôi đã cắn nát môi, chọn sự im lặng hèn nhát để giữ bát cơm.
Nhưng sự hèn nhát không phải là khiên đỡ trước nanh vuốt của kẻ tàn độc. Sáng thứ Hai, ba ngày sau khi Lan sinh non, đứa trẻ chênh vênh giành giật sự sống trong lồng kính, toàn bộ nhân sự khối văn phòng bị triệu tập khẩn cấp vào phòng họp lớn. Một “cuộc họp ổn định tư tưởng” như cách gọi mỹ miều của phòng Hành chính.
Bà Yến sải bước vào, vẫn đôi giày cao gót gõ nhịp kiêu hãnh, nụ cười tẩm nọc độc ẩn sau lớp son đỏ. Bà ta lướt nhìn ba mươi gương mặt căng thẳng bên dưới, rồi dừng lại ở tôi. Một cái gật đầu bề trên.
“Tuần trước, chúng ta chứng kiến một sự việc đáng tiếc,” giọng bà Yến vang lên qua micro, đều đều, trơn tuột. “Nhưng nhờ sự dũng cảm của Chủ tịch Công đoàn Huy, công ty đã kịp thời ngăn chặn lỗ hổng tài chính do cựu nhân viên Lan gây ra. Ban Giám đốc đánh giá rất cao sự cống hiến này.”
Mọi ánh mắt đổ dồn về tôi. Khinh miệt. Cổ họng tôi nghẹn ứ.
“Tuy nhiên,” bà Yến hạ giọng, nụ cười méo xệch đi một chút, lộ ra nanh vuốt. “Để bảo vệ anh Huy khỏi lời ra tiếng vào, và tạo điều kiện phát huy năng lực, Ban Giám đốc vừa ký quyết định mới. Từ ngày mai, anh Huy sẽ được luân chuyển làm Phó Giám đốc Chi nhánh Đắk Nông. Một bước thăng tiến tuyệt vời.”
Lệnh luân chuyển đi tỉnh. Tai tôi ù đi. Đắk Nông? Một chi nhánh bù nhìn giữa rừng, nơi những kẻ bị “lưu đày” chờ ngày tự nộp đơn nghỉ việc vì lương còm cõi. Bọn họ vắt kiệt tôi để làm dao giết Lan, đùn đẩy trách nhiệm ba tỷ sang một thai phụ, rồi lập tức đá tôi đi thật xa để diệt khẩu. Nếu tôi lên chuyến xe đó, tôi sẽ chết mòn trong nợ nần. Còn ở lại, sự ghẻ lạnh này sẽ bức tử tôi. Tôi bị lùa vào cái rọ vấy máu.
Tôi nhìn xuống bàn tay mình. Hình ảnh đứa bé đỏ hỏn cắm đầy dây nhợ bỗng đâm thủng cái màng nhĩ hèn nhát của tôi. Gia đình cần tôi, nhưng tôi không thể dạy con làm người nếu tôi sống như giun dế.
“Anh Huy, anh có muốn phát biểu vài lời nhận nhiệm vụ mới không?” Bà Yến mỉm cười, sự đắc thắng ánh lên trong đôi mắt người đàn bà đang nắm vận mệnh kẻ khác.
Tôi hít hơi sâu. Không khí lạnh buốt thổi bùng ngọn lửa uất hận. Tôi từ từ đứng dậy. Tiếng ghế ma sát mặt sàn chói tai. Thay vì bước lên bục, tôi thò tay vào túi quần, cầm lấy đầu nối của sợi cáp HDMI đang nằm vô tri trên mặt bàn.
“Anh Huy? Làm cái gì vậy?” Bà Yến nhíu mày, nụ cười cứng lại khi tôi bước thẳng về trung tâm bàn họp.
Tôi không đáp. Bàn tay hết run. Tôi cắm phập đầu cáp HDMI vào cổng kết nối trên chiếc laptop của mình.
Cạch.
Màn hình máy chiếu 100 inch thả từ trần nhà xuống chớp nháy rồi bừng sáng, phản chiếu toàn bộ màn hình laptop của tôi, to đến mức những kẻ ngồi góc xa nhất cũng phải trân trân nhìn.
Đó không phải slide báo cáo. Đó là giao diện email Outlook.
Dòng tiêu đề in hoa, đỏ chói đập thẳng vào thị giác ba mươi con người: “BÁO CÁO SAI PHẠM LUẬT LAO ĐỘNG VÀ CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN TẠI TẬP ĐOÀN”.
Người nhận: Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội.
Đồng kính gửi: PC03 Tội phạm Kinh tế.
Tệp đính kèm: Ho_so_ke_toan_goc_khong_chu_ky_Lan.pdf và file Ghi_am_thoa_thuan_HR.mp3.
Phòng họp rớt vào khoảng chân không. Vài chiếc bút rơi lạch cạch xuống sàn.
“Mày… điên rồi! Rút cáp ra!” Bà Yến mất sạch vẻ điềm tĩnh, hét thất thanh, giẫm cao gót lao về phía tôi như thú dữ đứt xích.
Tôi lùi lại, chắn trước laptop, ngón tay ấn mạnh phím Enter. Dải thông báo “Message Sent” màu xanh lá hiện lên rành rọt. Ngay khoảnh khắc đó, tôi vỗ mạnh lên phím Space. File âm thanh tự động chạy.
Hệ thống loa âm trần vòm lập tức dội xuống giọng nói quen thuộc, rõ mồn một từng âm sắc đay nghiến của chính Giám đốc Nhân sự:
“…Cứ ép con Lan ký đơn tự nguyện đi. Hồ sơ khống để tôi lo. Bọn tài chính đang cần dê tế thần lấp lỗ hổng ba tỷ. Nó bầu bí dọa một câu là đái ra quần, không dám hé răng đâu. Anh đóng vai ác ép nó, tôi đảm bảo ghế Phó Giám đốc là của anh…”
Toàn bộ câu từ nhơ nhuốc được khuếch đại, vả thẳng vào mặt tất cả những con người đang ngồi đây. Bí mật bẩn thỉu của “tinh gọn bộ máy” bị lột trần trụi dưới ánh đèn.
Bà Yến khựng lại giữa phòng, cách tôi chưa đầy hai mét. Đôi mắt điểm trang kỹ lưỡng trợn ngược, môi há hốc nhưng không thể nặn ra dù một tiếng rít. Cánh tay giơ lên định vồ lấy laptop đông cứng giữa không trung, run lẩy bẩy như con rối đứt dây. Xung quanh, ba mươi đôi mắt ban nãy còn khinh miệt tôi giờ mở to, trân trân nhìn vị Giám đốc Nhân sự bằng sự kinh hoàng tột độ.
Tiếng ghi âm chấm dứt, để lại một khoảng không đặc quánh trong phòng họp lớn. Không ai dám thở mạnh. Tôi đứng đó, nhìn mảng phấn son trên mặt bà Yến như đang nứt toác ra. Đôi môi đỏ chót của bà ta run rẩy, khô khốc, không còn nặn ra được lời đe dọa nào. Bà ta gục xuống ghế, ôm lấy ngực, biết rõ rằng tệp đính kèm tôi vừa gửi cho cơ quan điều tra không phải là thứ có thể dùng quyền lực nội bộ để ém nhẹm. Cuộc họp “ổn định tư tưởng” vỡ vụn thành một mớ hỗn độn. Vài người lén lút lùi ra cửa, lỉnh đi như những cái bóng. Những ánh mắt từng ném vào tôi sự khinh bỉ giờ lảng tránh, cắm gằm xuống mặt bàn. Bọn họ sợ hãi. Sự hèn nhát của tập thể một lần nữa lên ngôi, nhưng lần này không phải để bức tử một thai phụ, mà để tháo chạy khỏi một con tàu đang chìm.
Ba ngày sau cái cú click chuột định mệnh ấy, cơ quan chức năng chính thức vào cuộc. Thanh tra Sở Lao động và cảnh sát kinh tế gõ cửa tập đoàn. Cái bẫy ba tỷ bọc trong những tờ trình khống lập tức lộ nguyên hình là một mớ rác rưởi của dàn lãnh đạo, được dựng lên bằng sự cẩu thả và lòng tham không đáy. Lệnh luân chuyển của tôi đi Đắk Nông bị đình chỉ ngay trong buổi chiều hôm đó. Bộ phận pháp chế thừa hiểu, bất cứ hành động nào trừng phạt người tố giác lúc này cũng tương đương với việc tự xách búa đập nát bộ mặt của tập đoàn trước báo chí.
Đơn “tự nguyện” của Lan bị hủy bỏ. Sáng hôm qua, tôi lướt qua bảng thông báo nội bộ, thấy tên cô ấy được khôi phục trên hệ thống nhân sự cùng chế độ thai sản trọn vẹn. Nghe đồng nghiệp thì thầm lúc pha cà phê, đứa nhỏ sinh non đã cai được máy thở, chuyển ra phòng chăm sóc đặc biệt. Gia đình cô ấy ít nhất sẽ không phải sống bằng đất. Một khoản nợ ba tỷ treo lơ lửng trên đầu thai phụ đã bị xé nát, trả lại sự thật tàn nhẫn cho những kẻ mặc vest bảnh bao đang cuống cuồng tìm luật sư chống chế ở tầng cao nhất. Lan không gọi cho tôi, tôi cũng không mong chờ một lời cảm ơn. Đứng ở ranh giới sinh tử, sự ghê tởm cô ấy dành cho tôi ngày hôm đó là có thật, và sự phản kháng muộn màng của tôi hôm nay chỉ là cách tôi tự chuộc lại phần người của chính mình.
Còn tôi? Kẻ lưu đày phản trắc đương nhiên không bị sa thải, vì luật pháp đang che chở cái danh “người tố cáo”. Nhưng bọn họ tinh vi hơn thế nhiều. Cái tập đoàn nghìn tỷ này không thiếu cách để vắt kiệt và chà đạp một con người mà không vi phạm luật. Chiếc ghế Chủ tịch Công đoàn bị tước bỏ với lý do “thay đổi cơ cấu”. Bàn làm việc của tôi ở tầng mười lăm có view kính toàn cảnh bị thu hồi. Ban Giám đốc ném tôi xuống tầng hầm B2, đẩy vào bộ phận tạp vụ kho vật tư. Một nước cờ thâm độc. Họ giam bớt một nửa lương cứng, cắt sạch phụ cấp, buộc tôi phải làm công việc bốc vác, dọn dẹp nhà kho ngập ngụa mùi ẩm mốc, ngày ngày đối diện với những ánh nhìn thương hại hoặc mỉa mai của chính những đồng nghiệp cũ khi họ xuống nhận văn phòng phẩm. Bọn họ đinh ninh rằng, với cái tôi của một kẻ từng ngồi ghế quản lý, tôi sẽ tự nộp đơn xin nghỉ việc chỉ sau ba ngày vì nhục nhã.
Chiều nay, tôi vứt cây chổi lau sàn vào góc phòng kho, cởi bỏ chiếc áo bảo hộ màu xanh đã bám đầy bụi cát. Bàn tay tôi từng cầm bút ký những quyết định nhân sự, nay chai sần và hắc mùi hóa chất tẩy rửa. Điện thoại rung lên tin nhắn nhắc nợ từ ngân hàng. Món nợ mua nhà vẫn còn đó, lơ lửng, gặm nhấm từng đồng lương còm cõi vừa bị ép xuống mức tối thiểu. Tôi biết mình không thể bám trụ ở cái hầm B2 này mãi. Có lẽ cuối tháng, tôi sẽ nộp đơn xin nghỉ, bắt đầu lại từ đầu ở một chỗ khác, hoặc chạy xe ôm công nghệ để qua cơn bĩ cực.
Tôi quẹt thẻ từ qua cửa an ninh lần cuối trong ngày. Cánh cửa kính tự động của tòa nhà chọc trời trượt mở, đẩy tôi ra khỏi không gian điều hòa lạnh ngắt, đặc quánh mùi nước hoa đắt tiền và sự giả tạo. Khí trời chạng vạng ùa vào mặt, mang theo cái bụi bặm, ồn ào của dòng xe cộ kẹt cứng giờ tan tầm.
Lạ thay, tôi không thấy nghẹt thở. Không thấy sự uất ức tột cùng như cái ngày cầm tờ đơn bức tử thai phụ đứng trước cửa nhà vệ sinh. Tôi ngẩng đầu nhìn lên những ô cửa kính sáng đèn tít trên tầng cao, nơi những cỗ máy chạy bằng KPI đang tiếp tục cắm mặt vào bảng tính, câm điếc trước nỗi đau của đồng loại.
Tôi nhét hai tay vào túi quần, thả bộ rẽ về phía trạm xe buýt. Gió lùa qua cổ áo sơ mi sờn cũ, cuốn đi cái mùi tanh nồng của nước ối và mùi thảm ẩm mốc từng ám ảnh tôi suốt nhiều đêm liền. Giữa cái thành phố chật chội và đầy rẫy toan tính này, bước ra khỏi cánh cửa lộng lẫy để đi về phía sự vô sản, tôi lại thấy lồng ngực mình nhẹ bẫng. Lương tâm cuối cùng cũng không còn là món hàng bị ép giá.